Mahābhārata · Adhyāya 5.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.44.1
सनत्सुजात यामिमां परां त्वं ।
ब्राह्मीं वाचं वदसे विश्वरूपाम्।
परां हि कामेन सुदुर्लभां कथां ।
प्रब्रूहि मे वाक्यमिदं कुमार । ॥ ५.४४.१ ॥
Oh Sanatsujāta, explícame, oh joven príncipe, esta suprema palabra que pronuncias, de forma múltiple y relativa al brahman, un relato sumamente difícil de alcanzar incluso por deseo.
5.44.2
नैतद्ब्रह्म त्वरमाणेन लभ्यं ।
यन्मां पृच्छन्नतिहृष्यस्यतीव।
बुद्धौ विलीने मनसि प्रचिन्त्य ।
विद्या हि सा ब्रह्मचर्येण लभ्या ॥ ५.४४.२ ॥
Este brahman no se obtiene por quien tiene prisa; te alegras en exceso al preguntarme. Solo cuando el intelecto se disuelve en la mente y se ha reflexionado bien, ese conocimiento se obtiene mediante la vida de estudio casta.
5.44.3
अत्यन्तविद्यामिति यत्सनातनीं ।
ब्रवीषि त्वं ब्रह्मचर्येण सिद्धाम्।
अनारभ्यां वसतीह कार्यकाले ।
कथं ब्राह्मण्यममृतत्वं लभेत ॥ ५.४४.३ ॥
Hablas de este conocimiento eterno y supremo, alcanzado por el estudio casto, pero en el momento de la acción permanece aquí sin comenzar. ¿Cómo, entonces, se puede obtener la condición brahmánica y la inmortalidad?
5.44.4
अव्यक्तविद्यामभिधास्ये पराणीं ।
बुद्ध्या च तेषां ब्रह्मचर्येण सिद्धाम्।
यां प्राप्यैनं मर्त्यलोकं त्यजन्ति ।
या वै विद्या गुरुवृद्धेषु नित्या ॥ ५.४४.४ ॥
Explicaré el conocimiento supremo e no manifiesto, alcanzado por el intelecto y por su estudio casto; al obtenerlo, las personas abandonan este mundo mortal. Ese conocimiento es eterno entre los maestros y los ancianos.
5.44.5
ब्रह्मचर्येण या विद्या शक्या वेदितुमञ्चसा ।
तत्कथं ब्रह्मचर्यं स्यादेतद्ब्रह्मन्ब्रवीहि मे ॥ ५.४४.५ ॥
¿Cómo puede ser brahmacarya aquel conocimiento que fácilmente se alcanza mediante el brahmacarya? Oh brahmán, dímelo.
5.44.6
आचार्ययोनिमिह ये प्रविश्य ।
भूत्वा गर्भे ब्रह्मचर्यं चरन्ति।
इहैव ते शास्त्रकारा भवन्ति ।
प्रहाय देहं परमं यान्ति योगम् ॥ ५.४४.६ ॥
Quienes aquí entran en el vientre del maestro, y como si estuvieran en el útero practican el brahmacarya, se convierten aquí mismo en autores de tratados; al abandonar el cuerpo alcanzan la unión suprema.
5.44.7
अस्मिँल्लोके वै जयन्तीह कामा-
न्ब्राह्मीं स्थितिं ह्यनुतितिक्षमाणाः।
त आत्मानं निर्हरन्तीह देहा-
न्मुञ्जादिषीकामिव सत्वसंस्थाः ॥ ५.४४.७ ॥
En este mundo vencen los deseos, soportando con paciencia el estado de Brahman; firmes en la bondad, aquí extraen el yo del cuerpo como se saca una caña de hierba muñja.
5.44.8
शरीरमेतौ कुरुतः पिता माता च भारत ।
आचार्यशास्ता या जातिः सा पुण्या साऽऽजराऽमम ॥ ५.४४.८ ॥
Oh Bhārata, el padre y la madre crean estos dos cuerpos; el nacimiento que dan el maestro y el instructor es santo, imperecedero e inmutable.
5.44.9
यः प्रावृणोत्यवितथेन वर्णा-
नृतं कुर्वन्नमृतं संप्रयच्छम्।
तं मन्येत पितरं मातरं च ।
तस्मै न द्रुह्येत्कतमस्य जानन् ॥ ५.४४.९ ॥
Aquel que verdaderamente cubre las clases, que actúa con verdad y otorga la inmortalidad, debe ser considerado padre y madre; conociéndolo, no se le debe dañar de ninguna manera.
5.44.10
गुरुं शिष्यो नित्यमभिवादयीत ।
स्वाध्यायमिच्छेच्छुचिरप्रमत्तः।
मानं न कुर्यान्नादधीत रोप-
मेप प्रथमो ब्रह्मचर्यस्य पादः ॥ ५.४४.१० ॥
El discípulo debe saludar siempre con respeto a su maestro. Puro y atento, debe desear el estudio de los Vedas. No debe ser orgulloso ni albergar ira. Este es el primer cuarto del voto de estudio célibe (brahmacharya).
