మహాభారతం · అధ్యాయం 5.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.68.1
कथं त्वं माधवं वेत्थ सर्वलोकमहेश्वरम् ।
कथमेनं न वेदाहं तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ५.६८.१ ॥
సంజయా, సర్వలోకాలకు మహేశ్వరుడైన మాధవుణ్ణి నీవు ఎలా తెలుసుకున్నావు? నేను అతన్ని ఎందుకు తెలుసుకోలేకపోయాను? అది నాకు చెప్పు.
5.68.2
श्रृणु राजन्न ते विद्या मम विद्या न हीयते ।
विद्याहीनस्तमोध्वस्तो नाभिजानाति केशवम् ॥ ५.६८.२ ॥
వినుము రాజా, నీకు ఆ జ్ఞానం లేదు; నా జ్ఞానం తగ్గదు. జ్ఞానహీనుడు, చీకటితో కప్పబడినవాడు కేశవుణ్ణి గుర్తించడు.
5.68.3
विद्यया तात जानामि त्रियुगं मधुसूदनम् ।
कर्तारमकृतं देवं भूतानां प्रभवाप्ययम् ॥ ५.६८.३ ॥
ప్రియుడా, జ్ఞానంతో మూడు యుగాలలో మధుసూదనుణ్ణి నేను తెలుసుకున్నాను — ఆయన సృష్టికర్త, స్వయంగా సృష్టించబడనివాడు, దేవుడు, ప్రాణులకు ఉత్పత్తి మరియు లయం ఆయనే.
5.68.4
गावल्गणेऽत्र का भक्तिर्या ते नित्या जनार्दने ।
यया त्वमभिजानासि त्रियुगं मधुसूदनम् ॥ ५.६८.४ ॥
గావల్గణా, ఇక్కడ జనార్దనుడి పట్ల నీకున్న నిత్యమైన భక్తి ఎలాంటిది? దాని ద్వారా నీవు మూడు యుగాలలో మధుసూదనుణ్ణి తెలుసుకుంటున్నావు?
5.68.5
मायां न सेवे भद्रं ते न वृथाधर्ममाचरे ।
शुद्धभावं गतो भक्त्या शास्त्रद्वेद्मि जनार्दनम् ॥ ५.६८.५ ॥
నీకు శుభం కలుగుగాక — నేను మాయను అనుసరించను; వ్యర్థంగా అధర్మం చేయను. శుద్ధ భావాన్ని పొంది, భక్తి ద్వారా, శాస్త్రం ద్వారా జనార్దనుణ్ణి తెలుసుకుంటాను.
5.68.6
दुर्योधन हृषीकेशं प्रपद्यस्व जनार्दनम् ।
आप्तो नः सञ्जयस्तात शरणं गच्छ केशवम् ॥ ५.६८.६ ॥
దుర్యోధనా, హృషీకేశుడైన జనార్దనుణ్ణి శరణు పొందుము. మా విశ్వాసపాత్రుడు సంజయుడు; ప్రియ కుమారా, కేశవుని శరణు చేరుము.
5.68.7
भगवान्देवकीपुत्रो लोकांश्चेन्निहनिष्यति ।
प्रवदन्नर्जुने सख्यं नाहं गच्छेऽद्य केशवम् ॥ ५.६८.७ ॥
భగవానుడైన దేవకీపుత్రుడు అర్జునునితో స్నేహాన్ని మాట్లాడుతూ లోకాలను నాశనం చేస్తే, నేను ఈ రోజు కేశవుని వద్దకు వెళ్ళను.
5.68.8
अवाग्गान्धारि पुत्रस्ते गच्छत्येष सुदुर्मतिः ।
ईर्षुर्दुरात्मा मानी च श्रेयसां वचनातिगः ॥ ५.६८.८ ॥
ఓ గాంధారీ, నీ కుమారుడు ఇదిగో వెళ్తున్నాడు; ఇతడు మిక్కిలి దుర్బుద్ధి. ఈర్ష్యాపరుడు, దురాత్ముడు, గర్విష్ఠుడు, శ్రేయస్కరమైన మాటలను అతిక్రమించేవాడు.
5.68.9
ऐश्वर्यकाम दुष्टात्मन्वृद्धानां शासनातिग ।
ऐश्वर्यजीतिते हित्वा पितरं मां च बालिश ॥ ५.६८.९ ॥
ఐశ్వర్యాన్ని కోరేవాడా, దుష్టాత్ముడా, పెద్దల ఆజ్ఞను అతిక్రమించేవాడా! ఐశ్వర్యాన్ని జయించేందుకు తండ్రిని, నన్ను విడిచిపెట్టావు, ఓ మూర్ఖుడా!
5.68.10
वर्धयन्दुर्हृदां प्रीतिं मां च शोकेन वर्धयन् ।
निहतो भीमसेनेन स्मर्ताति वचनं पितुः ॥ ५.६८.१० ॥
శత్రువుల ఆనందాన్ని పెంచుతూ, నా దుఃఖాన్ని పెంచుతూ, భీమసేనునిచే చంపబడి, తండ్రి మాటను స్మరిస్తావు.
5.68.11
प्रियोऽसि राजन्कृष्णस्य धृतराष्ट्र निबोध मे ।
यस्य ते सञ्जयो दूतो यस्त्वां श्रेयसि योक्ष्यते ॥ ५.६८.११ ॥
రాజా ధృతరాష్ట్రా, నీవు కృష్ణునికి ప్రియుడవు. నా మాటను విను. నీ దూత సంజయుడు నిన్ను శ్రేయస్సులో నిలుపుతాడు.
5.68.12
जानात्येष हृषीकेशं पुराणं यच्च वै परम् ।
शुश्रूषमाणमैकाग्र्यं मोक्ष्यते महतो भयात् ॥ ५.६८.१२ ॥
ఈ సంజయుడు హృషీకేశుడిని, ఆయన పురాతనుడు మరియు పరమోన్నతుడు అని, తెలుసుకున్నాడు. ఏకాగ్రతతో సేవిస్తే మహాభయం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
5.68.13
वैचित्रवीर्य पुरुषाः क्रोधहर्षसमावृताः ।
सिता बहुविधैः पाशैर्ये न तुष्टाः स्वकैर्धनैः ॥ ५.६८.१३ ॥
విచిత్రవీర్యుని కుమారుడా! క్రోధ-హర్షాలతో చుట్టుముట్టబడినవారై, అనేక విధాల పాశాలతో బంధించబడి, తమ స్వంత ధనంతో తృప్తి చెందనివారు మనుషులు.
5.68.14
यमस्य वशमायान्ति काममूढाः पुनः पुनः ।
अन्धनेत्रा यथैवान्धा नीयमानाः स्वकर्मभिः ॥ ५.६८.१४ ॥
కామముచే మోహితులై వారు మళ్లీ మళ్లీ యముని వశమవుతారు; తమ స్వకర్మల చేత నడిపించబడే గుడ్డివారిలా.
5.68.15
एष एकायनः पन्था येन यान्ति मनीषिणः ।
तं दृष्ट्वा मृत्युमत्येति महांस्तत्र न सञ्जति ॥ ५.६८.१५ ॥
ఇదే ఏకమార్గం; దీని ద్వారా మనీషులు వెళ్తారు. దానిని చూచిన మహాత్ముడు మృత్యువును దాటుతాడు, అక్కడ అంటుకోడు.
5.68.16
अङ्ग सञ्जय मे शंस पन्थानमकुतोभयम् ।
येन गत्वा हृषीकेशं प्राप्नुयां सिद्धिमुत्तमाम् ॥ ५.६८.१६ ॥
సంజయా! భయరహితమైన ఆ మార్గాన్ని నాకు చెప్పు. దాని ద్వారా వెళ్లి హృషీకేశుని పొంది పరమ సిద్ధిని నేను పొందగలను.
5.68.17
नाकृतात्मा कृतात्मानं जातु विद्याञ्जनार्दनम् ।
आत्मनस्तु क्रियोपायो नान्यत्रेन्द्रियनिग्रहात् ॥ ५.६८.१७ ॥
ఆత్మ శుద్ధి చేయనివాడు ఎన్నడూ శుద్ధాత్మను జనార్దనుడని తెలుసుకోలేడు. ఆత్మకు కర్మోపాయం ఇంద్రియ నిగ్రహం తప్ప మరొకటి కాదు.
5.68.18
इन्द्रियाणामुदीर्णानां कामत्यागोऽप्रमादतः ।
अप्रमादोऽविहिंसा च ज्ञानयोनिरसंशयम् ॥ ५.६८.१८ ॥
ఉద్రేకితమైన ఇంద్రియాలపై కామత్యాగం అప్రమాదం వలన కలుగుతుంది. అప్రమాదం, అహింస నిస్సందేహంగా జ్ఞానానికి మూలం.
5.68.19
इन्द्रियाणां यमे यत्तो भव राजन्नतन्द्रितः ।
बुद्धिश्च ते मा च्युवतु नियच्छैनां यतस्ततः ॥ ५.६८.१९ ॥
ఓ రాజా, అలసత్వం లేకుండా ఇంద్రియ నిగ్రహంలో నిమగ్నమై ఉండు. నీ బుద్ధి తప్పిపోనివ్వకు; అది ఎక్కడెక్కడికి పోతుందో అక్కడి నుండే దాన్ని నియంత్రించు.
5.68.20
एतज्ज्ञानं विदुर्विप्रा ध्रुवमिन्द्रियधारणम् ।
एतज्ज्ञानं च पन्थाश्च येन यान्ति मनीषिणः ॥ ५.६८.२० ॥
విప్రులు దీనినే జ్ఞానమని తెలుసుకుంటారు — ఇంద్రియాలను స్థిరంగా నిలుపుకోవడమే అది. ఇదే జ్ఞానం, మనీషులు నడిచే మార్గం కూడా ఇదే.
5.68.21
अप्राप्यः केशवो राजन्निन्द्रियैरजितैर्नृभिः ।
आगमाधिगमाद्योगाद्वशी तत्त्वे प्रसीदति ॥ ५.६८.२१ ॥
ఓ రాజా, జయించని ఇంద్రియాలు కలవారికి కేశవుడు అందనివాడు. నిగ్రహం కలవాడు శాస్త్రజ్ఞానం, యోగం ద్వారా తత్త్వంలో ప్రసన్నుడవుతాడు.