మహాభారతం · అధ్యాయం 5.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.44.1
सनत्सुजात यामिमां परां त्वं ।
ब्राह्मीं वाचं वदसे विश्वरूपाम्।
परां हि कामेन सुदुर्लभां कथां ।
प्रब्रूहि मे वाक्यमिदं कुमार । ॥ ५.४४.१ ॥
సనత్సుజాతా, నీవు పలుకుతున్న ఈ పరమమైన, బ్రాహ్మీ, విశ్వరూపమైన వాణిని, కోరికతో కూడా పొందడానికి అత్యంత దుర్లభమైన ఆ పరమ కథను, కుమారా, నాకు వివరించుము.
5.44.2
नैतद्ब्रह्म त्वरमाणेन लभ्यं ।
यन्मां पृच्छन्नतिहृष्यस्यतीव।
बुद्धौ विलीने मनसि प्रचिन्त्य ।
विद्या हि सा ब्रह्मचर्येण लभ्या ॥ ५.४४.२ ॥
ఈ బ్రహ్మము తొందరపడేవానికి లభించదు; నన్ను అడుగుతూ నీవు ఎంతో సంతోషిస్తున్నావు. బుద్ధి మనస్సులో లీనమైన తర్వాత బాగా ఆలోచించినప్పుడే ఆ విద్య బ్రహ్మచర్యం ద్వారా లభిస్తుంది.
5.44.3
अत्यन्तविद्यामिति यत्सनातनीं ।
ब्रवीषि त्वं ब्रह्मचर्येण सिद्धाम्।
अनारभ्यां वसतीह कार्यकाले ।
कथं ब्राह्मण्यममृतत्वं लभेत ॥ ५.४४.३ ॥
నీవు చెప్పే ఈ సనాతనమైన, అత్యంత ఉన్నతమైన విద్య బ్రహ్మచర్యంతో సిద్ధిస్తుంది అంటున్నావు; కానీ కార్యకాలంలో అది ఇక్కడ ప్రారంభించబడనిదిగా ఉంటుంది. మరి బ్రాహ్మణత్వం, అమృతత్వం ఎలా పొందబడతాయి?
5.44.4
अव्यक्तविद्यामभिधास्ये पराणीं ।
बुद्ध्या च तेषां ब्रह्मचर्येण सिद्धाम्।
यां प्राप्यैनं मर्त्यलोकं त्यजन्ति ।
या वै विद्या गुरुवृद्धेषु नित्या ॥ ५.४४.४ ॥
అవ్యక్తమైన, పరమమైన విద్యను నేను వివరిస్తాను; అది బుద్ధి ద్వారా, వారి బ్రహ్మచర్యం ద్వారా సిద్ధిస్తుంది. దాన్ని పొంది మనుషులు ఈ మర్త్యలోకాన్ని విడిచిపెడతారు. ఆ విద్య గురువులలో, పెద్దలలో నిత్యంగా ఉంటుంది.
5.44.5
ब्रह्मचर्येण या विद्या शक्या वेदितुमञ्चसा ।
तत्कथं ब्रह्मचर्यं स्यादेतद्ब्रह्मन्ब्रवीहि मे ॥ ५.४४.५ ॥
బ్రహ్మచర్యం ద్వారా సులభంగా తెలుసుకోగలిగే ఆ విద్య ఎలా బ్రహ్మచర్యమవుతుంది? ఓ బ్రాహ్మణా, దాన్ని నాకు చెప్పు.
5.44.6
आचार्ययोनिमिह ये प्रविश्य ।
भूत्वा गर्भे ब्रह्मचर्यं चरन्ति।
इहैव ते शास्त्रकारा भवन्ति ।
प्रहाय देहं परमं यान्ति योगम् ॥ ५.४४.६ ॥
ఇక్కడ ఆచార్యుని గర్భంలో ప్రవేశించి, గర్భంలోనే ఉన్నట్లుగా బ్రహ్మచర్యాన్ని అనుసరించే వారు ఇక్కడే శాస్త్రకారులవుతారు; దేహాన్ని విడిచి వారు పరమ యోగాన్ని పొందుతారు.
