ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.23.1
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा धृतराष्ट्रस्य सञ्जयः ।
उपप्लाव्यं ययौ द्रष्टुं पाण्डवानमितौजसः ॥ ५.२३.१ ॥
ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੰਜਯ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਉਪਪਲਾਵਯ ਗਿਆ।
5.23.2
स तु राजानमासाद्य कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अभिवाद्य ततः पूर्वं सूतपुत्रोऽभ्यभाषत ॥ ५.२३.२ ॥
ਉਹ ਰਾਜਾ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।
5.23.3
गवल्गणिः सञ्जयः सूतसूनु-
रजातशत्रुमवदत्प्रतीतः।
दिष्ट्या राजंस्त्वामरोगं प्रपश्ये ।
सहायवन्तं च महेन्द्रकल्पम् ॥ ५.२३.३ ॥
ਗਵਲਗਣਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਸੰਜਯ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਰੋਗ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।"
5.23.4
अनामयं पृच्छति त्वाम्बिकेयो ।
वृद्धो राजा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
कच्चिद्भीमः कुशली पाण्डवाग्र्यो ।
धनञ्जयस्तौ च माद्रीतनूजौ ॥ ५.२३.४ ॥
ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਖ਼ੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਮ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ? ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਕੁਸ਼ਲ ਹਨ?
5.23.5
कच्चित्कृष्णा द्रौपदी राजपुत्री ।
सत्यव्रता वीरपत्नी सुपुत्रा।
मनस्विनी यत्र च वाञ्छसि त्व-
मिष्टान्कामान्भारत स्वस्तिकामः ॥ ५.२३.५ ॥
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਸਤਿਵਰਤਾ, ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਉਦਾਰ ਮਨ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ? ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ।
5.23.6
गावल्गणे सञ्जय स्वागतं ते ।
प्रीतात्माऽहं त्वाऽभिनन्दामि सूत।
अनामयं प्रतिमाने तवाहं ।
सहानुजैः कुशली चास्मि विद्वन् ॥ ५.२३.६ ॥
ਗਾਵਲਗਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਜਯ, ਤੇਰਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਮਨ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਭਿਨੰਦਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੂਤ। ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਵੀ ਕੁਸ਼ਲ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ।
5.23.7
चिरादिदं कुशलं भारतस्य ।
श्रुत्वा राज्ञः कुरुवृद्धस्य सूत।
मन्ये साक्षाद्दृष्टमहं नरेन्द्रं ।
दृष्ट्वैव त्वां सञ्जय प्रीतियोगात् ॥ ५.२३.७ ॥
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲ-ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਸੂਤ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨਰੇਂਦਰ ਨੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਹੇ ਸੰਜਯ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
5.23.8
पितामहो नः स्थविरो मनस्वी ।
महाप्राज्ञः सर्वधर्मोपपन्नः।
सकौरव्यः कुशली तात भीष्मो ।
यथापूर्वं वृत्तिरस्त्यस्य कच्चित् ॥ ५.२३.८ ॥
ਸਾਡੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਭੀਸ਼ਮ — ਹੇ ਤਾਤ, ਕੌਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਕੁਸ਼ਲ ਹਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ-ਢੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ?
5.23.9
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
वैचित्रवीर्यः कुशली महात्मा।
महाराजो बाह्लिकः प्रातिपेयः ।
कच्चिद्विद्वान्कुशली सूतपुत्र ॥ ५.२३.९ ॥
ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ? ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦਾ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ? ਪ੍ਰਤੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਰਾਜ ਬਾਹਲੀਕ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ? ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਵਿਦਵਾਨ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ?
5.23.10
स सोमदत्तः कुशली तात कच्चि-
द्भूरिश्रवाः सत्यसन्धः शलश्च।
द्रोणः सपुत्रश्च कृपश्च विप्रो ।
महेष्वासाः कच्चिदेतेऽप्यरोगाः ॥ ५.२३.१० ॥
ਪਿਆਰੇ ਤਾਤ, ਕੀ ਸੋਮਦੱਤ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ? ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲਾ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਤੇ ਸ਼ਲ, ਪੁੱਤਰ ਸਹਿਤ ਦ੍ਰੋਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕ੍ਰਿਪ, ਇਹ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹਨ ਕਿ ਨਹੀਂ?
