મહાભારત · અધ્યાય 5.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.116.1
हर्यश्वस्त्वब्रवीद्राजा विचिन्त्य बहुधा ततः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य प्रजाहेतोर्नृपोत्तमः ॥ ५.११६.१ ॥
ઘણી રીતે વિચાર કર્યા પછી નૃપોમાં શ્રેષ્ઠ હર્યશ્વે લાંબો અને ગરમ નિસાસો નાખીને સંતાન માટે આ કહ્યું.
5.116.2
उन्नतेषून्नता षट्सु सूक्ष्मा सूक्ष्मेषु सप्तसु ।
गम्भीरा त्रिषु गम्भीरेष्वियं रक्ता च पञ्चसु ॥ ५.११६.२ ॥
ઊંચાંમાં છ સ્થળે ઊંચી, સૂક્ષ્મોમાં સાત સ્થળે સૂક્ષ્મ, ગંભીરોમાં ત્રણ સ્થળે ગંભીર; અને આ પાંચ સ્થળે લાલ છે.
5.116.3
बहुदेवासुरालोका बहुगन्धर्वदर्शना ।
बहुलक्षणसम्पन्ना बहुप्रसवधारिणी ॥ ५.११६.३ ॥
ઘણા દેવો અને અસુરો દ્વારા જોવાયેલી, ઘણા ગંધર્વોને દર્શનીય, ઘણા લક્ષણોથી સંપન્ન, ઘણાં સંતાનોને ધારણ કરનારી.
5.116.4
समर्थेयं जनयितुं चक्रवर्तिनमात्मजम् ।
ब्रूहि शुल्कं द्विजश्रेष्ठ समीक्ष्य विभवं मम ॥ ५.११६.४ ॥
આ સ્ત્રી ચક્રવર્તી પુત્રને જન્મ આપવા સમર્થ છે. હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, મારું વૈભવ જોઈને શુલ્ક કહો.
5.116.5
एकतःश्यामकर्णानां शतान्यष्टौ ददस्व मे ।
हयानां चन्द्र शुभ्राणां देशजानां वपुष्मताम् ॥ ५.११६.५ ॥
એક બાજુ શ્યામ કાનવાળા આઠસો ઘોડા મને આપો—ચંદ્ર જેવા શ્વેત, દેશજ, સુંદર શરીરવાળા ઘોડા.
5.116.6
ततस्तव भवित्रीयं पुत्राणां जननी शुभा ।
अरणीव हुताशानां योनिरायतलोचना ॥ ५.११६.६ ॥
ત્યારે આ શુભ સ્ત્રી તારા પુત્રોની માતા થશે; અરણી જેમ હવનાગ્નિઓનું ઉદ્ગમસ્થાન છે, તેમ વિશાળ નેત્રવાળી આ સ્ત્રી થશે.
5.116.7
एतच्छ्रुत्वा वचो राजा हर्यश्वः काममोहितः ।
उवाच गालवं दीनो राजर्षिरृषिसत्तमम् ॥ ५.११६.७ ॥
આ વચન સાંભળીને કામમોહિત રાજા હર્યશ્વે દીન ભાવે રાજર્ષિ, ઋષિશ્રેષ્ઠ ગાલવને કહ્યું.
5.116.8
द्वे मे शते संनिहिते हयानां यद्विधास्तव ।
एष्टव्याः शतशस्त्वन्ये चरन्ति मम वाजिनः ॥ ५.११६.८ ॥
મારી પાસે બસો ઘોડા તૈયાર છે, તમને જેવા જોઈએ તેવા; અને મારા બીજા સેંકડો ઘોડા ફરે છે, તેમને પણ શોધી શકાય.
5.116.9
सोऽहमेकमपत्यं वै जनयिष्यामि गालव ।
अस्यामेतं भवान्कामं सम्पादयतु मे वरम् ॥ ५.११६.९ ॥
હું તેનાથી એક સંતાન ઉત્પન્ન કરીશ, ગાલવ. આપ મારી આ ઇચ્છા અને વરદાન પૂર્ણ કરો.
5.116.10
एतच्छ्रुत्वा तु सा कन्या गालवं वाक्यमब्रवीत् ।
मम दत्तो वरः कश्चित्केनचिद्ब्रह्मवादिना ॥ ५.११६.१० ॥
આ સાંભળીને તે કન્યાએ ગાલવને કહ્યું, "કોઈ બ્રહ્મવાદીએ મને એક વર આપ્યો છે."
5.116.11
प्रसूत्यन्ते प्रसूत्यन्ते कन्यैव त्वं भविष्यसि ।
स त्वं ददस्व मां राज्ञे प्रतिगृह्य हयोत्तमान् ॥ ५.११६.११ ॥
પ્રસૂતિના અંતે તું ફરી કન્યા જ રહીશ. તેથી ઉત્તમ ઘોડા સ્વીકારીને મને રાજાને આપ.