5.44.7
अस्मिँल्लोके वै जयन्तीह कामा-
न्ब्राह्मीं स्थितिं ह्यनुतितिक्षमाणाः।
त आत्मानं निर्हरन्तीह देहा-
न्मुञ्जादिषीकामिव सत्वसंस्थाः ॥ ५.४४.७ ॥
ఈ లోకంలో వారు కోరికలను జయిస్తారు, బ్రాహ్మీ స్థితిని ఓర్పుతో సహిస్తారు; సత్త్వంలో నిలిచినవారు ఇక్కడ మునుజ గడ్డి పుల్లను తీసినట్లుగా ఆత్మను దేహం నుండి తీసివేస్తారు.
5.44.8
शरीरमेतौ कुरुतः पिता माता च भारत ।
आचार्यशास्ता या जातिः सा पुण्या साऽऽजराऽमम ॥ ५.४४.८ ॥
ఓ భారతా, తండ్రి మరియు తల్లి ఈ రెండు దేహాలను సృష్టిస్తారు; ఆచార్యుడు, శాస్తా ఇచ్చే జన్మ పవిత్రమైనది, జరారహితమైనది, మార్పులేనిది.
5.44.9
यः प्रावृणोत्यवितथेन वर्णा-
नृतं कुर्वन्नमृतं संप्रयच्छम्।
तं मन्येत पितरं मातरं च ।
तस्मै न द्रुह्येत्कतमस्य जानन् ॥ ५.४४.९ ॥
సత్యంగా వర్ణాలను కప్పేవాడు, సత్యాన్ని ఆచరించి అమృతాన్ని ఇచ్చేవాడు — అతన్ని తండ్రిగా, తల్లిగా భావించాలి; తెలిసి ఎవరికైనా అతనికి ద్రోహం చేయకూడదు.
5.44.10
गुरुं शिष्यो नित्यमभिवादयीत ।
स्वाध्यायमिच्छेच्छुचिरप्रमत्तः।
मानं न कुर्यान्नादधीत रोप-
मेप प्रथमो ब्रह्मचर्यस्य पादः ॥ ५.४४.१० ॥
శిష్యుడు ఎల్లప్పుడూ గురువుకు అభివాదం చేయాలి. శుచిగా, అప్రమత్తంగా స్వాధ్యాయాన్ని కోరాలి. గర్వం చూపకూడదు, కోపాన్ని పట్టుకోకూడదు. ఇది బ్రహ్మచర్యానికి మొదటి పాదం.
5.44.11
शिष्यवृत्तिक्रमेणैव विद्यामाप्नोति यः शुचिः ।
ब्रह्मचर्यव्रतस्यास्य प्रथमः पाद उच्यते ॥ ५.४४.११ ॥
శుచిగా శిష్యవృత్తి క్రమంలోనే ఎవరు విద్యను పొందుతారో, అదే బ్రహ్మచర్య వ్రతానికి మొదటి పాదం అని చెప్పబడుతుంది.
5.44.12
आचार्यस्य प्रियं कुर्यात्प्राणैरपि धनैरपि ।
कर्मणा मनसा वाचा द्वितीयः पाद उच्यते ॥ ५.४४.१२ ॥
ఆచార్యునికి ప్రాణాలతోనూ ధనంతోనూ ప్రియమైన కార్యం చేయాలి. కర్మతో, మనసుతో, వాక్కుతో చేయడమే రెండవ పాదం అని చెప్పబడుతుంది.
5.44.13
समा गुरौ यथा वृत्तिर्गरुपत्न्यां तथा चरेत् ।
तत्पुत्रे च तथा कुर्वन्द्वितीयः पाद उच्यते ॥ ५.४४.१३ ॥
గురువు పట్ల ఎలా ప్రవర్తించాలో, గురుపత్ని పట్ల కూడా అలాగే ప్రవర్తించాలి. ఆయన కుమారుని పట్ల కూడా అలాగే చేయువాడు రెండవ పాదం అని చెప్పబడతాడు.
