ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.155.1
व्युष्टायां वै रजन्यां हि राजा दुर्योधनस्ततः ।
व्यभजत्तान्यनिकानि दश चैकं च भारत ॥ ५.१५५.१ ॥
ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಸೇನೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿದನು, ಓ ಭಾರತ.
5.155.2
नरहस्तिरथाश्वानां सारं मध्यं च फल्गु च ।
सर्वेष्वेतेष्वनीकेषु सन्दिदेश नराधिपः ॥ ५.१५५.२ ॥
ಮನುಷ್ಯರು, ಆನೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ, ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠವನ್ನು ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು.
5.155.3
सानुकर्षाः सतूणीराः सवरूथाः सतोमराः ।
सोपासङ्गाः सशक्तीकाः सनिषङ्गाः सहर्ष्टयः । ॥ ५.१५५.३ ॥
ಎಳೆಯುವ ಹಗ್ಗ, ಬತ್ತಳಿಕೆ, ಕವಚ, ಈಟಿ, ಕಟ್ಟುಪಟ್ಟಿ, ಶಕ್ತಿ, ಒರೆ, ಋಷ್ಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ.
5.155.4
सध्वजाः सपताकाश्च सशरासनतोमराः ।
रज्जुभिश्च विचित्राभिः सपाशाः सपरिच्छदाः ॥ ५.१५५.४ ॥
ಧ್ವಜ, ಪತಾಕೆ, ಬಿಲ್ಲು, ಈಟಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಹಗ್ಗ, ಪಾಶ, ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ.
5.155.5
सकचग्रहविक्षेपाः सतैलगुडवालुकाः ।
साशीविषघटाः सर्वे ससर्जरसपांसवः ॥ ५.१५५.५ ॥
ಕೂದಲು ಹಿಡಿಯುವ, ಎಸೆಯುವ ಸಾಧನ, ಎಣ್ಣೆ, ಬೆಲ್ಲ, ಮರಳು, ವಿಷಸರ್ಪದ ಮಡಕೆ, ರಾಳ, ಪುಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ.
5.155.6
सघण्टफलकाः सर्वे सायोगुडजलोपलाः ।
सशालभिन्दिपालाश्च समधूच्छिष्टमुद्गराः ॥ ५.१५५.६ ॥
ಗಂಟೆ, ಗುರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಬೆಲ್ಲದ ನೀರು, ಕಲ್ಲುಗಳು, ಶಾಲ, ಭಿಂದಿಪಾಲ, ಜೇನುಮೇಣದ ಗದೆಗಳೊಂದಿಗೆ.
5.155.7
सकाण्डदण्डकाः सर्वे ससीरविषतोमराः ।
सशूर्पपिटकाः सर्वे सदात्राङ्कुशतोमराः ॥ ५.१५५.७ ॥
ಎಲ್ಲರ ಬಳಿ ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡಗಳಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲರ ಬಳಿ ನೇಗಿಲುಗಳು, ವಿಷ ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲರ ಬಳಿ ಮೊರಗಳು ಮತ್ತು ಬುಟ್ಟಿಗಳಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲರ ಬಳಿ ಕುಡುಗೋಲುಗಳು, ಅಂಕುಶಗಳು ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳಿದ್ದವು.
5.155.8
सकीलकवचाः सर्वे वाशीवृक्षादनान्विताः ।
व्याघ्रचर्मपरीवारा द्वीपिचर्मावृताश्च ते ॥ ५.१५५.८ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ಮೊಳೆಗಳಿರುವ ಕವಚಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು; ಎಲ್ಲರ ಬಳಿ ಕೊಡಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರ ಕಡಿಯುವ ಆಯುಧಗಳಿದ್ದವು; ಅವರು ಹುಲಿಚರ್ಮಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಚಿರತೆಚರ್ಮಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.
5.155.9
सहर्ष्टयः सश्रृङ्गाश्च सप्रासविविधायुधाः ।
सकुठाराः सकुद्दालाः सतैलक्षौमसर्पिषः ॥ ५.१५५.९ ॥
ಕಬ್ಬಿಣದ ತುದಿಯ ದಂಡಗಳು, ಕೊಂಬುಗಳು, ಈಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ಆಯುಧಗಳಿದ್ದವು; ಕೊಡಲಿಗಳು, ಗುದ್ದಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ, ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ, ತುಪ್ಪವೂ ಇದ್ದವು.
