ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.40.1
योऽभ्यर्चितः मद्भिरसञ्जमानः ।
करोत्यर्थं शक्तिमहापयित्वा।
क्षिप्रं यशस्तं समुपैति मन्त-
मलं प्रसन्ना हि सुखाय सन्तः ॥ ५.४०.१ ॥
ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸದೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಬೇಗನೆ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಸನ್ನರಾದ ಸಜ್ಜನರೇ ಸುಖಕ್ಕೆ ಸಾಕು.
5.40.2
महान्तमप्यर्थमधर्मयुक्तं ।
यः मन्त्यजत्यनपाकृष्ट एव।
सुखं सुदुःखान्यवमुच्य शेते ।
जीर्णां त्वचं सर्प इवावमुच्य ॥ ५.४०.२ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾ ಧನವನ್ನೂ, ಇತರರು ಎಳೆಯುವ ಮೊದಲೇ ತ್ಯಜಿಸುವವನು ದುಃಖಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ; ಹಾವು ಹಳೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಂತೆ.
5.40.3
अनृते च समुत्कर्पो राजगामि च पैशुनम् ।
गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानि ब्रह्महत्यया ॥ ५.४०.३ ॥
ಸುಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವುದು, ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಚಾಡಿ ಹೇಳುವುದು, ಗುರುವಿನ ಮೇಲೆ ಸುಳ್ಳಿನ ಹಟ—ಇವು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನ.
5.40.4
असूयैकपदं मृत्युरतिवादः श्रियो वधः ।
अशुश्रूषा त्वरा श्लाघा विद्यायाः शत्रवस्त्रः ॥ ५.४०.४ ॥
ಅಸೂಯೆ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ; ಅತಿಮಾತು ಸಂಪತ್ತಿನ ನಾಶ; ಸೇವೆಗೆ ಹಿಂಜರಿಕೆ, ಅವಸರ, ಸ್ವಪ್ರಶಂಸೆ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಶತ್ರುಗಳು.
5.40.5
आलस्यं मदमोहौ च चापलं गोष्ठिरेव च ।
स्तब्धता चाभिमानित्वं तथा त्यागित्वमेव च ।
एते वै सप्त दोषाः स्युः सदा विद्यार्थिनां मताः ॥ ५.४०.५ ॥
ಆಲಸ್ಯ, ಮದ ಮತ್ತು ಮೋಹ, ಚಪಲತೆ, ಹರಟೆ ಕೂಟ, ಜಡತೆ, ಅಹಂಕಾರ, ಹಾಗೂ ಅನುಚಿತ ತ್ಯಾಗ—ಇವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಏಳು ದೋಷಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
5.40.6
सुखार्थिनः कुतो विद्या नास्ति विद्यार्थिनः सुखं ।
सुखार्थी वा त्यजेद्विद्यां विद्यार्थी वा त्यजेत्सुखम् ॥ ५.४०.६ ॥
ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಎಲ್ಲಿ? ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಸುಖಾರ್ಥಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ, ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ.
5.40.7
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधिः ।
नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना ॥ ५.४०.७ ॥
ಬೆಂಕಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮಹಾಸಾಗರ ನದಿಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮೃತ್ಯು ಸರ್ವ ಭೂತಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪುರುಷರು ಸುಂದರ ನೇತ್ರೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
5.40.8
आशा धृतिं हन्ति समृद्धिमन्तकः ।
क्रोधः श्रियं हन्ति यशः कदर्यता ।
अपालनं हन्ति पशूंश्च राज-
न्नेकः क्रुद्धो ब्राह्मणो हन्ति राष्ट्रम् ॥ ५.४०.८ ॥
ಆಶೆ ಧೃತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮೃತ್ಯು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಧ ಶ್ರೀಯನ್ನು, ಕೃಪಣತೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಪಶುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಓ ರಾಜನೇ; ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
5.40.9
अजाश्च कांस्यं रजतं च नित्यं ।
मध्वाकर्षः शकुनिः श्रोत्रियश्च ।
वृद्धो ज्ञातिरवसन्नः कुलीन ।
एतानि ते सन्तु गृहे सदैव ॥ ५.४०.९ ॥
ಮೇಕೆಗಳು, ಕಂಚು, ಬೆಳ್ಳಿ ಸದಾ; ಜೇನು ತೆಗೆಯುವವನು, ಪಕ್ಷಿ, ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ವೃದ್ಧ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಧು, ಕುಲೀನ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರಲಿ.
