మహాభారతం · అధ్యాయం 5.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.143.1
केशवस्य तु तद्वाक्यं कर्णः श्रुत्वा हितं शुभम् ।
अब्रवीदभिसंपूज्य कृष्णं तं मधुसूदनम् ॥ ५.१४३.१ ॥
కేశవుని ఆ హితకరమైన, శుభప్రదమైన మాటలను విని, కర్ణుడు మధుసూదనుడైన కృష్ణుని బాగా గౌరవించి ఇలా అన్నాడు.
5.143.2
जानन्मां किं महाबाहो संमोहयितुमिच्छसि ।
योयं पृथिव्याः कार्त्स्न्येन विनाशः समुपस्थितः ॥ ५.१४३.२ ॥
ఓ మహాబాహూ, నన్ను తెలిసి కూడా ఎందుకు మోసగించాలనుకుంటున్నావు? భూమికి పూర్తి వినాశనం ఇప్పుడు సమీపించింది.
5.143.3
निमित्तं तत्र शकुनिरहं दुःशासनस्तथा ।
दुर्योधनश्च नृपतिर्धृतराष्ट्रसुतोऽभवत् ॥ ५.१४३.३ ॥
దానికి కారణం శకుని, నేను, దుఃశాసనుడు, అలాగే ధృతరాష్ట్ర కుమారుడైన రాజు దుర్యోధనుడు అయ్యారు.
5.143.4
असंशयमिदं कृष्ण महद्युद्धमुपस्थितम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च घोरं रुधिरकर्दमम् ॥ ५.१४३.४ ॥
ఓ కృష్ణా, సందేహం లేదు, ఈ మహాయుద్ధం ముంచుకొచ్చింది — పాండవులకు, కురువులకు మధ్య రక్తపంకంతో కూడిన భయంకర యుద్ధం.
5.143.5
राजानो राजपुत्राश्च दुर्योधनवशानुगाः ।
रणे शस्त्राग्निना दग्धाः प्राप्स्यन्ति यमसादनम् ॥ ५.१४३.५ ॥
దుర్యోధనుని వశంలో నడిచే రాజులు, రాజకుమారులు యుద్ధంలో ఆయుధాగ్నిలో దహించబడి యమలోకాన్ని పొందుతారు.
5.143.6
स्वप्ना हि बहवो घोरा दृश्यन्ते मधुसूदन ।
निमित्तानि च घोराणि तथोत्पाताः सुदारुणाः ॥ ५.१४३.६ ॥
ఓ మధుసూదనా, అనేక భయంకర స్వప్నాలు కనిపిస్తున్నాయి; అలాగే భయంకర శకునాలు, అత్యంత దారుణమైన ఉత్పాతాలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి.
5.143.7
पराजयं धार्तराष्ट्रे विजयं च युधिष्ठिरे ।
संसन्त इव वार्ष्णेय विविधा रोमहर्षणाः ॥ ५.१४३.७ ॥
ఓ వార్ష్ణేయా, ధృతరాష్ట్ర కుమారుల ఓటమిని, యుధిష్ఠిరుని విజయాన్ని సూచిస్తున్నట్లుగా అనేక రోమాంచక లక్షణాలు కనిపిస్తున్నాయి.
5.143.8
प्राजापत्यं हि नक्षत्रं ग्रहस्तीक्ष्णो महाद्युतिः ।
शनैश्चरः पीडयति पीडयन्प्राणिनोऽधिकम् ॥ ५.१४३.८ ॥
ప్రాజాపత్య నక్షత్రాన్ని తీక్ష్ణమైన, మహాకాంతియుతమైన గ్రహం శనైశ్చరుడు పీడిస్తున్నాడు; ప్రాణులను అధికంగా బాధిస్తున్నాడు.
