Mahābhārata · Adhyāya 5.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.143.1
केशवस्य तु तद्वाक्यं कर्णः श्रुत्वा हितं शुभम् ।
अब्रवीदभिसंपूज्य कृष्णं तं मधुसूदनम् ॥ ५.१४३.१ ॥
Setelah mendengar ucapan Keśava yang bermanfaat dan membawa keberuntungan itu, Karṇa, dengan penuh hormat kepada Kṛṣṇa, sang pembunuh Madhu, berkata.
5.143.2
जानन्मां किं महाबाहो संमोहयितुमिच्छसि ।
योयं पृथिव्याः कार्त्स्न्येन विनाशः समुपस्थितः ॥ ५.१४३.२ ॥
Wahai yang berlengan perkasa, mengetahui siapa aku, mengapa engkau ingin mengelabuiku? Kehancuran total bumi ini kini telah datang.
5.143.3
निमित्तं तत्र शकुनिरहं दुःशासनस्तथा ।
दुर्योधनश्च नृपतिर्धृतराष्ट्रसुतोऽभवत् ॥ ५.१४३.३ ॥
Penyebabnya adalah Śakuni, aku sendiri, Duḥśāsana, dan Raja Duryodhana, putra Dhṛtarāṣṭra.
5.143.4
असंशयमिदं कृष्ण महद्युद्धमुपस्थितम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च घोरं रुधिरकर्दमम् ॥ ५.१४३.४ ॥
Wahai Kṛṣṇa, tanpa keraguan perang besar ini telah datang — lumpur darah yang mengerikan antara para Pāṇḍava dan Kuru.
5.143.5
राजानो राजपुत्राश्च दुर्योधनवशानुगाः ।
रणे शस्त्राग्निना दग्धाः प्राप्स्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.१४३.५ ॥
Para raja dan pangeran yang tunduk pada kehendak Duryodhana, terbakar dalam pertempuran oleh api senjata, akan mencapai kediaman Yama.
5.143.6
स्वप्ना हि बहवो घोरा दृश्यन्ते मधुसूदन ।
निमित्तानि च घोराणि तथोत्पाताः सुदारुणाः ॥ ५.१४३.६ ॥
Wahai Madhusūdana, banyak mimpi yang mengerikan terlihat, begitu pula tanda-tanda buruk yang menakutkan dan gejala-gejala yang sangat mengerikan.
5.143.7
पराजयं धार्तराष्ट्रे विजयं च युधिष्ठिरे ।
संसन्त इव वार्ष्णेय विविधा रोमहर्षणाः ॥ ५.१४३.७ ॥
Wahai Vārṣṇeya, tampak berbagai pertanda yang membuat bulu roma berdiri, seolah mengumumkan kekalahan putra-putra Dhṛtarāṣṭra dan kemenangan Yudhiṣṭhira.
5.143.8
प्राजापत्यं हि नक्षत्रं ग्रहस्तीक्ष्णो महाद्युतिः ।
शनैश्चरः पीडयति पीडयन्प्राणिनोऽधिकम् ॥ ५.१४३.८ ॥
Planet Śanaiścara yang ganas dan sangat bercahaya menyiksa asterisme milik Prajāpati, menyebabkan makhluk hidup menderita berlebihan.
5.143.9
कृत्वा चाङ्गारको वक्रं ज्येष्ठायां मधुसूदन ।
अनुराधां प्रार्थयते मैत्रं संगमयन्निव । ॥ ५.१४३.९ ॥
Wahai Madhusūdana, Mars, setelah bergerak mundur di Jyeṣṭhā, mengincar Anurādhā seolah mempertemukan persahabatan.
5.143.10
नूनं महद्भयं कृष्ण कुरूणां समुपस्थितम् ।
विशेषेण हि वार्ष्णेय चित्रां पीडयते ग्रहः ॥ ५.१४३.१० ॥
Wahai Kṛṣṇa, pasti bahaya besar telah mendekati para Kuru; wahai Vārṣṇeya, terutama sebuah planet sedang menyiksa asterisme Citrā.