5.116.12
नृपेभ्यो हि चतुर्भ्यस्ते पूर्णान्यष्टौ शतानि वै ।
भविष्यन्ति तथा पुत्रा मम चत्वार एव च ॥ ५.११६.१२ ॥
ચાર રાજાઓ પાસેથી તને પૂરા આઠસો ઘોડા મળશે; અને મારા પણ ચાર જ પુત્રો થશે.
5.116.13
क्रियतां मम संहारो गुर्वर्थं द्विजसत्तम ।
एषा तावन्मम प्रज्ञा यथा वा मन्यसे द्विज ॥ ५.११६.१३ ॥
હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, ગુરુ માટે મારું કાર્ય પૂર્ણ થવા દો. અત્યારે મારી બુદ્ધિ આ છે; હે દ્વિજ, તમને જે યોગ્ય લાગે તે.
5.116.14
एवमुक्तस्तु स मुनिः कन्यया गालवस्तदा ।
हर्यश्वं पृथिवीपालमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.११६.१४ ॥
એમ કહેવાયા પછી તે મુનિ ગાલવે ત્યારે કન્યા સાથે પૃથ્વીપાલક હર્યશ્વને આ વચન કહ્યું.
5.116.15
इयं कन्या नरश्रेष्ठ हर्यश्व प्रतिगृह्यताम् ।
चतुर्भागेन शुल्कस्य जनयस्वैकमात्मजम् ॥ ५.११६.१५ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠ હર્યશ્વ, આ કન્યાનો સ્વીકાર કરો. શુલ્કના ચોથા ભાગના બદલામાં એનાથી એક પુત્ર ઉત્પન્ન કરો.
5.116.16
प्रतिगृह्य स तां कन्यां गालवं प्रतिनन्द्य च ।
समये देशकाले च लब्धवान्सुतमीप्सितम् ॥ ५.११६.१६ ॥
તે કન્યાનો સ્વીકાર કરીને અને ગાલવનો આભાર માનીને, યોગ્ય સમયે અને યોગ્ય સ્થળે તેને ઇચ્છિત પુત્ર પ્રાપ્ત થયો.
5.116.17
ततो वसुमना नाम वसुभ्यो वसुमत्तरः ।
वसुप्रख्यो नरपतिः स बभूव वसुप्रदः ॥ ५.११६.१७ ॥
પછી વસુમના નામનો, વસુઓ કરતાં વધુ ધનવાન, વસુઓ સમાન તેજસ્વી, ધન આપનારો તે નરપતિ થયો.
5.116.18
अथ काले पुनर्धीमान्गालवः प्रत्युपस्थितः ।
उपसंगम्य चोवाच हर्यश्वं प्रीतमानसम् ॥ ५.११६.१८ ॥
પછી સમય આવતાં બુદ્ધિમાન ગાલવ ફરી આવ્યા; અને પ્રસન્ન મનવાળા હર્યશ્વ પાસે જઈને બોલ્યા.
5.116.19
जातो नृप सुतस्तेऽय बालभास्करसंनिभः ।
कालो गन्तुं नरश्रेष्ठ भिक्षार्थमपरं नृपम् ॥ ५.११६.१९ ॥
હે રાજા, તમારો આ પુત્ર બાલસૂર્ય સમાન જન્મ્યો છે. હે નરશ્રેષ્ઠ, ભિક્ષા માટે બીજા રાજા પાસે જવાનો સમય થયો છે.
5.116.20
हर्यश्वः सत्यवचने स्थितः स्थित्वा च पौरुषे ।
दुर्लभत्वाद्धयानां च प्रददौ माधवीं पुनः ॥ ५.११६.२० ॥
હર્યશ્વ સત્યવચનમાં સ્થિર હતો અને પૌરુષમાં પણ સ્થિર હતો. ઘોડાઓની દુર્લભતાને કારણે તેણે માધવીને ફરી દાનમાં આપી.
5.116.21
माधवी च पुनर्दीप्तां परित्यज्य नृपश्रियम् ।
कुमारी कामतो भूत्वा गालवं पृष्ठतोऽन्वगात् ॥ ५.११६.२१ ॥
માધવીએ પણ ફરી તેજસ્વી રાજવૈભવ છોડી દીધો, અને કામનાથી કુમારી બનીને ગાલવની પાછળ પાછળ ગઈ.
5.116.22
त्वय्येव तावत्तिष्ठन्तु हया इत्युक्तवान्द्विजः ।
प्रययौ कन्यया सार्धं दिवोदासं प्रजेश्वरम् ॥ ५.११६.२२ ॥
"ઘોડા હાલ તારી પાસે જ રહેવા દે" એમ કહીને તે બ્રાહ્મણ કન્યા સાથે પ્રજેશ્વર દિવોદાસ પાસે ગયો.