Mahābhārata · Adhyāya 5.155
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.155.1
व्युष्टायां वै रजन्यां हि राजा दुर्योधनस्ततः ।
व्यभजत्तान्यनिकानि दश चैकं च भारत ॥ ५.१५५.१ ॥
Ketika malam berubah menjadi fajar, Raja Duryodhana membagi pasukan itu menjadi sepuluh dan satu divisi, wahai Bhārata.
5.155.2
नरहस्तिरथाश्वानां सारं मध्यं च फल्गु च ।
सर्वेष्वेतेष्वनीकेषु सन्दिदेश नराधिपः ॥ ५.१५५.२ ॥
Penguasa manusia menugaskan, dalam semua divisi ini, yang terbaik, yang sedang, dan yang lebih rendah dari manusia, gajah, kereta, dan kuda.
5.155.3
सानुकर्षाः सतूणीराः सवरूथाः सतोमराः ।
सोपासङ्गाः सशक्तीकाः सनिषङ्गाः सहर्ष्टयः । ॥ ५.१५५.३ ॥
Dengan tali tarik, tabung panah, penutup baju zirah, tombak, tali tabung, lembing, sarung, dan senjata ṛṣṭi.
5.155.4
सध्वजाः सपताकाश्च सशरासनतोमराः ।
रज्जुभिश्च विचित्राभिः सपाशाः सपरिच्छदाः ॥ ५.१५५.४ ॥
Dengan panji, bendera kecil, busur dan tombak, tali beraneka warna, jerat, dan perlengkapan.
5.155.5
सकचग्रहविक्षेपाः सतैलगुडवालुकाः ।
साशीविषघटाः सर्वे ससर्जरसपांसवः ॥ ५.१५५.५ ॥
Semuanya dengan alat penarik dan pelempar rambut, minyak, molase, dan pasir, guci ular berbisa, resin, dan bubuk.
5.155.6
सघण्टफलकाः सर्वे सायोगुडजलोपलाः ।
सशालभिन्दिपालाश्च समधूच्छिष्टमुद्गराः ॥ ५.१५५.६ ॥
Semuanya dengan lonceng dan perisai, dengan besi, air molase, dan batu, dengan tombak śāla, lembing bhindipāla, dan gada lilin madu.
5.155.7
सकाण्डदण्डकाः सर्वे ससीरविषतोमराः ।
सशूर्पपिटकाः सर्वे सदात्राङ्कुशतोमराः ॥ ५.१५५.७ ॥
Semua memegang anak panah dan tongkat; semua memegang mata bajak, racun, dan tombak lempar; semua memegang tampi dan keranjang; semua memegang sabit, tongkat pengarah gajah, dan tombak lempar.
5.155.8
सकीलकवचाः सर्वे वाशीवृक्षादनान्विताः ।
व्याघ्रचर्मपरीवारा द्वीपिचर्मावृताश्च ते ॥ ५.१५५.८ ॥
Semua mengenakan baju zirah berpaku; semua membawa kapak dan alat penebang pohon; mereka dililit kulit harimau dan tertutup kulit macan tutul.
5.155.9
सहर्ष्टयः सश्रृङ्गाश्च सप्रासविविधायुधाः ।
सकुठाराः सकुद्दालाः सतैलक्षौमसर्पिषः ॥ ५.१५५.९ ॥
Ada tongkat berujung besi, tanduk, tombak, dan banyak senjata lain; ada pula kapak, sekop, minyak, kain sutra, dan ghee.
5.155.10
रुक्मजालप्रतिच्छन्ना नानामणिविभूषिताः ।
चित्रानीकाः सुवपुषो ज्वलिता इव पावकाः ॥ ५.१५५.१० ॥
Tertutup jaring emas, dihiasi berbagai permata, dengan formasi pasukan yang beragam dan tubuh yang elok; mereka berkilau seperti api yang menyala.
5.155.11
तथा कवचिनः शूराः शस्त्रेषु कृतनिश्चयाः ।
कुलीना हययोनिज्ञाः सारथ्ये विनिवेशिताः ॥ ५.१५५.११ ॥
Demikian pula, para pahlawan berzirah yang teguh dalam persenjataan, berdarah bangsawan, mengenal asal-usul kuda, telah ditunjuk sebagai kusir kereta.
5.155.12
बद्धारिष्टा बद्धकक्षा बद्धध्वजपताकिनः ।
बद्धाभरणनिर्यूहा बद्धचर्मासिपट्टिशाः ॥ ५.१५५.१२ ॥
Jimat pelindung terikat erat, sabuk pinggang diikat kencang, panji dan bendera terpasang, hiasan tersusun rapi, perisai, pedang, dan golok terikat kuat.
