Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 5.59

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.59.1

ब्रूहि सञ्जय यच्छेषं वासुदेवादनन्तरम् ।
यजर्जुन उवाच त्वां परं कौतूहलं हि मे ॥ ५.५९.१ ॥

संजया, वासुदेवानंतर अर्जुनाने जे उर्वरित सांगितले ते सांग. ते ऐकण्याची मला फार उत्सुकता आहे.

5.59.2

वासुदेववचः श्रुत्वा कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
उवाच काले दुर्धर्षो वासुदेवस्य शृण्वतः ॥ ५.५९.२ ॥

वासुदेवाचे वचन ऐकून कुंतीपुत्र धनंजय, दुर्धर्ष, योग्य काळी वासुदेव ऐकत असताना बोलला.

5.59.3

पितामहं शान्तनवं धृतराष्ट्रं च सञ्जय ।
द्रोणं कृपं च शल्यं च महाराजं च बाह्लिकम् ॥ ५.५९.३ ॥

पितामह शंतनुपुत्र (भीष्म), धृतराष्ट्र, हे संजया, द्रोण, कृप, शल्य आणि महाराज बाह्लीक.

5.59.4

द्रौणिं च सौमदत्तिं च शकुनिं चापि सौबलम् ।
दुश्शासनं शलं चैव पुरुमित्रं विविंशतिम् ॥ ५.५९.४ ॥

द्रोणपुत्र (अश्वत्थामा), सोमदत्तपुत्र (भूरिश्रवा), शकुनी, सुबलपुत्र शकुनी, दुःशासन, शल, पुरुमित्र आणि विविंशती.

5.59.5

विकर्णं चित्रसेनं च जयत्सेनं च पार्थिवम् ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ दुर्मुखं चापि पौरवम् ॥ ५.५९.५ ॥

विकर्ण, चित्रसेन, राजा जयत्सेन, अवंतीचे दोन राजपुत्र विंद आणि अनुविंद, पौरव दुर्मुखही.

5.59.6

सैन्धवं दुस्सहं चैव भूरिश्रवसमेव च ।
भगदत्तं च राजानं जलसन्धं च पौरवम् ॥ ५.५९.६ ॥

सिंधुराजा (जयद्रथ), दुःसह, भूरिश्रवाही, राजा भगदत्त आणि पौरव जलसंध.

5.59.7

ये चाप्यन्ये पार्थिवास्तत्र योद्धुं ।
समागताः कौरवाणां प्रियार्थम्।
मुमूर्षवः पाण्डवाग्नौ प्रदीप्ते ।
समानीता धार्तराष्ट्रोण सूत ॥ ५.५९.७ ॥

सूता, कौरवांच्या प्रियासाठी तेथे युद्ध करण्यास जमलेले इतर राजेही, जे धृतराष्ट्राच्या पुत्राने आणले आहेत, ते पांडवांच्या पेटलेल्या अग्नीत मरण्याची इच्छा बाळगणारे आहेत.

5.59.8

यथान्यायं कुशलं वन्दनं च ।
समागता मद्वचनेन वाच्याः ॥ ५.५९.८ ॥

यथान्याय कुशल आणि वंदन, माझ्या शब्दांनी जमलेल्यांना सांगावे.

5.59.9

सहामात्यं सञ्जय श्रावयेथाः ॥ ५.५९.९ ॥

संजया, अमात्यांसह त्यांना ऐकवावे.

5.59.10

एवं परिष्वज्य धनञ्जयो मां ।
ततोऽर्थवद्धर्मवच्चापि वाक्यम्।
प्रोवाचेदं वासुदेवं समीक्ष्य ।
पार्थो धीमाँल्लोहितान्तायताक्षः ॥ ५.५९.१० ॥

अशाप्रकारे मला आलिंगन देऊन धनंजय अर्थपूर्ण व धर्मयुक्त वाणी बोलला; वासुदेवाकडे पाहून, बुद्धिमान पार्थ, कडांना लालसर लांब डोळ्यांनी हे म्हणाला.

5.59.11

यथाश्रुतं ते वदतो महात्मनो ।
यदुप्रवीरस्य वचः समाहितम्।
तथैव वाच्यं भवतापि मद्वचः ।
समागतेषु क्षितिपेषु सर्वशः ॥ ५.५९.११ ॥

तुम्ही ऐकल्याप्रमाणे, यादववीरांमध्ये श्रेष्ठ अशा महात्म्याचे बोलणे जसे रचले गेले होते, तसेच तुम्हीही माझे बोलणे जमलेल्या सर्व राजांना सर्व प्रकारे सांगावे.

5.59.12

शराग्निधूमे रथनेमिनादिते ।
धनुस्स्त्रुवेणास्त्रबलापहारिणा ।
यथा न होमः क्रियते महामृधे ।
तथा समेत्य प्रयतध्वमादृताः ॥ ५.५९.१२ ॥

बाणांच्या अग्नीच्या धुरात, रथचक्रांच्या गर्जनेने दुमदुमणाऱ्या, धनुष्यालाच स्रुव करून, अस्त्रबल हरण करणाऱ्या त्या महायुद्धात जसा होम केला जात नाही, तसे आदराने एकत्र येऊन प्रयत्न करा.

5.59.13

न चेत्प्रयच्छध्वममित्रघातिनो ।
युधिष्ठिरस्यार्धमभीप्सितं स्वकम्।
नयामि वः साश्वपदातिकुञ्जरा-
न्दिशं पितॄणामशिवां शितैः शरैः ॥ ५.५९.१३ ॥

हे शत्रुघातक वीरहो, जर तुम्ही युधिष्ठिरांना त्यांना हवा असलेले, त्यांचेच असलेले अर्धे राज्य दिले नाहीत, तर घोडे, पायदळ आणि हत्तींसह तुम्हांला तीक्ष्ण बाणांनी पितरांच्या अशुभ दिशेला पाठवीन.

5.59.14

ततोऽहमामन्त्र्य चतुर्भुजं हरिं ।
धनञ्जयं चैव नमस्य सत्वरम्।
जवेन संप्राप्त इहामरद्युते ।
तवान्तिकं प्रापयितुं वचो महत् ॥ ५.५९.१४ ॥

नंतर मी चतुर्भुज हरि आणि धनंजय यांचा निरोप घेऊन, नमस्कार करून त्वरेने निघालो; हे देवतुल्य तेजस्वी, आपल्याजवळ हा महान संदेश पोहोचवण्यासाठी मी वेगाने येथे आलो आहे.