5.143.9
कृत्वा चाङ्गारको वक्रं ज्येष्ठायां मधुसूदन ।
अनुराधां प्रार्थयते मैत्रं संगमयन्निव । ॥ ५.१४३.९ ॥
ఓ మధుసూదనా, అంగారకుడు జ్యేష్ఠలో వక్రగతి పొంది, మైత్రిని కలిపినట్లుగా అనురాధను కోరుతున్నాడు.
5.143.10
नूनं महद्भयं कृष्ण कुरूणां समुपस्थितम् ।
विशेषेण हि वार्ष्णेय चित्रां पीडयते ग्रहः ॥ ५.१४३.१० ॥
ఓ కృష్ణా, నిశ్చయంగా కురువులపై గొప్ప భయం ఏర్పడింది; ఓ వార్ష్ణేయా, ముఖ్యంగా గ్రహం చిత్రను పీడిస్తోంది.
5.143.11
सोमस्य लक्ष्म व्यावृत्तं राहुरर्कमुपैति च ।
दिवश्चोल्काः पतन्त्येताः सनिर्घाताः सकंपनाः ॥ ५.१४३.११ ॥
చంద్రుని గుర్తు తారుమారైంది; రాహువు సూర్యుని సమీపిస్తున్నాడు; ఆకాశం నుండి ఈ ఉల్కలు ఉరుముతో, కంపనలతో పడుతున్నాయి.
5.143.12
निष्टनन्ति च मातङ्गा मुञ्चन्त्यश्रूणि वाजिनः ।
पानीयं यवसं चापि नाभिनन्दन्ति माधव ॥ ५.१४३.१२ ॥
ఓ మాధవా, ఏనుగులు ఘీంకరిస్తున్నాయి, గుర్రాలు కన్నీళ్లు కారుస్తున్నాయి; అవి నీటినీ గడ్డినీ కూడా ఆస్వాదించడం లేదు.
5.143.13
प्रादुर्भूतेषु चैतेषु भयमाहुरुपास्थितम् ।
निमित्तेषु महाबाहो दारुणं प्राणिनाशनम् ॥ ५.१४३.१३ ॥
ఇవి కనిపించినప్పుడు భయం సమీపించిందని చెబుతారు. ఓ మహాబాహు, ఈ శకునాలు ప్రాణనాశనమనే భయంకరమైన సూచనలు.
5.143.14
अल्पे भुक्ते पुरीषं च प्रभूतमिह दृश्यते ।
वाजिनां वारणानां च मनुष्याणां च केशव ॥ ५.१४३.१४ ॥
కొద్దిగా తిన్నప్పటికీ ఇక్కడ గుర్రాలు, ఏనుగులు, మనుషుల మలం విస్తారంగా కనిపిస్తోంది, ఓ కేశవా.
5.143.15
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु सर्वेषु मधुसूदन ।
पराभवस्य तल्लिङ्गमिति प्राहुर्मनीषिणः ॥ ५.१४३.१५ ॥
ఓ మధుసూదనా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల సైన్యాలన్నిటిలో ఇది పరాజయ లక్షణమని జ్ఞానులు చెబుతారు.
5.143.16
प्रहृष्टं वाहनं कृष्ण पाण्डवानां प्रचक्षते ।
प्रदक्षिणा मृगाश्चैव तत्तेषां जयलक्षणम् ॥ ५.१४३.१६ ॥
ఓ కృష్ణా, పాండవుల వాహనాలు సంతోషంగా ఉన్నాయని చెబుతారు. జింకలు కూడా కుడివైపుగా వెళ్తున్నాయి; ఇది వారి విజయ లక్షణం.
5.143.17
अपसव्या मृगाः सर्वे धार्तराष्ट्रस्य केशव ।
वाचश्चाप्यशरीरिण्यस्तकत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.१७ ॥
ఓ కేశవా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల జింకలన్నీ ఎడమవైపుగా తిరుగుతున్నాయి; అశరీరవాణులు కూడా వినిపిస్తున్నాయి; ఇది పరాజయ లక్షణం.