5.155.13
चतुर्युजो रथाः सर्वे सर्वे चोत्तमवाजिनः ।
सप्रासऋष्टिकाः सर्वे सर्वे शतशरासनाः ॥ ५.१५५.१३ ॥
Semua kereta ditarik empat ekor kuda, semuanya memiliki kuda-kuda terbaik; semuanya dilengkapi tombak dan ṛṣṭi, dan semuanya membawa ratusan busur.
5.155.14
धुर्ययोर्हकययोरेकस्तथान्यौ पर्ष्णिसारथी ।
तौ चापि रथिनां श्रेष्ठौ रथी च हयवित्तथा ॥ ५.१५५.१४ ॥
Dari dua kuda pengemudi, yang satu, dan dua lainnya sebagai kusir belakang; keduanya juga yang terbaik di antara prajurit kereta, dan prajurit serta ahli kuda juga demikian.
5.155.15
नगराणीव गुप्तानि दुराधर्षाणि शत्रुभिः ।
आसन्रथसहस्राणि हेममालीनि सर्वशः ॥ ५.१५५.१५ ॥
Dijaga seperti kota-kota, tak tertembus oleh musuh; ada ribuan kereta di segala penjuru, dihiasi kalung emas.
5.155.16
यथा रथास्तथा नागा बद्धकक्षाः स्वलङ्कृताः ।
बभूवुः सप्तपुरुषा रत्नवन्त इवाद्रयः ॥ ५.१५५.१६ ॥
Sebagaimana ada kereta, demikian pula ada gajah, dengan tali perut yang terikat dan dihias indah; masing-masing membawa tujuh orang, seperti gunung-gunung bertaburan permata.
5.155.17
द्वावङ्कुशधरौ तत्र द्वावुत्तमधनुर्धरौ ।
द्वौ वरासिधरौ राजन्नेकः शक्तिपिनाकधृत् ॥ ५.१५५.१७ ॥
Dua orang membawa tongkat kendali, dua orang membawa busur terbaik, dua orang membawa pedang pilihan, wahai raja; dan satu orang membawa tombak serta busur Pināka.
5.155.18
गजैर्मत्तैः समाकीर्णं सर्वमायुधकोशकैः ।
तद्बभूव बलं राजन्कौरव्यस्य महात्मनः ॥ ५.१५५.१८ ॥
Pasukan itu, penuh dengan gajah-gajah yang mengamuk dan segala gudang senjatanya, wahai raja, adalah milik Kaurava yang berjiwa agung.
5.155.19
आमुक्तकवचैर्युक्तैः सपताकैः स्वलङ्कृतैः ।
सादिभिश्चोपपन्नास्तु तथा चायुतशो हयाः ॥ ५.१५५.१९ ॥
Dan puluhan ribu kuda, bersenjata baju zirah, terpasang kendali, berbendera dan terhias indah, dilengkapi penunggang.
5.155.20
असङ्ग्राहाः सुसंपन्ना हेमभाण्डपरिच्छदाः ।
अनेकशतसाहस्राः सर्वे सादिवशे स्थिताः ॥ ५.१५५.२० ॥
Tak terhitung, lengkap perlengkapannya, dengan perlengkapan emas, ratusan ribu banyaknya, semuanya berdiri di bawah kendali para penunggang.
5.155.21
नानारूपविकाराश्च नानाकवचशस्त्रिणः ।
पदातिनो नरास्तत्र बभूवुर्हेममालिनः ॥ ५.१५५.२१ ॥
Di sana ada prajurit berjalan kaki, orang-orang dengan rupa dan penampilan beragam, bersenjata berbagai baju zirah dan senjata, memakai kalung emas.
5.155.22
रथस्यासन्दश गजा गजस्य दश वाजिनः ।
नरा दश हयस्यासन्पादरक्षाः समन्ततः ॥ ५.१५५.२२ ॥
Sepuluh gajah untuk setiap kereta, sepuluh kuda untuk setiap gajah, dan sepuluh pengawal berjalan kaki untuk setiap kuda, di segala penjuru.
5.155.23
रथस्य नागाः पञ्चाशन्नागस्यासञ्शतं हयाः ।
हयस्य पुरुषाः सप्त भिन्नसन्धानकारिणः ॥ ५.१५५.२३ ॥
Lima puluh gajah untuk setiap kereta, seratus kuda untuk setiap gajah, dan tujuh orang untuk setiap kuda, yang memecah dan menyusun kembali barisan.
5.155.24
सेना पञ्चशतं नागा रथास्तावन्त एव च ।
दशसेना च पृतना पृतना दश वाहिनी ॥ ५.१५५.२४ ॥
Satu senā memiliki lima ratus gajah dan sejumlah kereta yang sama; sepuluh senā membentuk satu pṛtanā, dan sepuluh pṛtanā membentuk satu vāhinī.
5.155.25
सेना च वाहिनी चैव पृतना ध्वजिनी चमूः ।
अक्षौहिणीति पर्यायैर्निरुक्ता च वरूथिनी ॥ ५.१५५.२५ ॥
Senā, vāhinī, pṛtanā, dhvajinī, dan camū — ini disebut sebagai sinonim akṣauhiṇī, dan juga varūthinī.
5.155.26
एवं व्यूढान्यनीकानि कौरवेयेण धीमता ।
अक्षौहिण्यो दशैका च सङ्ख्याताः सप्त चैव ह ॥ ५.१५५.२६ ॥
Demikianlah pasukan disusun dalam formasi oleh Kaurava yang bijaksana; akṣauhiṇī dihitung sebelas dan tujuh.
5.155.27
अक्षौहिण्यस्तु सप्तैव पाण्डवानामभूद्बलम् ।
अक्षौहिण्यो दशैका च कौरवाणामभूद्बलम् ॥ ५.१५५.२७ ॥
Kekuatan Pāṇḍava adalah tujuh akṣauhiṇī, dan kekuatan Kaurava adalah sebelas akṣauhiṇī.
5.155.28
नराणां पञ्चपञ्चाशदेषा पत्तिर्विधीयते ।
सेनामुखं च तिस्रस्ता गुल्म इत्यभिशब्दितम् ॥ ५.१५५.२८ ॥
Satuan pasukan (patti) ini ditetapkan berjumlah lima puluh lima orang; tiga di antaranya membentuk senāmukha, dan itu disebut gulma.
5.155.29
त्रयो गुल्मा गणस्त्वासीद्गणास्त्वयुतशोऽभवन् ।
दुर्योधनस्य सेनासु योत्स्यमानाः प्रहारिणः ॥ ५.१५५.२९ ॥
Tiga gulma membentuk satu gaṇa, dan gaṇa-gaṇa itu bertambah hingga puluhan ribu; para prajurit penyerang yang akan bertempur di pasukan Duryodhana terorganisir demikian.
5.155.30
तत्र दुर्योधनो राजा शूरान्बुद्धिमतो नरान् ।
प्रसमीक्ष्य महाबाहुश्चक्रे सेनापतींस्तदा । ॥ ५.१५५.३० ॥
Di sana Raja Duryodhana, yang berlengan perkasa, setelah memeriksa dengan saksama para pahlawan yang bijaksana, kemudian mengangkat para panglima pasukan.
5.155.31
पृथगक्षौहिणीनां च प्रणेतॄन्नरसत्तमान् ।
विधिवत्पूर्वमानीय पार्थिवानभ्यषेचयत् ॥ ५.१५५.३१ ॥
Setelah membawa lebih dahulu sesuai aturan para pemimpin pasukan akṣauhiṇī yang terpisah, orang-orang terbaik di antara manusia, ia mengukuhkan para raja itu.
5.155.32
कृपं द्रोणं च शल्यं च सैन्धवं च जयद्रथम् ।
सुदक्षिणं च काम्भोजं कृतवर्माणमेव च ॥ ५.१५५.३२ ॥
Kṛpa, Droṇa, Śalya, Jayadratha raja Sindhu, Sudakṣiṇa raja Kāmboja, dan juga Kṛtavarman.
5.155.33
द्रोणपुत्रं च कर्णं च भूरिश्रवसमेव च ।
शकुनिं सौबलं चैव बाह्लीकं च महाबलम् ॥ ५.१५५.३३ ॥
Putra Droṇa, Karṇa, juga Bhūriśravas, Śakuni putra Subala, dan Bāhlīka yang perkasa.
5.155.34
दिवसे दिवसे तेषां प्रतिवेलं च भारत ।
चक्रे स विविधाः पूजाः प्रत्यक्षं च पुनः पुनः ॥ ५.१५५.३४ ॥
Wahai Bhārata, hari demi hari, pada waktu yang telah ditentukan, ia berulang kali memberi bermacam penghormatan kepada mereka, secara terbuka.
5.155.35
तथा विनियताः सर्वे ये च तेषां पदानुगाः ।
बभूवुः सैनिका राज्ञां प्रियं राज्ञश्चिकीर्षवः ॥ ५.१५५.३५ ॥
Demikian pula, semua prajurit yang mengikuti mereka bersikap tertib, berkeinginan menyenangkan para raja dan sang raja.