ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.45.1
शोकः क्रोधश्च लोभश्च कामो मानः परासुता ।
ईर्ष्या मोहो विवित्सा च कृपाऽसूया जुगुप्सुता ॥ ५.४५.१ ॥
ಶೋಕ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಕಾಮ, ಮಾನ, ಪರಾಸುತಾ, ಈರ್ಷ್ಯೆ, ಮೋಹ, ವಿವಿತ್ಸಾ, ಕೃಪೆ, ಅಸೂಯೆ, ಜುಗುಪ್ಸುತಾ.
5.45.2
द्वादशैते महादोषा मनुष्यप्राणनाशनाः ।
एकैकमेते राजेन्द्र मनुष्यान्पर्युपासते।
यौराविष्टो नरः पापं मूढसंज्ञो व्यवस्यति ॥ ५.४५.२ ॥
ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಮಹಾದೋಷಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಇವು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಮೂಢ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಪಾಪವನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.45.3
स्पृहयालुरुग्रः परुषो वा वदान्यः ।
क्रोधं बिभ्रन्मनसा वै विकत्थी।
नृशंसधर्माः षडिमे जना वै ।
प्राप्याप्यर्थं नोत सभाजयन्ते ॥ ५.४५.३ ॥
ಆಸೆಬುರುಕ, ಉಗ್ರ, ಕಠೋರ, ಅಥವಾ ದಾನಶೀಲ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಹೊತ್ತವನು, ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸಕ — ಈ ಆರು ಜನರು ಕ್ರೂರ ಸ್ವಭಾವದವರು. ಸಂಪತ್ತು ಪಡೆದರೂ ಅವರು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
5.45.4
संभोगसंविद्विषमोऽतिमानी ।
दत्त्वा विकत्थी कृपणो दुर्बलश्च।
बहुप्रशंकसी वनिताद्विट् सदैव ।
सप्तैवोक्ताः पापशीला नृशंसाः ॥ ५.४५.४ ॥
ಭೋಗ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮನಾದವನು, ಅತಿ ಅಭಿಮಾನಿ, ದಾನಮಾಡಿಯೂ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾಡುವವನು, ಜಿಪುಣ, ದುರ್ಬಲ, ಹೆಚ್ಚು ಹೊಗಳಿಕೆ ಬಯಸುವವನು, ಸದಾ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವನು — ಈ ಏಳು ಜನರೇ ಪಾಪಶೀಲರು ಮತ್ತು ಕ್ರೂರರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
5.45.5
धर्मश्च सत्यं च तपो दमश्च ।
अमात्सर्यं ह्रीस्तितिक्षानसूया।
दानं श्रुतं चैव धृतिः क्षमा च ।
महाव्रता द्वादश ब्राह्मणस्य ॥ ५.४५.५ ॥
ಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ದಮ, ಅಮಾತ್ಸರ್ಯ, ಹ್ರೀ, ತಿತಿಕ್ಷೆ, ಅನಸೂಯೆ, ದಾನ, ಶ್ರುತ, ಧೃತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ — ಇವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹನ್ನೆರಡು ಮಹಾವ್ರತಗಳು.
5.45.6
यो नैतेभ्यः प्रच्यवेद्द्वादशभ्यः ।
सर्वामपीमां पृथिवीं स शिष्यात्।
त्रिभिर्द्वाभ्यामेकतो वार्थितो यो ।
नास्य स्वमस्तीति च वेदितव्यम् ॥ ५.४५.६ ॥
ಈ ಹನ್ನೆರಡರಿಂದ ಯಾರು ಚ್ಯುತನಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಈ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಬಲ್ಲನು. ಮೂವರಿಂದ, ಇಬ್ಬರಿಂದ, ಅಥವಾ ಒಬ್ಬರಿಂದ ಯಾಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೆ ತನ್ನದೆಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
5.45.7
दमस्त्यागोऽथाप्रमाद इत्येतेष्वमृतं स्थितम् ।
एतानि ब्रह्ममुख्यानां ब्राह्मणानां मनीषिणाम् ॥ ५.४५.७ ॥
ದಮ, ತ್ಯಾಗ, ಅಪ್ರಮಾದ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅಮೃತವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ, ಮನೀಷಿಗಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಗುಣಗಳು ಇವೇ.
5.45.8
सद्वाऽसद्वा परीवादे ब्राह्मणस्य न शस्यते ।
नरकप्रतिष्ठास्ते स्युर्य एवं कुरुते जनाः ॥ ५.४५.८ ॥
ಸತ್ಯವಾಗಲಿ ಸುಳ್ಳಾಗಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹವಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವ ಜನರು ನರಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವರು.
5.45.9
मदोऽष्टादशदोषः स स्यात्पुरा योऽप्रकीर्तितः ।
लोकद्वेष्यं प्रतिकूल्यमभ्यसूया मृषावचः ॥ ५.४५.९ ॥
ಮದವು ಹದಿನೆಂಟು ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ: ಲೋಕದ್ವೇಷ, ಪ್ರತಿಕೂಲತೆ, ಅಸೂಯೆ, ಸುಳ್ಳು ಮಾತು.