5.143.18
मयूराः पुण्यशकुना हंससारसचातकाः ।
जीवञ्जीवकसङ्घाश्चाप्यनुगच्छन्ति पाण्डवान् ॥ ५.१४३.१८ ॥
నెమళ్లు, పుణ్యశకున పక్షులు, హంసలు, సారసాలు, చాతకాలు, జీవంజీవక పక్షుల గుంపులు పాండవులను అనుసరిస్తున్నాయి.
5.143.19
गृध्राः कङ्का बकाः श्येना यातुधानास्तथा वृकाः ।
मक्षिकाणां च सङ्घाता अनुधावन्ति कौरवान् ॥ ५.१४३.१९ ॥
గ్రద్దలు, కంకపక్షులు, కొంగలు, డేగలు, యాతుధానులు, తోడేళ్ళు, ఈగల గుంపులు కౌరవులను వెంబడిస్తున్నాయి.
5.143.20
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु भेरीणां नास्ति निःस्वनः ।
अनाहताः पाण्डवानां नदन्ति पटहाः किल ॥ ५.१४३.२० ॥
ధృతరాష్ట్రుని సేనలలో భేరీల ధ్వని లేదు; పాండవుల పటహాలు కొట్టకుండానే మోగుతున్నాయి.
5.143.21
उदपानाश्च नर्दन्ति यथा गोवृषभास्तथा ।
धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२१ ॥
బావులు కూడా ఎద్దులవలె గర్జిస్తున్నాయి; ధృతరాష్ట్రుని సేనలలో ఇది వారి పరాజయ సూచన.
5.143.22
मांसशोणितवर्षं च वृष्टं देवेन माधव ।
तथा गन्धर्वनगरं भानुमत्समुपस्थितम् ॥ ५.१४३.२२ ॥
ఓ మాధవా! దేవుడు మాంసరక్తాల వర్షం కురిపించాడు; అలాగే సూర్యుని సమీపంలో గంధర్వనగరం ప్రత్యక్షమైంది.
5.143.23
सप्राकारं सपरिखं सवप्रं चारुतोरणम् ।
कृष्णश्च परिघस्तत्र भानुमावृत्य तिष्ठति ॥ ५.१४३.२३ ॥
ప్రాకారములు, అగడ్తలు, వప్రములు, అందమైన తోరణములతో కూడినది; అక్కడ నల్లని పరిఘ సూర్యుని చుట్టుముట్టి నిలిచి ఉంది.
5.143.24
उदयास्तमने संध्ये वेदयन्ती महद्भयम् ।
शिवा च वाशते घोरं तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२४ ॥
ఉదయ-అస్తమయ సంధ్యలు గొప్ప భయాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి; నక్క భయంకరంగా ఊళలు వేస్తోంది — ఇది వారి పరాజయ సూచన.
5.143.25
एकपक्षाक्षिचरणाः पक्षिणो मधुसूदन ।
उत्सृजन्ति महद्धोरं तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२५ ॥
ఓ మధుసూదనా, ఒకే రెక్క, ఒకే కన్ను, ఒకే కాలు కలిగిన పక్షులు మహా భయంకర ధ్వనులను చేస్తున్నాయి; అది పరాజయ లక్షణం.
5.143.26
कृष्णग्रीवाश्च शकुना रक्तपादा भयानकाः ।
सन्ध्यामिमुखा यान्ति तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२६ ॥
నల్లని మెడ, ఎర్రని కాళ్ళు కలిగిన భయానక పక్షులు సంధ్య వైపు ముఖం పెట్టి వెళ్తున్నాయి; అది పరాజయ లక్షణం.
5.143.27
ब्राह्मणान्प्रथमं द्वेष्टि गुरूंश्च मधुसूदन ।
भृत्यान्भक्तिमतश्चापि तत्पराभवलक्षणम् ॥ ५.१४३.२७ ॥
ఓ మధుసూదనా, అతడు మొదట బ్రాహ్మణులను, గురువులను ద్వేషిస్తాడు, భక్తిగల సేవకులను కూడా ద్వేషిస్తాడు; అది పరాజయ లక్షణం.
