Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.143

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.143.1

केशवस्य तु तद्वाक्यं कर्णः श्रुत्वा हितं शुभम् ।
अब्रवीदभिसंपूज्य कृष्णं तं मधुसूदनम् ॥ ५.१४३.१ ॥

କେଶବଙ୍କର ସେହି ହିତକର ଓ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କର୍ଣ୍ଣ ମଧୁସୂଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କହିଲେ।

5.143.2

जानन्मां किं महाबाहो संमोहयितुमिच्छसि ।
योयं पृथिव्याः कार्त्स्न्येन विनाशः समुपस्थितः ॥ ५.१४३.२ ॥

ହେ ମହାବାହୋ, ମୋତେ ଜାଣି ମଧ୍ୟ ଆପଣ କାହିଁକି ମୋତେ ମୋହିତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି? ପୃଥିବୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶ ଏବେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।

5.143.3

निमित्तं तत्र शकुनिरहं दुःशासनस्तथा ।
दुर्योधनश्च नृपतिर्धृतराष्ट्रसुतोऽभवत् ॥ ५.१४३.३ ॥

ତାହାର କାରଣ ଶକୁନି, ମୁଁ, ଦୁଃଶାସନ ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ହୋଇଥିଲେ।

5.143.4

असंशयमिदं कृष्ण महद्युद्धमुपस्थितम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च घोरं रुधिरकर्दमम् ॥ ५.१४३.४ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି — ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରକ୍ତ-କାଦୁଅର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ।

5.143.5

राजानो राजपुत्राश्च दुर्योधनवशानुगाः ।
रणे शस्त्राग्निना दग्धाः प्राप्स्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.१४३.५ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବଶରେ ଚାଲୁଥିବା ରାଜା ଓ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶସ୍ତ୍ରାଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଯମଲୋକ ପାଇବେ।

5.143.6

स्वप्ना हि बहवो घोरा दृश्यन्ते मधुसूदन ।
निमित्तानि च घोराणि तथोत्पाताः सुदारुणाः ॥ ५.१४३.६ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି; ସେହିପରି ଭୟଙ୍କର ନିମିତ୍ତ ଓ ଅତି ଦାରୁଣ ଉତ୍ପାତ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି।

5.143.7

पराजयं धार्तराष्ट्रे विजयं च युधिष्ठिरे ।
संसन्त इव वार्ष्णेय विविधा रोमहर्षणाः ॥ ५.१४३.७ ॥

ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପରାଜୟ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ବିଜୟର ସୂଚନା ଦେଉଥିବା ବିବିଧ ରୋମାଞ୍ଚକର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉଛି।

5.143.8

प्राजापत्यं हि नक्षत्रं ग्रहस्तीक्ष्णो महाद्युतिः ।
शनैश्चरः पीडयति पीडयन्प्राणिनोऽधिकम् ॥ ५.१४३.८ ॥

ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ ଗ୍ରହ ଶନୈଶ୍ଚର ପୀଡ଼ିତ କରୁଛି; ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।

5.143.9

कृत्वा चाङ्गारको वक्रं ज्येष्ठायां मधुसूदन ।
अनुराधां प्रार्थयते मैत्रं संगमयन्निव । ॥ ५.१४३.९ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ମଙ୍ଗଳ ଜ୍ୟେଷ୍ଠାରେ ବକ୍ର ହୋଇ, ଯେମିତି ମୈତ୍ରୀର ସଂଯୋଗ ଘଟାଇ ଅନୁରାଧାକୁ କାମନା କରୁଛି।

5.143.10

नूनं महद्भयं कृष्ण कुरूणां समुपस्थितम् ।
विशेषेण हि वार्ष्णेय चित्रां पीडयते ग्रहः ॥ ५.१४३.१० ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ନିଶ୍ଚୟ କୁରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ମହାଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ବିଶେଷତଃ ଗ୍ରହ ଚିତ୍ରାକୁ ପୀଡ଼ିତ କରୁଛି।

5.143.11

सोमस्य लक्ष्म व्यावृत्तं राहुरर्कमुपैति च ।
दिवश्चोल्काः पतन्त्येताः सनिर्घाताः सकंपनाः ॥ ५.१४३.११ ॥

ଚନ୍ଦ୍ରର ଚିହ୍ନ ବିପରୀତ ହୋଇଯାଇଛି, ରାହୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିକଟକୁ ଆସିଛି; ଆକାଶରୁ ଗର୍ଜନ ଓ କମ୍ପନ ସହିତ ଏହି ଉଲ୍କାମାନ ପଡ଼ୁଛି।

