ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.143.1
केशवस्य तु तद्वाक्यं कर्णः श्रुत्वा हितं शुभम् ।
अब्रवीदभिसंपूज्य कृष्णं तं मधुसूदनम् ॥ ५.१४३.१ ॥
ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਉਸ ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕਰਨ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ।
5.143.2
जानन्मां किं महाबाहो संमोहयितुमिच्छसि ।
योयं पृथिव्याः कार्त्स्न्येन विनाशः समुपस्थितः ॥ ५.१४३.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਦਿਆਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭਰਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੁਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
5.143.3
निमित्तं तत्र शकुनिरहं दुःशासनस्तथा ।
दुर्योधनश्च नृपतिर्धृतराष्ट्रसुतोऽभवत् ॥ ५.१४३.३ ॥
ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਮੈਂ, ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਬਣੇ ਸਨ।
5.143.4
असंशयमिदं कृष्ण महद्युद्धमुपस्थितम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च घोरं रुधिरकर्दमम् ॥ ५.१४३.४ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ — ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਲਹੂ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ।
5.143.5
राजानो राजपुत्राश्च दुर्योधनवशानुगाः ।
रणे शस्त्राग्निना दग्धाः प्राप्स्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.१४३.५ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ।
5.143.6
स्वप्ना हि बहवो घोरा दृश्यन्ते मधुसूदन ।
निमित्तानि च घोराणि तथोत्पाताः सुदारुणाः ॥ ५.१४३.६ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਿਆਨਕ ਸੁਪਨੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਗਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਰੁਣ ਉਤਪਾਤ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
5.143.7
पराजयं धार्तराष्ट्रे विजयं च युधिष्ठिरे ।
संसन्त इव वार्ष्णेय विविधा रोमहर्षणाः ॥ ५.१४३.७ ॥
ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਰੋਮਾਂਚਕ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
5.143.8
प्राजापत्यं हि नक्षत्रं ग्रहस्तीक्ष्णो महाद्युतिः ।
शनैश्चरः पीडयति पीडयन्प्राणिनोऽधिकम् ॥ ५.१४३.८ ॥
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ ਨਛੱਤਰ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਗ੍ਰਹ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਪੀੜਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
5.143.9
कृत्वा चाङ्गारको वक्रं ज्येष्ठायां मधुसूदन ।
अनुराधां प्रार्थयते मैत्रं संगमयन्निव । ॥ ५.१४३.९ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੰਗਲ ਜੇਠਾ ਵਿੱਚ ਵਕਰ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਸੰਜੋਗ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਅਨੁਰਾਧਾ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
5.143.10
नूनं महद्भयं कृष्ण कुरूणां समुपस्थितम् ।
विशेषेण हि वार्ष्णेय चित्रां पीडयते ग्रहः ॥ ५.१४३.१० ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕੁਰੂਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਭੈ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹ ਚਿੱਤਰਾ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
5.143.11
सोमस्य लक्ष्म व्यावृत्तं राहुरर्कमुपैति च ।
दिवश्चोल्काः पतन्त्येताः सनिर्घाताः सकंपनाः ॥ ५.१४३.११ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਲਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਹੂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਗਰਜ ਅਤੇ ਕੰਬਣ ਨਾਲ ਇਹ ਉਲਕਾਵਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
5.143.12
निष्टनन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्यश्रूणि वाजिनः ।
पानीयं यवसं चापि नाभिनन्दन्ति माधव ॥ ५.१४३.१२ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਹਾਥੀ ਚਿੰਘਾੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
5.143.13
प्रादुर्भूतेषु चैतेषु भयमाहुरुपास्थितम् ।
निमित्तेषु महाबाहो दारुणं प्राणिनाशनम् ॥ ५.१४३.१३ ॥
ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੇ ਭੈ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇਹ ਸ਼ਗਨ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਕੇਤ ਹਨ।
