ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.61.1
पितुरेतद्वचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः ।
आधाय विपुलं क्रोधं पुनरेवेदमब्रवीत् ॥ ५.६१.१ ॥
ପିତାଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ମହାକ୍ରୋଧ ଧାରଣ କରି ପୁନର୍ବାର ଏହା କହିଲେ ।
5.61.2
अशक्या देवसचिवाः पार्थाः स्युरिति यद्भवान् ।
मन्यते तद्भयं व्येतु भवतो राजसत्तम ॥ ५.६१.२ ॥
"ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ସଖା ହେତୁ ଅଜେୟ ବୋଲି ଆପଣ ଯାହା ଭାବନ୍ତି, ସେହି ଭୟ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଦୂର ହେଉ ।"
5.61.3
अकामद्वेषसंयोगाल्लोभद्रोहाच्च भारत ।
उपेक्षया च भावानां देवा देवत्वमाप्नुवन् ॥ ५.६१.३ ॥
ହେ ଭାରତ, କାମ ଓ ଦ୍ୱେଷର ସଂଯୋଗରୁ, ଲୋଭ ଓ ଦ୍ରୋହରୁ, ଏବଂ ଭାବସମୂହର ଉପେକ୍ଷାରୁ ଦେବତାମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ।
5.61.4
इति द्वैपायेनो व्यासो नारदश्च महातपाः ।
जामदग्न्यश्च रामो नः कथामकथयत्पुरा ॥ ५.६१.४ ॥
ଏହିପରି ଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ, ମହାତପା ନାରଦ ଓ ଜମଦଗ୍ନି-ପୁତ୍ର ରାମ ପୂର୍ବେ ଆମକୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ ।
5.61.5
नैव मानुषवद्देवाः प्रवर्तन्ते कदाचन ।
कामात्क्रोधात्तथा लोभाद्द्वेषाच्च भरतर्षभ ॥ ५.६१.५ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଦେବତାମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ପରି କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷରୁ କେବେ ହେଁ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ ।
5.61.6
यदा ह्यग्निश्च वायुश्च धर्म इन्द्रोऽश्विनावपि ।
कामयोगात्प्रवर्तेरन्न पार्था दुःखमाप्नुयुः ॥ ५.६१.६ ॥
ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଧର୍ମ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଦି କାମବଶରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତେ, ତେବେ ପାର୍ଥମାନେ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତେ ।
5.61.7
तस्मान्न भवता चिन्ता कार्यैषा स्यात्कथंचन ।
दैवेष्वपेक्षका ह्येते शश्वद्भावेषु भारत ॥ ५.६१.७ ॥
ତେଣୁ ଆପଣ ଏ ବିଷୟରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏମାନେ ସର୍ବଦା ଦେବତା ଓ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ହେ ଭାରତ।
5.61.8
अथ चेत्कामसंयोगाद्द्वेषो लोभश्च लक्ष्यते ।
देवेषु दैवप्रामाण्यान्नैषां तद्विक्रमिष्यति ॥ ५.६१.८ ॥
କିନ୍ତୁ କାମର ସଂଯୋଗରୁ ଯଦି ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱେଷ ଓ ଲୋଭ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଦେବତା ଓ ଦୈବର ପ୍ରାମାଣ୍ୟ ହେତୁ ତାହା ଏମାନଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ନାହିଁ।
5.61.9
मयाऽभिमन्त्रतः शश्वञ्जातवेदाः प्रशाम्यति ।
दिधक्षुः सकलाँल्लोकान्परिक्षिप्य समन्ततः ॥ ५.६१.९ ॥
ମୋ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ଜାଳିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଏହି ଜାତବେଦା (ଅଗ୍ନି) ସର୍ବଦା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
5.61.10
यद्वा परमकं तेजो येन युक्ता दिवौकसः ।
ममाप्यनुपमं भूयो देवेभ्यो विद्धि भारत ॥ ५.६१.१० ॥
କିମ୍ବା ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ପରମ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ, ତାହା ମୋ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁପମ। ହେ ଭାରତ, ତାହାକୁ ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବୋଲି ଜାଣ।
