మహాభారతం · అధ్యాయం 5.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.116.1
हर्यश्वस्त्वब्रवीद्राजा विचिन्त्य बहुधा ततः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य प्रजाहेतोर्नृपोत्तमः ॥ ५.११६.१ ॥
అనేక విధాలుగా ఆలోచించి, రాజులలో ఉత్తముడైన హర్యశ్వుడు దీర్ఘంగా, వేడిగా నిట్టూర్చి, సంతానం కోసం ఇలా అన్నాడు.
5.116.2
उन्नतेषून्नता षट्सु सूक्ष्मा सूक्ष्मेषु सप्तसु ।
गम्भीरा त्रिषु गम्भीरेष्वियं रक्ता च पञ्चसु ॥ ५.११६.२ ॥
ఎత్తైనవాటిలో ఆరింట ఎత్తైనది, సూక్ష్మమైనవాటిలో ఏడింట సూక్ష్మమైనది, లోతైనవాటిలో మూడింట లోతైనది; ఇది ఐదింట ఎర్రనైనది.
5.116.3
बहुदेवासुरालोका बहुगन्धर्वदर्शना ।
बहुलक्षणसम्पन्ना बहुप्रसवधारिणी ॥ ५.११६.३ ॥
అనేక దేవతలు, అసురులు చూసేది; అనేక గంధర్వులకు దర్శనీయురాలు; అనేక లక్షణాలు కలిగినది; అనేక సంతానాన్ని ధరించేది.
5.116.4
समर्थेयं जनयितुं चक्रवर्तिनमात्मजम् ।
ब्रूहि शुल्कं द्विजश्रेष्ठ समीक्ष्य विभवं मम ॥ ५.११६.४ ॥
ఈమె చక్రవర్తి అయిన కుమారుడిని కనగలదు. ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, నా వైభవాన్ని పరిశీలించి ఎంత శుల్కమో చెప్పు.
5.116.5
एकतःश्यामकर्णानां शतान्यष्टौ ददस्व मे ।
हयानां चन्द्र शुभ्राणां देशजानां वपुष्मताम् ॥ ५.११६.५ ॥
ఒకవైపు నల్లని చెవులు గల ఎనిమిది వందల గుర్రాలను నాకు ఇవ్వు; చంద్రునిలా తెల్లనివి, దేశీయమైన అందమైన శరీరాలు గలవి.
5.116.6
ततस्तव भवित्रीयं पुत्राणां जननी शुभा ।
अरणीव हुताशानां योनिरायतलोचना ॥ ५.११६.६ ॥
అప్పుడు ఈ శుభురాలు నీ పుత్రుల తల్లి అవుతుంది; అరణి హోమాగ్నులకు మూలమైనట్లు, విశాలనేత్రి ఈమె యోని అవుతుంది.
5.116.7
एतच्छ्रुत्वा वचो राजा हर्यश्वः काममोहितः ।
उवाच गालवं दीनो राजर्षिरृषिसत्तमम् ॥ ५.११६.७ ॥
ఈ మాటలు విని కామమోహితుడైన రాజు హర్యశ్వుడు దీనంగా రాజర్షి, ఋషులలో శ్రేష్ఠుడైన గాలవునితో ఇలా అన్నాడు.
5.116.8
द्वे मे शते संनिहिते हयानां यद्विधास्तव ।
एष्टव्याः शतशस्त्वन्ये चरन्ति मम वाजिनः ॥ ५.११६.८ ॥
నా దగ్గర సిద్ధంగా రెండు వందల గుర్రాలు ఉన్నాయి; మీకు కావలసిన రకాలవి. నా ఇతర గుర్రాలు వందల సంఖ్యలో సంచరిస్తున్నాయి; వాటినీ వెతకవచ్చు.
5.116.9
सोऽहमेकमपत्यं वै जनयिष्यामि गालव ।
अस्यामेतं भवान्कामं सम्पादयतु मे वरम् ॥ ५.११६.९ ॥
నేను ఆమెలో ఒక సంతానాన్ని కంటాను, గాలవా. మీరు నాకు ఈ కోరికను, వరాన్ని నెరవేర్చండి.
5.116.10
एतच्छ्रुत्वा तु सा कन्या गालवं वाक्यमब्रवीत् ।
मम दत्तो वरः कश्चित्केनचिद्ब्रह्मवादिना ॥ ५.११६.१० ॥
ఇది విని ఆ కన్య గాలవునితో ఇలా అన్నది: "బ్రహ్మవాది ఒకరు నాకు ఒక వరాన్ని ఇచ్చారు."
5.116.11
प्रसूत्यन्ते प्रसूत्यन्ते कन्यैव त्वं भविष्यसि ।
स त्वं ददस्व मां राज्ञे प्रतिगृह्य हयोत्तमान् ॥ ५.११६.११ ॥
ప్రసవాంతంలో నీవు మళ్ళీ కన్యగానే ఉంటావు. కాబట్టి ఉత్తమ గుర్రాలు తీసుకుని నన్ను రాజుకు ఇవ్వు.