5.40.10
अजोक्षा चन्दनं वीणा आदर्शो मधुसर्पिषी ।
विषमौदुम्बरं शङ्खः स्वर्णनाभोऽथ रोचना ॥ ५.४०.१० ॥
ಮೇಕೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತು, ಚಂದನ, ವೀಣೆ, ಕನ್ನಡಿ, ಜೇನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ, ವಿಷಮ ಔದುಂಬರ, ಶಂಖ, ಸ್ವರ್ಣನಾಭಿ, ಮತ್ತು ರೋಚನಾ.
5.40.11
गृहे स्थापयितव्यानि धन्यानि मनुरब्रवीत् ।
देवब्राह्मणपूजार्थमतिथीनां च भारत ॥ ५.४०.११ ॥
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕಾದ ಮಂಗಳಕರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ — ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪೂಜೆಗಾಗಿ, ಅತಿಥಿಗಳಿಗಾಗಿ, ಓ ಭಾರತ.
5.40.12
इदं च त्वां सर्वपरं ब्रवीमि ।
पुण्यं पदं तात महाविशिष्टम्।
न जातु कामान्न भयान्न लोभा-
द्धर्मं जह्याज्जीविस्यापि हेतोः ॥ ५.४०.१२ ॥
ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಮಗುವೇ, ಇದು ಪುಣ್ಯದ ಮಹತ್ತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಾನ: ಆಸೆಯಿಂದಲೂ ಭಯದಿಂದಲೂ ಲೋಭದಿಂದಲೂ, ಜೀವದ ಸಲುವಾಗಿಯೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು.
5.40.13
नित्यो धर्मः सुखदुःखे त्वनित्ये ।
जीवो नित्यो धातुरस्य त्वनित्यः।
त्यक्त्वाऽनित्यं प्रतितिष्ठस्व नित्ये ।
संतुष्य सन्तोषपरा हि सन्तः ॥ ५.४०.१३ ॥
ಧರ್ಮ ನಿತ್ಯ; ಸುಖ-ದುಃಖ ಅನಿತ್ಯ. ಜೀವ ನಿತ್ಯ; ಆದರೆ ಈ ದೇಹದ ಧಾತುಗಳು ಅನಿತ್ಯ. ಅನಿತ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳು; ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಸತ್ಪುರುಷರೇ ನಿಜವಾಗಿ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
5.40.14
महाबलान्पश्य महानुभावान् ।
प्रशास्य भूमिं धनधान्यपूर्णाम्।
राज्यानि हित्वा विपुलांश्च भोगान् ।
गतान्नरेन्द्रान्वशमन्तकस्य ॥ ५.४०.१४ ॥
ಧನಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದ ಆ ಮಹಾಬಲರು, ಮಹಾಪ್ರಭಾವಿಗಳನ್ನು ನೋಡು. ವಿಶಾಲ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನೂ ಅಪಾರ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ ತೊರೆದು ಅವರು ಯಮನ ವಶವಾದರು.
5.40.15
मृतं पुत्रं दुःखपुष्टं मनुष्या ।
उत्क्षिप्य राजन्स्वगृहान्निर्हरन्ति।
तं मुक्तकेशाः करुणं रुदन्ति ।
चितामध्ये काष्ठमिव क्षिपन्ति ॥ ५.४०.१५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಸಾಕಿದ ಸತ್ತ ಮಗನನ್ನು ಜನರು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆದರಿದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಅವನನ್ನು ಚಿತೆಯ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ.