5.143.14
अल्पे भुक्ते पुरीषं च प्रभूतमिह दृश्यते ।
वाजिनां वारणानां च मनुष्याणां च केशव ॥ ५.१४३.१४ ॥
ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਣ ਤੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਲ ਬਹੁਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।
5.143.15
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु सर्वेषु मधुसूदन ।
पराभवस्य तल्लिङ्गमिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ ५.१४३.१५ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ, ਐਸਾ ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
5.143.16
प्रहृष्टं वाहनं कृष्ण पाण्डवानां प्रचक्षते ।
प्रदक्षिणा मृगाश्चैव तत्तेषां जयलक्षणम् ॥ ५.१४३.१६ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਖੁਸ਼ ਹਨ ਐਸਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਨ ਵੀ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
5.143.17
अपसव्या मृगाः सर्वे धार्तराष्ट्रस्य केशव ।
वाचश्चाप्यशरीरिण्यस्तकत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.१७ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿਰਨ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ; ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਬੋਲ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
5.143.18
मयूराः पुण्यशकुना हंससारसचातकाः ।
जीवञ्जीवकसङ्घाश्चाप्यनुगच्छन्ति पाण्डवान् ॥ ५.१४३.१८ ॥
ਮੋਰ, ਪੁੰਨ ਸ਼ਗਨ ਪੰਛੀ, ਹੰਸ, ਸਾਰਸ ਅਤੇ ਚਾਤਕ, ਅਤੇ ਜੀਵੰਜੀਵਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
5.143.19
गृध्राः कङ्का बकाः श्येना यातुधानास्तथा वृकाः ।
मक्षिकाणां च सङ्घाता अनुधावन्ति कौरवान् ॥ ५.१४३.१९ ॥
ਗਿਰਝਾਂ, ਕੰਕ ਪੰਛੀ, ਬਗਲੇ, ਬਾਜ਼, ਯਾਤੁਧਾਨ ਤੇ ਬਘਿਆੜ, ਅਤੇ ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।
5.143.20
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु भेरीणां नास्ति निःस्वनः ।
अनाहताः पाण्डवानां नदन्ति पटहाः किल ॥ ५.१४३.२० ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਟਹ ਬਿਨਾਂ ਚੋਟ ਤੋਂ ਹੀ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਹਨ।
5.143.21
उदपानाश्च नर्दन्ति यथा गोवृषभास्तथा ।
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२१ ॥
ਖੂਹ ਵੀ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਹਨ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
5.143.22
मांसशोणितवर्षं च वृष्टं देवेन माधव ।
तथा गन्धर्वनगरं भानुमत्समुपस्थितम् ॥ ५.१४३.२२ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ! ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਰਸਾਈ ਹੈ; ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਧਰਵ-ਨਗਰ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।
5.143.23
सप्राकारं सपरिखं सवप्रं चारुतोरणम् ।
कृष्णश्च परिघस्तत्र भानुमावृत्य तिष्ठति ॥ ५.१४३.२३ ॥
ਪ੍ਰਾਕਾਰ, ਖਾਈ, ਵਪ੍ਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤੋਰਨਾਂ ਵਾਲਾ (ਗੰਧਰਵ-ਨਗਰ) ਹੈ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਕਾਲਾ ਪਰਿਘ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
5.143.24
उदयास्तमने संध्ये वेदयन्ती महद्भयम् ।
शिवा च वाशते घोरं तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२४ ॥
ਚੜ੍ਹਤ ਅਤੇ ਛਿਪਣ ਦੀਆਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵੱਡੇ ਡਰ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਗਿੱਦੜੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੀਕਦੀ ਹੈ — ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
5.143.25
एकपक्षाक्षिचरणाः पक्षिणो मधुसूदन ।
उत्सृजन्ति महद्धोरं तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२५ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਇੱਕ ਖੰਭ, ਇੱਕ ਅੱਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਮਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਹ ਹਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
5.143.26
कृष्णग्रीवाश्च शकुना रक्तपादा भयानकाः ।
सन्ध्यामिमुखा यान्ति तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२६ ॥