5.44.11
शिष्यवृत्तिक्रमेणैव विद्यामाप्नोति यः शुचिः ।
ब्रह्मचर्यव्रतस्यास्य प्रथमः पाद उच्यते ॥ ५.४४.११ ॥
Quien, siendo puro, obtiene el conocimiento solo mediante la conducta debida de un discípulo, se dice que cumple el primer cuarto de este voto de brahmacarya.
5.44.12
आचार्यस्य प्रियं कुर्यात्प्राणैरपि धनैरपि ।
कर्मणा मनसा वाचा द्वितीयः पाद उच्यते ॥ ५.४४.१२ ॥
Debe hacer lo que es grato al maestro, incluso con su vida y su riqueza. Hacerlo con los actos, la mente y la palabra se llama el segundo cuarto.
5.44.13
समा गुरौ यथा वृत्तिर्गरुपत्न्यां तथा चरेत् ।
तत्पुत्रे च तथा कुर्वन्द्वितीयः पाद उच्यते ॥ ५.४४.१३ ॥
Como uno se comporta con el maestro, así debe comportarse con la esposa del maestro; quien hace lo mismo con su hijo se dice que cumple el segundo cuarto.
5.44.14
आचार्येणात्मकृतं विजानन् ।
ज्ञात्वा चार्थं भावितोऽस्मीत्यनेन ।
यन्मन्यते तं प्रति हृष्टबुद्धिः ।
स वै तृतीयो ब्रह्मचर्यस्य पादः ॥ ५.४४.१४ ॥
Conociendo lo que el maestro ha hecho por uno, comprendiendo su sentido y pensando «por esto he sido formado», quien con mente alegre le dirige sus pensamientos, ese es en verdad el tercer cuarto del brahmacarya.
5.44.15
नाचार्यस्यानपाकृत्य प्रवासं ।
प्राज्ञः कुर्वीत नैतदहं करोमि।
इतीव मन्येत न भाषयेत ।
स वै चतुर्थो ब्रह्मचर्यस्य पादः ॥ ५.४४.१५ ॥
Sin apartarse del maestro, el sabio no debe residir en tierra extraña; no debe hacerlo. Aunque piense 'yo no hago esto', no debe decirlo. Este es, en verdad, el cuarto pie de la vida de estudiante célibe.
5.44.16
कालेन पादं लभते तथार्थं ।
ततश्च पादं गुरुयोगतश्च।
उत्साहयोगेन च पादमृच्छे-
च्छास्त्रेण पादं च ततोऽभियाति ॥ ५.४४.१६ ॥
Con el tiempo obtiene un cuarto, y asimismo la riqueza; luego, por la unión con el maestro, otro cuarto, por la unión con el esfuerzo un cuarto, y por la escritura un cuarto; y después avanza.
5.44.17
धर्मादयो द्वादश यस्य रूप-
मन्यानि चाङ्गानि तथा बलं च।
आचार्ययोगे फलतीति चाहु-
र्ब्रह्मार्थयोगेन च ब्रह्मचर्यम् ॥ ५.४४.१७ ॥
Cuyo cuerpo son los doce, comenzando por el dharma, y también sus otros miembros y su fuerza; dicen que da fruto por la unión con el maestro, y el brahmacharya por la unión con el fin sagrado.
5.44.18
एवं प्रवृत्तो यदुपालभेत वै ।
धनमाचार्याय तदनुप्रयच्छेत्।
स तां वृत्तिं बहुगुणामेवमेति ।
गुरोः पुत्रे भवति च वृत्तिरेषा ॥ ५.४४.१८ ॥
Si, así ocupado, reprochara al maestro, debe dar esa riqueza al propio maestro. Así alcanza esa conducta de muchas virtudes; y esta es la conducta también hacia el hijo del maestro.
5.44.19
एवं वसन्सर्वतो वर्धतीह ।
बहून्पुत्रांल्लभते च प्रतिष्ठाम्।
वर्षन्ति चास्मै प्रदिशो दिशश्च ।
वसत्यस्मिन्ब्रह्मचर्ये जनाश्च ॥ ५.४४.१९ ॥
Viviendo así, crece en todo aquí, y obtiene muchos hijos y una posición firme. Para él llueven los cuartos y las direcciones; y también las gentes habitan en este brahmacharya.
5.44.20
एतेन ब्रह्मंचर्येण देवा देवत्वमाप्नुवन् ।
ऋषयश्च महाभागा ब्रह्मलोकं मनीषिणः ॥ ५.४४.२० ॥
Por esta misma disciplina de castidad los dioses alcanzaron la divinidad, y los sabios y pensadores, dotados de gran fortuna, llegaron al mundo de Brahmā.
5.44.21
गन्धर्वाणामनेनैव रूपमप्सरसमभूत् ।
एतेन ब्रह्मचर्येण सूर्योऽप्यह्नाय जायते ॥ ५.४४.२१ ॥
Por esta misma disciplina los gandharvas tomaron forma de apsarás, y por esta disciplina de castidad también el sol nace para el día.
