महाभारत · अध्याय 5.142
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.142.1
कर्णस्य वचनं श्रुत्वा केशवः परवीरहा ।
उवाच प्रहसन्वाक्यं स्मितपूर्वमिदं यथा ॥ ५.१४२.१ ॥
कर्णाचे बोलणे ऐकून शत्रुवीरांचा संहार करणारे केशव हसत, स्मितपूर्वक असे म्हणाले.
5.142.2
अपि त्वां न लभेत्कर्ण राज्यलम्भोपपादनम् ।
मया दत्तां हि पृथिवीं न प्रशासितुमिच्छसि ॥ ५.१४२.२ ॥
हे कर्णा, मी दिलेली पृथ्वी तू शासन करू इच्छित नाहीस; म्हणून राज्यलाभाची व्यवस्था तुला कदाचित कधीच मिळणार नाही.
5.142.3
ध्रुवो जयः पाण्डवानामितीदं ।
न संशयः कश्चन विद्यतेऽत्र।
जयध्वजो दृश्यते पाण्डवस्य ।
समुच्छ्रितो वानरराज उग्रः । ॥ ५.१४२.३ ॥
पांडवांचा विजय निश्चित आहे, यात काही संशय नाही. पांडवाची जयपताका येथे दिसत आहे, जिच्यावर उग्र वानरराज उंच फडकत आहे.
5.142.4
दिव्या माया विहिता भौमनेन ।
समुच्छ्रिता इन्द्रकेतुप्रकाशाः ।
दिव्यानि भूतानि जयावहानि ।
दृश्यन्ति चैवात्र भयानकानि ॥ ५.१४२.४ ॥
भौमनाने निर्माण केलेली ही दिव्य माया आहे; इंद्रध्वजांसारखे तेजस्वी उंच उभारलेले पदार्थ दिसत आहेत. येथे विजय देणारी दिव्य प्राणी आणि भयानक रूपेही दिसत आहेत.
5.142.5
न सञ्जते शैलवनस्पतिभ्य ।
ऊर्ध्वं तिर्यग्योजनमात्ररूपः ।
श्रीमान्ध्वजः कर्ण धनञ्जयस्य ।
समुच्छ्रितः पावकतुल्यरूपः ॥ ५.१४२.५ ॥
हे कर्णा, हा धनंजयाचा (अर्जुनाचा) शोभिवंत ध्वज आहे; पर्वत आणि वृक्षांत तो अडकत नाही. वर आणि आडवा एक योजन प्रमाणाचा आहे; अग्नीसारख्या रूपात उंच उभारलेला आहे.
5.142.6
यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
ऐन्द्रमस्त्रं विकुर्वाणमुभे चाप्यग्निमारुते ॥ ५.१४२.६ ॥
युद्धात श्वेतअश्व आणि कृष्णाला सारथी केलेला (अर्जुन) इंद्रास्त्र आणि अग्नी व वायू ही अस्त्रे चालवत असलेला तू जेव्हा पाहशील—
5.142.7
गाण्डीवस्य च निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ ५.१४२.७ ॥
गाण्डीवाचा तो निर्घोष, वज्राच्या गडगडाटासारखा — तेव्हा त्रेता असणार नाही, कृत नसेल आणि द्वापरही नसेल.
5.142.8
यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
जपहोमसमायुक्तं स्वां रक्षन्तं महाचमूम् ॥ ५.१४२.८ ॥
युद्धात कुंतीपुत्र युधिष्ठिराला, जप-होमात गुंतलेला आणि आपल्या महासेनेचे रक्षण करीत असलेला, जेव्हा तू पाहशील.
5.142.9
आदित्यमिव दुर्धर्षं तपन्तं शत्रुवाहिनीम् ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ ५.१४२.९ ॥
सूर्याप्रमाणे दुर्धर्ष, शत्रुसेनेला तापवणारा — तेव्हा त्रेता असणार नाही, कृत नसेल आणि द्वापरही नसेल.
5.142.10
यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे भीमसेनं महाबलम् ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीत्वा नृत्यन्तमाहवे ॥ ५.१४२.१० ॥
युद्धात महाबली भीमसेन, दुःशासनाचे रक्त पिऊन रणभूमीत नाचत असलेला, जेव्हा तू पाहशील.