5.44.14
आचार्येणात्मकृतं विजानन् ।
ज्ञात्वा चार्थं भावितोऽस्मीत्यनेन ।
यन्मन्यते तं प्रति हृष्टबुद्धिः ।
स वै तृतीयो ब्रह्मचर्यस्य पादः ॥ ५.४४.१४ ॥
ఆచార్యుడు చేసిన ఉపకారాన్ని తెలుసుకుని, అర్థాన్ని గ్రహించి, 'దీనివల్ల నేను సంస్కరింపబడ్డాను' అని భావించి, సంతోషించిన మనసుతో అతనిపై మనస్సు నిలిపేవాడే బ్రహ్మచర్యానికి మూడవ పాదం.
5.44.15
नाचार्यस्यानपाकृत्य प्रवासं ।
प्राज्ञः कुर्वीत नैतदहं करोमि।
इतीव मन्येत न भाषयेत ।
स वै चतुर्थो ब्रह्मचर्यस्य पादः ॥ ५.४४.१५ ॥
ఆచార్యుని నుండి దూరంగా విదేశవాసం చేయకూడదు; జ్ఞాని అలా చేయడు. 'నేను ఇది చేయను' అని భావించినా చెప్పకూడదు. ఇదే బ్రహ్మచర్యానికి నాలుగవ పాదం.
5.44.16
कालेन पादं लभते तथार्थं ।
ततश्च पादं गुरुयोगतश्च।
उत्साहयोगेन च पादमृच्छे-
च्छास्त्रेण पादं च ततोऽभियाति ॥ ५.४४.१६ ॥
కాలక్రమంలో ఒక పాదాన్ని పొందుతాడు; అలాగే ధనాన్నీ (అర్థాన్నీ). తరువాత గురుసంబంధం వల్ల ఒక పాదం, ఉత్సాహయోగం వల్ల ఒక పాదం, శాస్త్రం ద్వారా ఒక పాదం పొందుతాడు; తరువాత ముందుకు సాగుతాడు.
5.44.17
धर्मादयो द्वादश यस्य रूप-
मन्यानि चाङ्गानि तथा बलं च।
आचार्ययोगे फलतीति चाहु-
र्ब्रह्मार्थयोगेन च ब्रह्मचर्यम् ॥ ५.४४.१७ ॥
ధర్మం మొదలైన పన్నెండు దేని రూపమో, ఇతర అంగాలూ బలమూ కూడా; 'ఆచార్య సంబంధం వల్ల ఫలిస్తుంది' అని, బ్రహ్మార్థ సంబంధం వల్ల బ్రహ్మచర్యం అని చెబుతారు.
5.44.18
एवं प्रवृत्तो यदुपालभेत वै ।
धनमाचार्याय तदनुप्रयच्छेत्।
स तां वृत्तिं बहुगुणामेवमेति ।
गुरोः पुत्रे भवति च वृत्तिरेषा ॥ ५.४४.१८ ॥
ఇలా నిమగ్నుడైనవాడు ఆచార్యుని నిందిస్తే, ఆ ధనాన్ని ఆచార్యునికే అర్పించాలి. అతడు అనేక గుణాలతో కూడిన ఆ ప్రవర్తనను ఈ విధంగా పొందుతాడు; గురుపుత్రునిపట్ల కూడా ఇదే ప్రవర్తన.
5.44.19
एवं वसन्सर्वतो वर्धतीह ।
बहून्पुत्रांल्लभते च प्रतिष्ठाम्।
वर्षन्ति चास्मै प्रदिशो दिशश्च ।
वसत्यस्मिन्ब्रह्मचर्ये जनाश्च ॥ ५.४४.१९ ॥
ఇలా జీవిస్తూ అతడు ఇక్కడ అన్ని విధాలా వృద్ధి చెందుతాడు; అనేకమంది పుత్రులను, స్థిరమైన కీర్తిని పొందుతాడు. అతనికోసం దిక్కులు, ఉపదిక్కులు వర్షిస్తాయి; ఈ బ్రహ్మచర్యంలో ప్రజలూ నివసిస్తారు.