5.143.12

निष्टनन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्यश्रूणि वाजिनः ।
पानीयं यवसं चापि नाभिनन्दन्ति माधव ॥ ५.१४३.१२ ॥

ହେ ମାଧବ, ହାତୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଲୁହ ଢାଳୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଜଳ କିମ୍ବା ଘାସକୁ ମଧ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରୁନାହାଁନ୍ତି।

5.143.13

प्रादुर्भूतेषु चैतेषु भयमाहुरुपास्थितम् ।
निमित्तेषु महाबाहो दारुणं प्राणिनाशनम् ॥ ५.१४३.१३ ॥

ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଭୟ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହେ ମହାବାହୁ, ଏହି ଶୁଭାଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରାଣୀ ବିନାଶର ଭୟଙ୍କର ସଙ୍କେତ।

5.143.14

अल्पे भुक्ते पुरीषं च प्रभूतमिह दृश्यते ।
वाजिनां वारणानां च मनुष्याणां च केशव ॥ ५.१४३.१४ ॥

ଅଳ୍ପ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ମଳ ପ୍ରଚୁର ଦେଖାଯାଉଛି, ହେ କେଶବ।

5.143.15

धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु सर्वेषु मधुसूदन ।
पराभवस्य तल्लिङ्गमिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ ५.१४३.१५ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନାରେ ଏହା ପରାଜୟର ଲକ୍ଷଣ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି।

5.143.16

प्रहृष्टं वाहनं कृष्ण पाण्डवानां प्रचक्षते ।
प्रदक्षिणा मृगाश्चैव तत्तेषां जयलक्षणम् ॥ ५.१४३.१६ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବାହନମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ହରିଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଡାହାଣ ପଟକୁ ଘୂରୁଛନ୍ତି; ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଜୟର ଲକ୍ଷଣ।

5.143.17

अपसव्या मृगाः सर्वे धार्तराष्ट्रस्य केशव ।
वाचश्चाप्यशरीरिण्यस्तकत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.१७ ॥

ହେ କେଶବ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ହରିଣ ବାମ ପଟକୁ ଘୂରୁଛନ୍ତି; ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଉଛି; ଏହା ପରାଜୟର ଲକ୍ଷଣ।

5.143.18

मयूराः पुण्यशकुना हंससारसचातकाः ।
जीवञ्जीवकसङ्घाश्चाप्यनुगच्छन्ति पाण्डवान् ॥ ५.१४३.१८ ॥

ମୟୂର, ପୁଣ୍ୟ ଶୁଭଶକୁନ ପକ୍ଷୀ, ହଂସ, ସାରସ ଓ ଚାତକ, ଏବଂ ଜୀବଞ୍ଜୀବକ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଝାଙ୍କ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି।

5.143.19

गृध्राः कङ्का बकाः श्येना यातुधानास्तथा वृकाः ।
मक्षिकाणां च सङ्घाता अनुधावन्ति कौरवान् ॥ ५.१४३.१९ ॥

ଶାଗୁଣା, କଙ୍କ ପକ୍ଷୀ, ବଗ, ବାଜ, ଯାତୁଧାନ ଓ ନେକଡ଼େ, ଏବଂ ମାଛିମାନଙ୍କର ଝାଁକ କୌରବମାନଙ୍କ ପଛେ ଧାଉଛନ୍ତି।

5.143.20

धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु भेरीणां नास्ति निःस्वनः ।
अनाहताः पाण्डवानां नदन्ति पटहाः किल ॥ ५.१४३.२० ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନାରେ ଭେରୀର ଶବ୍ଦ ନାହିଁ; ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ପଟହ ଆଘାତ ବିନା ନିଶ୍ଚୟ ନିନାଦ କରୁଛନ୍ତି।

5.143.21

उदपानाश्च नर्दन्ति यथा गोवृषभास्तथा ।
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२१ ॥

କୂଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଷଣ୍ଢ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନାରେ ଏହା ସେମାନଙ୍କ ପରାଜୟର ଲକ୍ଷଣ।

5.143.22

मांसशोणितवर्षं च वृष्टं देवेन माधव ।
तथा गन्धर्वनगरं भानुमत्समुपस्थितम् ॥ ५.१४३.२२ ॥

ହେ ମାଧବ! ଦେବତା ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇଛନ୍ତି; ସେହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିକଟରେ ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି।

