Mahābhārata · Adhyāya 5.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.23.1
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा धृतराष्ट्रस्य सञ्जयः ।
उपप्लाव्यं ययौ द्रष्टुं पाण्डवानमितौजसः ॥ ५.२३.१ ॥
Setelah mendengar kata-kata raja Dhṛtarāṣṭra, Sañjaya pergi ke Upaplavya untuk melihat para Pāṇḍava yang berkekuatan tak terukur.
5.23.2
स तु राजानमासाद्य कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अभिवाद्य ततः पूर्वं सूतपुत्रोऽभ्यभाषत ॥ ५.२३.२ ॥
Ia mendekati raja Yudhiṣṭhira, putra Kuntī, memberi salam hormat terlebih dahulu, lalu berbicara, putra sais kereta itu.
5.23.3
गवल्गणिः सञ्जयः सूतसूनु-
रजातशत्रुमवदत्प्रतीतः।
दिष्ट्या राजंस्त्वामरोगं प्रपश्ये ।
सहायवन्तं च महेन्द्रकल्पम् ॥ ५.२३.३ ॥
Sañjaya, putra Gavalgaṇi, putra sais kereta, dengan gembira berkata kepada Ajātaśatru Yudhiṣṭhira: "Wahai raja, syukur kepada keberuntungan, aku melihatmu sehat dan berkawan, seperti Indra."
5.23.4
अनामयं पृच्छति त्वाम्बिकेयो ।
वृद्धो राजा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
कच्चिद्भीमः कुशली पाण्डवाग्र्यो ।
धनञ्जयस्तौ च माद्रीतनूजौ ॥ ५.२३.४ ॥
Raja Dhṛtarāṣṭra yang tua dan bijaksana, putra Ambikā, menanyakan kabar keselamatanmu. Apakah Bhīma, yang terunggul di antara para Pāṇḍava, baik-baik saja? Dan Dhanañjaya serta kedua putra Mādrī?
5.23.5
कच्चित्कृष्णा द्रौपदी राजपुत्री ।
सत्यव्रता वीरपत्नी सुपुत्रा।
मनस्विनी यत्र च वाञ्छसि त्व-
मिष्टान्कामान्भारत स्वस्तिकामः ॥ ५.२३.५ ॥
Apakah Kṛṣṇā Draupadī, putri raja, teguh pada sumpahnya, istri para pahlawan, ibu putra-putra yang baik, berjiwa luhur, dalam keadaan baik? Wahai Bhārata, semoga segala kesenangan yang kauinginkan terpenuhi bersamanya, yang mengharapkan keselamatanmu.
5.23.6
गावल्गणे सञ्जय स्वागतं ते ।
प्रीतात्माऽहं त्वाऽभिनन्दामि सूत।
अनामयं प्रतिमाने तवाहं ।
सहानुजैः कुशली चास्मि विद्वन् ॥ ५.२३.६ ॥
Selamat datang, Sañjaya, putra Gavalgaṇa. Dengan hati gembira aku menyambutmu, wahai kusir. Aku menganggap engkau baik-baik saja; aku pun baik bersama adik-adikku, wahai orang bijak.
5.23.7
चिरादिदं कुशलं भारतस्य ।
श्रुत्वा राज्ञः कुरुवृद्धस्य सूत।
मन्ये साक्षाद्दृष्टमहं नरेन्द्रं ।
दृष्ट्वैव त्वां सञ्जय प्रीतियोगात् ॥ ५.२३.७ ॥
Setelah lama, mendengar kabar kesejahteraan raja keturunan Bharata dan sesepuh Kuru ini, wahai kusir, aku merasa seakan telah melihat sendiri sang penguasa manusia itu. Dengan melihatmu, Sañjaya, melalui ikatan kasih, aku merasakannya demikian.
5.23.8
पितामहो नः स्थविरो मनस्वी ।
महाप्राज्ञः सर्वधर्मोपपन्नः।
सकौरव्यः कुशली तात भीष्मो ।
यथापूर्वं वृत्तिरस्त्यस्य कच्चित् ॥ ५.२३.८ ॥
Kakek kami Bhīṣma, yang sudah tua, berhati mulia, sangat bijaksana, dan memiliki segala dharma — wahai sahabat, apakah beliau baik-baik saja bersama para Kaurava? Apakah cara hidupnya masih seperti dahulu?
5.23.9
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
वैचित्रवीर्यः कुशली महात्मा।
महाराजो बाह्लिकः प्रातिपेयः ।
कच्चिद्विद्वान्कुशली सूतपुत्र ॥ ५.२३.९ ॥
Apakah raja Dhṛtarāṣṭra baik-baik saja bersama putra-putranya? Apakah putra agung Vicitravīrya baik-baik saja? Apakah raja agung Bāhlīka, putra Pratīpa, baik-baik saja? Wahai putra kusir, apakah sang bijaksana baik-baik saja?