5.143.11
सोमस्य लक्ष्म व्यावृत्तं राहुरर्कमुपैति च ।
दिवश्चोल्काः पतन्त्येताः सनिर्घाताः सकंपनाः ॥ ५.१४३.११ ॥
Tanda bulan telah berbalik, dan Rāhu mendekati matahari; dari langit jatuh meteor-meteor ini, disertai petir dan guncangan.
5.143.12
निष्टनन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्यश्रूणि वाजिनः ।
पानीयं यवसं चापि नाभिनन्दन्ति माधव ॥ ५.१४३.१२ ॥
Wahai Mādhava, gajah-gajah meraung dan kuda-kuda menitikkan air mata; mereka bahkan tidak menikmati air maupun rumput.
5.143.13
प्रादुर्भूतेषु चैतेषु भयमाहुरुपास्थितम् ।
निमित्तेषु महाबाहो दारुणं प्राणिनाशनम् ॥ ५.१४३.१३ ॥
Ketika semua ini telah muncul, dikatakan bahwa ketakutan sudah dekat; tanda-tanda ini, wahai yang berlengan perkasa, adalah pertanda mengerikan tentang kehancuran makhluk hidup.
5.143.14
अल्पे भुक्ते पुरीषं च प्रभूतमिह दृश्यते ।
वाजिनां वारणानां च मनुष्याणां च केशव ॥ ५.१४३.१४ ॥
Meskipun sedikit yang dimakan, di sini terlihat banyak kotoran kuda, gajah dan manusia, wahai Keśava.
5.143.15
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु सर्वेषु मधुसूदन ।
पराभवस्य तल्लिङ्गमिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ ५.१४३.१५ ॥
Wahai Madhusūdana, di antara semua pasukan putra-putra Dhṛtarāṣṭra, ini adalah tanda kekalahan, demikian kata para bijak.
5.143.16
प्रहृष्टं वाहनं कृष्ण पाण्डवानां प्रचक्षते ।
प्रदक्षिणा मृगाश्चैव तत्तेषां जयलक्षणम् ॥ ५.१४३.१६ ॥
Wahai Kṛṣṇa, dikatakan bahwa kendaraan para Pāṇḍava bersukacita; dan rusa berbelok ke kanan—ini adalah tanda kemenangan mereka.
5.143.17
अपसव्या मृगाः सर्वे धार्तराष्ट्रस्य केशव ।
वाचश्चाप्यशरीरिण्यस्तकत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.१७ ॥
Wahai Keśava, semua rusa milik putra-putra Dhṛtarāṣṭra berbelok ke kiri, dan suara-suara tanpa wujud pun terdengar—ini adalah tanda kekalahan.
5.143.18
मयूराः पुण्यशकुना हंससारसचातकाः ।
जीवञ्जीवकसङ्घाश्चाप्यनुगच्छन्ति पाण्डवान् ॥ ५.१४३.१८ ॥
Merak, burung-burung pertanda baik, angsa, bangau dan burung cātaka, serta kawanan burung jīvañjīvaka mengikuti para Pāṇḍava.
5.143.19
गृध्राः कङ्का बकाः श्येना यातुधानास्तथा वृकाः ।
मक्षिकाणां च सङ्घाता अनुधावन्ति कौरवान् ॥ ५.१४३.१९ ॥
Burung nasar, burung kaṅka, bangau, elang, yātudhāna dan serigala, serta kawanan lalat mengejar para Kaurava.
5.143.20
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु भेरीणां नास्ति निःस्वनः ।
अनाहताः पाण्डवानां नदन्ति पटहाः किल ॥ ५.१४३.२० ॥
Di pasukan putra-putra Dhṛtarāṣṭra tidak terdengar bunyi genderang bherī; namun genderang para Pāṇḍava, tanpa dipukul, sungguh bergema.
5.143.21
उदपानाश्च नर्दन्ति यथा गोवृषभास्तथा ।
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२१ ॥
Sumur-sumur pun meraung seperti lembu jantan; di pasukan putra-putra Dhṛtarāṣṭra inilah tanda kekalahan mereka.
5.143.22
मांसशोणितवर्षं च वृष्टं देवेन माधव ।
तथा गन्धर्वनगरं भानुमत्समुपस्थितम् ॥ ५.१४३.२२ ॥
Wahai Mādhava, hujan daging dan darah telah turun dari dewa, dan demikian pula kota para gandharwa muncul dekat matahari.
5.143.23
सप्राकारं सपरिखं सवप्रं चारुतोरणम् ।
कृष्णश्च परिघस्तत्र भानुमावृत्य तिष्ठति ॥ ५.१४३.२३ ॥
Ia memiliki benteng, parit, tanggul, dan gerbang yang indah; dan di sana sebuah palang hitam berdiri mengelilingi matahari.
5.143.24
उदयास्तमने संध्ये वेदयन्ती महद्भयम् ।
शिवा च वाशते घोरं तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२४ ॥
Senja saat terbit dan terbenam matahari mengumumkan ketakutan besar, dan serigala betina melolong dengan dahsyat — inilah tanda kekalahan mereka.
5.143.25
एकपक्षाक्षिचरणाः पक्षिणो मधुसूदन ।
उत्सृजन्ति महद्धोरं तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२५ ॥
Wahai Madhusūdana, burung-burung bersayap satu, bermata satu dan berkaki satu memekik dahsyat dan mengerikan; itulah tanda kekalahan.
5.143.26
कृष्णग्रीवाश्च शकुना रक्तपादा भयानकाः ।
सन्ध्यामिमुखा यान्ति तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२६ ॥
Burung-burung mengerikan berleher hitam dan berkaki merah terbang menghadap senja; itulah tanda kekalahan.
5.143.27
ब्राह्मणान्प्रथमं द्वेष्टि गुरूंश्च मधुसूदन ।
भृत्यान्भक्तिमतश्चापि तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२७ ॥
Wahai Madhusūdana, ia pertama-tama membenci para brahmana dan guru, bahkan pelayan yang setia; itulah tanda kekalahan.
5.143.28
पूर्वा दिग्लोहिताकारा शस्त्रवर्णा च दक्षिणा ।
आमपात्रप्रतीकाशा पश्चिमा मधुसूदन। ॥ ५.१४३.२८ ॥
Arah timur berwarna merah darah, arah selatan berwarna senjata; arah barat seperti periuk yang belum dibakar, wahai Madhusūdana.
5.143.29
उत्तरा शङ्खवर्णाभा दिशां वर्णा उदाहृताः ।
प्रदीप्ताश्च दिशः सर्वा धार्तराष्ट्रस्य माधव। ॥ ५.१४३.२९ ॥
Arah utara bercahaya seperti kerang; inilah warna-warna arah yang disebutkan. Dan semua arah menyala bagi putra Dhṛtarāṣṭra, wahai Mādhava.
5.143.30
महद्भयं वेदयन्ति तस्मिन्नुत्पातदर्शने ।
सहस्रपादं प्रासादं स्वप्नान्ते स्म युधिष्ठिरः। ॥ ५.१४३.३० ॥
Pada penampakan tanda-tanda itu mereka menyatakan ketakutan besar; di akhir tidur, Yudhiṣṭhira melihat istana berkaki seribu.
5.143.31
अधिरोहन्मया दृष्टः सह भ्रातृभिरच्युत ।
श्वेतोष्णीषाश्च दृश्यन्ते सर्वे वै शुक्लवाससः । ॥ ५.१४३.३१ ॥
Wahai Acyuta, aku melihat diriku naik ke sana bersama saudara-saudaraku; semuanya tampak mengenakan serban putih dan pakaian putih.
5.143.32
आसनानि च शुभ्राणि सर्वेषामुपलक्षये ।
तव चापि मया कृष्ण स्वप्नान्ते रुधिराविला । ॥ ५.१४३.३२ ॥
Aku juga melihat tempat duduk mereka semua yang bercahaya; dan di akhir mimpi, wahai Kṛṣṇa, aku melihat (bumimu) ternoda darah.
