മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.40.1
योऽभ्यर्चितः मद्भिरसञ्जमानः ।
करोत्यर्थं शक्तिमहापयित्वा।
क्षिप्रं यशस्तं समुपैति मन्त-
मलं प्रसन्ना हि सुखाय सन्तः ॥ ५.४०.१ ॥
ജ്ഞാനികളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടവനും, ആസക്തിയില്ലാത്തവനും, തന്റെ ശക്തി ക്ഷയിപ്പിക്കാതെ കാര്യം ചെയ്യുന്നവനും വേഗത്തിൽ കീർത്തി നേടുന്നു; പ്രസന്നരായ സജ്ജനങ്ങൾ തന്നെ സുഖത്തിന് മതിയാകും.
5.40.2
महान्तमप्यर्थमधर्मयुक्तं ।
यः मन्त्यजत्यनपाकृष्ट एव।
सुखं सुदुःखान्यवमुच्य शेते ।
जीर्णां त्वचं सर्प इवावमुच्य ॥ ५.४०.२ ॥
അധർമ്മത്തോടുകൂടിയ മഹാധനം പോലും മറ്റുള്ളവർ വലിച്ചെടുക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ ദുഃഖങ്ങളെ വിട്ട് സുഖമായി ഉറങ്ങുന്നു; പാമ്പ് പഴയ തോൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.
5.40.3
अनृते च समुत्कर्पो राजगामि च पैशुनम् ।
गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ ५.४०.३ ॥
അസത്യത്തിൽ അഹങ്കരിക്കുന്നതും, രാജാവിനടുത്തേക്ക് നയിക്കുന്ന പരദൂഷണവും, ഗുരുവിനോടുള്ള അസത്യത്തിലെ വാശിയും ബ്രഹ്മഹത്യയ്ക്ക് തുല്യം.
5.40.4
असूयैकपदं मृत्युरतिवादः श्रियो वधः ।
अशुश्रूषा त्वरा श्लाघा विद्यायाः शत्रवस्त्रः ॥ ५.४०.४ ॥
അസൂയ മരണത്തിലേക്കുള്ള ഒരു ചുവട്; അമിതസംസാരം സമ്പത്തിന്റെ നാശം; സേവനത്തിൽ വിമുഖത, തിടുക്കം, സ്വയം പ്രശംസ എന്നിവ വിദ്യയുടെ ശത്രുക്കൾ.
5.40.5
आलस्यं मदमोहौ च चापलं गोष्ठिरेव च ।
स्तब्धता चाभिमानित्वं तथा त्यागित्वमेव च ।
एते वै सप्त दोषाः स्युः सदा विद्यार्थिनां मताः ॥ ५.४०.५ ॥
അലസത, മദവും മോഹവും, ചാപല്യം, സല്ലാപസംഘം, മരവിപ്പ്, അഭിമാനം, അനുചിതമായ ത്യാഗഭാവം—ഇവ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് എപ്പോഴും ഏഴു ദോഷങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്നു.
5.40.6
सुखार्थिनः कुतो विद्या नास्ति विद्यार्थिनः सुखं ।
सुखार्थी वा त्यजेद्विद्यां विद्यार्थी वा त्यजेत्सुखम् ॥ ५.४०.६ ॥
സുഖം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് വിദ്യ എവിടെ? വിദ്യ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് സുഖമില്ല. സുഖാർത്ഥി വിദ്യയെ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ വിദ്യാർത്ഥി സുഖത്തെ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ.
5.40.7
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना ॥ ५.४०.७ ॥
അഗ്നി വിറകുകൊണ്ട് തൃപ്തനാകുന്നില്ല; മഹാസമുദ്രം നദികൊണ്ട് തൃപ്തമാകുന്നില്ല; മരണം സർവ്വഭൂതങ്ങളാലും തൃപ്തമാകുന്നില്ല; പുരുഷന്മാർ സുന്ദരനേത്രയായ സ്ത്രീയാലും തൃപ്തരാകുന്നില്ല.
