Mahābhārata · Adhyāya 5.40

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

5.40.1

योऽभ्यर्चितः मद्भिरसञ्जमानः ।
करोत्यर्थं शक्तिमहापयित्वा।
क्षिप्रं यशस्तं समुपैति मन्त-
मलं प्रसन्ना हि सुखाय सन्तः ॥ ५.४०.१ ॥

Quien, honrado por los sabios, sin apego, realiza su tarea sin disminuir su fuerza, alcanza pronto la fama; pues los buenos serenos bastan en verdad para la felicidad.

5.40.2

महान्तमप्यर्थमधर्मयुक्तं ।
यः मन्त्यजत्यनपाकृष्ट एव।
सुखं सुदुःखान्यवमुच्य शेते ।
जीर्णां त्वचं सर्प इवावमुच्य ॥ ५.४०.२ ॥

Quien abandona incluso una gran riqueza unida a la injusticia, sin ser arrastrado por ella, descansa feliz tras desechar grandes penas, como la serpiente se despoja de su piel vieja.

5.40.3

अनृते च समुत्कर्पो राजगामि च पैशुनम् ।
गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ ५.४०.३ ॥

El orgullo en la mentira, la calumnia que conduce al rey y la obstinación en la falsedad hacia el maestro son todos iguales a la muerte de un brahmán.

5.40.4

असूयैकपदं मृत्युरतिवादः श्रियो वधः ।
अशुश्रूषा त्वरा श्लाघा विद्यायाः शत्रवस्त्रः ॥ ५.४०.४ ॥

La envidia es un paso hacia la muerte; el exceso de palabras es la ruina de la prosperidad; la renuencia a servir, la prisa y la autoalabanza son enemigos del saber.

5.40.5

आलस्यं मदमोहौ च चापलं गोष्ठिरेव च ।
स्तब्धता चाभिमानित्वं तथा त्यागित्वमेव च ।
एते वै सप्त दोषाः स्युः सदा विद्यार्थिनां मताः ॥ ५.४०.५ ॥

La pereza, la embriaguez y el engaño, la inconstancia, la reunión de charlas ociosas, la rigidez, la arrogancia y la vanidad, y asimismo la entrega indiscriminada: estas siete faltas se consideran siempre propias de quienes buscan el saber.

5.40.6

सुखार्थिनः कुतो विद्या नास्ति विद्यार्थिनः सुखं ।
सुखार्थी वा त्यजेद्विद्यां विद्यार्थी वा त्यजेत्सुखम् ॥ ५.४०.६ ॥

¿Cómo puede tener saber quien busca el placer? Quien busca el saber no tiene placer. Que quien busca el placer renuncie al saber, o que quien busca el saber renuncie al placer.

5.40.7

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना ॥ ५.४०.७ ॥

El fuego no se sacia con la leña, ni el gran océano con los ríos; ni la Muerte se sacia con todos los seres, ni los hombres con una mujer de hermosos ojos.

5.40.8

आशा धृतिं हन्ति समृद्धिमन्तकः ।
क्रोधः श्रियं हन्ति यशः कदर्यता ।
अपालनं हन्ति पशूंश्च राज-
न्नेकः क्रुद्धो ब्राह्मणो हन्ति राष्ट्रम् ॥ ५.४०.८ ॥

La esperanza destruye la firmeza, la muerte destruye la prosperidad. La ira destruye la fortuna, la mezquindad destruye la fama. La falta de protección destruye el ganado, oh rey; y un solo brahmán airado destruye el reino.

5.40.9

अजाश्च कांस्यं रजतं च नित्यं ।
मध्वाकर्षः शकुनिः श्रोत्रियश्च ।
वृद्धो ज्ञातिरवसन्नः कुलीन ।
एतानि ते सन्तु गृहे सदैव ॥ ५.४०.९ ॥

Cabras, bronce y plata siempre; el recolector de miel, el ave, el brahmán versado en el Veda, el anciano, el pariente afligido y el hombre de noble linaje: que todos ellos estén siempre en tu casa.