5.45.10
कामक्रोधौ पारतन्त्र्यं परिवादोऽथ पैशुनम् ।
अर्थहानिर्विवादश्च मात्सर्यं प्राणिपीडनम् ॥ ५.४५.१० ॥
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಪರಾಧೀನತೆ, ನಿಂದೆ, ಚಾಡಿ, ಧನನಷ್ಟ, ವಿವಾದ, ಮಾತ್ಸರ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದು.
5.45.11
ईर्ष्या मोदोऽतिवादश्च संज्ञानाशोऽभ्यसूयिता ।
तस्मात्प्राज्ञो न माद्येत सदा ह्येतद्विगर्हितम् ॥ ५.४५.११ ॥
ಈರ್ಷ್ಯೆ, ಹರ್ಷ, ಅತಿವಾದ, ಸಂಜ್ಞಾನಾಶ, ಅಸೂಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಎಂದಿಗೂ ಮದಿಸಬಾರದು; ಇದು ಸದಾ ನಿಂದನೀಯ.
5.45.12
नभ्यर्थितश्चार्हति शुद्धभावः ॥ ५.४५.१२ ॥
ಶುದ್ಧ ಭಾವವುಳ್ಳವನು ಬೇಡಲ್ಪಟ್ಟರೂ (ದಾನಕ್ಕೆ) ಅರ್ಹನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
5.45.13
त्यक्तद्रव्यः संवसेन्नेह कामा-
द्भिङ्क्ते कर्मस्वाशिषं बाधते च ॥ ५.४५.१३ ॥
ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಮದಿಂದ ವಾಸಿಸಬಾರದು; ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಾಶೆ ಇಟ್ಟವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬಾಧಿತನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
5.45.14
द्रव्यवान्गुणवानेवं त्यागी भवति सात्विकः ।
पञ्चभूतानि पञ्चभ्यो निवर्तयति तादृशः ॥ ५.४५.१४ ॥
ಧನವಂತನೂ ಗುಣವಂತನೂ ತ್ಯಾಗಿಯೂ ಆದವನು ಹೀಗೆ ಸಾತ್ತ್ವಿಕನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಂಥವನು ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.45.15
एतत्समृद्धमप्यृद्धं तपो भवति केवलम् ।
सत्वात्प्रच्यवमानानां सङ्कल्पेन समाहितम् ॥ ५.४५.१५ ॥
ಇದು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೇವಲ ಸಮೃದ್ಧಿಯೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ತಮ್ಮ ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಜಾರಿದವರ ತಪಸ್ಸು ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಲೇ ಸಮಾಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
5.45.16
यतो यज्ञः प्रवर्धन्ते मत्यस्यैवावरोधनात् ।
मनसान्यस्य भवति वाच्यन्यस्याथ कर्मणा ॥ ५.४५.१६ ॥
ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಯಮದಿಂದಲೇ ಯಜ್ಞಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಂದು, ಮಾತಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು, ಕರ್ಮದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು (ಆಗುತ್ತದೆ).
5.45.17
सङ्कल्पसिद्धं पुरुषमसङ्कल्पोऽधितिष्ठति ।
ब्राह्मणस्य विशेषेण किञ्चान्यदपि मे श्रृणु ॥ ५.४५.१७ ॥
ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಸಿದ್ಧನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ಅಸಂಕಲ್ಪವು ಆಳುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ. ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
5.45.18
अध्यापयेन्महदेतद्यशस्यं ।
वाचो विकराः कवयो वदन्ति।
अस्मिन्योगे सर्वमिदं प्रतिष्ठितं ।
ये तद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ५.४५.१८ ॥
ಇದನ್ನು ಮಹತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿದಾಯಕ ಉಪದೇಶವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಬೇಕು. ಕವಿಗಳು ವಾಣಿಯ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅಮರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
5.45.19
न कर्मणा सुकृतेनैव राजन् ।
सत्यं जयेज्जुहुयाद्वा यजेद्वा।
नैतेन वालोऽमृत्युमभ्येति राजन् ।
रतिं चासौ न लभत्यन्तकाले ॥ ५.४५.१९ ॥
ರಾಜನೇ, ಕರ್ಮದಿಂದಾಗಲಿ ಸತ್ಕರ್ಮದಿಂದಾಗಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ; ಸತ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದರಿಂದಾಗಲಿ, ಹೋಮ ಮಾಡುವುದರಿಂದಾಗಲಿ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವುದರಿಂದಾಗಲಿ ಅಲ್ಲ. ರಾಜನೇ, ಇವುಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಮರಣವನ್ನು ದಾಟುವುದಿಲ್ಲ; ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಆನಂದ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
5.45.20
तृष्णीमेक उपासीत चेष्टेत मनसापि न ।
तथा संस्तुतिनिन्दाभ्यां प्रीतिरोषौ विवर्जयेत् ॥ ५.४५.२० ॥
ಒಬ್ಬನೇ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರಬೇಕು; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಯಾವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಬಾರದು. ಅದರಂತೆಯೇ ಹೊಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಂದೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ರೋಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
5.45.21
अत्रैव तिष्ठन्क्षत्रिय ब्रह्माविशति पश्यति ।
वेदेषु चानुपूर्व्येण एतद्विद्वन्ब्रवीमि ते ॥ ५.४५.२१ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯನೇ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ವಿದ್ವಾಂಸನೇ, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.