5.143.33
आन्त्रेण पृथिवी दृष्टा परिक्षिप्ता जनार्दन ।
अस्थिसञ्चयमारूढश्चामितौजा यधिष्ठिरः । ॥ ५.१४३.३३ ॥
Wahai Janārdana, aku melihat bumi dikelilingi usus; dan aku melihat Yudhiṣṭhira, yang berkekuatan tak terukur, naik di atas tumpukan tulang.
5.143.34
सुवर्णपात्र्यां संहृष्टो भुक्तवान्घृतपायसम् ।
युधिष्ठिरो मया दृष्टो ग्रसमानो वसुन्धराम्। ॥ ५.१४३.३४ ॥
Aku melihat Yudhiṣṭhira dengan gembira memakan bubur susu bersantan mentega dari bejana emas, sambil melahap bumi.
5.143.35
उच्चं पर्वतमारूढो भीमकर्मा वृकोदरः ।
गदापाणिर्नरव्याघ्रो ग्रसन्निव महीमिमाम् ॥ ५.१४३.३५ ॥
Vṛkodara (Bhīma), yang berbuat perbuatan mengerikan, dengan gada di tangan, harimau di antara manusia, naik ke gunung tinggi seolah menelan bumi ini.
5.143.36
क्षपयिष्यति नः सर्वान्स सुव्यक्तं महारणे ।
विदितं मे हृषीकेश श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.१४३.३६ ॥
Dia pasti akan memusnahkan kita semua dalam perang besar ini; hal ini jelas kuketahui, wahai Hṛṣīkeśa — ia bersinar dengan kemuliaan tertinggi.
5.143.37
पाण्डुरं गजमारूढो गाण्डीवी स धनञ्जयः ।
त्वया सार्धं हृषीकेश श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.१४३.३७ ॥
Menunggang gajah putih, Dhanañjaya sang pemegang busur Gāṇḍīva itu, bersinar dengan keagungan tertinggi bersamamu, wahai Hṛṣīkeśa.
5.143.38
यूयं सर्वे वधिष्यध्वं तत्र मे नास्ति संशयः ।
पार्थिवान्समरे कृष्ण दुर्योधनपुरोगमान् ॥ ५.१४३.३८ ॥
Di sana, dalam pertempuran, kalian semua akan membunuh mereka; tentang hal itu aku tidak ragu, wahai Kṛṣṇa — para raja yang dipimpin Duryodhana.
5.143.39
नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः ।
शुक्लकेयूरकण्ठत्राः शुक्लमाल्याम्बरावृताः ॥ ५.१४३.३९ ॥
Nakula, Sahadeva, Sātyaki, dan sang kusir perang agung — mengenakan gelang lengan dan pelindung leher putih, berhias kalung bunga dan pakaian putih.
5.143.40
अधिरूढा नरव्याघ्रा नरवाहनमुत्तमम् ।
त्रय एते मया दृष्टाः पाण्डुरच्छत्रवाससः ॥ ५.१४३.४० ॥
Menaiki kendaraan terbaik yang ditarik manusia, ketiga harimau di antara manusia ini telah kulihat, dengan payung dan pakaian putih.
5.143.41
श्वेतोष्णीषाश्च दृश्यन्ते त्रय एते जनार्दन ।
धार्तराष्ट्रेषु सैन्येषु तान्विजानीहि केशव ॥ ५.१४३.४१ ॥
Wahai Janārdana, ketiga orang ini tampak dengan sorban putih; di antara pasukan putra-putra Dhṛtarāṣṭra, kenalilah mereka, wahai Keśava.
5.143.42
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
रक्तोष्णीषाश्च दृश्यन्ते सर्वे माधव पार्थिवाः ॥ ५.१४३.४२ ॥
Aśvatthāman, Kṛpa, dan Kṛtavarman dari keturunan Sātvata — dan semua raja, wahai Mādhava, tampak dengan sorban merah.
5.143.43
उष्ट्रप्रयुक्तमारूढौ भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
मया सार्धं महाबाहो धार्तराष्ट्रेण वा विभो ॥ ५.१४३.४३ ॥
Bhīṣma dan Droṇa, dua kereta perang agung, naik kereta yang ditarik unta, bersamaku atau bersama putra Dhṛtarāṣṭra, wahai yang berlengan perkasa, wahai tuan.
5.143.44
अगस्त्यशास्तां च दिशं प्रयाताः स्म जनार्दन ।
अचिरेणैव कालेन प्राप्स्यामो यमसादनम् ॥ ५.१४३.४४ ॥
Wahai Janārdana, kami telah pergi menuju arah yang diperintah Agastya, dan dalam waktu yang tidak lama lagi kami akan mencapai kediaman Yama.
5.143.45
अहं चान्ये च राजानो यच्च तत्क्षत्रमण्डलम् ।
गाण्डिवाग्निं प्रवेक्ष्याम इति मे नास्ति संशयः ॥ ५.१४३.४५ ॥
Aku, raja-raja lain, dan lingkaran kesatria itu akan memasuki api Gāṇḍīva; tentang hal ini aku tidak ragu.
5.143.46
अपस्थितविनाशेयं नूनमद्य वसुंधरा ।
यथा हि मे वचः कर्ण नोपैति हृदयं तव ॥ ५.१४३.४६ ॥
Sungguh hari ini bumi ini berdiri dengan kehancuran di ambang, karena, wahai Karṇa, kata-kataku tidak masuk ke dalam hatimu.
5.143.47
सर्वेषां तात भूतानां विनाशे प्रत्युपस्थिते ।
अनयो नयसङ्काशो हृदयान्नापसर्पति ॥ ५.१४३.४७ ॥
Wahai anakku, ketika kehancuran semua makhluk sudah dekat, ketidakadilan yang menyerupai kebijakan yang benar tidak meninggalkan hati.
5.143.48
अपि त्वां कृष्ण पश्यामो जीवन्तोऽस्मान्महारणात् ।
समुत्तीर्णा महाबाहो वीरक्षत्रविनाशनात् ॥ ५.१४३.४८ ॥
Wahai Kṛṣṇa, mungkin kami akan melihatmu, dalam keadaan hidup, setelah melewati perang besar ini dan kehancuran para kesatria perkasa, wahai yang berlengan perkasa.
5.143.49
अथवा सङ्गमः कृष्ण स्वर्गे नो भविता ध्रुवम् ।
तत्रेदानीं समेष्यामः पुनः सार्धं त्वयानघ ॥ ५.१४३.४९ ॥
Atau, wahai Kṛṣṇa, pertemuan kita di surga pasti akan terjadi; di sana sekarang kita akan bertemu lagi denganmu, wahai yang tak bercela.
5.143.50
इत्युक्त्वा माधवं कर्णः परिष्वज्य च पीडितम् ।
विसर्जितः केशवेन रथोपस्थादवातरत् ॥ ५.१४३.५० ॥
Setelah berkata demikian, Karṇa memeluk Mādhava yang berduka; dan setelah dilepas oleh Keśava, ia turun dari tempat duduk kereta.
5.143.51
ततः स्वरथामस्थाय जाम्बूनदविभूषितम् ।
महात्मा वै निववृते राधेयो दीनमानसः ॥ ५.१४३.५१ ॥
Kemudian, naik ke keretanya sendiri yang dihiasi emas Jāmbūnada, Rādheya yang berjiwa agung berbalik pulang dengan hati yang muram.
5.143.52
ततः शीघ्रतरं प्रायात्केशवः सहसात्यकिः ।
पुनरुच्चारयन्वाणीं याहि याहीति सारथिम् ॥ ५.१४३.५२ ॥
Kemudian Keśava bersama Sātyaki tiba-tiba berangkat lebih cepat lagi, berulang kali berkata kepada sais: "Lajukan, lajukan!"