5.155.10
रुक्मजालप्रतिच्छन्ना नानामणिविभूषिताः ।
चित्रानीकाः सुवपुषो ज्वलिता इव पावकाः ॥ ५.१५५.१० ॥
ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಜಾಲಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವರು, ನಾನಾ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದವರು, ವಿಚಿತ್ರ ಸೇನಾವ್ಯೂಹಗಳುಳ್ಳವರು, ಸುಂದರ ದೇಹದವರು; ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದರು.
5.155.11
तथा कवचिनः शूराः शस्त्रेषु कृतनिश्चयाः ।
कुलीना हययोनिज्ञाः सारथ्ये विनिवेशिताः ॥ ५.१५५.११ ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ಕವಚಧಾರಿಗಳಾದ ಶೂರರು, ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವರು, ಕುಲೀನರು, ಕುದುರೆಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು, ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.
5.155.12
बद्धारिष्टा बद्धकक्षा बद्धध्वजपताकिनः ।
बद्धाभरणनिर्यूहा बद्धचर्मासिपट्टिशाः ॥ ५.१५५.१२ ॥
ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ರಕ್ಷಾಕವಚಗಳು, ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಸೊಂಟಪಟ್ಟಿಗಳು, ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಧ್ವಜ-ಪತಾಕೆಗಳು, ಆಭರಣಗಳ ಜೋಡಣೆ, ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಗುರಾಣಿ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಶಗಳಿದ್ದವು.
5.155.13
चतुर्युजो रथाः सर्वे सर्वे चोत्तमवाजिनः ।
सप्रासऋष्टिकाः सर्वे सर्वे शतशरासनाः ॥ ५.१५५.१३ ॥
ಎಲ್ಲ ರಥಗಳಿಗೂ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು; ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲವೂ ಈಟಿ ಮತ್ತು ಋಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲವೂ ನೂರಾರು ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
5.155.14
धुर्ययोर्हकययोरेकस्तथान्यौ पर्ष्णिसारथी ।
तौ चापि रथिनां श्रेष्ठौ रथी च हयवित्तथा ॥ ५.१५५.१४ ॥
ಎರಡು ಮುಂದಿನ ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಹಿಂದಿನ ಸಾರಥಿಗಳು; ಅವರಿಬ್ಬರೂ ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ರಥಿಯೂ ಅಶ್ವವಿದ್ಯಾ ಪರಿಣತನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದರು.
5.155.15
नगराणीव गुप्तानि दुराधर्षाणि शत्रुभिः ।
आसन्रथसहस्राणि हेममालीनि सर्वशः ॥ ५.१५५.१५ ॥
ಅವು ನಗರಗಳಂತೆ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದವು, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಅಜೇಯವಾಗಿದ್ದವು; ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸಾವಿರಾರು ರಥಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದವು.
5.155.16
यथा रथास्तथा नागा बद्धकक्षाः स्वलङ्कृताः ।
बभूवुः सप्तपुरुषा रत्नवन्त इवाद्रयः ॥ ५.१५५.१६ ॥
ರಥಗಳಂತೆ ಆನೆಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಸೊಂಟಪಟ್ಟಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಏಳು ಜನ ಪುರುಷರಿದ್ದರು; ಅವು ರತ್ನಗಳಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ತೋರಿದವು.
5.155.17
द्वावङ्कुशधरौ तत्र द्वावुत्तमधनुर्धरौ ।
द्वौ वरासिधरौ राजन्नेकः शक्तिपिनाकधृत् ॥ ५.१५५.१७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಅಂಕುಶ ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಇಬ್ಬರು ಉತ್ತಮ ಧನುಸ್ಸು ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಖಡ್ಗ ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಓ ರಾಜನೇ; ಒಬ್ಬನು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿನಾಕವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು.