5.61.11
विदीर्यमाणां वसुधां गिरीणां शिखराणि च ।
लोकस्य पश्यतो राजन्स्थापयाम्यभिमन्त्रणात् ॥ ५.६१.११ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ପୃଥିବୀ ଓ ପର୍ବତ ଶିଖରଗୁଡ଼ିକୁ, ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ମନ୍ତ୍ରବଳରେ ସ୍ଥିର କରିଦେବି।
5.61.12
चेतनाचेतनस्यास्य जङ्गमस्थावरस्य च ।
विनाशाय समुत्पन्नमहं घोरं महास्वनम् ॥ ५.६१.१२ ॥
ଏହି ଚେତନ-ଅଚେତନ, ଜଙ୍ଗମ-ସ୍ଥାବରର ବିନାଶ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଓ ମହାନାଦବିଶିଷ୍ଟ।
5.61.13
अश्मवर्षं च वायुं च शमयामीह नित्यशः ।
जगतः पश्यतोऽभीक्ष्णं भूतानामनुकम्पया ॥ ५.६१.१३ ॥
ପଥର ବର୍ଷା ଓ ବାୟୁକୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ସର୍ବଦା ଶାନ୍ତ କରେ, ଜଗତ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାରେ।
5.61.14
स्तम्भितास्वप्सु गच्छन्ति मया रथपदातयः ।
देवासुराणां भावानामहमेकः प्रवर्तिता ॥ ५.६१.१४ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତମ୍ଭିତ ରଥ ଓ ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟମାନେ ଜଳରେ ଚାଲନ୍ତି; ଦେବାସୁରମାନଙ୍କ ଭାବର ମୁଁ ଏକା ପ୍ରବର୍ତକ।
5.61.15
अक्षौहिणीभिर्यान्देशान्यामि कार्येण केनचित् ।
तत्रापो मे प्रवर्तन्ते यत्र यत्राभिकामये ॥ ५.६१.१५ ॥
କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହ ମୁଁ ଦେଶ ଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଏ; ସେଠାରେ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରେ, ମୋ ପାଇଁ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ।
5.61.16
भयानकानि विषये व्यालादीनि न सन्ति मे ।
मन्त्रगुप्तानि भूतानि न हिंसन्ति यंकराः ॥ ५.६१.१६ ॥
ମୋ ରାଜ୍ୟରେ ଭୟାନକ ବ୍ୟାଳ ଆଦି ନାହାଁନ୍ତି; ମନ୍ତ୍ରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, କ୍ଷତି କରୁଥିବା, ମୋତେ ହିଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
5.61.17
निकामवर्षी पर्जन्यो राजन्विषयवासिनाम् ।
धर्मिष्ठाश्च प्रजाः सर्वा ईतयश्च न सन्ति मे ॥ ५.६१.१७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ଜନ୍ୟ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବର୍ଷା କରେ; ମୋ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ; ମୋ ପାଖରେ ଈତି (ବିପଦ) ନାହିଁ।
5.61.18
अश्विनावथ वाय्वग्नी मरुद्भिः सह वृत्रहा ।
धर्मश्चैव मया द्विष्टान्नोत्सहन्तेऽभिरक्षितुम् ॥ ५.६१.१८ ॥
ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି, ମରୁତମାନଙ୍କ ସହ ବୃତ୍ରହନ୍ତା (ଇନ୍ଦ୍ର), ଏବଂ ଧର୍ମ — ମୋ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
5.61.19
यदि ह्येते समर्थाः स्युर्मद्द्विषस्त्रातुमञ्जसा ।
न स्म त्रयोदश समाः पार्था दुःखभवाप्नुयुः ॥ ५.६१.१९ ॥
ଏମାନେ ମୋ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଠାରୁ ସହଜରେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ, ପୃଥାର ପୁତ୍ରମାନେ ତେର ବର୍ଷ ଦୁଃଖ ଭୋଗି ନ ଥାନ୍ତେ।
5.61.20
नैव देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः ।
शक्तास्त्रातुं मया द्विष्टं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.६१.२० ॥
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁର କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସ କେହି ମୋ ଦ୍ୱେଷ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି; ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
5.61.21
दयभिध्याम्यहं शश्वच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