5.143.28
पूर्वा दिग्लोहिताकारा शस्त्रवर्णा च दक्षिणा ।
आमपात्रप्रतीकाशा पश्चिमा मधुसूदन। ॥ ५.१४३.२८ ॥
తూర్పు దిక్కు రక్త వర్ణంలో ఉంది, దక్షిణం ఆయుధ వర్ణంలో ఉంది; పశ్చిమం కాల్చని కుండలా ఉంది, ఓ మధుసూదనా.
5.143.29
उत्तरा शङ्खवर्णाभा दिशां वर्णा उदाहृताः ।
प्रदीप्ताश्च दिशः सर्वा धार्तराष्ट्रस्य माधव। ॥ ५.१४३.२९ ॥
ఉత్తరం శంఖ వర్ణ కాంతితో ఉంది — ఇవి దిక్కుల వర్ణాలుగా చెప్పబడ్డాయి; ఓ మాధవా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుని అన్ని దిక్కులూ ప్రజ్వలిస్తున్నాయి.
5.143.30
महद्भयं वेदयन्ति तस्मिन्नुत्पातदर्शने ।
सहस्रपादं प्रासादं स्वप्नान्ते स्म युधिष्ठिरः। ॥ ५.१४३.३० ॥
ఆ ఉత్పాతాల దర్శనంలో అవి మహా భయాన్ని సూచిస్తున్నాయి; స్వప్నాంతంలో యుధిష్ఠిరుడు వెయ్యి కాళ్ళ ప్రాసాదాన్ని చూశాడు.
5.143.31
अधिरोहन्मया दृष्टः सह भ्रातृभिरच्युत ।
श्वेतोष्णीषाश्च दृश्यन्ते सर्वे वै शुक्लवाससः । ॥ ५.१४३.३१ ॥
అచ్యుతా, నేను కలలో సోదరులతో కలిసి దానిపైకి ఎక్కుతున్నట్లు చూశాను; అందరూ తెల్లని తలపాగాలు, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి కనిపించారు.
5.143.32
आसनानि च शुभ्राणि सर्वेषामुपलक्षये ।
तव चापि मया कृष्ण स्वप्नान्ते रुधिराविला । ॥ ५.१४३.३२ ॥
అందరి తెల్లని ఆసనాలను నేను గమనించాను; కృష్ణా, కల చివరలో నీ (భూమి) కూడా రక్తంతో మలినమైనట్లు చూశాను.
5.143.33
आन्त्रेण पृथिवी दृष्टा परिक्षिप्ता जनार्दन ।
अस्थिसञ्चयमारूढश्चामितौजा यधिष्ठिरः । ॥ ५.१४३.३३ ॥
జనార్దనా, భూమి పేగులతో చుట్టబడి ఉండటం చూశాను; అమితతేజస్వి యుధిష్ఠిరుడు ఎముకల కుప్పపై ఎక్కినట్లు చూశాను.
5.143.34
सुवर्णपात्र्यां संहृष्टो भुक्तवान्घृतपायसम् ।
युधिष्ठिरो मया दृष्टो ग्रसमानो वसुन्धराम्। ॥ ५.१४३.३४ ॥
బంగారు పాత్రలో సంతోషంగా నెయ్యి-పాయసం తింటూ, భూమిని మ్రింగుతున్న యుధిష్ఠిరుడిని నేను చూశాను.
5.143.35
उच्चं पर्वतमारूढो भीमकर्मा वृकोदरः ।
गदापाणिर्नरव्याघ्रो ग्रसन्निव महीमिमाम् ॥ ५.१४३.३५ ॥
భయంకర కర్మలు చేసే వృకోదరుడు (భీముడు), చేతిలో గదతో, నరవ్యాఘ్రుడు, ఈ భూమిని మ్రింగుతున్నట్లుగా ఎత్తైన పర్వతంపై ఎక్కాడు.
5.143.36
क्षपयिष्यति नः सर्वान्स सुव्यक्तं महारणे ।
विदितं मे हृषीकेश श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.१४३.३६ ॥
అతను మహాయుద్ధంలో మనందరినీ నిశ్చయంగా నాశనం చేస్తాడు; హృషీకేశా, ఇది నాకు స్పష్టంగా తెలుసు — అతను పరమ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్నాడు.
5.143.37
पाण्डुरं गजमारूढो गाण्डीवी स धनञ्जयः ।
त्वया सार्धं हृषीकेश श्रिया परमया ज्वलन् ॥ ५.१४३.३७ ॥
తెల్లని ఏనుగు ఎక్కిన గాండీవధారి ఆ ధనంజయుడు, ఓ హృషీకేశా, నీతో కలిసి పరమ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ.
5.143.38
यूयं सर्वे वधिष्यध्वं तत्र मे नास्ति संशयः ।
पार्थिवान्समरे कृष्ण दुर्योधनपुरोगमान् ॥ ५.१४३.३८ ॥
అక్కడ యుద్ధంలో మీరంతా వారిని సంహరిస్తారు, అందులో నాకు సందేహం లేదు — ఓ కృష్ణా, దుర్యోధనుని ముందుంచుకున్న రాజులను.
5.143.39
नकुलः सहदेवश्च सात्यकिश्च महारथः ।
शुक्लकेयूरकण्ठत्राः शुक्लमाल्याम्बरावृताः ॥ ५.१४३.३९ ॥
నకులుడు, సహదేవుడు, సాత్యకి మరియు మహారథుడు — తెల్లని భుజకీర్తులు, కంఠకవచం ధరించి, తెల్లని మాలలు వస్త్రాలతో కప్పబడినవారు.
5.143.40
अधिरूढा नरव्याघ्रा नरवाहनमुत्तमम् ।
त्रय एते मया दृष्टाः पाण्डुरच्छत्रवाससः ॥ ५.१४३.४० ॥
ఉత్తమ నరవాహనంపై ఎక్కిన నరవ్యాఘ్రులు — ఈ ముగ్గురినీ నేను చూశాను; వారి గొడుగులు, వస్త్రాలు తెల్లనివి.
5.143.41
श्वेतोष्णीषाश्च दृश्यन्ते त्रय एते जनार्दन ।
धार्तराष्ट्रेषु सैन्येषु तान्विजानीहि केशव ॥ ५.१४३.४१ ॥
ఓ జనార్దనా, తెల్ల తలపాగాలతో ఈ ముగ్గురు కనిపిస్తున్నారు; ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల సైన్యాలలో వారిని గుర్తించు, ఓ కేశవా.
5.143.42
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
रक्तोष्णीषाश्च दृश्यन्ते सर्वे माधव पार्थिवाः ॥ ५.१४३.४२ ॥
అశ్వత్థామ, కృపుడు, సాత్వతుడు కృతవర్మ — ఓ మాధవా, రాజులందరూ ఎర్రని తలపాగాలతో కనిపిస్తున్నారు.
5.143.43
उष्ट्रप्रयुक्तमारूढौ भीष्मद्रोणौ महारथौ ।
मया सार्धं महाबाहो धार्तराष्ट्रेण वा विभो ॥ ५.१४३.४३ ॥
ఒంటెలు పూన్చిన రథమెక్కిన భీష్ముడు, ద్రోణుడు అనే ఇద్దరు మహారథులు, నాతో కలిసి లేదా ధృతరాష్ట్ర పుత్రునితో కలిసి, ఓ మహాబాహు, ఓ విభూ.
5.143.44
अगस्त्यशास्तां च दिशं प्रयाताः स्म जनार्दन ।
अचिरेणैव कालेन प्राप्स्यामो यमसादनम् ॥ ५.१४३.४४ ॥
ఓ జనార్దనా, అగస్త్యుడు పాలించే దిశకు మేము వెళ్లి ఉంటాము; త్వరలోనే కాలక్రమంలో యముని నివాసానికి చేరుకుంటాము.
5.143.45
अहं चान्ये च राजानो यच्च तत्क्षत्रमण्डलम् ।
गाण्डिवाग्निं प्रवेक्ष्याम इति मे नास्ति संशयः ॥ ५.१४३.४५ ॥
నేను, ఇతర రాజులు, ఆ క్షత్రియ మండలము, గాండీవ అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాము; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు.
5.143.46
अपस्थितविनाशेयं नूनमद्य वसुंधरा ।
यथा हि मे वचः कर्ण नोपैति हृदयं तव ॥ ५.१४३.४६ ॥
ఈనాడు నిశ్చయంగా ఈ భూమి వినాశం సమీపంలో ఉంది; ఎందుకంటే ఓ కర్ణా, నా మాట నీ హృదయంలోకి చేరడం లేదు.
5.143.47
सर्वेषां तात भूतानां विनाशे प्रत्युपस्थिते ।
अनयो नयसङ्काशो हृदयान्नापसर्पति ॥ ५.१४३.४७ ॥
ఓ తాతా, సర్వ ప్రాణుల వినాశం సమీపించినప్పుడు, నీతిలా కనిపించే అనీతి హృదయం నుండి తొలగదు.
5.143.48
अपि त्वां कृष्ण पश्यामो जीवन्तोऽस्मान्महारणात् ।
समुत्तीर्णा महाबाहो वीरक्षत्रविनाशनात् ॥ ५.१४३.४८ ॥
ఓ కృష్ణా, బహుశా మనం బ్రతికి ఈ మహాయుద్ధం నుండి, వీర క్షత్రియుల వినాశం నుండి దాటి నిన్ను చూస్తాము, ఓ మహాబాహు.
5.143.49
अथवा सङ्गमः कृष्ण स्वर्गे नो भविता ध्रुवम् ।
तत्रेदानीं समेष्यामः पुनः सार्धं त्वयानघ ॥ ५.१४३.४९ ॥
లేదా కృష్ణా, స్వర్గంలో మనకు నిశ్చయంగా కలయిక ఉంటుంది. పాపరహితుడా, అక్కడ ఇప్పుడు మేము నీతో మళ్ళీ కలుస్తాము.
5.143.50
इत्युक्त्वा माधवं कर्णः परिष्वज्य च पीडितम् ।
विसर्जितः केशवेन रथोपस्थादवातरत् ॥ ५.१४३.५० ॥
ఇలా చెప్పి, కర్ణుడు బాధపడుతున్న మాధవుని కౌగిలించుకుని, కేశవునిచే వీడ్కోలు పొంది రథపు ఆసనం నుండి దిగాడు.
5.143.51
ततः स्वरथामस्थाय जाम्बूनदविभूषितम् ।
महात्मा वै निववृते राधेयो दीनमानसः ॥ ५.१४३.५१ ॥
అప్పుడు జాంబూనద బంగారంతో అలంకరించిన తన రథంపై ఎక్కి, మహాత్ముడైన రాధేయుడు దీనమనస్కుడై వెనుదిరిగాడు.
5.143.52
ततः शीघ्रतरं प्रायात्केशवः सहसात्यकिः ।
पुनरुच्चारयन्वाणीं याहि याहीति सारथिम् ॥ ५.१४३.५२ ॥
అప్పుడు కేశవుడు సాత్యకితో కలిసి అకస్మాత్తుగా మరింత వేగంగా వెళ్ళాడు; సారథితో మళ్ళీ మళ్ళీ 'పోనీ, పోనీ' అని పలుకుతూ.