5.40.16
अन्यो धनं प्रेतगतस्य भुङ्क्ते ।
वयांसि चाग्निश्च शरीरधातून्।
द्वाभ्यामयं सह गच्छत्यमुत्र ।
पुण्येन पापेन च वेष्ट्यमानः ॥ ५.४०.१६ ॥
ಪ್ರೇತಗತನಾದವನ ಧನವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಅವನ ದೇಹಧಾತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬದ್ಧನಾದ ಇವನು ಆ ಎರಡರೊಂದಿಗೆ ಪರಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
5.40.17
उसृज्य विनिवर्तन्ते ज्ञातयः सुहृदः सुताः ।
अपुष्पानफलान्वृक्षान्यथा तात पतत्रिणः ॥ ५.४०.१७ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ಬಂಧುಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಪುತ್ರರು ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ; ಹೂವು ಹಣ್ಣುಗಳಿಲ್ಲದ ಮರಗಳನ್ನು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಂತೆ.
5.40.18
अग्नौ प्रास्तं तु पुरुषं कर्मान्वेति स्वयं कृतम् ।
तस्मात्तु पुरुषो यत्नाद्धर्मं सञ्चिनुयाच्छनैः ॥ ५.४०.१८ ॥
ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು ಅವನೇ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಮಾತ್ರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
5.40.19
अस्माल्लोकादूर्ध्वममुष्य चाधो ।
महत्तमस्तिष्ठति ह्यन्धकारम्।
तद्वै महामोहनमिन्द्रियाणां ।
बुद्ध्यस्व मा त्वां प्रलभेत राजन् ॥ ५.४०.१९ ॥
ಈ ಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಆ ಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಮಹಾ ಕತ್ತಲೆ ಇದೆ. ಅದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಮಹಾ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜನೇ, ತಿಳಿದುಕೋ; ಅದು ನಿನ್ನನ್ನು ವಂಚಿಸದಿರಲಿ.
5.40.20
इदं वचः शक्ष्यसि चेद्यथाव-
न्निशम्य सर्वं प्रतिपत्तुमेव।
यशः परं प्राप्स्यसि जीवलोके ।
भयं नचामुत्र नचेह तेऽस्ति ॥ ५.४०.२० ॥
ಈ ಮಾತನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಲು ನೀನು ಶಕ್ತನಾದರೆ, ಜೀವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ; ಇಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಿನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ.
5.40.21
आत्मा नदी भारत पुण्यतीर्था ।
सत्योदया धृतिकूला दयोर्मिः।
तस्यां स्नातः पूयते पुण्यकर्मा ।
पुण्यो ह्यात्मा नित्यमलोभ एव ॥ ५.४०.२१ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಆತ್ಮವು ಒಂದು ನದಿ; ಅದಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ. ಅದರ ಉಗಮ ಸತ್ಯ, ತೀರಗಳು ಧೈರ್ಯ, ಅಲೆಗಳು ದಯೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಯಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆತ್ಮವು ಸದಾ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಲೋಭರಹಿತ.
5.40.22
कामक्रोधग्राहवतीं पञ्चेन्द्रियजलां नदीम् ।
नावं धृतिमयीं कृत्वा जन्मदुर्गाणि संतर ॥ ५.४०.२२ ॥
ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧ ಎಂಬ ಮೊಸಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳ ನೀರಿನ ನದಿಯನ್ನು ಧೈರ್ಯದ ದೋಣಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ ದಾಟು; ಜನ್ಮದ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ದಾಟು.
5.40.23
प्रज्ञावृद्धं धर्मवृद्धं स्वबन्धुं ।
विद्यावृद्धं वयसा चापि वृद्धम् ।
कार्याकार्ये पूजयित्वा प्रसाद्य ।
यः संपृच्छेन्न स मुह्येत्कदाचित् ॥ ५.४०.२३ ॥
ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾದ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದುದು ಏನೆಂದು ಕೇಳುವವನು ಎಂದಿಗೂ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
5.40.24
धृत्या शिश्रोदरं रक्षेत्पाणिपादं च चक्षुषा ।
चक्षुःश्रोत्रे च मनसा मनो वाचं च कर्मणा ॥ ५.४०.२४ ॥
ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಜನನೇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಣ್ಣು-ಕಿವಿಗಳನ್ನು, ಕರ್ಮದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಣಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
5.40.25
नित्योदकी नित्ययज्ञोपवीती ।
नित्यस्वाध्यायी पतितान्नवर्जी ।
सत्यं ब्रुवन्गुरवे कर्म कुर्व-
न्न ब्राह्मणश्र्यवते ब्रह्मलोकात् ॥ ५.४०.२५ ॥
ನಿತ್ಯವೂ ಜಲತರ್ಪಣ ಮಾಡುವ, ನಿತ್ಯವೂ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸುವ, ನಿತ್ಯವೂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮಾಡುವ, ಪತಿತರ ಅನ್ನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ, ಸತ್ಯ ನುಡಿಯುವ, ಗುರುವಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಿಂದ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.
5.40.26
अधीत्य वेदान्परिसंस्तीर्य चाग्नी-
निष्ट्वा यज्ञैः पालयित्वा प्रजाश्च।
गोब्रह्मणार्थं शस्त्रपूतान्तरात्मा ।
हतः सङ्ग्रामे क्षत्रियः स्वर्गमेति ॥ ५.४०.२६ ॥
ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತ ದರ್ಭೆ ಹಾಸಿ, ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಗೋವು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಲುವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಅಂತರಾತ್ಮನಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
5.40.27
वैश्योऽधीत्य ब्राह्मणान्क्षत्रियांश्च ।
धनैः काले संविभज्याश्रितांश्च।
त्रेतापूतं धूममाघ्राय पुण्यं ।
प्रेत्य स्वर्गे दिव्यसुखानि भुङ्क्ते ॥ ५.४०.२७ ॥
ವೈಶ್ಯನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಂದ ಕಲಿತು, ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧನವನ್ನು ಆಶ್ರಿತರೊಡನೆ ಹಂಚಿ, ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪುಣ್ಯ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸಿ, ಮರಣಾನಂತರ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.40.28
ब्रह्म क्षत्रं वैश्यवर्णं च शूद्रः ।
क्रमेणैतान्न्यायतः पूजयानः।
तुष्टेष्वेतेष्वव्यथो दग्धपाप-
स्त्यक्त्वा देहं स्वर्गसुखानि भुङ्क्ते ॥ ५.४०.२८ ॥
ಶೂದ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಕ್ರಮದಿಂದ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಅವರು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಲು ದುಃಖರಹಿತನಾಗಿ, ಪಾಪ ಸುಟ್ಟು, ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗಸುಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.40.29
चातुर्वर्ण्यस्यैष धर्मस्तवोक्तो ।
हेतुं चानुब्रुवतो मे निबोध।
क्षात्राद्धर्माद्धीयते पाण्डुपुत्र-
स्तं त्वं राजन्राजधर्मे नियुङ्क्ष ॥ ५.४०.२९ ॥
ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯದ ಧರ್ಮ ಇದೇ ಎಂದು ನೀನು ಹೇಳಿದೆ; ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುವುದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳು. ಪಾಂಡುವಿನ ಮಗನು ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮದಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನನ್ನು ರಾಜಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸು.
5.40.30
एवमेतद्यथा त्वं मामनुशासनि नित्यदा ।
ममापि च मतिः सौम्य भवत्येवं यथात्थ माम् ॥ ५.४०.३० ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುವಂತೆಯೇ ಇದು ಸತ್ಯ. ಓ ಸೌಮ್ಯ, ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.
5.40.31
सा तु बुद्धिः कृताप्येवं पाण्डवान्प्रति मे सदा ।
दुर्योधनं समासाद्य पुनर्विपरिवर्तते ॥ ५.४०.३१ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಪಾಂಡವರ ಕುರಿತು ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಸದಾ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಸೇರಿದೊಡನೆ ಅದು ಮತ್ತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
5.40.32
न दिष्टमभ्यतिक्रान्तुं शक्यं भूतेन केनचित् ।
दिष्टमेव ध्रुवं मन्ये पौरुषं तु निरर्थकम् ॥ ५.४०.३२ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಾವ ಜೀವಿಯೂ ಮೀರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದೈವವೇ ನಿಶ್ಚಿತವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಪುರುಷಪ್ರಯತ್ನ ವ್ಯರ್ಥ.