5.23.11
सर्वे कुरुभ्यः स्पृहयन्ति सञ्जय ।
धनुर्धरा ये पृथिव्यां प्रधानाः ।
महाप्रज्ञाः सर्वशास्त्रावदाता ।
धनुर्भृतां मुख्यतमाः पृथिव्याम् ॥ ५.२३.११ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਰੂਆਂ ਵੱਲ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ।
5.23.12
कच्चिन्मानं तात लभन्त एते ।
धनुर्भृतः कचिदेतेऽप्यरोगाः।
येषां राष्ट्रे निवसति दर्शनीयो ।
महेष्वासः शीलवान्द्रोणपुत्रः ॥ ५.२३.१२ ॥
ਪਿਆਰੇ ਤਾਤ, ਕੀ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਇਹ ਵੀ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹਨ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨੀਯ, ਸ਼ੀਲਵਾਨ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
5.23.13
वैश्यापुत्रः कुशली तात कच्चित् ।
महाप्राज्ञो राजपुत्रो युयुत्सुः ।
कर्णो मानी कुशली तात कच्चित् ।
सुयोधनो यस्य मन्दो विधेयः ॥ ५.२३.१३ ॥
ਪਿਆਰੇ ਤਾਤ, ਵੈਸ਼ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆਵਾਨ ਰਾਜਪੁੱਤਰ ਯੁਯੁਤਸੂ? ਪਿਆਰੇ ਤਾਤ, ਮਾਣੀ ਕਰਣ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਜਿਸ ਦਾ ਮੂਰਖ ਸੁਭਾਅ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਯੋਧਨ?
5.23.14
स्त्रियो वृद्धा भारतानां जनन्यो ।
महादास्यो दासभार्याश्च सूत।
वध्वः पुत्रा भागिनेया भगिन्यो ।
दौहित्रा वा कच्चिदप्यव्यलीकाः ॥ ५.२३.१४ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਭਰਤਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਮਾਵਾਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ, ਦਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਨੂੰਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਭਾਣਜੇ, ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਦੋਹਤੇ ਕੀ ਸਭ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ?
5.23.15
कच्चिद्राजा ब्राह्मणानां यथावत् ।
प्रवर्तते पूर्ववत्तात वृत्तिम्।
कच्चिद्दायान्मामकान्धार्तराष्ट्रो ।
द्विजातीनां सञ्जय नोपहन्ति ॥ ५.२३.१५ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਕੀ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਸੰਜਯ, ਕੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਖੋਹਦਾ ਨਹੀਂ?
5.23.16
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्र ।
उपेक्षते ब्राह्मणातिक्रमान्वै।
स्वर्गस्य कच्चिन्न तथा वर्त्मभूता-
मुपेक्षते तेषु सदैव वृत्तिम् ॥ ५.२३.१६ ॥
ਕੀ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਅਪਮਾਨਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਾਹ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸੇ ਅਣਦੇਖੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ?
5.23.17
एतञ्ज्योतिश्चोत्तमं जीवलोके ।
शुक्लं प्रजानां विहितं विधात्रा।
ते चेद्दोषं न नियच्छन्ति मन्दाः ।
कृत्स्नो नाशो भविता कौरवाणाम् ॥ ५.२३.१७ ॥
ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ ਪਰਜਾ ਲਈ ਜੋ ਇਹ ਉੱਤਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਣਗੇ, ਤਾਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ।
5.23.18
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
बुभूषते वृत्तिममात्यवर्गे।
कच्चिन्न भेदेन जिजीविषन्ति ।
मुहृद्रूपा दुर्हृदश्चैकमत्यात् ॥ ५.२३.१८ ॥
ਕੀ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਮਾਤਯ-ਵਰਗ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਮਿੱਤਰ-ਰੂਪ ਦੁਸ਼ਟ ਫੁੱਟ ਪਾਏ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕਮਤ ਹੋ ਕੇ ਜੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ?
5.23.19
कच्चिन्न पापं कथयन्ति तात ।
ते पाण्डवानां कुरवः सर्व एव।
द्रोणः सपुत्रश्च कृपश्च वीरो ।
नास्मासु पापानि वदन्ति कच्चित् ॥ ५.२३.१९ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਕੀ ਕੁਰੂ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ? ਕੀ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਵੀਰ ਕ੍ਰਿਪ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਪਾਪ ਦੇ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ?
5.23.20
कच्चिद्राज्ये धृतराष्ट्रं सपुत्रं ।
समेत्याहुः कुरवः सर्व एव।
कच्चिद्दृष्ट्वा दस्युसङ्घान्समेता-
न्स्मरन्ति पार्थस्य युधां प्रणेतुः ॥ ५.२३.२० ॥
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਕੁਰੂ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਡਾਕੂ-ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੀ ਉਹ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?
5.23.21
मौर्वीभुजाग्रप्रहितान्स्म तात ।
दोधूयमानेन धनुर्धरेण।
गाण्डीवनुन्नांस्तनयित्नुघोषा-
नजिह्मगान्कच्चिदनुस्मरन्ति ॥ ५.२३.२१ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਕੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਚਿੱਲੇ ਸਮੇਤ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਸਨ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਦੇ ਹਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਚੱਲੇ ਸਨ, ਗਾਂਡੀਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਬੱਦਲ-ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਗਏ?
5.23.22
न चापश्यं कंचिदहं पृथिव्यां ।
योधं समं वाऽधिकमर्जुनेन।
यस्यैकषष्टिर्निशितास्तीक्ष्णधाराः ।
सुवाससः समंतो हस्तवापः ॥ ५.२३.२२ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਯੋਧਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੇ, ਨੋਕਦਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਇਕਾਹਠ ਤੀਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੱਡੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
5.23.23
गदापाणिर्भीमसेनस्तरस्वी ।
प्रवेपयञ्छत्रुसङ्घाननीके।
नागः प्रभिन्न इव नङ्घलेषु ।
चंक्रम्यते कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२३ ॥
ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਤੇਜ਼ ਭੀਮਸੇਨ, ਜੋ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਰਕੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ — ਕੀ ਲੋਕ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?
5.23.24
माद्रीपुत्रः सहदेवः कलिङ्गान् ।
समागतानजयद्दन्तकूरे।
वामेनास्यन्दक्षिणेनैव यो वै ।
महाबलं कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२४ ॥
ਮਾਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ, ਜਿਸਨੇ ਦੰਤਕੂਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕਲਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ — ਕੀ ਲੋਕ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?
5.23.25
पुरा जेतुं नकुलः प्रेषितोऽयं ।
शिबींस्त्रिगर्तान्सञ्जय पश्यतस्ते।
दिशं प्रतीचीं वशमानयन्मे ।
माद्रीसुतं कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२५ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਨਕੁਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਸੰਜਯ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਬੀਆਂ, ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ — ਕੀ ਲੋਕ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?
5.23.26
पराभवो द्वैतवने य आसी-
द्दुर्मन्विते घोपयात्रागतानाम् ।
यत्र मन्दाञ्छत्रुवशं प्रयाता-
नमोचयद्भीमसेनो जयश्च ॥ ५.२३.२६ ॥
ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਾਰ ਹੋਈ ਸੀ — ਬੁਰੀ ਸਲਾਹ ਕਾਰਨ ਘੋਸ਼ਯਾਤਰਾ ਗਏ ਲੋਕ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਮੂਰਖ ਸਾਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
5.23.27
अहं पश्चादर्जुनमभ्यरक्षं ।
माद्रीपुत्रौ भीमसेनोऽप्यरक्षत्।
गाण्डीवधन्वा शत्रुसङ्घानुदस्य ।
स्वस्त्यागमत्कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२७ ॥
ਮੈਂ ਪਿੱਛੋਂ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਸੁਖਰੂਪ ਵਾਪਸ ਆਇਆ — ਕੀ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ?
5.23.28
न कर्मणा साधुनैकेन नूनं ।
सुखं शक्यं वै भवतीह सञ्जय ।
सर्वात्मना परिजेतुं वयं चे-
न्न शक्नुमो धृतराष्ट्रस्य पुत्रम् ॥ ५.२३.२८ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਇੱਥੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਜੇ ਅਸੀਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤ ਸਕੀਏ।