Mahābhārata · Adhyāya 5.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.54.1
एवमेतन्महाराज यथावदसि भारत ।
युद्धे विनाशः क्षत्रस्य गाण्डीवेन प्रदृश्यते ॥ ५.५४.१ ॥
Demikianlah, wahai raja agung, keturunan Bharata, sebagaimana engkau katakan dengan benar: dalam perang, kehancuran para kṣatriya akan terlihat melalui busur Gāṇḍīva.
5.54.2
इदं तु नाभिजानामि तव धीरस्य नित्यशः ।
यत्पुत्रवशमागच्छेस्तत्त्वज्ञः सव्यसाचिनः ॥ ५.५४.२ ॥
Namun hal ini tidak kumengerti darimu, yang selalu teguh dan mengetahui kebenaran: bagaimana engkau jatuh di bawah kuasa putra-putramu terhadap Savyasācin.
5.54.3
नैष कालो महाराज तव शश्वत्कृतागसः ।
त्वया ह्येवादितः पार्था निकृता भरतर्षभ ॥ ५.५४.३ ॥
Ini bukan saatnya bagimu, wahai raja agung, yang selalu berbuat salah. Wahai banteng keturunan Bharata, sejak awal engkaulah yang menipu putra-putra Pṛthā.
5.54.4
पिता श्रेष्ठः सुहृद्यश्च सम्यक्प्रणिहितात्मवान् ।
आस्थेयं हि हितं तेन न द्रोग्धा गुरुरुच्यते ॥ ५.५४.४ ॥
Ayah adalah yang terbaik dan sahabat yang berbudi, jiwanya terkendali dengan baik. Nasihatnya yang bermanfaat harus diikuti, sebab yang tidak mengkhianati disebut guru.
5.54.5
इदं जितमिदं लब्धमिति श्रुत्वा पराजितान् ।
द्यूतकाले महाराज स्मरसे स्म कुमारवत् ॥ ५.५४.५ ॥
«Ini telah kita menangkan, ini telah kita peroleh!» Mendengar ucapan para yang kalah, wahai raja agung, pada waktu permainan dadu engkau bergembira seperti anak kecil — apakah engkau ingat?
5.54.6
परुषाण्युच्यमानांश्च पुरा पार्थानुपेक्षसे ।
कृत्स्नं राज्यं जयन्तीति प्रपातं नानुपश्यसि ॥ ५.५४.६ ॥
Dahulu, ketika kata-kata kasar diucapkan kepada putra-putra Pṛthā, engkau mengabaikannya. Engkau tidak melihat kejatuhan bahwa mereka akan menaklukkan seluruh kerajaan.
5.54.7
पित्र्यं राज्यं महाराज कुरवस्ते सजाङ्गलाः ।
अथ वीरैर्जितामुर्वीमखिलां प्रत्यपद्यथाः ॥ ५.५४.७ ॥
Wahai raja agung, bangsa Kuru memiliki kerajaan warisan bersama tanah Jāṅgala; kemudian engkau memperoleh kembali seluruh bumi yang ditaklukkan para pahlawan.
5.54.8
बाहुवीर्यार्जिता भूमिस्तव पार्थैर्निवेदिता ।
मयेदं कृतमित्येव मन्यसे राजसत्तम ॥ ५.५४.८ ॥
Tanahmu, diperoleh dengan kekuatan lengan, telah diserahkan kepadamu oleh para Pārtha. Wahai yang terbaik di antara raja, engkau mengira: 'Ini aku yang melakukannya'.
5.54.9
ग्रस्तान्गन्धर्वराजेन मज्जतो ह्यप्लवेऽम्भसि ।
आनिनाय पुनः पार्थः पुत्रांस्ते राजसत्तम ॥ ५.५४.९ ॥
Putra-putramu, yang ditangkap raja Gandharva dan tenggelam di air tanpa rakit, wahai yang terbaik di antara raja, dibawa kembali oleh sang Pārtha.
5.54.10
कुमारवच्च स्मयसे द्यूते विनिकृतेषु यत् ।
पाण्डवेषु वने राजन्प्रव्रजत्सु पुनःपुनः ॥ ५.५४.१० ॥
Wahai raja, engkau tertawa seperti anak kecil atas para Pāṇḍava yang ditipu dalam permainan dadu dan berulang kali diusir ke hutan.
5.54.11
प्रवर्षतः शरव्रातानर्जुनस्य शितान्बहून् ।
अप्यर्णवा विशुष्येयुः किं पुनर्मासयोनयः ॥ ५.५४.११ ॥
Ketika Arjuna menurunkan hujan panah tajamnya yang banyak, bahkan samudra pun akan mengering; apalagi air yang lahir dari awan.