5.44.22
आकाङ्क्ष्यार्थस्य संयोगाद्रसभेदार्थिनामिव ।
एवं ह्येते समाज्ञाय तादृग्भावं गता इमे ॥ ५.४४.२२ ॥
Como quienes buscan sabores distintos quedan satisfechos al unirse con su meta, así estos, habiéndolo comprendido bien, han alcanzado tal estado.
5.44.23
य आश्रयेत्पावयेच्चापि राज-
न्सर्वं शरीरं तपसा तप्यमानः।
एतेन वै बाल्यमभ्येति विद्वान् ।
मृत्युं तथा स जयत्यन्तकाले ॥ ५.४४.२३ ॥
Oh rey, el sabio que se acoge a esto y purifica todo su cuerpo mediante la austeridad, por esto mismo recobra la niñez, y en la hora final vence de igual modo a la muerte.
5.44.24
अन्तवतः क्षत्रिय ते जयन्ति ।
लोकाञ्जनाः कर्मणा निर्मलेन ।
ब्रह्मैव विद्वांस्तेन चाभ्येति सर्वं ।
नान्यः पन्था अयनाथ विद्यते ॥ ५.४४.२४ ॥
Oh kshatriya, los hombres conquistan los mundos perecederos; por la acción pura el sabio alcanza solo a Brahman, y por él alcanza todo; no hay otro camino para avanzar.
5.44.25
आभाति शुक्लमिव लोहितमि-
वाथो कृष्णमथाञ्जनं काद्रवं वा।
सद्ब्रह्मणः पश्यति योऽत्र विद्वा-
न्कथं रूपं तदमृतमक्षरं पदम् ॥ ५.४४.२५ ॥
Aquí, el sabio que ve el verdadero Brahman, ¿cómo conoce la forma de aquel estado inmortal e imperecedero, que aparece blanco, o rojo, o negro como el colirio, o leonado?
5.44.26
आभाति शुक्लमिव लोहितमि-
वाथो कृष्णमायसमर्कवर्णम्।
न पृथिव्यां तिष्ठति नान्तरिक्षे ।
नैतत्समुद्रे सलिलं बिभर्ति ॥ ५.४४.२६ ॥
Aparece como blanco, como rojo, o negro, del color del hierro, del color del sol; no permanece en la tierra ni en el espacio; ni siquiera sostiene el agua del océano.
5.44.27
न तारकासु न च विद्युदाश्रितं ।
न चाभ्रेषु दृश्यते रूपमस्य।
न चापि वायौ न च देवतासु ।
नैतच्चन्द्रे दृश्यते नोत सूर्ये ॥ ५.४४.२७ ॥
No está en las estrellas ni reside en el relámpago; ni se ve su forma en las nubes; ni en el viento, ni en los dioses; no se ve en la luna, ni en el sol.
5.44.28
नैवर्क्षु तन्न यजुष्षु नाप्यथर्वसु ।
न दृश्यते वै विमलेषु सामसु।
रथन्तरे बार्हद्रथे वापि राज-
न्महाव्रते नैव दृश्येद्भ्रुवं तत् ॥ ५.४४.२८ ॥
No se ve en los versos Ṛg, ni en los Yajus, ni siquiera en los Atharva; en verdad no se ve en los puros Sāman. Oh rey, ciertamente no se ve ni en el Rathantara, ni en el Bārhadratha, ni en el Mahāvrata.
5.44.29
अपारणीयं तमसः परस्ता-
त्तदन्तकोऽप्येति विनाशकाले।
अणीयो रूपं क्षुरधारया समं ।
महच्च रूपं तद्वै पर्वतेभ्यः ॥ ५.४४.२९ ॥
Está más allá de la oscuridad, difícil de cruzar; incluso la Muerte se acerca a ello en el tiempo de la destrucción. Su forma es más sutil que lo más sutil, como el filo de una navaja; y esa forma es mayor que las montañas.
5.44.30
सा प्रतिष्ठा तदमृतं लोकास्तद्ब्रह्म तद्यशः ।
भूतानि जझिरे तस्मात्प्रलयं यान्ति तत्र हि ॥ ५.४४.३० ॥
Ese es el fundamento, eso es lo inmortal, esos son los mundos; eso es Brahman, eso es la gloria. De ello nacieron los seres, y en ello entran en la disolución.
5.44.31
अनामयं तन्महदुद्यतं यशो ।
वाचो विकारं कवयो वदन्ति।
यस्मिञ्जगत्सर्वमिदं प्रतिष्ठितं ।
ये तद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ५.४४.३१ ॥
Esa es la gloria sin mancha, grande y elevada, que los sabios llaman una modificación de la palabra. Quienes conocen aquello en que todo este mundo está establecido se vuelven inmortales.
5.44.32
तदेतदह्ना संस्थितं भाति सर्वं ।
तदात्मवित्पश्यति ज्ञानयोगात्।
तस्मिञ्जगत्सर्वमिदं प्रतिष्ठितं ।
ये तद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ५.४४.३२ ॥
Eso, establecido en la luz del día, resplandece como todas las cosas. El conocedor del yo lo ve mediante el yoga del conocimiento. Quienes conocen aquello en que todo este mundo está establecido se vuelven inmortales.