5.155.18
गजैर्मत्तैः समाकीर्णं सर्वमायुधकोशकैः ।
तद्बभूव बलं राजन्कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ५.१५५.१८ ॥
ಮದಿಸಿದ ಆನೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಆಯುಧ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸೈನ್ಯ, ಓ ರಾಜನೇ, ಮಹಾತ್ಮ ಕೌರವನದಾಗಿತ್ತು.
5.155.19
आमुक्तकवचैर्युक्तैः सपताकैः स्वलङ्कृतैः ।
सादिभिश्चोपपन्नास्तु तथा चायुतशो हयाः ॥ ५.१५५.१९ ॥
ಕವಚ ತೊಟ್ಟಿದ್ದ, ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕುದುರೆಗಳು ಸವಾರರೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಗಳಷ್ಟಿದ್ದವು.
5.155.20
असङ्ग्राहाः सुसंपन्ना हेमभाण्डपरिच्छदाः ।
अनेकशतसाहस्राः सर्वे सादिवशे स्थिताः ॥ ५.१५५.२० ॥
ಎಣಿಸಲಾಗದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ, ಚಿನ್ನದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳುಳ್ಳ ಅನೇಕ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ (ಕುದುರೆಗಳು) ಎಲ್ಲವೂ ಸವಾರರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವು.
5.155.21
नानारूपविकाराश्च नानाकवचशस्त्रिणः ।
पदातिनो नरास्तत्र बभूवुर्हेममालिनः ॥ ५.१५५.२१ ॥
ನಾನಾ ರೂಪ ವೈವಿಧ್ಯವುಳ್ಳ, ನಾನಾ ಕವಚ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ಕಾಲಾಳುಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.
5.155.22
रथस्यासन्दश गजा गजस्य दश वाजिनः ।
नरा दश हयस्यासन्पादरक्षाः समन्ततः ॥ ५.१५५.२२ ॥
ಒಂದು ರಥಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಆನೆಗಳು, ಒಂದು ಆನೆಗೆ ಹತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು, ಒಂದು ಕುದುರೆಗೆ ಹತ್ತು ಕಾಲಾಳು ರಕ್ಷಕರು ಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದರು.
5.155.23
रथस्य नागाः पञ्चाशन्नागस्यासञ्शतं हयाः ।
हयस्य पुरुषाः सप्त भिन्नसन्धानकारिणः ॥ ५.१५५.२३ ॥
ಒಂದು ರಥಕ್ಕೆ ಐವತ್ತು ಆನೆಗಳು, ಒಂದು ಆನೆಗೆ ನೂರು ಕುದುರೆಗಳು, ಒಂದು ಕುದುರೆಗೆ ಏಳು ಮಂದಿ ಪುರುಷರು ಇದ್ದರು; ಅವರು ವ್ಯೂಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಕೂಡಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರು.
5.155.24
सेना पञ्चशतं नागा रथास्तावन्त एव च ।
दशसेना च पृतना पृतना दश वाहिनी ॥ ५.१५५.२४ ॥
ಒಂದು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಐನೂರು ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ರಥಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ಹತ್ತು ಸೇನೆಗಳು ಒಂದು ಪೃತನೆ, ಹತ್ತು ಪೃತನೆಗಳು ಒಂದು ವಾಹಿನಿ.
5.155.25
सेना च वाहिनी चैव पृतना ध्वजिनी चमूः ।
अक्षौहिणीति पर्यायैर्निरुक्ता च वरूथिनी ॥ ५.१५५.२५ ॥
ಸೇನಾ, ವಾಹಿನೀ, ಪೃತನಾ, ಧ್ವಜಿನೀ, ಚಮೂ — ಇವು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಶಬ್ದಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ವರೂಥಿನಿಯೂ ಕೂಡ.
5.155.26
एवं व्यूढान्यनीकानि कौरवेयेण धीमता ।
अक्षौहिण्यो दशैका च सङ्ख्याताः सप्त चैव ह ॥ ५.१५५.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕೌರವನು ಸೇನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದನು; ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಗಳು ಹನ್ನೊಂದು ಮತ್ತು ಏಳು ಎಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
5.155.27
अक्षौहिण्यस्तु सप्तैव पाण्डवानामभूद्बलम् ।
अक्षौहिण्यो दशैका च कौरवाणामभूद्बलम् ॥ ५.१५५.२७ ॥
ಪಾಂಡವರ ಬಲ ಏಳು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಗಳು; ಕೌರವರ ಬಲ ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಗಳು.