5.44.20
एतेन ब्रह्मंचर्येण देवा देवत्वमाप्नुवन् ।
ऋषयश्च महाभागा ब्रह्मलोकं मनीषिणः ॥ ५.४४.२० ॥
ఈ బ్రహ్మచర్యం ద్వారానే దేవతలు దేవత్వాన్ని పొందారు; మహాభాగ్యులైన ఋషులు, మనీషులు బ్రహ్మలోకాన్ని చేరారు.
5.44.21
गन्धर्वाणामनेनैव रूपमप्सरसमभूत् ।
एतेन ब्रह्मचर्येण सूर्योऽप्यह्नाय जायते ॥ ५.४४.२१ ॥
దీని వల్లే గంధర్వులకు అప్సరస రూపం కలిగింది; ఈ బ్రహ్మచర్యం వల్లే సూర్యుడు కూడా పగలు కోసం జన్మిస్తాడు.
5.44.22
आकाङ्क्ष्यार्थस्य संयोगाद्रसभेदार्थिनामिव ।
एवं ह्येते समाज्ञाय तादृग्भावं गता इमे ॥ ५.४४.२२ ॥
రసభేదాలను కోరినవారు తమ లక్ష్య సంయోగంతో తృప్తి పొందినట్లు, వీరు దీనిని బాగా తెలుసుకుని అటువంటి స్థితిని పొందారు.
5.44.23
य आश्रयेत्पावयेच्चापि राज-
न्सर्वं शरीरं तपसा तप्यमानः।
एतेन वै बाल्यमभ्येति विद्वान् ।
मृत्युं तथा स जयत्यन्तकाले ॥ ५.४४.२३ ॥
ఓ రాజా, దీనిని ఆశ్రయించి తపస్సుతో తనువంతా పవిత్రం చేసుకునే విద్వాంసుడు దీని వల్లే బాల్యావస్థను తిరిగి పొందుతాడు; అంత్యకాలంలో మృత్యువును కూడా ఇలాగే జయిస్తాడు.
5.44.24
अन्तवतः क्षत्रिय ते जयन्ति ।
लोकाञ्जनाः कर्मणा निर्मलेन ।
ब्रह्मैव विद्वांस्तेन चाभ्येति सर्वं ।
नान्यः पन्था अयनाथ विद्यते ॥ ५.४४.२४ ॥
ఓ క్షత్రియా, నశ్వర లోకాలను జనులు జయిస్తారు; నిర్మల కర్మతో విద్వాంసుడు బ్రహ్మాన్ని మాత్రమే పొంది, దాని ద్వారా సర్వాన్నీ పొందుతాడు; గమనానికి దీనికి తప్ప మరో మార్గం లేదు.
5.44.25
आभाति शुक्लमिव लोहितमि-
वाथो कृष्णमथाञ्जनं काद्रवं वा।
सद्ब्रह्मणः पश्यति योऽत्र विद्वा-
न्कथं रूपं तदमृतमक्षरं पदम् ॥ ५.४४.२५ ॥
ఇక్కడ సత్ బ్రహ్మాన్ని చూసే విద్వాంసుడు, తెలుపుగానో ఎరుపుగానో నలుపుగానో అంజనంలా లేదా గోధుమరంగులో కనిపించే ఆ అమృతమైన అక్షర పదపు రూపాన్ని ఎలా తెలుసుకుంటాడు?
5.44.26
आभाति शुक्लमिव लोहितमि-
वाथो कृष्णमायसमर्कवर्णम्।
न पृथिव्यां तिष्ठति नान्तरिक्षे ।
नैतत्समुद्रे सलिलं बिभर्ति ॥ ५.४४.२६ ॥
అది తెలుపులా, ఎఱుపులా, లేదా నలుపు, ఇనుము రంగు, సూర్యవర్ణంలా కనిపిస్తుంది; అది భూమిపై నిలువదు, అంతరిక్షంలోనూ నిలువదు; సముద్రజలాన్నీ ధరించదు.
5.44.27
न तारकासु न च विद्युदाश्रितं ।
न चाभ्रेषु दृश्यते रूपमस्य।
न चापि वायौ न च देवतासु ।
नैतच्चन्द्रे दृश्यते नोत सूर्ये ॥ ५.४४.२७ ॥
నక్షత్రాలలోనూ, మెరుపులో ఆశ్రయించి ఉన్నదీ కాదు; మేఘాలలోనూ దాని రూపం కనిపించదు; వాయువులోనూ, దేవతలలోనూ కాదు; ఇది చంద్రునిలోనూ కనిపించదు, సూర్యునిలోనూ కాదు.
5.44.28
नैवर्क्षु तन्न यजुष्षु नाप्यथर्वसु ।
न दृश्यते वै विमलेषु सामसु।
रथन्तरे बार्हद्रथे वापि राज-
न्महाव्रते नैव दृश्येद्भ्रुवं तत् ॥ ५.४४.२८ ॥
అది ఋక్కులలోనూ కనిపించదు, యజుస్సులలోనూ కాదు, అథర్వలలోనూ కాదు; నిర్మల సామాలలోనూ కనిపించదు; ఓ రాజా, రథంతరంలో, బార్హద్రథంలో లేదా మహావ్రతంలో కూడా అది కనిపించదు.
5.44.29
अपारणीयं तमसः परस्ता-
त्तदन्तकोऽप्येति विनाशकाले।
अणीयो रूपं क्षुरधारया समं ।
महच्च रूपं तद्वै पर्वतेभ्यः ॥ ५.४४.२९ ॥
అది చీకటికి అవతల ఉంది, దాటడానికి అసాధ్యమైనది; వినాశ కాలంలో యముడు కూడా దానిని చేరుతాడు. అది సూక్ష్మాతి సూక్ష్మమైన రూపం, క్షురపు అంచుతో సమానం; ఆ రూపమే పర్వతాలకంటే మహత్తరమైనది.
5.44.30
सा प्रतिष्ठा तदमृतं लोकास्तद्ब्रह्म तद्यशः ।
भूतानि जझिरे तस्मात्प्रलयं यान्ति तत्र हि ॥ ५.४४.३० ॥
అదే ఆధారం, అదే అమృతం, అవే లోకాలు; అదే బ్రహ్మం, అదే యశస్సు. భూతాలు దాని నుండే జన్మించాయి; దానిలోనే అవి ప్రళయాన్ని పొందుతాయి.
5.44.31
अनामयं तन्महदुद्यतं यशो ।
वाचो विकारं कवयो वदन्ति।
यस्मिञ्जगत्सर्वमिदं प्रतिष्ठितं ।
ये तद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ५.४४.३१ ॥
అది నిర్దోషమైన, మహత్తరమైన, ఉన్నతమైన కీర్తి; దానిని కవులు వాక్కు యొక్క వికారమని అంటారు. ఈ సమస్త జగత్తు దేనియందు స్థిరంగా ఉందో, దానిని తెలిసినవారు అమరులవుతారు.
5.44.32
तदेतदह्ना संस्थितं भाति सर्वं ।
तदात्मवित्पश्यति ज्ञानयोगात्।
तस्मिञ्जगत्सर्वमिदं प्रतिष्ठितं ।
ये तद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ५.४४.३२ ॥
అదే ఇది, పగటి వెలుగులో స్థిరంగా నిలిచి సర్వం ప్రకాశిస్తుంది. ఆత్మను తెలిసినవాడు జ్ఞానయోగం ద్వారా దానిని చూస్తాడు. ఈ సమస్త జగత్తు దేనియందు స్థిరంగా ఉందో, దానిని తెలిసినవారు అమరులవుతారు.