नैतद्विपन्नपूर्वं मे मित्रेष्वरिषु चोभयोः ॥ ५.६१.२१ ॥
ଶୁଭ ହେଉ କି ଅଶୁଭ, ମୁଁ ସର୍ବଦା ତାହାରି ଧ୍ୟାନ କରେ; ଏହା ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁ ଦୁହିଁଙ୍କ ପ୍ରତି କେବେ ବିଫଳ ହୋଇନାହିଁ।
5.61.22
भविष्यतीदमिति वा यद्ब्रवीमि परन्तप ।
नान्यथा भूतपूर्वं च सत्यवागिति मां विदुः ॥ ५.६१.२२ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ! 'ଏହା ହେବ' ବୋଲି ମୁଁ ଯାହା କହେ, ତାହା ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଭିନ୍ନ ହୋଇନାହିଁ; ତେଣୁ ଲୋକେ ମୋତେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
5.61.23
लोकसाक्षिकमेतन्मे माहात्म्यं दिक्षु विश्रुतम् ।
आश्वासनार्थं भवतः प्रोक्तं न श्लाघया नृप ॥ ५.६१.२३ ॥
ଲୋକ ସାକ୍ଷୀ ଥିବା ମୋର ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ହେ ନୃପ, ତୁମକୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେବା ପାଇଁ ଏହା କହିଛି, ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ନୁହେଁ।
5.61.24
न ह्यहं श्लाघनो राजन्भूतपूर्वः कदाचन ।
असदाचरितं ह्येतद्यदात्मानं प्रशंसति ॥ ५.६१.२४ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ମୁଁ କେବେ ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ନ ଥିଲି; ଯେ ନିଜକୁ ନିଜେ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନୁଚିତ ଆଚରଣ କରେ।
5.61.25
पाण्डवांश्चैव मत्स्यांश्च पाञ्चालान्केकयैः सह ।
सात्यकिं वासुदेवं च श्रोतासि विजितान्मया ॥ ५.६१.२५ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ, ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କୁ, କେକୟମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ, ସାତ୍ୟକି ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ — ସେମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ତୁମେ ଶୁଣିବ।
5.61.26
सरितः सागरं प्राप्य यथा नश्यन्ति सर्वशः ।
तथैव ते विनङ्क्ष्यन्ति मामासाद्य सहान्वयाः ॥ ५.६१.२६ ॥
ନଦୀସବୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ଯେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୁପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ସେହିପରି ସେମାନେ ନିଜ ବଂଶ ସହିତ ମୋତେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ବିନଷ୍ଟ ହେବେ।
5.61.27
परा बुद्धिः परं तेजो वीर्यं च परमं मम ।
परा विद्या परो योगो मम तेभ्यो विशिष्यते ॥ ५.६१.२७ ॥
ମୋ ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମୋ ତେଜ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମୋ ବୀର୍ଯ୍ୟ ପରମ; ମୋ ବିଦ୍ୟା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମୋ ଯୋଗ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ — ତାହା ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
5.61.28
पितामहश्च द्रोणश्च कृपः शल्यः शलस्तथा ।
अस्त्रेषु यत्प्रजानन्ति सर्वं तन्मयि विद्यते ॥ ५.६१.२८ ॥
ପିତାମହ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ଶଲ୍ୟ ଓ ଶଲ — ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେମାନେ ଯାହା ଜାଣନ୍ତି, ତାହା ସବୁ ମୋଠାରେ ଅଛି।
5.61.29
इत्युक्ते सञ्जयं भूयः पर्यपृच्छत भारत ।
ज्ञात्वा युयुत्सोः कार्याणि प्राप्तकालमरिन्दमः ॥ ५.६१.२९ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ହେ ଭାରତ, ଶତ୍ରୁଦମନ ପୁଣି ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ — ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁଙ୍କ କର୍ମ, ସମୟୋଚିତ ବିଷୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ।