മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.23.1
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा धृतराष्ट्रस्य सञ्जयः ।
उपप्लाव्यं ययौ द्रष्टुं पाण्डवानमितौजसः ॥ ५.२३.१ ॥
രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട സഞ്ജയൻ, അമിത തേജസ്വികളായ പാണ്ഡവരെ കാണാൻ ഉപപ്ലാവ്യത്തിലേക്കു പോയി.
5.23.2
स तु राजानमासाद्य कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अभिवाद्य ततः पूर्वं सूतपुत्रोऽभ्यभाषत ॥ ५.२३.२ ॥
അദ്ദേഹം രാജാവായ കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരന്റെ അടുത്തെത്തി, ആദ്യം വണങ്ങി, പിന്നീട് സംസാരിച്ചു.
5.23.3
गवल्गणिः सञ्जयः सूतसूनु-
रजातशत्रुमवदत्प्रतीतः।
दिष्ट्या राजंस्त्वामरोगं प्रपश्ये ।
सहायवन्तं च महेन्द्रकल्पम् ॥ ५.२३.३ ॥
ഗവല്‍ഗണിയുടെ പുത്രനും സൂതപുത്രനുമായ സഞ്ജയൻ സന്തോഷത്തോടെ അജാതശത്രുവായ യുധിഷ്ഠിരനോടു പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, ഭാഗ്യവശാൽ അങ്ങയെ ആരോഗ്യവാനായും സഹായികളോടൊപ്പം ഇന്ദ്രനു സമാനനായും കാണുന്നു."
5.23.4
अनामयं पृच्छति त्वाम्बिकेयो ।
वृद्धो राजा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
कच्चिद्भीमः कुशली पाण्डवाग्र्यो ।
धनञ्जयस्तौ च माद्रीतनूजौ ॥ ५.२३.४ ॥
അംബികയുടെ പുത്രനും വൃദ്ധനും ജ്ഞാനിയുമായ ധൃതരാഷ്ട്ര രാജാവ് അങ്ങയുടെ ക്ഷേമം അന്വേഷിക്കുന്നു. പാണ്ഡവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമൻ സുഖമായിരിക്കുന്നുവോ? ധനഞ്ജയനും മാദ്രിയുടെ ഇരു പുത്രന്മാരും സുഖമായിരിക്കുന്നുവോ?
5.23.5
कच्चित्कृष्णा द्रौपदी राजपुत्री ।
सत्यव्रता वीरपत्नी सुपुत्रा।
मनस्विनी यत्र च वाञ्छसि त्व-
मिष्टान्कामान्भारत स्वस्तिकामः ॥ ५.२३.५ ॥
രാജപുത്രിയും സത്യവ്രതയും വീരന്മാരുടെ പത്നിയും നല്ല പുത്രന്മാരുള്ളവളും ഉദാത്ത മനസ്സുള്ളവളുമായ കൃഷ്ണ ദ്രൗപദി സുഖമായിരിക്കുന്നുവോ? ഭാരതാ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഇഷ്ടകാമനകളെല്ലാം നിന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന അവളോടൊപ്പം സാധിക്കട്ടെ.
5.23.6
गावल्गणे सञ्जय स्वागतं ते ।
प्रीतात्माऽहं त्वाऽभिनन्दामि सूत।
अनामयं प्रतिमाने तवाहं ।
सहानुजैः कुशली चास्मि विद्वन् ॥ ५.२३.६ ॥
ഗാവൽഗണന്റെ പുത്രനായ സഞ്ജയാ, നിനക്ക് സ്വാഗതം. മനസ്സു സന്തോഷത്തോടെ നിന്നെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു, സൂതാ. നീ സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; എന്റെ അനുജന്മാരോടൊപ്പം ഞാനും സുഖമായിരിക്കുന്നു, വിദ്വാനേ.