5.116.12
नृपेभ्यो हि चतुर्भ्यस्ते पूर्णान्यष्टौ शतानि वै ।
भविष्यन्ति तथा पुत्रा मम चत्वार एव च ॥ ५.११६.१२ ॥
నాలుగు రాజుల నుండి నీకు పూర్తిగా ఎనిమిది వందల గుర్రాలు లభిస్తాయి; అలాగే నాకు నలుగురు కుమారులు ఉంటారు.
5.116.13
क्रियतां मम संहारो गुर्वर्थं द्विजसत्तम ।
एषा तावन्मम प्रज्ञा यथा वा मन्यसे द्विज ॥ ५.११६.१३ ॥
ద్విజోత్తమా, గురువు కోసం నా కార్యాన్ని పూర్తి చేయండి. ఇప్పటికి నా అభిప్రాయం ఇదే; ఓ ద్విజా, మీరు ఏది తగినదని భావిస్తారో అదే.
5.116.14
एवमुक्तस्तु स मुनिः कन्यया गालवस्तदा ।
हर्यश्वं पृथिवीपालमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.११६.१४ ॥
ఇలా చెప్పబడిన ఆ ముని గాలవుడు అప్పుడు కన్యతో కలిసి భూపాలుడైన హర్యశ్వునితో ఈ మాట పలికాడు.
5.116.15
इयं कन्या नरश्रेष्ठ हर्यश्व प्रतिगृह्यताम् ।
चतुर्भागेन शुल्कस्य जनयस्वैकमात्मजम् ॥ ५.११६.१५ ॥
నరశ్రేష్ఠా హర్యశ్వా, ఈ కన్యను స్వీకరించు. కన్యాశుల్కంలో నాల్గవ భాగానికి బదులుగా ఈమె ద్వారా ఒక కుమారుని కనుము.
5.116.16
प्रतिगृह्य स तां कन्यां गालवं प्रतिनन्द्य च ।
समये देशकाले च लब्धवान्सुतमीप्सितम् ॥ ५.११६.१६ ॥
ఆ కన్యను స్వీకరించి, గాలవుణ్ణి అభినందించి, తగిన సమయంలో, తగిన స్థలంలో కోరిన కుమారుణ్ణి పొందాడు.
5.116.17
ततो वसुमना नाम वसुभ्यो वसुमत्तरः ।
वसुप्रख्यो नरपतिः स बभूव वसुप्रदः ॥ ५.११६.१७ ॥
అప్పుడు వసువులకంటే ఎక్కువ ధనవంతుడు, వసువులతో సమానమైన తేజస్సు కలవాడు, ధనం ఇచ్చేవాడైన వసుమనా అనే పేరుగల ఆ రాజు జన్మించాడు.
5.116.18
अथ काले पुनर्धीमान्गालवः प्रत्युपस्थितः ।
उपसंगम्य चोवाच हर्यश्वं प्रीतमानसम् ॥ ५.११६.१८ ॥
తరువాత కాలం రాగా జ్ఞానియైన గాలవుడు మళ్లీ వచ్చి, ప్రసన్న మనస్కుడైన హర్యశ్వుని దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అన్నాడు.
5.116.19
जातो नृप सुतस्तेऽय बालभास्करसंनिभः ।
कालो गन्तुं नरश्रेष्ठ भिक्षार्थमपरं नृपम् ॥ ५.११६.१९ ॥
రాజా, నీ ఈ కుమారుడు ఉదయ భానుని వలె జన్మించాడు. నరశ్రేష్ఠా, భిక్షకోసం మరొక రాజు వద్దకు వెళ్ళవలసిన సమయం వచ్చింది.
5.116.20
हर्यश्वः सत्यवचने स्थितः स्थित्वा च पौरुषे ।
दुर्लभत्वाद्धयानां च प्रददौ माधवीं पुनः ॥ ५.११६.२० ॥
హర్యశ్వుడు సత్యవచనంలో, పౌరుషంలో స్థిరంగా ఉన్నాడు. గుర్రాలు దుర్లభం కావడంతో మాధవిని మళ్లీ ఇచ్చాడు.
5.116.21
माधवी च पुनर्दीप्तां परित्यज्य नृपश्रियम् ।
कुमारी कामतो भूत्वा गालवं पृष्ठतोऽन्वगात् ॥ ५.११६.२१ ॥
మాధవి మళ్లీ ప్రకాశించే రాజవైభవాన్ని విడిచి, కామంతో కన్యగా మారి గాలవుని వెనుక వెళ్ళింది.
5.116.22
त्वय्येव तावत्तिष्ठन्तु हया इत्युक्तवान्द्विजः ।
प्रययौ कन्यया सार्धं दिवोदासं प्रजेश्वरम् ॥ ५.११६.२२ ॥
"గుర్రాలు ఇప్పటికి నీ దగ్గరే ఉండనీ" అని చెప్పి, ఆ బ్రాహ్మణుడు కన్యతో కలిసి ప్రజేశ్వరుడైన దివోదాసుని వద్దకు వెళ్ళాడు.