5.40.10

अजोक्षा चन्दनं वीणा आदर्शो मधुसर्पिषी ।
विषमौदुम्बरं शङ्खः स्वर्णनाभोऽथ रोचना ॥ ५.४०.१० ॥

Cabra y toro, sándalo, la vina, un espejo, miel y mantequilla clarificada, la madera de udumbara irregular, una concha, el de ombligo dorado y rocanā (pigmento amarillo).

5.40.11

गृहे स्थापयितव्यानि धन्यानि मनुरब्रवीत् ।
देवब्राह्मणपूजार्थमतिथीनां च भारत ॥ ५.४०.११ ॥

Manu declaró que se deben guardar en la casa cosas auspiciosas, para el culto a los dioses y a los brahmanes, y para los huéspedes, oh descendiente de Bharata.

5.40.12

इदं च त्वां सर्वपरं ब्रवीमि ।
पुण्यं पदं तात महाविशिष्टम्।
न जातु कामान्न भयान्न लोभा-
द्धर्मं जह्याज्जीविस्यापि हेतोः ॥ ५.४०.१२ ॥

Te digo esto, que está por encima de todo: querido hijo, este es el gran y excelso estado del mérito: nunca se debe abandonar el dharma por deseo, por miedo ni por codicia, ni siquiera por la propia vida.

5.40.13

नित्यो धर्मः सुखदुःखे त्वनित्ये ।
जीवो नित्यो धातुरस्य त्वनित्यः।
त्यक्त्वाऽनित्यं प्रतितिष्ठस्व नित्ये ।
संतुष्य सन्तोषपरा हि सन्तः ॥ ५.४०.१३ ॥

El dharma es eterno; el placer y el dolor son impermanentes. El alma vivificante es eterna, pero los elementos de este cuerpo son impermanentes. Abandona lo impermanente y afírmate en lo eterno, pues los sabios, dedicados a la contentación, están verdaderamente satisfechos.

5.40.14

महाबलान्पश्य महानुभावान् ।
प्रशास्य भूमिं धनधान्यपूर्णाम्।
राज्यानि हित्वा विपुलांश्च भोगान् ।
गतान्नरेन्द्रान्वशमन्तकस्य ॥ ५.४०.१४ ॥

Mira a aquellos grandes y poderosos reyes que gobernaron la tierra, llena de riquezas y grano. Habiendo dejado vastos reinos y abundantes placeres, han ido bajo el poder del Destructor, la Muerte.

5.40.15

मृतं पुत्रं दुःखपुष्टं मनुष्या ।
उत्क्षिप्य राजन्स्वगृहान्निर्हरन्ति।
तं मुक्तकेशाः करुणं रुदन्ति ।
चितामध्ये काष्ठमिव क्षिपन्ति ॥ ५.४०.१५ ॥

Oh rey, la gente levanta a su hijo muerto, criado entre penas, y lo saca de su casa. Con el cabello suelto, llorando lastimosamente, lo arrojan en medio de la pira como un leño.

5.40.16

अन्यो धनं प्रेतगतस्य भुङ्क्ते ।
वयांसि चाग्निश्च शरीरधातून्।
द्वाभ्यामयं सह गच्छत्यमुत्र ।
पुण्येन पापेन च वेष्ट्यमानः ॥ ५.४०.१६ ॥

Otro disfruta la riqueza de quien ha partido al reino de los muertos. Las aves y el fuego se llevan los elementos de su cuerpo. Atado por el mérito y por la falta, este ser va al otro mundo junto con esos dos.

5.40.17

उसृज्य विनिवर्तन्ते ज्ञातयः सुहृदः सुताः ।
अपुष्पानफलान्वृक्षान्यथा तात पतत्रिणः ॥ ५.४०.१७ ॥

Habiéndolo abandonado, regresan parientes, amigos e hijos, querido mío, como las aves dejan los árboles sin flores ni frutos.

5.40.18

अग्नौ प्रास्तं तु पुरुषं कर्मान्वेति स्वयं कृतम् ।
तस्मात्तु पुरुषो यत्नाद्धर्मं सञ्चिनुयाच्छनैः ॥ ५.४०.१८ ॥

Solo la acción que el hombre mismo ha realizado le sigue cuando es arrojado al fuego. Por eso el hombre debe acumular dharma poco a poco, con esfuerzo.

5.40.19

अस्माल्लोकादूर्ध्वममुष्य चाधो ।
महत्तमस्तिष्ठति ह्यन्धकारम्।
तद्वै महामोहनमिन्द्रियाणां ।
बुद्ध्यस्व मा त्वां प्रलभेत राजन् ॥ ५.४०.१९ ॥

Por encima de este mundo y por debajo de aquel se alza una gran oscuridad, que confunde en extremo a los sentidos. Compréndelo, oh rey, para que no te engañe.

5.40.20

इदं वचः शक्ष्यसि चेद्यथाव-
न्निशम्य सर्वं प्रतिपत्तुमेव।
यशः परं प्राप्स्यसि जीवलोके ।
भयं नचामुत्र नचेह तेऽस्ति ॥ ५.४०.२० ॥

Si logras escuchar esta palabra debidamente y comprenderla toda, alcanzarás la suprema fama en el mundo de los vivos; no habrá temor para ti ni aquí ni en el otro mundo.

5.40.21

आत्मा नदी भारत पुण्यतीर्था ।
सत्योदया धृतिकूला दयोर्मिः।
तस्यां स्नातः पूयते पुण्यकर्मा ।
पुण्यो ह्यात्मा नित्यमलोभ एव ॥ ५.४०.२१ ॥

Oh Bhārata, el yo es un río con vados sagrados; la verdad es su fuente, la firmeza sus orillas, la compasión sus olas. Quien se baña en él, de obras meritorias, queda purificado, pues el yo es siempre puro y libre de avaricia.

5.40.22

कामक्रोधग्राहवतीं पञ्चेन्द्रियजलां नदीम् ।
नावं धृतिमयीं कृत्वा जन्मदुर्गाणि संतर ॥ ५.४०.२२ ॥

Haz de la firmeza una barca y cruza el río lleno de cocodrilos de deseo e ira, con el agua de los cinco sentidos; atraviesa las fortalezas del nacimiento.

5.40.23

प्रज्ञावृद्धं धर्मवृद्धं स्वबन्धुं ।
विद्यावृद्धं वयसा चापि वृद्धम् ।
कार्याकार्ये पूजयित्वा प्रसाद्य ।
यः संपृच्छेन्न स मुह्येत्कदाचित् ॥ ५.४०.२३ ॥

Quien, tras honrar y satisfacer a sus parientes mayores en sabiduría, en dharma, en saber y en años, les consulta sobre lo que debe y no debe hacerse, nunca se confundirá.

5.40.24

धृत्या शिश्रोदरं रक्षेत्पाणिपादं च चक्षुषा ।
चक्षुःश्रोत्रे च मनसा मनो वाचं च कर्मणा ॥ ५.४०.२४ ॥

Con firmeza se deben guardar los órganos genitales y el vientre; con la vista, las manos y los pies; con la mente, los ojos y los oídos; con la acción, la mente y la palabra.

5.40.25

नित्योदकी नित्ययज्ञोपवीती ।
नित्यस्वाध्यायी पतितान्नवर्जी ।
सत्यं ब्रुवन्गुरवे कर्म कुर्व-
न्न ब्राह्मणश्र्यवते ब्रह्मलोकात् ॥ ५.४०.२५ ॥

El brahmán que hace diariamente las ofrendas de agua, siempre lleva el cordón sagrado, estudia diariamente el Veda, evita la comida de los caídos, dice la verdad y cumple su deber por su maestro, no cae del mundo de Brahmā.

5.40.26

अधीत्य वेदान्परिसंस्तीर्य चाग्नी-
निष्ट्वा यज्ञैः पालयित्वा प्रजाश्च।
गोब्रह्मणार्थं शस्त्रपूतान्तरात्मा ।
हतः सङ्ग्रामे क्षत्रियः स्वर्गमेति ॥ ५.४०.२६ ॥

Tras estudiar los Vedas, extender la hierba sagrada en torno a los fuegos, honrar con sacrificios y proteger a los súbditos, el kṣatriya cuyo ser interior está purificado por las armas, muerto en batalla por el bien de las vacas y los brahmanes, va al cielo.