5.23.7
चिरादिदं कुशलं भारतस्य ।
श्रुत्वा राज्ञः कुरुवृद्धस्य सूत।
मन्ये साक्षाद्दृष्टमहं नरेन्द्रं ।
दृष्ट्वैव त्वां सञ्जय प्रीतियोगात् ॥ ५.२३.७ ॥
ദീർഘകാലത്തിനുശേഷം ഭാരതവംശത്തിന്റെയും കുരുവൃദ്ധന്റെയും ക്ഷേമവാർത്ത കേട്ട് സൂതാ, ആ നരേന്ദ്രനെ നേരിട്ടു കണ്ടതുപോലെ ഞാൻ കരുതുന്നു. സഞ്ജയാ, നിന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്നേഹബന്ധത്താൽ അങ്ങനെ തോന്നുന്നു.
5.23.8
पितामहो नः स्थविरो मनस्वी ।
महाप्राज्ञः सर्वधर्मोपपन्नः।
सकौरव्यः कुशली तात भीष्मो ।
यथापूर्वं वृत्तिरस्त्यस्य कच्चित् ॥ ५.२३.८ ॥
ഞങ്ങളുടെ പിതാമഹൻ, വൃദ്ധൻ, ഉന്നതമനസ്കൻ, മഹാപ്രാജ്ഞൻ, സർവധർമ്മങ്ങളോടും കൂടിയവനായ ഭീഷ്മർ — പ്രിയനേ, കൗരവരോടൊപ്പം അദ്ദേഹം സുഖമായിരിക്കുന്നുവോ? അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതരീതി മുൻപത്തേതുപോലെ തന്നെയാണോ?
5.23.9
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
वैचित्रवीर्यः कुशली महात्मा।
महाराजो बाह्लिकः प्रातिपेयः ।
कच्चिद्विद्वान्कुशली सूतपुत्र ॥ ५.२३.९ ॥
രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം സുഖമായിരിക്കുന്നുവോ? വിചിത്രവീര്യന്റെ മഹാത്മാവായ പുത്രൻ സുഖമാണോ? പ്രതീപന്റെ പുത്രനായ മഹാരാജാവ് ബാഹ്ലീകൻ സുഖമാണോ? സൂതപുത്രാ, വിദ്വാൻ സുഖമാണോ?
5.23.10
स सोमदत्तः कुशली तात कच्चि-
द्भूरिश्रवाः सत्यसन्धः शलश्च।
द्रोणः सपुत्रश्च कृपश्च विप्रो ।
महेष्वासाः कच्चिदेतेऽप्यरोगाः ॥ ५.२३.१० ॥
പ്രിയ താതാ, സോമദത്തൻ സുഖമായിരിക്കുന്നുവോ? സത്യസന്ധനായ ഭൂരിശ്രവസ്സും ശല്യനും, പുത്രനോടൊപ്പമുള്ള ദ്രോണനും, ബ്രാഹ്മണനായ കൃപനും, ഈ മഹാധനുർധരന്മാരും രോഗമില്ലാതെയിരിക്കുന്നുവോ?
5.23.11
सर्वे कुरुभ्यः स्पृहयन्ति सञ्जय ।
धनुर्धरा ये पृथिव्यां प्रधानाः ।
महाप्रज्ञाः सर्वशास्त्रावदाता ।
धनुर्भृतां मुख्यतमाः पृथिव्याम् ॥ ५.२३.११ ॥
സഞ്ജയാ, ഭൂമിയിലെ വില്ലാളികളിൽ പ്രധാനികളായവരെല്ലാം കുരുക്കളോട് ആഗ്രഹം പുലർത്തുന്നു. അവർ മഹാപ്രജ്ഞരും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ശുദ്ധരുമാണ്; ഭൂമിയിലെ വില്ലാളികളിൽ അവരാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠർ.