5.40.8
आशा धृतिं हन्ति समृद्धिमन्तकः ।
क्रोधः श्रियं हन्ति यशः कदर्यता ।
अपालनं हन्ति पशूंश्च राज-
न्नेकः क्रुद्धो ब्राह्मणो हन्ति राष्ट्रम् ॥ ५.४०.८ ॥
ആശ ധൃതിയെ നശിപ്പിക്കുന്നു; മരണം സമൃദ്ധിയെ നശിപ്പിക്കുന്നു. ക്രോധം ശ്രീയെയും പിശുക്ക് യശസ്സിനെയും നശിപ്പിക്കുന്നു. രക്ഷിക്കാതിരിക്കൽ പശുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നു, രാജാവേ; കോപിച്ച ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ രാഷ്ട്രത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
5.40.9
अजाश्च कांस्यं रजतं च नित्यं ।
मध्वाकर्षः शकुनिः श्रोत्रियश्च ।
वृद्धो ज्ञातिरवसन्नः कुलीन ।
एतानि ते सन्तु गृहे सदैव ॥ ५.४०.९ ॥
ആടുകൾ, ഓട്ടുപാത്രം, വെള്ളി എന്നിവ എപ്പോഴും; തേനെടുക്കുന്നവൻ, പക്ഷി, ശ്രോത്രിയനായ ബ്രാഹ്മണൻ, വൃദ്ധൻ, ദുരിതത്തിലായ ബന്ധു, കുലീനൻ — ഇവയെല്ലാം നിന്റെ വീട്ടിൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടാകട്ടെ.
5.40.10
अजोक्षा चन्दनं वीणा आदर्शो मधुसर्पिषी ।
विषमौदुम्बरं शङ्खः स्वर्णनाभोऽथ रोचना ॥ ५.४०.१० ॥
ആടും കാളയും, ചന്ദനം, വീണ, കണ്ണാടി, തേനും നെയ്യും, വിഷമ ഔദുംബരം, ശംഖ്, സ്വർണ്ണനാഭി, റോചനാ.
5.40.11
गृहे स्थापयितव्यानि धन्यानि मनुरब्रवीत् ।
देवब्राह्मणपूजार्थमतिथीनां च भारत ॥ ५.४०.११ ॥
വീട്ടിൽ സൂക്ഷിക്കേണ്ട മംഗളവസ്തുക്കൾ മനു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് — ദേവന്മാരുടെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും പൂജയ്ക്കും അതിഥികൾക്കുമായി, ഭാരതാ.
5.40.12
इदं च त्वां सर्वपरं ब्रवीमि ।
पुण्यं पदं तात महाविशिष्टम्।
न जातु कामान्न भयान्न लोभा-
द्धर्मं जह्याज्जीविस्यापि हेतोः ॥ ५.४०.१२ ॥
ഇതു നിന്നോട് എല്ലാറ്റിനും ഉപരിയായി ഞാൻ പറയുന്നു. പ്രിയ മകനേ, ഇത് പുണ്യത്തിന്റെ മഹത്തായ ശ്രേഷ്ഠമായ പദവിയാണ്: ആഗ്രഹത്താലോ ഭയത്താലോ അത്യാഗ്രഹത്താലോ, ജീവനുവേണ്ടിപ്പോലും ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
5.40.13
नित्यो धर्मः सुखदुःखे त्वनित्ये ।
जीवो नित्यो धातुरस्य त्वनित्यः।
त्यक्त्वाऽनित्यं प्रतितिष्ठस्व नित्ये ।
संतुष्य सन्तोषपरा हि सन्तः ॥ ५.४०.१३ ॥
ധർമ്മം നിത്യമാണ്; സുഖവും ദുഃഖവും അനിത്യമാണ്. ജീവൻ നിത്യമാണ്; പക്ഷേ ഈ ശരീരത്തിലെ ധാതുക്കൾ അനിത്യമാണ്. അനിത്യത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് നിത്യത്തിൽ സ്ഥിരനിൽക്കുക; സന്തോഷത്തിൽ ആസക്തരായ സജ്ജനങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ സംതൃപ്തരാകുന്നത്.
5.40.14
महाबलान्पश्य महानुभावान् ।
प्रशास्य भूमिं धनधान्यपूर्णाम्।
राज्यानि हित्वा विपुलांश्च भोगान् ।
गतान्नरेन्द्रान्वशमन्तकस्य ॥ ५.४०.१४ ॥
ധനവും ധാന്യവും നിറഞ്ഞ ഭൂമി ഭരിച്ച ആ മഹാബലന്മാരെയും മഹാപ്രഭാവന്മാരെയും നോക്കുക. വിശാലമായ രാജ്യങ്ങളും അപാരമായ ഭോഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് അവർ മരണത്തിന്റെ വശമായി.
5.40.15
मृतं पुत्रं दुःखपुष्टं मनुष्या ।
उत्क्षिप्य राजन्स्वगृहान्निर्हरन्ति।
तं मुक्तकेशाः करुणं रुदन्ति ।
चितामध्ये काष्ठमिव क्षिपन्ति ॥ ५.४०.१५ ॥
രാജാവേ, ദുഃഖത്തിൽ വളർത്തിയ മരിച്ച മകനെ ജനങ്ങൾ എടുത്ത് വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അഴിഞ്ഞ മുടിയോടെ കരുണയോടെ കരഞ്ഞ്, അവനെ വിറകുപോലെ ചിതയുടെ നടുവിലേക്ക് എറിയുന്നു.
5.40.16
अन्यो धनं प्रेतगतस्य भुङ्क्ते ।
वयांसि चाग्निश्च शरीरधातून्।
द्वाभ्यामयं सह गच्छत्यमुत्र ।
पुण्येन पापेन च वेष्ट्यमानः ॥ ५.४०.१६ ॥
പ്രേതഗതനായവന്റെ ധനം മറ്റൊരാൾ അനുഭവിക്കുന്നു. പക്ഷികളും അഗ്നിയും അവന്റെ ശരീരധാതുക്കളെ കൊണ്ടുപോകുന്നു. പുണ്യത്താലും പാപത്താലും ബന്ധിതനായ ഇവൻ അവ രണ്ടിനോടുംകൂടി പരലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു.
5.40.17
उसृज्य विनिवर्तन्ते ज्ञातयः सुहृदः सुताः ।
अपुष्पानफलान्वृक्षान्यथा तात पतत्रिणः ॥ ५.४०.१७ ॥
പ്രിയനേ, ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും പുത്രന്മാരും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ച് മടങ്ങുന്നു; പൂവും കായും ഇല്ലാത്ത മരങ്ങളെ പക്ഷികൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.
5.40.18
अग्नौ प्रास्तं तु पुरुषं कर्मान्वेति स्वयं कृतम् ।
तस्मात्तु पुरुषो यत्नाद्धर्मं सञ्चिनुयाच्छनैः ॥ ५.४०.१८ ॥
അഗ്നിയിൽ വെക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യനെ പിന്തുടരുന്നത് അവൻ തന്നെ ചെയ്ത കർമ്മം മാത്രമാണ്. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ പ്രയത്നത്തോടെ ക്രമേണ ധർമ്മം സമ്പാദിക്കണം.
5.40.19
अस्माल्लोकादूर्ध्वममुष्य चाधो ।
महत्तमस्तिष्ठति ह्यन्धकारम्।
तद्वै महामोहनमिन्द्रियाणां ।
बुद्ध्यस्व मा त्वां प्रलभेत राजन् ॥ ५.४०.१९ ॥
ഈ ലോകത്തിന് മുകളിലും ആ ലോകത്തിന് താഴെയും മഹാ അന്ധകാരം നിലകൊള്ളുന്നു. അത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ മഹാമോഹത്തിൽ വീഴ്ത്തുന്നു. രാജാവേ, മനസ്സിലാക്കുക; അത് നിന്നെ വഞ്ചിക്കാതിരിക്കട്ടെ.
5.40.20
इदं वचः शक्ष्यसि चेद्यथाव-
न्निशम्य सर्वं प्रतिपत्तुमेव।
यशः परं प्राप्स्यसि जीवलोके ।
भयं नचामुत्र नचेह तेऽस्ति ॥ ५.४०.२० ॥
ഈ വാക്ക് യഥാവിധി കേട്ട് എല്ലാം ഗ്രഹിക്കാൻ നിനക്ക് കഴിഞ്ഞാൽ, ജീവലോകത്തിൽ നീ പരമയശസ്സ് നേടും; ഇവിടെയും പരലോകത്തിലും നിനക്ക് ഭയമില്ല.
5.40.21
आत्मा नदी भारत पुण्यतीर्था ।
सत्योदया धृतिकूला दयोर्मिः।
तस्यां स्नातः पूयते पुण्यकर्मा ।
पुण्यो ह्यात्मा नित्यमलोभ एव ॥ ५.४०.२१ ॥
ഓ ഭാരത, ആത്മാവ് ഒരു നദിയാണ്; അതിന് പുണ്യതീർഥങ്ങളുണ്ട്. അതിന്റെ ഉറവ സത്യം, തീരങ്ങൾ ധൈര്യം, തിരമാലകൾ ദയ. അതിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന പുണ്യകർമ്മി ശുദ്ധനാകുന്നു; ആത്മാവ് എന്നും പവിത്രവും ലോഭരഹിതവുമാണ്.
5.40.22
कामक्रोधग्राहवतीं पञ्चेन्द्रियजलां नदीम् ।
नावं धृतिमयीं कृत्वा जन्मदुर्गाणि संतर ॥ ५.४०.२२ ॥
കാമക്രോധങ്ങളാകുന്ന മുതലകൾ നിറഞ്ഞ, പഞ്ചേന്ദ്രിയജലമുള്ള നദിയെ ധൃതിയാൽ നിർമ്മിച്ച തോണിയാക്കി കടക്കുക; ജന്മമെന്ന കോട്ടകൾ കടക്കുക.
5.40.23
प्रज्ञावृद्धं धर्मवृद्धं स्वबन्धुं ।
विद्यावृद्धं वयसा चापि वृद्धम् ।
कार्याकार्ये पूजयित्वा प्रसाद्य ।
यः संपृच्छेन्न स मुह्येत्कदाचित् ॥ ५.४०.२३ ॥
ജ്ഞാനത്തിലും ധർമ്മത്തിലും വിദ്യയിലും വയസ്സിലും മുതിർന്ന സ്വബന്ധുക്കളെ ആദരിച്ച് പ്രസാദിപ്പിച്ച്, ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും ചോദിക്കുന്നവൻ ഒരിക്കലും മോഹിക്കുകയില്ല.
5.40.24
धृत्या शिश्रोदरं रक्षेत्पाणिपादं च चक्षुषा ।
चक्षुःश्रोत्रे च मनसा मनो वाचं च कर्मणा ॥ ५.४०.२४ ॥
ധൃതിയാൽ ജനനേന്ദ്രിയവും ഉദരവും കാക്കണം; കണ്ണുകൊണ്ട് കൈകാലുകളും, മനസ്സുകൊണ്ട് കണ്ണും ചെവിയും, കർമ്മം കൊണ്ട് മനസ്സും വാക്കും കാക്കണം.
5.40.25
नित्योदकी नित्ययज्ञोपवीती ।
नित्यस्वाध्यायी पतितान्नवर्जी ।
सत्यं ब्रुवन्गुरवे कर्म कुर्व-
न्न ब्राह्मणश्र्यवते ब्रह्मलोकात् ॥ ५.४०.२५ ॥
നിത്യവും ജലതർപ്പണം ചെയ്യുന്നവനും, നിത്യവും യജ്ഞോപവീതം ധരിക്കുന്നവനും, നിത്യവും സ്വാധ്യായം ചെയ്യുന്നവനും, പതിതരുടെ അന്നം വർജ്ജിക്കുന്നവനും, സത്യം പറയുന്നവനും, ഗുരുവിനായി കർമ്മം ചെയ്യുന്നവനുമായ ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് വീഴുകയില്ല.
5.40.26
अधीत्य वेदान्परिसंस्तीर्य चाग्नी-
निष्ट्वा यज्ञैः पालयित्वा प्रजाश्च।
गोब्रह्मणार्थं शस्त्रपूतान्तरात्मा ।
हतः सङ्ग्रामे क्षत्रियः स्वर्गमेति ॥ ५.४०.२६ ॥
വേദങ്ങൾ പഠിച്ച്, അഗ്നികളെ ദർഭകൊണ്ട് ചുറ്റി, യജ്ഞങ്ങളാൽ ആരാധിച്ച്, പ്രജകളെ പാലിച്ച്, പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കുംവേണ്ടി ആയുധങ്ങളാൽ ശുദ്ധമായ അന്തരാത്മാവുള്ള ക്ഷത്രിയൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട് സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു.
5.40.27
वैश्योऽधीत्य ब्राह्मणान्क्षत्रियांश्च ।
धनैः काले संविभज्याश्रितांश्च।
त्रेतापूतं धूममाघ्राय पुण्यं ।
प्रेत्य स्वर्गे दिव्यसुखानि भुङ्क्ते ॥ ५.४०.२७ ॥
വൈശ്യൻ ബ്രാഹ്മണരിൽനിന്നും ക്ഷത്രിയരിൽനിന്നും പഠിച്ച്, യഥാസമയം ധനം ആശ്രിതരുമായി പങ്കിട്ട്, ത്രേതാഗ്നിയാൽ ശുദ്ധമായ പുണ്യധൂമം ആഘ്രാണിച്ച്, മരണശേഷം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദിവ്യസുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
5.40.28
ब्रह्म क्षत्रं वैश्यवर्णं च शूद्रः ।
क्रमेणैतान्न्यायतः पूजयानः।
तुष्टेष्वेतेष्वव्यथो दग्धपाप-
स्त्यक्त्वा देहं स्वर्गसुखानि भुङ्क्ते ॥ ५.४०.२८ ॥
ശൂദ്രൻ ബ്രാഹ്മണ, ക്ഷത്രിയ, വൈശ്യ വർണ്ണങ്ങളെ ക്രമമായി ന്യായപൂർവ്വം ആരാധിച്ച്, അവർ സംതൃപ്തരായാൽ ദുഃഖരഹിതനായി, പാപം ദഹിച്ച്, ദേഹം ത്യജിച്ച് സ്വർഗ്ഗസുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
5.40.29
चातुर्वर्ण्यस्यैष धर्मस्तवोक्तो ।
हेतुं चानुब्रुवतो मे निबोध।
क्षात्राद्धर्माद्धीयते पाण्डुपुत्र-
स्तं त्वं राजन्राजधर्मे नियुङ्क्ष ॥ ५.४०.२९ ॥
ചാതുർവർണ്യധർമ്മം ഇതാണെന്ന് നീ പറഞ്ഞു; ഇനി ഞാൻ പറയുന്നതിന്റെ കാരണം കേൾക്കുക. പാണ്ഡുപുത്രൻ ക്ഷാത്രധർമ്മത്തിൽനിന്ന് വീഴുന്നു; രാജാവേ, അവനെ രാജധർമ്മത്തിൽ നിയോഗിക്കുക.
5.40.30
एवमेतद्यथा त्वं मामनुशासनि नित्यदा ।
ममापि च मतिः सौम्य भवत्येवं यथात्थ माम् ॥ ५.४०.३० ॥
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു: നീ എപ്പോഴും എനിക്ക് ഉപദേശിക്കുന്നതുപോലെ ഇത് തന്നെയാണ്. ഓ സൗമ്യാ, നീ എന്നോട് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ് എന്റെ അഭിപ്രായവും.
5.40.31
सा तु बुद्धिः कृताप्येवं पाण्डवान्प्रति मे सदा ।
दुर्योधनं समासाद्य पुनर्विपरिवर्तते ॥ ५.४०.३१ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു: പാണ്ഡവരെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ ബുദ്ധി എപ്പോഴും ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നാലും, ദുര്യോധനനെ സമീപിക്കുമ്പോൾ അത് വീണ്ടും മാറിമറിയുന്നു.
5.40.32
न दिष्टमभ्यतिक्रान्तुं शक्यं भूतेन केनचित् ।
दिष्टमेव ध्रुवं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ ५.४०.३२ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പറഞ്ഞു: വിധിയെ ഒരു ജീവിക്കും മറികടക്കാനാവില്ല. വിധി തന്നെയാണ് നിശ്ചയമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; മനുഷ്യപ്രയത്നം നിരർഥകം.