5.143.23

सप्राकारं सपरिखं सवप्रं चारुतोरणम् ।
कृष्णश्च परिघस्तत्र भानुमावृत्य तिष्ठति ॥ ५.१४३.२३ ॥

ପ୍ରାକାର, ପରିଖା, ବପ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ତୋରଣରେ ଯୁକ୍ତ (ଗନ୍ଧର୍ବନଗର) ଅଛି; ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ପରିଘ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହୋଇଛି।

5.143.24

उदयास्तमने संध्ये वेदयन्ती महद्भयम् ।
शिवा च वाशते घोरं तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२४ ॥

ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତର ସନ୍ଧ୍ୟାମାନେ ମହାଭୟ ଜଣାଉଛନ୍ତି; ଓ ଶିଆଳୀ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚିତ୍କାର କରୁଛି — ଏହା ସେମାନଙ୍କ ପରାଜୟର ଲକ୍ଷଣ।

5.143.25

एकपक्षाक्षिचरणाः पक्षिणो मधुसूदन ।
उत्सृजन्ति महद्धोरं तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२५ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଗୋଟିଏ ପାଖ, ଗୋଟିଏ ଆଖି ଓ ଗୋଟିଏ ଗୋଡ଼ ବିଶିଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀମାନେ ମହାଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି; ତାହା ପରାଜୟର ଲକ୍ଷଣ।

5.143.26

कृष्णग्रीवाश्च शकुना रक्तपादा भयानकाः ।
सन्ध्यामिमुखा यान्ति तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२६ ॥

କଳା ବେକ ଓ ରଙ୍ଗା ଗୋଡ଼ବିଶିଷ୍ଟ ଭୟାନକ ପକ୍ଷୀମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଯାଉଛନ୍ତି; ତାହା ପରାଜୟର ଲକ୍ଷଣ।

5.143.27

ब्राह्मणान्प्रथमं द्वेष्टि गुरूंश्च मधुसूदन ।
भृत्यान्भक्तिमतश्चापि तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२७ ॥

ହେ ମଧୁସୂଦନ, ସେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୁରୁମାନଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଭକ୍ତିମାନ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରେ; ତାହା ପରାଜୟର ଲକ୍ଷଣ।

5.143.28

पूर्वा दिग्लोहिताकारा शस्त्रवर्णा च दक्षिणा ।
आमपात्रप्रतीकाशा पश्चिमा मधुसूदन। ॥ ५.१४३.२८ ॥

ପୂର୍ବ ଦିଗ ରକ୍ତ ପରି, ଦକ୍ଷିଣ ଅସ୍ତ୍ରର ରଙ୍ଗ ପରି; ପଶ୍ଚିମ କଞ୍ଚା ପାତ୍ର ପରି, ହେ ମଧୁସୂଦନ।

5.143.29

उत्तरा शङ्खवर्णाभा दिशां वर्णा उदाहृताः ।
प्रदीप्ताश्च दिशः सर्वा धार्तराष्ट्रस्य माधव। ॥ ५.१४३.२९ ॥

ଉତ୍ତର ଶଙ୍ଖ ପରି ବର୍ଣ୍ଣର ଆଭା ବିଶିଷ୍ଟ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଦିଗର ବର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ହେ ମାଧବ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଜଳୁଛି।

5.143.30

महद्भयं वेदयन्ति तस्मिन्नुत्पातदर्शने ।
सहस्रपादं प्रासादं स्वप्नान्ते स्म युधिष्ठिरः। ॥ ५.१४३.३० ॥

ସେହି ଉତ୍ପାତ ଦର୍ଶନରେ ସେମାନେ ମହାଭୟ ଜଣାନ୍ତି; ସ୍ୱପ୍ନ ଶେଷରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସହସ୍ରପାଦ ପ୍ରାସାଦ ଦେଖିଲେ।

5.143.31

अधिरोहन्मया दृष्टः सह भ्रातृभिरच्युत ।
श्वेतोष्णीषाश्च दृश्यन्ते सर्वे वै शुक्लवाससः । ॥ ५.१४३.३१ ॥

ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୁଁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ତା ଉପରେ ଚଢ଼ିବା ଦେଖିଲି; ସମସ୍ତେ ଧଳା ପାଗଡ଼ି ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ ଦିଶୁଥିଲେ।

5.143.32

आसनानि च शुभ्राणि सर्वेषामुपलक्षये ।
तव चापि मया कृष्ण स्वप्नान्ते रुधिराविला । ॥ ५.१४३.३२ ॥