5.23.12
कच्चिन्मानं तात लभन्त एते ।
धनुर्भृतः कचिदेतेऽप्यरोगाः।
येषां राष्ट्रे निवसति दर्शनीयो ।
महेष्वासः शीलवान्द्रोणपुत्रः ॥ ५.२३.१२ ॥
പ്രിയ താതാ, ഈ വില്ലാളികൾ ബഹുമാനം നേടുന്നുവോ? ഇവരും രോഗമില്ലാത്തവരോ? ആരുടെ രാജ്യത്ത് ദർശനീയനും ശീലവാനും മഹാധനുർധരനുമായ ദ്രോണപുത്രൻ വസിക്കുന്നുവോ, ആ രാജ്യക്കാർ?
5.23.13
वैश्यापुत्रः कुशली तात कच्चित् ।
महाप्राज्ञो राजपुत्रो युयुत्सुः ।
कर्णो मानी कुशली तात कच्चित् ।
सुयोधनो यस्य मन्दो विधेयः ॥ ५.२३.१३ ॥
പ്രിയ താതാ, വൈശ്യസ്ത്രീയുടെ പുത്രൻ സുഖമായിരിക്കുന്നുവോ? മഹാപ്രജ്ഞനായ രാജപുത്രൻ യുയുത്സു? പ്രിയ താതാ, അഭിമാനിയായ കർണൻ സുഖമായിരിക്കുന്നുവോ? മന്ദനും മറ്റുള്ളവരാൽ നയിക്കപ്പെടേണ്ടവനുമായ സുയോധനൻ?
5.23.14
स्त्रियो वृद्धा भारतानां जनन्यो ।
महादास्यो दासभार्याश्च सूत।
वध्वः पुत्रा भागिनेया भगिन्यो ।
दौहित्रा वा कच्चिदप्यव्यलीकाः ॥ ५.२३.१४ ॥
സൂതാ, ഭരതവംശത്തിലെ വൃദ്ധസ്ത്രീകളും അമ്മമാരും വലിയ ദാസിമാരും ദാസഭാര്യമാരും മരുമക്കളും പുത്രന്മാരും സഹോദരീപുത്രന്മാരും സഹോദരിമാരും പുത്രീപുത്രന്മാരും ഉപദ്രവമില്ലാതെയിരിക്കുന്നുവോ?
5.23.15
कच्चिद्राजा ब्राह्मणानां यथावत् ।
प्रवर्तते पूर्ववत्तात वृत्तिम्।
कच्चिद्दायान्मामकान्धार्तराष्ट्रो ।
द्विजातीनां सञ्जय नोपहन्ति ॥ ५.२३.१५ ॥
പ്രിയനേ, രാജാവ് ബ്രാഹ്മണരോട് മുമ്പത്തെപ്പോലെ യഥോചിതമായി പെരുമാറുന്നുവോ? സഞ്ജയാ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ എന്റെ ആളുകളുടെ ദാനങ്ങളും ദ്വിജന്മാരുടെ ജീവനോപാധിയും തട്ടിയെടുക്കുന്നില്ലേ?
5.23.16
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्र ।
उपेक्षते ब्राह्मणातिक्रमान्वै।
स्वर्गस्य कच्चिन्न तथा वर्त्मभूता-
मुपेक्षते तेषु सदैव वृत्तिम् ॥ ५.२३.१६ ॥
രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണരോടുള്ള അതിക്രമങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്നുവോ? സ്വർഗത്തിന്റെ മാർഗമായ അവരോട് അവൻ എപ്പോഴും അതേ അവഗണനയോടെ പെരുമാറുന്നില്ലേ?
5.23.17
एतञ्ज्योतिश्चोत्तमं जीवलोके ।
शुक्लं प्रजानां विहितं विधात्रा।
ते चेद्दोषं न नियच्छन्ति मन्दाः ।
कृत्स्नो नाशो भविता कौरवाणाम् ॥ ५.२३.१७ ॥
ജീവലോകത്ത് സൃഷ്ടാവ് പ്രജകൾക്കായി നിശ്ചയിച്ച ഈ ഉത്തമവും ശുഭ്രവുമായ പ്രകാശത്തെ ആ മൂഢന്മാർ കുറ്റം തടയാതിരുന്നാൽ, കൗരവർക്ക് പൂർണ്ണനാശം ഉണ്ടാകും.
5.23.18
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
बुभूषते वृत्तिममात्यवर्गे।
कच्चिन्न भेदेन जिजीविषन्ति ।
मुहृद्रूपा दुर्हृदश्चैकमत्यात् ॥ ५.२३.१८ ॥
രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം മന്ത്രിവർഗത്തിന്റെ ഉപജീവനം നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടോ? മിത്രരൂപത്തിലുള്ള ദുഷ്ടന്മാർ ഭിന്നതയില്ലാതെ ഏകമനസ്സോടെ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടോ?
5.23.19
कच्चिन्न पापं कथयन्ति तात ।
ते पाण्डवानां कुरवः सर्व एव।
द्रोणः सपुत्रश्च कृपश्च वीरो ।
नास्मासु पापानि वदन्ति कच्चित् ॥ ५.२३.१९ ॥
പ്രിയനേ, കൗരവർ എല്ലാവരും പാണ്ഡവരെക്കുറിച്ച് ദുഷ്ടവാക്കുകൾ പറയുന്നില്ലേ? പുത്രനോടൊപ്പമുള്ള ദ്രോണനും വീരനായ കൃപനും നമ്മെക്കുറിച്ച് പാപവാക്കുകൾ പറയുന്നില്ലേ?
5.23.20
कच्चिद्राज्ये धृतराष्ट्रं सपुत्रं ।
समेत्याहुः कुरवः सर्व एव।
कच्चिद्दृष्ट्वा दस्युसङ्घान्समेता-
न्स्मरन्ति पार्थस्य युधां प्रणेतुः ॥ ५.२३.२० ॥
രാജ്യത്ത് ഒത്തുചേർന്ന്, പുത്രന്മാരോടൊപ്പമുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രനെക്കുറിച്ച് കൗരവരെല്ലാവരും സംസാരിക്കുന്നുണ്ടോ? ഒത്തുകൂടിയ കൊള്ളക്കാരുടെ സംഘങ്ങളെ കണ്ട് യുദ്ധനായകനായ പാർത്ഥനെ അവർ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?
5.23.21
मौर्वीभुजाग्रप्रहितान्स्म तात ।
दोधूयमानेन धनुर्धरेण।
गाण्डीवनुन्नांस्तनयित्नुघोषा-
नजिह्मगान्कच्चिदनुस्मरन्ति ॥ ५.२३.२१ ॥
പ്രിയനേ, ഞാണോടുകൂടിയ തോൾമുനകളിൽനിന്ന് അയക്കപ്പെട്ടവയും, വില്ലാളിയുടെ ഇളക്കത്താൽ പാഞ്ഞവയും, ഗാണ്ഡീവത്താൽ നയിക്കപ്പെട്ടവയും, ഇടിമുഴക്കം പോലെ മുഴങ്ങിയവയും, നേരെ പോയവയുമായ അമ്പുകളെ അവർ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?
5.23.22
न चापश्यं कंचिदहं पृथिव्यां ।
योधं समं वाऽधिकमर्जुनेन।
यस्यैकषष्टिर्निशितास्तीक्ष्णधाराः ।
सुवाससः समंतो हस्तवापः ॥ ५.२३.२२ ॥
ഭൂമിയിൽ അർജുനനോട് തുല്യനായോ അവനെക്കാൾ അധികനായോ ഒരു യോദ്ധാവിനെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല; മൂർച്ചയുള്ള, കൂർത്ത അഗ്രമുള്ള, നല്ല ചിറകുകളുള്ള അറുപത്തിയൊന്ന് അമ്പുകൾ ചുറ്റിലും കൈകൊണ്ട് എയ്യപ്പെട്ടു.
5.23.23
गदापाणिर्भीमसेनस्तरस्वी ।
प्रवेपयञ्छत्रुसङ्घाननीके।
नागः प्रभिन्न इव नङ्घलेषु ।
चंक्रम्यते कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२३ ॥
ഗദ കയ്യിലേന്തിയ, വേഗമേറിയ ഭീമസേനൻ, സൈന്യനിരകളിൽ ശത്രുസംഘങ്ങളെ വിറപ്പിച്ചവൻ; മദിച്ച ആന ഞാങ്ങണക്കാടുകളിൽ അലയുന്നതുപോലെ അവൻ അലയുന്നു — ജനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അവനെ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?
5.23.24
माद्रीपुत्रः सहदेवः कलिङ्गान् ।
समागतानजयद्दन्तकूरे।
वामेनास्यन्दक्षिणेनैव यो वै ।
महाबलं कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२४ ॥
മാദ്രിയുടെ പുത്രൻ സഹദേവൻ, ദന്തകൂരത്തിൽ ഒത്തുകൂടിയ കലിംഗരെ ജയിച്ചവൻ, ഇടംകൈകൊണ്ടും വലംകൈകൊണ്ടും അമ്പെയ്തവൻ — ആ മഹാബലനെ ജനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?
5.23.25
पुरा जेतुं नकुलः प्रेषितोऽयं ।
शिबींस्त्रिगर्तान्सञ्जय पश्यतस्ते।
दिशं प्रतीचीं वशमानयन्मे ।
माद्रीसुतं कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२५ ॥
മുമ്പ് ജയിക്കാൻ നകുലൻ അയയ്ക്കപ്പെട്ടു; സഞ്ജയാ, നീ നോക്കിനിൽക്കെ അവൻ ശിബികളെയും ത്രിഗർത്തരെയും പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിനെയും എന്റെ വശത്താക്കി — മാദ്രിയുടെ ആ പുത്രനെ ജനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?
5.23.26
पराभवो द्वैतवने य आसी-
द्दुर्मन्विते घोपयात्रागतानाम् ।
यत्र मन्दाञ्छत्रुवशं प्रयाता-
नमोचयद्भीमसेनो जयश्च ॥ ५.२३.२६ ॥
ദ്വൈതവനത്തിൽ സംഭവിച്ച പരാജയം — ദുർമന്ത്രണത്താൽ ഘോഷയാത്രയ്ക്കു പോയവർ ശത്രുവശത്തായപ്പോൾ, അവിടെ മൂഢരായ ഞങ്ങളെ ഭീമസേനൻ മോചിപ്പിക്കുകയും വിജയം നേടുകയും ചെയ്തു.
5.23.27
अहं पश्चादर्जुनमभ्यरक्षं ।
माद्रीपुत्रौ भीमसेनोऽप्यरक्षत्।
गाण्डीवधन्वा शत्रुसङ्घानुदस्य ।
स्वस्त्यागमत्कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२७ ॥
ഞാൻ പിന്നിൽനിന്ന് അർജുനനെ രക്ഷിച്ചു; ഭീമസേനൻ മാദ്രിയുടെ ഇരുപുത്രന്മാരെയും രക്ഷിച്ചു; ഗാണ്ഡീവധനുസ്സേന്തിയവൻ ശത്രുസംഘങ്ങളെ ആട്ടിയോടിച്ച് സുരക്ഷിതനായി മടങ്ങി — ജനങ്ങൾ അവനെ ഇപ്പോഴും ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?
5.23.28
न कर्मणा साधुनैकेन नूनं ।
सुखं शक्यं वै भवतीह सञ्जय ।
सर्वात्मना परिजेतुं वयं चे-
न्न शक्नुमो धृतराष्ट्रस्य पुत्रम् ॥ ५.२३.२८ ॥
സഞ്ജയാ, ഇവിടെ ഒരു നല്ല കർമ്മം കൊണ്ടുമാത്രം സുഖം ലഭിക്കുകയില്ല; നാം എല്ലാ വിധത്തിലും ശ്രമിച്ചിട്ടും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ.