ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.40.1
योऽभ्यर्चितः मद्भिरसञ्जमानः ।
करोत्यर्थं शक्तिमहापयित्वा।
क्षिप्रं यशस्तं समुपैति मन्त-
मलं प्रसन्ना हि सुखाय सन्तः ॥ ५.४०.१ ॥
ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਅਨਾਸਕਤ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਛੇਤੀ ਯਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਸਾਧੂ ਹੀ ਸੁਖ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ।
5.40.2
महान्तमप्यर्थमधर्मयुक्तं ।
यः मन्त्यजत्यनपाकृष्ट एव।
सुखं सुदुःखान्यवमुच्य शेते ।
जीर्णां त्वचं सर्प इवावमुच्य ॥ ५.४०.२ ॥
ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੱਡਾ ਧਨ ਵੀ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਪੁਰਾਣੀ ਕੁੰਜ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
5.40.3
अनृते च समुत्कर्पो राजगामि च पैशुनम् ।
गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ ५.४०.३ ॥
ਝੂਠ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਕਰਨਾ, ਰਾਜੇ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੁਗਲੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਝੂਠੀ ਜ਼ਿੱਦ—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
5.40.4
असूयैकपदं मृत्युरतिवादः श्रियो वधः ।
अशुश्रूषा त्वरा श्लाघा विद्यायाः शत्रवस्त्रः ॥ ५.४०.४ ॥
ਈਰਖਾ ਮੌਤ ਦਾ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੈ; ਵੱਧ ਬੋਲਣਾ ਧਨ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੈ; ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਟਲਣਾ, ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ।
5.40.5
आलस्यं मदमोहौ च चापलं गोष्ठिरेव च ।
स्तब्धता चाभिमानित्वं तथा त्यागित्वमेव च ।
एते वै सप्त दोषाः स्युः सदा विद्यार्थिनां मताः ॥ ५.४०.५ ॥
ਆਲਸ, ਮਦ ਅਤੇ ਮੋਹ, ਚੰਚਲਤਾ, ਗੱਪਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਜੜਤਾ, ਹੰਕਾਰ, ਅਤੇ ਅਣਉਚਿਤ ਤਿਆਗ—ਇਹ ਸੱਤ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸਦਾ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
5.40.6
सुखार्थिनः कुतो विद्या नास्ति विद्यार्थिनः सुखं ।
सुखार्थी वा त्यजेद्विद्यां विद्यार्थी वा त्यजेत्सुखम् ॥ ५.४०.६ ॥
ਸੁਖ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਨੂੰ ਵਿੱਦਿਆ ਕਿੱਥੇ? ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਸੁਖ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਵਿੱਦਿਆ ਛੱਡੇ, ਜਾਂ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਚਾਹਵਾਨ ਸੁਖ ਛੱਡੇ।
5.40.7
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना ॥ ५.४०.७ ॥
ਅੱਗ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਮਹਾਸਾਗਰ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਮੌਤ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਸੁੰਦਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
5.40.8
आशा धृतिं हन्ति समृद्धिमन्तकः ।
क्रोधः श्रियं हन्ति यशः कदर्यता ।
अपालनं हन्ति पशूंश्च राज-
न्नेकः क्रुद्धो ब्राह्मणो हन्ति राष्ट्रम् ॥ ५.४०.८ ॥
ਆਸ ਧੀਰਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ। ਕ੍ਰੋਧ ਸ਼ੋਭਾ ਨੂੰ, ਕੰਜੂਸੀ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਅਤੇ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋਧੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
5.40.9
अजाश्च कांस्यं रजतं च नित्यं ।
मध्वाकर्षः शकुनिः श्रोत्रियश्च ।
वृद्धो ज्ञातिरवसन्नः कुलीन ।
एतानि ते सन्तु गृहे सदैव ॥ ५.४०.९ ॥
ਬੱਕਰੀਆਂ, ਕਾਂਸੀ, ਚਾਂਦੀ ਸਦਾ; ਸ਼ਹਿਦ ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ, ਪੰਛੀ, ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੀਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਦੁਖੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਕੁਲੀਨ — ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਘਰ ਸਦਾ ਹੋਣ।
5.40.10
अजोक्षा चन्दनं वीणा आदर्शो मधुसर्पिषी ।
विषमौदुम्बरं शङ्खः स्वर्णनाभोऽथ रोचना ॥ ५.४०.१० ॥
ਬੱਕਰੀ ਅਤੇ ਬਲਦ, ਚੰਦਨ, ਵੀਣਾ, ਸ਼ੀਸ਼ਾ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਘਿਓ, ਵਿਸ਼ਮ ਔਦੁੰਬਰ, ਸ਼ੰਖ, ਸੁਵਰਣਨਾਭ ਅਤੇ ਰੋਚਨਾ।
5.40.11
गृहे स्थापयितव्यानि धन्यानि मनुरब्रवीत् ।
देवब्राह्मणपूजार्थमतिथीनां च भारत ॥ ५.४०.११ ॥
ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤਾਂ ਮਨੂ ਨੇ ਕਹੀਆਂ ਹਨ — ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
5.40.12
इदं च त्वां सर्वपरं ब्रवीमि ।
पुण्यं पदं तात महाविशिष्टम्।
न जातु कामान्न भयान्न लोभा-
द्धर्मं जह्याज्जीविस्यापि हेतोः ॥ ५.४०.१२ ॥
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਤਾਤ, ਇਹ ਪੁੰਨ ਦਾ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪਦ ਹੈ: ਕਾਮਨਾ, ਡਰ ਜਾਂ ਲੋਭ ਤੋਂ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਨਾ ਛੱਡੇ।
5.40.13
नित्यो धर्मः सुखदुःखे त्वनित्ये ।
जीवो नित्यो धातुरस्य त्वनित्यः।
त्यक्त्वाऽनित्यं प्रतितिष्ठस्व नित्ये ।
संतुष्य सन्तोषपरा हि सन्तः ॥ ५.४०.१३ ॥
ਧਰਮ ਨਿੱਤ ਹੈ; ਸੁਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਅਨਿੱਤ ਹਨ। ਜੀਵ ਨਿੱਤ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤੱਤ ਅਨਿੱਤ ਹਨ। ਅਨਿੱਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਿੱਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾ; ਸੰਤੋਖ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਸੰਤ ਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
5.40.14
महाबलान्पश्य महानुभावान् ।
प्रशास्य भूमिं धनधान्यपूर्णाम्।
राज्यानि हित्वा विपुलांश्च भोगान् ।
गतान्नरेन्द्रान्वशमन्तकस्य ॥ ५.४०.१४ ॥
ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਭੋਗਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਏ।
5.40.15
मृतं पुत्रं दुःखपुष्टं मनुष्या ।
उत्क्षिप्य राजन्स्वगृहान्निर्हरन्ति।
तं मुक्तकेशाः करुणं रुदन्ति ।
चितामध्ये काष्ठमिव क्षिपन्ति ॥ ५.४०.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੋਕ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇ ਹੋਏ ਮਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਤਰਸਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਚਿਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਕੜੀ ਵਾਂਗ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
5.40.16
अन्यो धनं प्रेतगतस्य भुङ्क्ते ।
वयांसि चाग्निश्च शरीरधातून्।
द्वाभ्यामयं सह गच्छत्यमुत्र ।
पुण्येन पापेन च वेष्ट्यमानः ॥ ५.४०.१६ ॥
ਪ੍ਰੇਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਧਨ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤੱਤ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਇਹ ਜੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਸਮੇਤ ਪਰਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.40.17
उसृज्य विनिवर्तन्ते ज्ञातयः सुहृदः सुताः ।
अपुष्पानफलान्वृक्षान्यथा तात पतत्रिणः ॥ ५.४०.१७ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
5.40.18
अग्नौ प्रास्तं तु पुरुषं कर्मान्वेति स्वयं कृतम् ।
तस्मात्तु पुरुषो यत्नाद्धर्मं सञ्चिनुयाच्छनैः ॥ ५.४०.१८ ॥
ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੇਵਲ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਕਰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧਰਮ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ।
5.40.19
अस्माल्लोकादूर्ध्वममुष्य चाधो ।
महत्तमस्तिष्ठति ह्यन्धकारम्।
तद्वै महामोहनमिन्द्रियाणां ।
बुद्ध्यस्व मा त्वां प्रलभेत राजन् ॥ ५.४०.१९ ॥
ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਉਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਮਹਾਨ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਮਝ ਲੈ, ਕਿਤੇ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਨਾ ਦੇਵੇ।
5.40.20
इदं वचः शक्ष्यसि चेद्यथाव-
न्निशम्य सर्वं प्रतिपत्तुमेव।
यशः परं प्राप्स्यसि जीवलोके ।
भयं नचामुत्र नचेह तेऽस्ति ॥ ५.४०.२० ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਵਚਨ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਸਕੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੀਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪਰਮ ਯਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ; ਨਾ ਇੱਥੇ ਤੇ ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਭੈ ਹੋਵੇਗਾ।
5.40.21
आत्मा नदी भारत पुण्यतीर्था ।
सत्योदया धृतिकूला दयोर्मिः।
तस्यां स्नातः पूयते पुण्यकर्मा ।
पुण्यो ह्यात्मा नित्यमलोभ एव ॥ ५.४०.२१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਆਤਮਾ ਇੱਕ ਨਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਸੱਚ ਇਸਦਾ ਸੋਤ ਹੈ, ਧੀਰਜ ਇਸਦੇ ਕੰਢੇ ਹਨ, ਦਇਆ ਇਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨਕਰਮੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਲੋਭਰਹਿਤ ਹੈ।
5.40.22
कामक्रोधग्राहवतीं पञ्चेन्द्रियजलां नदीम् ।
नावं धृतिमयीं कृत्वा जन्मदुर्गाणि संतर ॥ ५.४०.२२ ॥
ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ ਰੂਪੀ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਜਲ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੀ ਬੇੜੀ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਰ ਕਰ; ਜਨਮ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਜਾ।
5.40.23
प्रज्ञावृद्धं धर्मवृद्धं स्वबन्धुं ।
विद्यावृद्धं वयसा चापि वृद्धम् ।
कार्याकार्ये पूजयित्वा प्रसाद्य ।
यः संपृच्छेन्न स मुह्येत्कदाचित् ॥ ५.४०.२३ ॥
ਬੁੱਧੀ, ਧਰਮ, ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਆਪਣੇ ਸਨੇਹੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਕਰਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਬਾਰੇ ਜੋ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
5.40.24
धृत्या शिश्रोदरं रक्षेत्पाणिपादं च चक्षुषा ।
चक्षुःश्रोत्रे च मनसा मनो वाचं च कर्मणा ॥ ५.४०.२४ ॥
ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਤੇ ਢਿੱਡ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਅੱਖ ਨਾਲ ਹੱਥ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ, ਮਨ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ-ਕੰਨਾਂ ਦੀ, ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
5.40.25
नित्योदकी नित्ययज्ञोपवीती ।
नित्यस्वाध्यायी पतितान्नवर्जी ।
सत्यं ब्रुवन्गुरवे कर्म कुर्व-
न्न ब्राह्मणश्र्यवते ब्रह्मलोकात् ॥ ५.४०.२५ ॥
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਲ-ਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵਾਧਿਆਇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਤਿਤਾਂ ਦਾ ਅੰਨ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।
5.40.26
अधीत्य वेदान्परिसंस्तीर्य चाग्नी-
निष्ट्वा यज्ञैः पालयित्वा प्रजाश्च।
गोब्रह्मणार्थं शस्त्रपूतान्तरात्मा ।
हतः सङ्ग्रामे क्षत्रियः स्वर्गमेति ॥ ५.४०.२६ ॥
ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ, ਅਗਨੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੁਸ਼ਾ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਤਰਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.40.27
वैश्योऽधीत्य ब्राह्मणान्क्षत्रियांश्च ।
धनैः काले संविभज्याश्रितांश्च।
त्रेतापूतं धूममाघ्राय पुण्यं ।
प्रेत्य स्वर्गे दिव्यसुखानि भुङ्क्ते ॥ ५.४०.२७ ॥
ਵੈਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਨ ਆਸ਼ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੰਨ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਸੁੰਘ ਕੇ, ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
5.40.28
ब्रह्म क्षत्रं वैश्यवर्णं च शूद्रः ।
क्रमेणैतान्न्यायतः पूजयानः।
तुष्टेष्वेतेष्वव्यथो दग्धपाप-
स्त्यक्त्वा देहं स्वर्गसुखानि भुङ्क्ते ॥ ५.४०.२८ ॥
ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਤੇ ਦੁੱਖਰਹਿਤ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
5.40.29
चातुर्वर्ण्यस्यैष धर्मस्तवोक्तो ।
हेतुं चानुब्रुवतो मे निबोध।
क्षात्राद्धर्माद्धीयते पाण्डुपुत्र-
स्तं त्वं राजन्राजधर्मे नियुङ्क्ष ॥ ५.४०.२९ ॥
ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਇਹ ਧਰਮ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣੋ। ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿਗ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਜਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ।
5.40.30
एवमेतद्यथा त्वं मामनुशासनि नित्यदा ।
ममापि च मतिः सौम्य भवत्येवं यथात्थ माम् ॥ ५.४०.३० ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਬੋਲੇ: ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਹੇ ਸੌਮਯ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
5.40.31
सा तु बुद्धिः कृताप्येवं पाण्डवान्प्रति मे सदा ।
दुर्योधनं समासाद्य पुनर्विपरिवर्तते ॥ ५.४०.३१ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਬੋਲੇ: ਪਾਂਡਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਭਾਵੇਂ ਸਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਫਿਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
5.40.32
न दिष्टमभ्यतिक्रान्तुं शक्यं भूतेन केनचित् ।
दिष्टमेव ध्रुवं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ ५.४०.३२ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਬੋਲੇ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਲਈ ਦੈਵ ਨੂੰ ਲੰਘਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੈਵ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਤਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।