ਕਾਲੀ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਲਾਲ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਪੰਛੀ ਸੰਧਿਆ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਹ ਹਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
5.143.27
ब्राह्मणान्प्रथमं द्वेष्टि गुरूंश्च मधुसूदन ।
भृत्यान्भक्तिमतश्चापि तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२७ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ; ਇਹ ਹਾਰ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
5.143.28
पूर्वा दिग्लोहिताकारा शस्त्रवर्णा च दक्षिणा ।
आमपात्रप्रतीकाशा पश्चिमा मधुसूदन। ॥ ५.१४३.२८ ॥
ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਲਹੂ ਵਰਗੀ, ਦੱਖਣ ਸ਼ਸਤਰ ਦੇ ਰੰਗ ਵਰਗੀ; ਪੱਛਮ ਕੱਚੇ ਭਾਂਡੇ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ।
5.143.29
उत्तरा शङ्खवर्णाभा दिशां वर्णा उदाहृताः ।
प्रदीप्ताश्च दिशः सर्वा धार्तराष्ट्रस्य माधव। ॥ ५.१४३.२९ ॥
ਉੱਤਰ ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੀ ਆਭਾ ਵਾਲੀ ਹੈ — ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੇ ਮਾਧਵ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
5.143.30
महद्भयं वेदयन्ति तस्मिन्नुत्पातदर्शने ।
सहस्रपादं प्रासादं स्वप्नान्ते स्म युधिष्ठिरः। ॥ ५.१४३.३० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਤਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਂ ਭੈ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਿਲ ਵੇਖਿਆ।
5.143.31
अधिरोहन्मया दृष्टः सह भ्रातृभिरच्युत ।
श्वेतोष्णीषाश्च दृश्यन्ते सर्वे वै शुक्लवाससः । ॥ ५.१४३.३१ ॥
ਹੇ ਅਚਯੁਤ, ਮੈਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਖਿਆ; ਸਭ ਚਿੱਟੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ।
5.143.32
आसनानि च शुभ्राणि सर्वेषामुपलक्षये ।
तव चापि मया कृष्ण स्वप्नान्ते रुधिराविला । ॥ ५.१४३.३२ ॥
ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਆਸਨ ਮੈਂ ਵੇਖੇ; ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ (ਭੂਮੀ ਵੀ) ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਬੜੀ ਵੇਖੀ।
5.143.33
आन्त्रेण पृथिवी दृष्टा परिक्षिप्ता जनार्दन ।
अस्थिसञ्चयमारूढश्चामितौजा यधिष्ठिरः । ॥ ५.१४३.३३ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਅਮਿਤਤੇਜਸ੍ਵੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਵੇਖਿਆ।
5.143.34
सुवर्णपात्र्यां संहृष्टो भुक्तवान्घृतपायसम् ।
युधिष्ठिरो मया दृष्टो ग्रसमानो वसुन्धराम्। ॥ ५.१४३.३४ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਿਓ-ਖੀਰ ਖਾਂਦੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ।
5.143.35
उच्चं पर्वतमारूढो भीमकर्मा वृकोदरः ।
गदापाणिर्नरव्याघ्रो ग्रसन्निव महीमिमाम् ॥ ५.१४३.३५ ॥
ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ), ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲਈ, ਨਰਵਿਆਘਰ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਚੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ।
5.143.36
क्षपयिष्यति नः सर्वान्स सुव्यक्तं महारणे ।
विदितं मे हृषीकेश श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.१४३.३६ ॥
ਉਹ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਨਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ; ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਪਤਾ ਹੈ — ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਦਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
5.143.37
पाण्डुरं गजमारूढो गाण्डीवी स धनञ्जयः ।
त्वया सार्धं हृषीकेश श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.१४३.३७ ॥
ਚਿੱਟੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਉਹ ਧਨੰਜਯ, ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪਰਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਹੋਏ।
5.143.38
यूयं सर्वे वधिष्यध्वं तत्र मे नास्ति संशयः ।
पार्थिवान्समरे कृष्ण दुर्योधनपुरोगमान् ॥ ५.१४३.३८ ॥
ਉੱਥੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ — ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ।
5.143.39
नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः ।
शुक्लकेयूरकण्ठत्राः शुक्लमाल्याम्बरावृताः ॥ ५.१४३.३९ ॥
ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ, ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ — ਚਿੱਟੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਅਤੇ ਕੰਠ-ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ।
5.143.40
अधिरूढा नरव्याघ्रा नरवाहनमुत्तमम् ।
त्रय एते मया दृष्टाः पाण्डुरच्छत्रवाससः ॥ ५.१४३.४० ॥
ਉੱਤਮ ਨਰਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ — ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਮੈਂ ਵੇਖੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੱਤਰ ਤੇ ਵਸਤਰ ਚਿੱਟੇ ਹਨ।
5.143.41
श्वेतोष्णीषाश्च दृश्यन्ते त्रय एते जनार्दन ।
धार्तराष्ट्रेषु सैन्येषु तान्विजानीहि केशव ॥ ५.१४३.४१ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਵਾਲੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।
5.143.42
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
रक्तोष्णीषाश्च दृश्यन्ते सर्वे माधव पार्थिवाः ॥ ५.१४३.४२ ॥
ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸਾਤਵਤ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ — ਅਤੇ ਹੇ ਮਾਧਵ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਲਾਲ ਪੱਗਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
5.143.43
उष्ट्रप्रयुक्तमारूढौ भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
मया सार्धं महाबाहो धार्तराष्ट्रेण वा विभो ॥ ५.१४३.४३ ॥
ਊਠਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣ, ਇਹ ਦੋ ਮਹਾਰਥੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਵਿਭੂ।
5.143.44
अगस्त्यशास्तां च दिशं प्रयाताः स्म जनार्दन ।
अचिरेणैव कालेन प्राप्स्यामो यमसादनम् ॥ ५.१४३.४४ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਅਗਸਤਯ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅਸੀਂ ਗਏ ਹਾਂ; ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਯਮ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ।
5.143.45
अहं चान्ये च राजानो यच्च तत्क्षत्रमण्डलम् ।
गाण्डिवाग्निं प्रवेक्ष्याम इति मे नास्ति संशयः ॥ ५.१४३.४५ ॥
ਮੈਂ, ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਹ ਖੱਤਰੀ ਮੰਡਲ, ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.143.46
अपस्थितविनाशेयं नूनमद्य वसुंधरा ।
यथा हि मे वचः कर्ण नोपैति हृदयं तव ॥ ५.१४३.४६ ॥
ਅੱਜ ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਕਰਣ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦੀ।
5.143.47
सर्वेषां तात भूतानां विनाशे प्रत्युपस्थिते ।
अनयो नयसङ्काशो हृदयान्नापसर्पति ॥ ५.१४३.४७ ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਨੀਤੀ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਅਨੀਤੀ ਦਿਲੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ।
5.143.48
अपि त्वां कृष्ण पश्यामो जीवन्तोऽस्मान्महारणात् ।
समुत्तीर्णा महाबाहो वीरक्षत्रविनाशनात् ॥ ५.१४३.४८ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਅਸੀਂ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿ ਕੇ ਇਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਤੋਂ, ਵੀਰ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ।
5.143.49
अथवा सङ्गमः कृष्ण स्वर्गे नो भविता ध्रुवम् ।
तत्रेदानीं समेष्यामः पुनः सार्धं त्वयानघ ॥ ५.१४३.४९ ॥
ਜਾਂ ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਮੇਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਫਿਰ ਮਿਲਾਂਗੇ।
5.143.50
इत्युक्त्वा माधवं कर्णः परिष्वज्य च पीडितम् ।
विसर्जितः केशवेन रथोपस्थादवातरत् ॥ ५.१४३.५० ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕਰਨ ਨੇ ਦੁਖੀ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ ਰੱਥ ਦੀ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਿਆ।
5.143.51
ततः स्वरथामस्थाय जाम्बूनदविभूषितम् ।
महात्मा वै निववृते राधेयो दीनमानसः ॥ ५.१४३.५१ ॥
ਫਿਰ ਜਾਂਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਆਪਣੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਧੇਯ ਉਦਾਸ ਮਨ ਨਾਲ ਮੁੜ ਗਿਆ।
5.143.52
ततः शीघ्रतरं प्रायात्केशवः सहसात्यकिः ।
पुनरुच्चारयन्वाणीं याहि याहीति सारथिम् ॥ ५.१४३.५२ ॥
ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਸਾਤਯਕੀ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਏ; ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਚਲਾ, ਚਲਾ' ਆਖਦੇ ਹੋਏ।