5.155.28
नराणां पञ्चपञ्चाशदेषा पत्तिर्विधीयते ।
सेनामुखं च तिस्रस्ता गुल्म इत्यभिशब्दितम् ॥ ५.१५५.२८ ॥
ಮನುಷ್ಯರ ಈ ಪತ್ತಿ ಐವತ್ತೈದರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಮೂರು ಪತ್ತಿಗಳ ಗುಂಪು ಸೇನಾಮುಖ; ಅದನ್ನು ಗುಲ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
5.155.29
त्रयो गुल्मा गणस्त्वासीद्गणास्त्वयुतशोऽभवन् ।
दुर्योधनस्य सेनासु योत्स्यमानाः प्रहारिणः ॥ ५.१५५.२९ ॥
ಮೂರು ಗುಲ್ಮಗಳು ಒಂದು ಗಣ; ಗಣಗಳು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದವರೆಗೆ ಆದವು. ದುರ್ಯೋಧನನ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವ ಪ್ರಹಾರಿಗಳು ಹೀಗೆ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿದ್ದರು.
5.155.30
तत्र दुर्योधनो राजा शूरान्बुद्धिमतो नरान् ।
प्रसमीक्ष्य महाबाहुश्चक्रे सेनापतींस्तदा । ॥ ५.१५५.३० ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನ, ಮಹಾಬಾಹು, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶೂರರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಆಗ ಸೇನಾಪತಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು.
5.155.31
पृथगक्षौहिणीनां च प्रणेतॄन्नरसत्तमान् ।
विधिवत्पूर्वमानीय पार्थिवानभ्यषेचयत् ॥ ५.१५५.३१ ॥
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಕ್ಷೌಹಿಣೀ ಸೇನೆಗಳ ನಾಯಕರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರನ್ನು ಮೊದಲು ವಿಧಿಯಂತೆ ಕರೆತಂದು, ಅವನು ಆ ರಾಜರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.
5.155.32
कृपं द्रोणं च शल्यं च सैन्धवं च जयद्रथम् ।
सुदक्षिणं च काम्भोजं कृतवर्माणमेव च ॥ ५.१५५.३२ ॥
ಕೃಪ, ದ್ರೋಣ, ಶಲ್ಯ, ಸಿಂಧು ರಾಜ ಜಯದ್ರಥ, ಕಾಂಬೋಜ ರಾಜ ಸುದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಕೃತವರ್ಮನನ್ನೂ.
5.155.33
द्रोणपुत्रं च कर्णं च भूरिश्रवसमेव च ।
शकुनिं सौबलं चैव बाह्लीकं च महाबलम् ॥ ५.१५५.३३ ॥
ದ್ರೋಣಪುತ್ರ, ಕರ್ಣ, ಭೂರಿಶ್ರವಸ್ಸು, ಸುಬಲನ ಮಗ ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲ ಬಾಹ್ಲೀಕನನ್ನೂ.
5.155.34
दिवसे दिवसे तेषां प्रतिवेलं च भारत ।
चक्रे स विविधाः पूजाः प्रत्यक्षं च पुनः पुनः ॥ ५.१५५.३४ ॥
ಭಾರತ, ಅವನು ಅವರಿಗೆ ದಿನದಿನವೂ ನಿಗದಿತ ವೇಳೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪದೇಪದೇ.
5.155.35
तथा विनियताः सर्वे ये च तेषां पदानुगाः ।
बभूवुः सैनिका राज्ञां प्रियं राज्ञश्चिकीर्षवः ॥ ५.१५५.३५ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಅವರ ಅನುಚರರಾದ ಸೈನಿಕರೆಲ್ಲರೂ ನಿಯಂತ್ರಿತರಾಗಿ, ರಾಜರಿಗೂ ರಾಜನಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದರು.