మహాభారతం · అధ్యాయం 5.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.61.1
पितुरेतद्वचः श्रुत्वा धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः ।
आधाय विपुलं क्रोधं पुनरेवेदमब्रवीत् ॥ ५.६१.१ ॥
తండ్రి ఈ మాటలు విని, అత్యంత అసహనుడైన ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు మహా కోపాన్ని పొంది మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
5.61.2
अशक्या देवसचिवाः पार्थाः स्युरिति यद्भवान् ।
मन्यते तद्भयं व्येतु भवतो राजसत्तम ॥ ५.६१.२ ॥
"రాజశ్రేష్ఠా, పాండవులు దేవతల మిత్రులు కాబట్టి జయింపరానివారని మీరు భావించే ఆ భయం మీ నుండి తొలగిపోగాక."
5.61.3
अकामद्वेषसंयोगाल्लोभद्रोहाच्च भारत ।
उपेक्षया च भावानां देवा देवत्वमाप्नुवन् ॥ ५.६१.३ ॥
భారతా, కోరిక-ద్వేషాల కలయిక వల్ల, లోభం-ద్రోహం వల్ల, భావాలను ఉపేక్షించడం వల్ల దేవతలు దేవత్వాన్ని పొందారు.
5.61.4
इति द्वैपायेनो व्यासो नारदश्च महातपाः ।
जामदग्न्यश्च रामो नः कथामकथयत्पुरा ॥ ५.६१.४ ॥
ఈ విధంగా ద్వైపాయనుడైన వ్యాసుడు, మహాతపస్వి నారదుడు, జమదగ్ని కుమారుడు రాముడు పూర్వం మాకు ఈ కథను చెప్పారు.
5.61.5
नैव मानुषवद्देवाः प्रवर्तन्ते कदाचन ।
कामात्क्रोधात्तथा लोभाद्द्वेषाच्च भरतर्षभ ॥ ५.६१.५ ॥
భరతర్షభా, దేవతలు మనుషుల వలె కామం, కోపం, లోభం, ద్వేషం వల్ల ఎప్పుడూ ప్రవర్తించరు.
5.61.6
यदा ह्यग्निश्च वायुश्च धर्म इन्द्रोऽश्विनावपि ।
कामयोगात्प्रवर्तेरन्न पार्था दुःखमाप्नुयुः ॥ ५.६१.६ ॥
అగ్ని, వాయువు, ధర్ముడు, ఇంద్రుడు, అశ్వినులు కూడా కామం వశమై ప్రవర్తిస్తే, పార్థులు దుఃఖాన్ని పొందేవారు కాదు.
5.61.7
तस्मान्न भवता चिन्ता कार्यैषा स्यात्कथंचन ।
दैवेष्वपेक्षका ह्येते शश्वद्भावेषु भारत ॥ ५.६१.७ ॥
కాబట్టి మీరు దీని గురించి ఏ విధంగానూ చింతించకూడదు. ఇవన్నీ ఎల్లప్పుడూ దైవాధీనమైనవే, ఓ భారతా.
5.61.8
अथ चेत्कामसंयोगाद्द्वेषो लोभश्च लक्ष्यते ।
देवेषु दैवप्रामाण्यान्नैषां तद्विक्रमिष्यति ॥ ५.६१.८ ॥
కానీ కోరికల సంబంధం వల్ల వీరిలో ద్వేషం, లోభం కనిపిస్తే, దైవాల పట్ల, దైవ ప్రామాణ్యం వల్ల అది వీరిపై పనిచేయదు.
5.61.9
मयाऽभिमन्त्रतः शश्वञ्जातवेदाः प्रशाम्यति ।
दिधक्षुः सकलाँल्लोकान्परिक्षिप्य समन्ततः ॥ ५.६१.९ ॥
నా మంత్రాలతో అభిమంత్రితమైనప్పుడు, అన్ని లోకాలను చుట్టుముట్టి దహించాలనుకున్న ఈ జాతవేదస్సు (అగ్ని) ఎల్లప్పుడూ శాంతిస్తుంది.
5.61.10
यद्वा परमकं तेजो येन युक्ता दिवौकसः ।
ममाप्यनुपमं भूयो देवेभ्यो विद्धि भारत ॥ ५.६१.१० ॥
లేదా దేవతలు కలిగి ఉన్న ఆ పరమ తేజస్సు నాలో కూడా అనుపమమైనది. ఓ భారతా, దేవతల కంటే కూడా అది ఉన్నతమైనదని తెలుసుకో.
5.61.11
विदीर्यमाणां वसुधां गिरीणां शिखराणि च ।
लोकस्य पश्यतो राजन्स्थापयाम्यभिमन्त्रणात् ॥ ५.६१.११ ॥
ఓ రాజా, చీలిపోతున్న భూమిని, పర్వతాల శిఖరాలను, లోకం చూస్తుండగానే నా మంత్రబలంతో నేను స్థిరపరుస్తాను.
5.61.12
चेतनाचेतनस्यास्य जङ्गमस्थावरस्य च ।
विनाशाय समुत्पन्नमहं घोरं महास्वनम् ॥ ५.६१.१२ ॥
ఈ చేతన, అచేతన, చరాచరాల నాశనం కోసం ఉద్భవించిన నేను భయంకరమైన, మహాధ్వని గలవాడిని.
5.61.13
अश्मवर्षं च वायुं च शमयामीह नित्यशः ।
जगतः पश्यतोऽभीक्ष्णं भूतानामनुकम्पया ॥ ५.६१.१३ ॥
రాళ్ల వర్షాన్ని, గాలిని నేను ఇక్కడ ఎల్లప్పుడూ శాంతింపజేస్తాను; లోకం చూస్తుండగా, ప్రాణుల పట్ల కరుణతో.
5.61.14
स्तम्भितास्वप्सु गच्छन्ति मया रथपदातयः ।
देवासुराणां भावानामहमेकः प्रवर्तिता ॥ ५.६१.१४ ॥
నా చేత స్తంభింపజేయబడిన రథాలు, కాలిబాటసైనికులు నీటిలో నడుస్తారు; దేవాసురుల భావాలను నేనొక్కడినే ప్రవర్తింపజేస్తాను.
5.61.15
अक्षौहिणीभिर्यान्देशान्यामि कार्येण केनचित् ।
तत्रापो मे प्रवर्तन्ते यत्र यत्राभिकामये ॥ ५.६१.१५ ॥
ఏదో కార్యం కోసం అక్షౌహిణీ సేనలతో నేను దేశాలకు వెళ్తాను; అక్కడ నేను కోరిన చోటల్లా నాకు నీళ్లు ప్రవహిస్తాయి.
5.61.16
भयानकानि विषये व्यालादीनि न सन्ति मे ।
मन्त्रगुप्तानि भूतानि न हिंसन्ति यंकराः ॥ ५.६१.१६ ॥
నా రాజ్యంలో భయంకరమైన వ్యాలాలు మొదలైనవి లేవు; మంత్రంతో రక్షించబడిన ప్రాణులు, హాని చేసేవి, నన్ను హింసించవు.
5.61.17
निकामवर्षी पर्जन्यो राजन्विषयवासिनाम् ।
धर्मिष्ठाश्च प्रजाः सर्वा ईतयश्च न सन्ति मे ॥ ५.६१.१७ ॥
ఓ రాజా, నా రాజ్యవాసులకు పర్జన్యుడు కోరిన మేరకు వర్షిస్తాడు; నా ప్రజలందరూ ఎంతో ధర్మనిష్ఠులు; నాకు ఈతులు (ఉపద్రవాలు) లేవు.
5.61.18
अश्विनावथ वाय्वग्नी मरुद्भिः सह वृत्रहा ।
धर्मश्चैव मया द्विष्टान्नोत्सहन्तेऽभिरक्षितुम् ॥ ५.६१.१८ ॥
అశ్వినులు, వాయువు, అగ్ని, మరుత్తులతో కూడిన వృత్రహంతకుడు (ఇంద్రుడు), ధర్మమూ — నన్ను ద్వేషించేవారిని రక్షించలేరు.
5.61.19
यदि ह्येते समर्थाः स्युर्मद्द्विषस्त्रातुमञ्जसा ।
न स्म त्रयोदश समाः पार्था दुःखभवाप्नुयुः ॥ ५.६१.१९ ॥
వీరు నా శత్రువుల నుండి సులభంగా రక్షించగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంటే, పృథ కుమారులు పదమూడు సంవత్సరాలు దుఃఖం పొందేవారు కాదు.
5.61.20
नैव देवा न गन्धर्वा नासुरा न च राक्षसाः ।
शक्तास्त्रातुं मया द्विष्टं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.६१.२० ॥
దేవతలు, గంధర్వులు, అసురులు, రాక్షసులు ఎవరూ నాచే ద్వేషింపబడినవారిని రక్షించగల శక్తి కలవారు కారు; ఇది సత్యం అని నీకు చెబుతున్నాను.
5.61.21
दयभिध्याम्यहं शश्वच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
नैतद्विपन्नपूर्वं मे मित्रेष्वरिषु चोभयोः ॥ ५.६१.२१ ॥
శుభమో అశుభమో, ఏదైనా సరే నేను ఎల్లప్పుడూ దాన్నే ధ్యానిస్తాను; ఇది మిత్రుల యెడల గానీ శత్రువుల యెడల గానీ ఎప్పుడూ విఫలం కాలేదు.
5.61.22
भविष्यतीदमिति वा यद्ब्रवीमि परन्तप ।
नान्यथा भूतपूर्वं च सत्यवागिति मां विदुः ॥ ५.६१.२२ ॥
ఓ పరంతపా! 'ఇది జరుగుతుంది' అని నేను చెప్పినది ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ భిన్నంగా జరగలేదు; అందుచేత ప్రజలు నన్ను సత్యవాదిగా ఎరుగుదురు.
5.61.23
लोकसाक्षिकमेतन्मे माहात्म्यं दिक्षु विश्रुतम् ।
आश्वासनार्थं भवतः प्रोक्तं न श्लाघया नृप ॥ ५.६१.२३ ॥
లోకం సాక్షిగా ఉన్న నా ఈ గొప్పతనం అన్ని దిక్కులలో ప్రసిద్ధమైంది; ఓ రాజా, నిన్ను ఓదార్చడానికే ఇది చెప్పాను, ప్రశంసించుకోవడానికి కాదు.
5.61.24
न ह्यहं श्लाघनो राजन्भूतपूर्वः कदाचन ।
असदाचरितं ह्येतद्यदात्मानं प्रशंसति ॥ ५.६१.२४ ॥
ఓ రాజా! నేను ఎప్పుడూ ఆత్మప్రశంస చేసుకునేవాడిని కాను; తనను తానే ప్రశంసించుకునేవాడు నిజంగా అనుచితంగా ప్రవర్తిస్తాడు.
5.61.25
पाण्डवांश्चैव मत्स्यांश्च पाञ्चालान्केकयैः सह ।
सात्यकिं वासुदेवं च श्रोतासि विजितान्मया ॥ ५.६१.२५ ॥
పాండవులను, మత్స్యులను, కేకయులతో కూడిన పాంచాలులను, సాత్యకిని, వాసుదేవుని కూడా — వారు నా చేత జయించబడ్డారని నీవు వింటావు.
5.61.26
सरितः सागरं प्राप्य यथा नश्यन्ति सर्वशः ।
तथैव ते विनङ्क्ष्यन्ति मामासाद्य सहान्वयाः ॥ ५.६१.२६ ॥
నదులు సముద్రాన్ని చేరి పూర్తిగా నశించినట్లు, వారు తమ బంధువులతో కలిసి నన్ను చేరి నశిస్తారు.
5.61.27
परा बुद्धिः परं तेजो वीर्यं च परमं मम ।
परा विद्या परो योगो मम तेभ्यो विशिष्यते ॥ ५.६१.२७ ॥
నా బుద్ధి ఉత్కృష్టమైనది, నా తేజస్సు ఉత్కృష్టమైనది, నా వీర్యం అత్యుత్కృష్టమైనది; నా విద్య ఉత్కృష్టమైనది, నా యోగం ఉత్కృష్టమైనది — అది వారికంటే మిన్న.
5.61.28
पितामहश्च द्रोणश्च कृपः शल्यः शलस्तथा ।
अस्त्रेषु यत्प्रजानन्ति सर्वं तन्मयि विद्यते ॥ ५.६१.२८ ॥
పితామహుడు, ద్రోణుడు, కృపుడు, శల్యుడు, శలుడు — అస్త్రాలలో వారు తెలిసినదంతా నాలో ఉంది.
5.61.29
इत्युक्ते सञ्जयं भूयः पर्यपृच्छत भारत ।
ज्ञात्वा युयुत्सोः कार्याणि प्राप्तकालमरिन्दमः ॥ ५.६१.२९ ॥
ఇలా చెప్పబడ్డాక, ఓ భారతా, శత్రువులను అణచేవాడు మళ్ళీ సంజయుని ప్రశ్నించాడు — యుద్ధాభిలాషి చేయవలసిన పనులను, సమయోచితమైనవాటిని తెలుసుకోవాలని.