ସମସ୍ତଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆସନ ମୁଁ ଦେଖିଲି; ହେ କୃଷ୍ଣ, ସ୍ୱପ୍ନ ଶେଷରେ ତୁମର (ଭୂମି ମଧ୍ୟ) ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଦେଖିଲି।

5.143.33

आन्त्रेण पृथिवी दृष्टा परिक्षिप्ता जनार्दन ।
अस्थिसञ्चयमारूढश्चामितौजा यधिष्ठिरः । ॥ ५.१४३.३३ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ପୃଥିବୀ ଅନ୍ତ୍ରରେ ବେଷ୍ଟିତ ଦେଖିଲି; ଅମିତତେଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅସ୍ଥି ରାଶି ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା ଦେଖିଲି।

5.143.34

सुवर्णपात्र्यां संहृष्टो भुक्तवान्घृतपायसम् ।
युधिष्ठिरो मया दृष्टो ग्रसमानो वसुन्धराम्। ॥ ५.१४३.३४ ॥

ସୁନା ପାତ୍ରରେ ଆନନ୍ଦରେ ଘିଅ-ପାୟସ ଖାଉଥିବା, ପୃଥିବୀକୁ ଗ୍ରାସ କରୁଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି।

5.143.35

उच्चं पर्वतमारूढो भीमकर्मा वृकोदरः ।
गदापाणिर्नरव्याघ्रो ग्रसन्निव महीमिमाम् ॥ ५.१४३.३५ ॥

ଭୀମକର୍ମା ବୃକୋଦର (ଭୀମ), ହାତରେ ଗଦା ଧରି ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଯେପରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଗ୍ରାସ କରୁଥିବା ଭଳି ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତରେ ଚଢ଼ିଲେ।

5.143.36

क्षपयिष्यति नः सर्वान्स सुव्यक्तं महारणे ।
विदितं मे हृषीकेश श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.१४३.३६ ॥

ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ନାଶ କରିବେ; ହେ ହୃଷୀକେଶ, ଏହା ମୋତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣା — ସେ ପରମ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତି।

5.143.37

पाण्डुरं गजमारूढो गाण्डीवी स धनञ्जयः ।
त्वया सार्धं हृषीकेश श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.१४३.३७ ॥

ଧଳା ହାତୀ ଉପରେ ଆରୂଢ଼ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ସେ ଧନଞ୍ଜୟ, ହେ ହୃଷୀକେଶ, ତୁମ ସହିତ ପରମ ତେଜରେ ଜ୍ୱଳମାନ।

5.143.38

यूयं सर्वे वधिष्यध्वं तत्र मे नास्ति संशयः ।
पार्थिवान्समरे कृष्ण दुर्योधनपुरोगमान् ॥ ५.१४३.३८ ॥

ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବ, ଏଥିରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ — ହେ କୃଷ୍ଣ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କୁ।

5.143.39

नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः ।
शुक्लकेयूरकण्ठत्राः शुक्लमाल्याम्बरावृताः ॥ ५.१४३.३९ ॥

ନକୁଳ, ସହଦେବ, ସାତ୍ୟକି ଓ ମହାରଥ — ଧଳା ବାଜୁବନ୍ଧ ଓ କଣ୍ଠକବଚ ଧାରଣ କରି, ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ।

5.143.40

अधिरूढा नरव्याघ्रा नरवाहनमुत्तमम् ।
त्रय एते मया दृष्टाः पाण्डुरच्छत्रवाससः ॥ ५.१४३.४० ॥

ଉତ୍ତମ ନରବାହନରେ ଆରୂଢ଼ ନରବ୍ୟାଘ୍ର — ଏହି ତିନିଜଣଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଛି; ସେମାନଙ୍କ ଛତ୍ର ଓ ବସ୍ତ୍ର ଧଳା।

5.143.41

श्वेतोष्णीषाश्च दृश्यन्ते त्रय एते जनार्दन ।
धार्तराष्ट्रेषु सैन्येषु तान्विजानीहि केशव ॥ ५.१४३.४१ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଧଳା ପାଗଡ଼ିଧାରୀ ଏହି ତିନିଜଣ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନ, ହେ କେଶବ।

5.143.42

अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
रक्तोष्णीषाश्च दृश्यन्ते सर्वे माधव पार्थिवाः ॥ ५.१४३.४२ ॥

ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, କୃପ ଓ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା — ହେ ମାଧବ, ସମସ୍ତ ରାଜା ଲାଲ ପାଗଡ଼ି ସହିତ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।

5.143.43

उष्ट्रप्रयुक्तमारूढौ भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
मया सार्धं महाबाहो धार्तराष्ट्रेण वा विभो ॥ ५.१४३.४३ ॥

ଓଟ ଯୋଡ଼ା ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଦ୍ରୋଣ, ଏହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ, ମୋ ସହିତ କିମ୍ବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ସହିତ, ହେ ମହାବାହୋ, ହେ ବିଭୋ।

5.143.44

अगस्त्यशास्तां च दिशं प्रयाताः स्म जनार्दन ।
अचिरेणैव कालेन प्राप्स्यामो यमसादनम् ॥ ५.१४३.४४ ॥

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଶାସିତ ଦିଗକୁ ଆମେ ଯାଇଛୁ; ଶୀଘ୍ର ସମୟ କ୍ରମେ ଆମେ ଯମଲୋକରେ ପହଞ୍ଚିବୁ।

5.143.45

अहं चान्ये च राजानो यच्च तत्क्षत्रमण्डलम् ।
गाण्डिवाग्निं प्रवेक्ष्याम इति मे नास्ति संशयः ॥ ५.१४३.४५ ॥

ମୁଁ, ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଓ ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟମଣ୍ଡଳ, ଗାଣ୍ଡୀବର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବୁ; ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

5.143.46

अपस्थितविनाशेयं नूनमद्य वसुंधरा ।
यथा हि मे वचः कर्ण नोपैति हृदयं तव ॥ ५.१४३.४६ ॥

ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ପୃଥିବୀ ବିନାଶ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଛି; କାରଣ ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ମୋ କଥା ତୁମ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁନାହିଁ।

5.143.47

सर्वेषां तात भूतानां विनाशे प्रत्युपस्थिते ।
अनयो नयसङ्काशो हृदयान्नापसर्पति ॥ ५.१४३.४७ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବିନାଶ ନିକଟ ହେଲେ, ନୀତି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନୟ ହୃଦୟରୁ ଖସେ ନାହିଁ।

5.143.48

अपि त्वां कृष्ण पश्यामो जीवन्तोऽस्मान्महारणात् ।
समुत्तीर्णा महाबाहो वीरक्षत्रविनाशनात् ॥ ५.१४३.४८ ॥

ହେ କୃଷ୍ଣ, ସମ୍ଭବତଃ ଆମେ ଜୀବିତ ରହି ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧ ଓ ବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ବିନାଶରୁ ପାର ହୋଇ ତୁମକୁ ଦେଖିବୁ, ହେ ମହାବାହୋ।

5.143.49

अथवा सङ्गमः कृष्ण स्वर्गे नो भविता ध्रुवम् ।
तत्रेदानीं समेष्यामः पुनः सार्धं त्वयानघ ॥ ५.१४३.४९ ॥

ଅଥବା ହେ କୃଷ୍ଣ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆମର ନିଶ୍ଚୟ ମିଳନ ହେବ। ହେ ନିଷ୍ପାପ, ସେଠାରେ ଏବେ ଆମେ ତୁମ ସହିତ ପୁଣି ମିଳିବା।

5.143.50

इत्युक्त्वा माधवं कर्णः परिष्वज्य च पीडितम् ।
विसर्जितः केशवेन रथोपस्थादवातरत् ॥ ५.१४३.५० ॥

ଏହା କହି କର୍ଣ୍ଣ ଦୁଃଖିତ ମାଧବଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ କେଶବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦାୟ ପାଇ ରଥର ଆସନରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।

5.143.51

ततः स्वरथामस्थाय जाम्बूनदविभूषितम् ।
महात्मा वै निववृते राधेयो दीनमानसः ॥ ५.१४३.५१ ॥

ତା'ପରେ ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାରେ ବିଭୂଷିତ ନିଜ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ମହାତ୍ମା ରାଧେୟ ଦୁଃଖିତ ମନରେ ଫେରିଗଲେ।

5.143.52

ततः शीघ्रतरं प्रायात्केशवः सहसात्यकिः ।
पुनरुच्चारयन्वाणीं याहि याहीति सारथिम् ॥ ५.१४३.५२ ॥

ତା'ପରେ କେଶବ ସାତ୍ୟକି ସହିତ ହଠାତ୍ ଅଧିକ ବେଗରେ ଚାଲିଗଲେ; ସାରଥିଙ୍କୁ ପୁଣି ପୁଣି 'ଚଳାଅ, ଚଳାଅ' କହି।