5.142.11
प्रभिन्नमिव मातङ्गं प्रतिद्विरदघातिनम् ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ ५.१४२.११ ॥
मत्त हत्तीसारखा, प्रतिस्पर्धी हत्तींना मारणारा — तेव्हा त्रेता असणार नाही, कृत नसेल आणि द्वापरही नसेल.
5.142.12
यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे द्रोणं शान्तनवं कृपम् ।
सुयोधनंच राजानं सैन्धवं च जयद्रथम् ॥ ५.१४२.१२ ॥
युद्धात द्रोण, शंतनूपुत्र भीष्म, कृप, राजा सुयोधन आणि सैंधव जयद्रथ यांना जेव्हा तू पाहशील.
5.142.13
युद्धायापततस्तूर्णं वारितान्सव्यसाचिना ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ ५.१४२.१३ ॥
युद्धासाठी वेगाने पुढे येत असताना, सव्यसाची (अर्जुन) याने अडवलेले असताना, त्या वेळी त्रेतायुग नसेल, कृतयुग नसेल आणि द्वापरयुगही नसेल.
5.142.14
यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे माद्रीपुत्रौ महाबलौ ।
वाहिनीं धार्तराष्ट्राणां क्षोभयन्तौ गजाविव ॥ ५.१४२.१४ ॥
युद्धात माद्रीचे दोन महाबली पुत्र धृतराष्ट्रपुत्रांच्या सेनेला हत्तींप्रमाणे क्षुब्ध करताना जेव्हा तू पाहशील.
5.142.15
विगाढे शस्त्रसंपाते परवीररथारुजौ ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च ॥ ५.१४२.१५ ॥
शस्त्रांच्या भीषण संघर्षात, शत्रुवीरांचे रथ मोडताना, त्या वेळी त्रेतायुग नसेल, कृतयुग नसेल आणि द्वापरयुगही नसेल.
5.142.16
ब्रूयाः कर्ण इतो गत्वा द्रोणं शान्तनवं कृपम् ।
सौम्योऽयं वर्तते मासः सुप्रापयवसेन्धनः ॥ ५.१४२.१६ ॥
कर्णा, येथून जाऊन द्रोण, शंतनूचा पुत्र (भीष्म) आणि कृप यांना सांग: हा सुखद महिना चालू आहे, यात यव आणि सरपण भरपूर मिळते.
5.142.17
सर्वौषधिवनस्फीतः फलवानल्पमक्षिकः ।
निष्पङ्को रसवत्तोयो नात्युष्णशिशिरः सुखः ॥ ५.१४२.१७ ॥
सर्व औषधींच्या वनांनी समृद्ध, फळांनी भरलेला, डासांनी कमी, चिखलविरहित, रसाळ पाण्याचा, अति उष्ण नाही अति थंडही नाही, सुखद.
5.142.18
सप्तमाच्चापि दिवसादमावास्या भविष्यति ।
सङ्ग्रामो युज्यतां तस्यां तामाहुः शक्रदेवताम् ॥ ५.१४२.१८ ॥
सातव्या दिवसापासूनच अमावास्या येईल. त्या दिवशी युद्ध सुरू होवो; त्या तिथीला इंद्रदेवतेची तिथी म्हणतात.
5.142.19
तथा राज्ञो वदेः सर्वान्ये युद्धायाभ्युपागताः ।
यद्वो मनीषितं तद्वै सर्वं संपादयाम्यहम् ॥ ५.१४२.१९ ॥
अशा प्रकारे युद्धासाठी आलेल्या सर्व राजांना सांग: तुमची जी इच्छा असेल ती सर्व मी पूर्ण करीन.
5.142.20
राजानो राजपुत्राश्च दुर्योधनवशानुगाः ।
प्राप्य शस्त्रेण निधनं प्राप्स्यन्ति गतिमुत्तमाम् ॥ ५.१४२.२० ॥
दुर्योधनाच्या वशात चालणारे राजे आणि राजपुत्र शस्त्राने मृत्यू पावून उत्तम गती प्राप्त करतील.