5.23.10
स सोमदत्तः कुशली तात कच्चि-
द्भूरिश्रवाः सत्यसन्धः शलश्च।
द्रोणः सपुत्रश्च कृपश्च विप्रो ।
महेष्वासाः कच्चिदेतेऽप्यरोगाः ॥ ५.२३.१० ॥
Sahabatku, apakah Somadatta baik-baik saja? Apakah Bhūriśravas yang setia pada janjinya, Śalya, Droṇa beserta putranya, brahmana Kṛpa, para pemanah agung ini, bebas dari penyakit?
5.23.11
सर्वे कुरुभ्यः स्पृहयन्ति सञ्जय ।
धनुर्धरा ये पृथिव्यां प्रधानाः ।
महाप्रज्ञाः सर्वशास्त्रावदाता ।
धनुर्भृतां मुख्यतमाः पृथिव्याम् ॥ ५.२३.११ ॥
Sañjaya, semua pemanah utama di bumi mendambakan para Kuru. Mereka memiliki kebijaksanaan besar, telah disucikan dalam semua ilmu; di antara para pemegang busur di bumi, merekalah yang paling unggul.
5.23.12
कच्चिन्मानं तात लभन्त एते ।
धनुर्भृतः कचिदेतेऽप्यरोगाः।
येषां राष्ट्रे निवसति दर्शनीयो ।
महेष्वासः शीलवान्द्रोणपुत्रः ॥ ५.२३.१२ ॥
Sahabatku, apakah para pemegang busur ini memperoleh kehormatan? Apakah mereka juga bebas dari penyakit, mereka yang di negerinya tinggal putra Droṇa, yang tampan, berbudi, dan pemanah agung?
5.23.13
वैश्यापुत्रः कुशली तात कच्चित् ।
महाप्राज्ञो राजपुत्रो युयुत्सुः ।
कर्णो मानी कुशली तात कच्चित् ।
सुयोधनो यस्य मन्दो विधेयः ॥ ५.२३.१३ ॥
Sahabatku, apakah putra perempuan vaiśya itu baik-baik saja? Dan pangeran yang sangat bijaksana, Yuyutsu? Sahabatku, apakah Karṇa yang angkuh itu baik-baik saja? Dan Suyodhana, yang bodoh, yang harus dikendalikan orang lain?
5.23.14
स्त्रियो वृद्धा भारतानां जनन्यो ।
महादास्यो दासभार्याश्च सूत।
वध्वः पुत्रा भागिनेया भगिन्यो ।
दौहित्रा वा कच्चिदप्यव्यलीकाः ॥ ५.२३.१४ ॥
Wahai kusir, apakah para wanita tua dari keluarga Bhārata, para ibu, para pelayan wanita utama dan istri-istri para budak, para menantu, para putra, para keponakan dari saudari, para saudari, dan para cucu dari putri, semuanya terbebas dari bahaya?
5.23.15
कच्चिद्राजा ब्राह्मणानां यथावत् ।
प्रवर्तते पूर्ववत्तात वृत्तिम्।
कच्चिद्दायान्मामकान्धार्तराष्ट्रो ।
द्विजातीनां सञ्जय नोपहन्ति ॥ ५.२३.१५ ॥
Wahai sahabatku, apakah sang raja bersikap pantas terhadap para brahmana seperti dahulu? Sañjaya, apakah putra Dhṛtarāṣṭra tidak merampas pemberian kaumku dan penghidupan para dwija?
5.23.16
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्र ।
उपेक्षते ब्राह्मणातिक्रमान्वै।
स्वर्गस्य कच्चिन्न तथा वर्त्मभूता-
मुपेक्षते तेषु सदैव वृत्तिम् ॥ ५.२३.१६ ॥
Apakah Raja Dhṛtarāṣṭra bersama para putranya mengabaikan pelanggaran terhadap para brahmana? Terhadap mereka, yang merupakan jalan menuju surga, bukankah ia selalu bersikap dengan pengabaian yang sama?
5.23.17
एतञ्ज्योतिश्चोत्तमं जीवलोके ।
शुक्लं प्रजानां विहितं विधात्रा।
ते चेद्दोषं न नियच्छन्ति मन्दाः ।
कृत्स्नो नाशो भविता कौरवाणाम् ॥ ५.२३.१७ ॥
Cahaya tertinggi dan murni ini, yang ditetapkan oleh Sang Pencipta bagi manusia di dunia orang hidup, jika orang-orang bodoh itu tidak menahan kesalahan, maka kehancuran total keluarga Kaurava akan datang.
5.23.18
कच्चिद्राजा धृतराष्ट्रः सपुत्रो ।
बुभूषते वृत्तिममात्यवर्गे।
कच्चिन्न भेदेन जिजीविषन्ति ।
मुहृद्रूपा दुर्हृदश्चैकमत्यात् ॥ ५.२३.१८ ॥
Apakah Raja Dhṛtarāṣṭra bersama putra-putranya ingin menjaga penghidupan para menteri? Apakah musuh berwujud sahabat ingin hidup dengan satu kehendak tanpa perpecahan?
5.23.19
कच्चिन्न पापं कथयन्ति तात ।
ते पाण्डवानां कुरवः सर्व एव।
द्रोणः सपुत्रश्च कृपश्च वीरो ।
नास्मासु पापानि वदन्ति कच्चित् ॥ ५.२३.१९ ॥
Wahai sahabat, bukankah semua keturunan Kuru tidak mengucapkan kejahatan tentang para Pāṇḍava? Bukankah Droṇa beserta putranya dan pahlawan Kṛpa tidak mengucapkan kata-kata jahat terhadap kami?