5.54.12
अस्यतां फाल्गुनः श्रेष्ठो गाण्डीवं धनुषां वरम् ।
केशवः सर्वभूतानामायुधानां सुदर्शनम् ।
वानरो रोचमानश्च केतुः केतुमतां वरः ॥ ५.५४.१२ ॥
Di antara para pemanah Phalguna yang terbaik, di antara busur Gāṇḍīva yang paling utama; di antara semua makhluk Keśava, di antara senjata Sudarśana, dan di antara para pembawa panji panji kera yang bercahaya adalah yang terbaik.
5.54.13
एवमेतानि स रथो वहते सह यो रणे ।
क्षपयिष्यति नो राजन्कालचक्रमिवोद्यतम् ॥ ५.५४.१३ ॥
Wahai raja, kusir kereta yang membawa semua ini ke medan perang akan menghancurkan kita seperti roda waktu yang terangkat.
5.54.14
तस्याद्य वसुधा राजन्निखिला भरतर्षभ ।
यस्य भीमार्जिनौ योधौ स राजा राजसत्तम ॥ ५.५४.१४ ॥
Wahai raja, banteng keturunan Bharata, hari ini seluruh bumi akan menjadi miliknya, raja yang prajuritnya Bhīma dan Arjuna, wahai yang terbaik di antara raja.
5.54.15
तथा भीमहतप्रायां मञ्जन्तीं तव वाहिनीम् ।
दुर्योधनमुखा दृष्ट्वा क्षयं यास्यन्ति कौरवाः ॥ ५.५४.१५ ॥
Demikianlah, melihat pasukanmu hampir dihancurkan oleh Bhīma dan tenggelam, para Kaurava yang dipimpin Duryodhana akan menuju kehancuran.
5.54.16
न भीमार्जुनयोर्भीता लप्स्यन्ते विजयं विभो ।
तव पुत्रा महाराज राजानश्चानुसारिणः ॥ ५.५४.१६ ॥
Wahai penguasa agung, putra-putramu dan raja-raja yang mengikuti mereka, karena takut kepada Bhīma dan Arjuna, tidak akan memperoleh kemenangan, wahai raja agung.
5.54.17
मत्स्यास्त्वामद्य नार्चन्ति पञ्चालाश्च सकेकयाः ।
साल्वेयाः शूरसेनाश्च सर्वे त्वामवजानते ॥ ५.५४.१७ ॥
Kaum Matsya, Pañcāla bersama Kekaya, Sālveya dan Śūrasena — hari ini tidak seorang pun dari mereka menghormatimu; semuanya merendahkanmu.
5.54.18
पार्थं ह्येते गताः सर्वे वीर्यज्ञास्तस्य धीमतः ।
भक्त्या ह्यस्य विरुध्यन्ते तव पुत्रैः सदैव ते ॥ ५.५४.१८ ॥
Semua ini telah berpihak kepada Pārtha, karena mereka mengetahui keberanian orang bijak itu; karena bakti kepadanya, mereka selalu menentang putra-putramu.
5.54.19
अनर्हानेव तु वधे धर्मयुक्तान्विकर्मणा ।
योऽक्लेशयत्पाण्डुपुत्रान्यो विद्वेष्ट्यधुनापि वै ॥ ५.५४.१९ ॥
Dia yang menyengsarakan putra-putra Pāṇḍu, yang berpegang pada dharma dan tidak layak dibunuh, dengan perbuatan jahatnya, dan yang bahkan kini masih membenci mereka.
5.54.20
सर्वोपायैर्नियन्तव्यः सानुगः पापपुरुषः ।
तव पुत्रो महाराज नानुशोचितुमर्हसि ॥ ५.५४.२० ॥
Wahai raja agung, orang jahat itu beserta para pengikutnya harus dikendalikan dengan segala cara; engkau tidak sepatutnya berduka atas putramu.
5.54.21
अपरोहं महाराज साक्षाच्चैनं ब्रवीम्यहम् ।
द्यूतकाले मया चोक्तं विदुरेण च धीमता ॥ ५.५४.२१ ॥
Wahai raja agung, tanpa menyembunyikan apa pun, aku berbicara langsung kepadanya: pada saat permainan dadu aku telah mengatakannya, dan Vidura yang bijaksana pun telah mengatakannya.
5.54.22
यदिदं ते विलपितं पाण्डवान्प्रति भारत ।
अनीशेनैव राजेन्द्र सर्वमेतन्निरर्थकम् ॥ ५.५४.२२ ॥
Wahai keturunan Bharata, semua ratapanmu tentang para Pāṇḍava ini sia-sia, wahai raja di antara raja; ini adalah ratapan orang yang tak berkuasa.