5.23.20
कच्चिद्राज्ये धृतराष्ट्रं सपुत्रं ।
समेत्याहुः कुरवः सर्व एव।
कच्चिद्दृष्ट्वा दस्युसङ्घान्समेता-
न्स्मरन्ति पार्थस्य युधां प्रणेतुः ॥ ५.२३.२० ॥
Apakah semua keturunan Kuru, berkumpul di kerajaan, membicarakan Dhṛtarāṣṭra bersama putra-putranya? Melihat gerombolan perampok yang berkumpul, apakah mereka teringat Pārtha, pemimpin pertempuran?
5.23.21
मौर्वीभुजाग्रप्रहितान्स्म तात ।
दोधूयमानेन धनुर्धरेण।
गाण्डीवनुन्नांस्तनयित्नुघोषा-
नजिह्मगान्कच्चिदनुस्मरन्ति ॥ ५.२३.२१ ॥
Wahai sahabat, apakah mereka teringat anak-anak panah yang dilepaskan dari ujung lengan bersama tali busur, didorong oleh pemanah yang menggoyang busurnya, digerakkan oleh Gāṇḍīva, bergemuruh seperti awan, lurus tanpa menyimpang?
5.23.22
न चापश्यं कंचिदहं पृथिव्यां ।
योधं समं वाऽधिकमर्जुनेन।
यस्यैकषष्टिर्निशितास्तीक्ष्णधाराः ।
सुवाससः समंतो हस्तवापः ॥ ५.२३.२२ ॥
Di bumi ini aku tidak pernah melihat seorang prajurit yang setara dengan Arjuna atau melebihinya, yang enam puluh satu anak panahnya tajam, berujung runcing, berbulu indah, dilepaskan dengan tangan ke segala arah.
5.23.23
गदापाणिर्भीमसेनस्तरस्वी ।
प्रवेपयञ्छत्रुसङ्घाननीके।
नागः प्रभिन्न इव नङ्घलेषु ।
चंक्रम्यते कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२३ ॥
Bhīmasena, yang gesit dengan gada di tangan, yang membuat pasukan musuh gemetar di barisan tentara, berjalan seperti gajah mengamuk di antara rumpun buluh — masihkah orang mengingatnya?
5.23.24
माद्रीपुत्रः सहदेवः कलिङ्गान् ।
समागतानजयद्दन्तकूरे।
वामेनास्यन्दक्षिणेनैव यो वै ।
महाबलं कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२४ ॥
Sahadeva, putra Mādrī, yang menaklukkan kaum Kaliṅga yang berkumpul di Dantakūra, memanah dengan tangan kiri maupun kanan — masihkah orang mengingat sang perkasa itu?
5.23.25
पुरा जेतुं नकुलः प्रेषितोऽयं ।
शिबींस्त्रिगर्तान्सञ्जय पश्यतस्ते।
दिशं प्रतीचीं वशमानयन्मे ।
माद्रीसुतं कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२५ ॥
Dahulu Nakula dikirim untuk menaklukkan; wahai Sañjaya, di hadapanmu ia menundukkan kaum Śibi, Trigarta, dan arah barat di bawah kekuasaanku — masihkah orang mengingat putra Mādrī?
5.23.26
पराभवो द्वैतवने य आसी-
द्दुर्मन्विते घोपयात्रागतानाम् ।
यत्र मन्दाञ्छत्रुवशं प्रयाता-
नमोचयद्भीमसेनो जयश्च ॥ ५.२३.२६ ॥
Kekalahan di hutan Dvaita, ketika kami yang pergi dalam perjalanan pemeriksaan ternak jatuh ke dalam kekuasaan musuh karena nasihat jahat — di sana Bhīmasena membebaskan kami yang bodoh dan meraih kemenangan.
5.23.27
अहं पश्चादर्जुनमभ्यरक्षं ।
माद्रीपुत्रौ भीमसेनोऽप्यरक्षत्।
गाण्डीवधन्वा शत्रुसङ्घानुदस्य ।
स्वस्त्यागमत्कच्चिदेनं स्मरन्ति ॥ ५.२३.२७ ॥
Aku melindungi Arjuna dari belakang, dan Bhīmasena melindungi kedua putra Mādrī; sang pemegang busur Gāṇḍīva, setelah menghalau pasukan musuh, kembali dengan selamat — masihkah orang mengingatnya?
5.23.28
न कर्मणा साधुनैकेन नूनं ।
सुखं शक्यं वै भवतीह सञ्जय ।
सर्वात्मना परिजेतुं वयं चे-
न्न शक्नुमो धृतराष्ट्रस्य पुत्रम् ॥ ५.२३.२८ ॥
Wahai Sañjaya, kebahagiaan tentu tidak dapat diraih di sini hanya dengan satu perbuatan baik, jika kita tidak mampu menaklukkan putra Dhṛtarāṣṭra sepenuhnya.