മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.91.1
पृथामामन्त्र्य गोविन्दः कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ।
दुर्योधनगृहं शौरिरभ्यगच्छदरिन्दमः ॥ ५.९१.१ ॥
കുന്തിയോട് യാത്ര ചോദിച്ച് അവരെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത ശേഷം, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ഗോവിന്ദൻ ദുര്യോധനന്റെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോയി.
5.91.2
लक्ष्म्या परमया युक्तं पुरन्दरगृहोपमम् ।
विचित्रैरासनैर्युक्तं प्रविवेश जनार्दनः ॥ ५.९१.२ ॥
അത്യന്തം ഐശ്വര്യം നിറഞ്ഞതും ഇന്ദ്രഗൃഹത്തിനു തുല്യവും വിചിത്രമായ ആസനങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായ ആ ഗൃഹത്തിൽ ജനാർദ്ദനൻ പ്രവേശിച്ചു.
5.91.3
तस्य कक्ष्या व्यतिक्रम्य तिस्रो द्वाःस्थैरवारितः ।
ततोऽभ्रघनसङ्काशं गिरिकूटमिवोच्छ्रितम् ॥ ५.९१.३ ॥
അതിന്റെ മൂന്നു നടുമുറ്റങ്ങൾ കടന്ന്, കാവൽക്കാരാൽ തടയപ്പെടാതെ, ഇടതൂർന്ന മേഘം പോലെയും പർവതശിഖരം പോലെ ഉയർന്നതുമായ ആ ഗൃഹത്തിലെത്തി.
5.91.4
श्रिया ज्वलन्तं प्रासादमारुरोह महायशाः ।
तत्र राजसहस्रैश्च कुरुभिश्चाभिसंवृतम् ॥ ५.९१.४ ॥
മഹായശസ്സുള്ളവൻ ശോഭയാൽ തിളങ്ങുന്ന ആ പ്രാസാദത്തിൽ കയറി; അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാരും കുരുവംശജരും ചുറ്റിയിരുന്നു.
5.91.5
धार्तराष्ट्रं महाबाहुं ददर्शासीनमासने ।
दुःशासनं च कर्णं च शकुनिं चापि सौबलम् ॥ ५.९१.५ ॥
ആസനത്തിലിരിക്കുന്ന മഹാബാഹുവായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെയും, ദുശ്ശാസനനെയും, കർണ്ണനെയും, സുബലപുത്രനായ ശകുനിയെയും അദ്ദേഹം കണ്ടു.
5.91.6
दुर्योधनसमीपे तानासनस्थान्ददर्श सः ।
अभ्यागच्छति दाशार्हे धार्तराष्ट्रो महायशाः ॥ ५.९१.६ ॥
ദുര്യോധനന്റെ സമീപം ആസനങ്ങളിലിരിക്കുന്ന അവരെയെല്ലാം അദ്ദേഹം കണ്ടു. ദാശാർഹൻ (കൃഷ്ണൻ) അടുത്തെത്തുന്നത് മഹായശസ്വിയായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ കണ്ടു.
5.91.7
उदतिष्ठत्सहामात्यः पूजयन्मधुसूदनम् ।
समेत्य धार्तराष्ट्रेण महामात्येन केशवः ॥ ५.९१.७ ॥
മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം എഴുന്നേറ്റ് മധുസൂദനനെ ആദരിച്ചു. ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെയും മഹാമന്ത്രിയെയും കണ്ടശേഷം കേശവൻ (അത് സ്വീകരിച്ചു).
5.91.8
राजभिस्तत्र वार्ष्णेयः समागच्छद्यथावयः ।
तत्र जाम्बूनदमयं पर्यङ्कं सुपरिष्कृतम् ॥ ५.९१.८ ॥
അവിടെ രാജാക്കന്മാർ പ്രായമനുസരിച്ച് വാർഷ്ണേയനെ (കൃഷ്ണനെ) കണ്ടു. അവിടെ സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ, നന്നായി അലങ്കരിച്ച ഒരു മഞ്ചമുണ്ടായിരുന്നു.
5.91.9
विविधास्तरणास्तीर्णमभ्युपाविशदच्युतः ।
तस्मिन्गां मधुपर्कं चाप्युदकं च जनार्दने ॥ ५.९१.९ ॥
വിവിധ വിരിപ്പുകൾ വിരിച്ച അതിൽ അച്യുതൻ ഇരുന്നു. ജനാർദ്ദനനുവേണ്ടി പശു, മധുപർക്കം, വെള്ളം (കൊണ്ടുവന്നു).
5.91.10
निवेदयामास तदा गृहान्राज्यं च कौरवः ।
आसनं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नविभूषितम् ॥ ५.९१.१० ॥
അപ്പോൾ കൗരവൻ വീടുകളും രാജ്യവും (കൃഷ്ണന് സമർപ്പിച്ചു). എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച സർവതോഭദ്രം എന്ന ആസനവും (നൽകി).
5.91.11
कृष्णार्थमेवं संसिद्धं धार्तराष्ट्रस्य शासनात् ।
तत्र गोविन्दमासीनं प्रसन्नादित्यवर्चसम् ॥ ५.९१.११ ॥
കൃഷ്ണനുവേണ്ടി ഇങ്ങനെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം എല്ലാം ഒരുക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ ഗോവിന്ദൻ ഇരുന്നു, പ്രസന്നനായ സൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്സോടെ.
5.91.12
उपासाञ्चक्रिरे सर्वे कुरवो राजभिः सह ।
ततो दुर्योधनो राजा वार्ष्णेयं जयतां वरम् ॥ ५.९१.१२ ॥
രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം എല്ലാ കുരുക്കളും (കൃഷ്ണനെ) ശുശ്രൂഷിച്ചു. അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വാർഷ്ണേയനോട്...
5.91.13
न्यमन्त्रयद्भोजनेन नाभ्यनन्दच्च केशवः ।
ततो दुर्योधनः कृष्णमब्रवीत्कुरुसंसदि ॥ ५.९१.१३ ॥
അവൻ കേശവനെ ഭോജനത്തിന് ക്ഷണിച്ചു; എന്നാൽ കേശവൻ അതിനെ അംഗീകരിച്ചില്ല. അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ കുരുസഭയിൽ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു.
5.91.14
मृदुपूर्वं शठोदर्कं कर्णमाभाष्य कौरवः ।
कस्मादन्नानि पापानि वासांसि शयनानि च ॥ ५.९१.१४ ॥
കൗരവൻ ആദ്യം മൃദുവായി കർണ്ണനെ വിളിച്ച്, "ഈ പാപമായ ഭക്ഷണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ശയനങ്ങളും നീ എന്തുകൊണ്ട് സ്വീകരിച്ചില്ല?" എന്ന് ചോദിച്ചു.
5.91.15
त्वदर्थमुपनीतानि नाग्रहीस्त्वं जनार्दन ।
उभयोश्च ददत्साह्यमुभयोश्च हिते रतः ॥ ५.९१.१५ ॥
"ജനാർദ്ദനാ, നിനക്കായി കൊണ്ടുവന്നവ നീ സ്വീകരിച്ചില്ല. ഇരുപക്ഷത്തിനും സഹായം നൽകി, ഇരുവരുടെയും ഹിതത്തിൽ മുഴുകിയവനായി—"
5.91.16
संबन्धी दयितश्चासि धृतराष्ट्रस्य माधव ।
त्वं हि गोविन्द धर्मार्थौ वेत्थ तत्त्वेन सर्वशः ।
तत्र कारणमिच्छामि श्रोतुं चक्रगदाधर ॥ ५.९१.१६ ॥
"മാധവാ, നീ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ബന്ധുവും പ്രിയനും ആകുന്നു. ഗോവിന്ദാ, ധർമ്മാർത്ഥങ്ങൾ നീ എല്ലാ വിധത്തിലും യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നു. ചക്രഗദാധരാ, അതിന്റെ കാരണം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു."
5.91.17
स एवमुक्तो गोविन्दः प्रत्युवाच महामनाः ।
उद्यन्मेघस्वनःक काले प्रगृह्य विपुलं भुजम् ॥ ५.९१.१७ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട മഹാമനസ്കനായ ഗോവിന്ദൻ മറുപടി പറഞ്ഞു. ഉയരുന്ന മേഘത്തിന്റെ മുഴക്കം പോലെയായിരുന്നു അവന്റെ സ്വരം; ഉചിതമായ സമയത്ത് അവൻ തന്റെ വിശാലമായ ഭുജം ഉയർത്തി.
5.91.18
अलघूकृतमग्रस्तमनिरस्तमसंकुलम् ।
राजीवनेत्रो राजानं हेतुमद्वाक्यमुत्तमम् ॥ ५.९१.१८ ॥
താമരക്കണ്ണൻ രാജാവിനോട് യുക്തിയുള്ള, ഉത്തമമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു—ലഘുവായും പ്രധാനമായും നിരസിക്കപ്പെടാതെയും കലർപ്പില്ലാതെയും.
5.91.19
कृतार्था भुञ्जते दूताः पूजां गृह्णन्ति चैव ह ।
कृतर्थं मां सहामात्यं समर्चिष्यसि भारत ॥ ५.९१.१९ ॥
കാര്യം സാധിച്ച ദൂതന്മാർ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു, ബഹുമാനവും സ്വീകരിക്കുന്നു. ഭാരതാ, അമാത്യരോടുകൂടിയ എന്നെ നീ സത്കരിക്കും.
5.91.20
एवमुक्तः प्रत्युवाच धार्तराष्ट्रो जनार्दनम् ।
न युक्तं भवताऽस्मासु प्रतिपत्तुमसांप्तम् ॥ ५.९१.२० ॥
ഇപ്രകാരം പറയപ്പെട്ട ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ജനാർദനനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: നീ ഞങ്ങളോട് ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നത് ഉചിതമല്ല, അനുചിതമാണ്.
5.91.21
कृतार्थं वाऽकृतार्थं वा त्वां वयं मधुसूदन ।
यतामहे पूजयितुं दाशार्ह न च शक्नुमः ॥ ५.९१.२१ ॥
നിന്റെ കാര്യം സാധിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും, മധുസൂദനാ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ ബഹുമാനിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു; ദാശാർഹാ, പക്ഷേ ഞങ്ങൾക്ക് കഴിയുന്നില്ല.
5.91.22
न च तत्कारणं विद्मो यस्मान्नो मधुसूदन ।
पूजां कृतां प्रीयमाणो नामंस्थाः पुरुषोत्तम ॥ ५.९१.२२ ॥
മധുസൂദനാ, അതിനുള്ള കാരണവും ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല; നീ സന്തുഷ്ടനായിരുന്നിട്ടും ഞങ്ങൾ ചെയ്ത പൂജ എന്തുകൊണ്ട് സ്വീകരിച്ചില്ല, പുരുഷോത്തമാ?
5.91.23
वैरं नो नास्ति भवता गोविन्द न च विग्रहः ।
स भवान्प्रसमीक्ष्यैतन्नेदृशं वक्तुमर्हति ॥ ५.९१.२३ ॥
ഗോവിന്ദാ, നിന്നോട് ഞങ്ങൾക്ക് വൈരമോ കലഹമോ ഇല്ല. നീ ഇതു നന്നായി ആലോചിച്ചു ഇങ്ങനെ പറയുന്നത് യോഗ്യമല്ല.
5.91.24
एवमुक्तः प्रत्युवाच धार्तराष्ट्रं जनार्दनः ।
अभिवीक्ष्य सहामात्यं दाशार्हः प्रहसन्निव ॥ ५.९१.२४ ॥
ഇപ്രകാരം പറയപ്പെട്ട ജനാർദനൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന് മറുപടി പറഞ്ഞു. അമാത്യരോടൊപ്പമുള്ള അവനെ നോക്കി ദാശാർഹൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞു.
5.91.25
नाहं कामान्न संरम्भान्न द्वेषान्नार्थकारणात् ।
न हेतुवादाल्लोभाद्वा धर्मं जह्यां कथंचन ॥ ५.९१.२५ ॥
ആഗ്രഹത്താലോ, കോപത്താലോ, വിദ്വേഷത്താലോ, ധനത്തിനുവേണ്ടിയോ, തർക്കവാദത്താലോ, ലോഭത്താലോ ഞാൻ ഒരിക്കലും ധർമ്മത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുകയില്ല.
5.91.26
संप्रीतिभोज्यान्यन्नानि आपद्भोज्यानि वा पुनः ।
न च संप्रीयते राजन्न चैवापद्गता वयम् ॥ ५.९१.२६ ॥
സ്നേഹത്തോടെ ഭക്ഷിക്കേണ്ട അന്നമായാലും, ആപത്തിൽ ഭക്ഷിക്കേണ്ട അന്നമായാലും — രാജാവേ, നീ സന്തോഷിക്കുന്നില്ല, ഞങ്ങളും ആപത്തിലല്ല.
5.91.27
द्विषदन्नं न भोक्तव्यं द्विषन्तं नैव भोजयेत् ।
पाण्डवान्द्विषसे राजन्मम प्राणा हि पाण्डवाः ॥ ५.९१.२७ ॥
ശത്രുവിന്റെ അന്നം ഭക്ഷിക്കരുത്, ശത്രുവിനെ ഭക്ഷിപ്പിക്കയുമരുത്. രാജാവേ, നീ പാണ്ഡവരെ വെറുക്കുന്നു; പാണ്ഡവരാണ് എന്റെ പ്രാണൻ.
5.91.28
अकस्माद्द्विषसे राजञ्जन्मप्रभृति पाण्डवान् ।
प्रियानुवर्तिनो भ्रातॄन्सर्वैः समुदितान्गुणैः ॥ ५.९१.२८ ॥
രാജാവേ, ജനനം മുതൽ കാരണമില്ലാതെ നീ പാണ്ഡവരെ വെറുക്കുന്നു — പ്രിയം അനുസരിക്കുന്ന, സർവഗുണസമ്പന്നരായ സഹോദരന്മാരെ.
5.91.29
अकस्माच्चैव पार्थानां द्वेषणं नोपपद्यते ।
धर्मे स्थिताः पाण्डवेयाः कस्तान्किं वक्तुमर्हति ॥ ५.९१.२९ ॥
കാരണമില്ലാതെ പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരെ വെറുക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല. ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിതരായ പാണ്ഡവരെപ്പറ്റി ആർക്ക് എന്ത് പറയാൻ കഴിയും?
5.91.30
यस्तान्द्वेष्टि स मां द्वेष्टि यस्ताननु समामनु ।
ऐकात्म्यं मां गतं विद्धि पाण्डवैर्धर्मचारिभिः ॥ ५.९१.३० ॥
അവരെ വെറുക്കുന്നവൻ എന്നെ വെറുക്കുന്നു; അവരെ പിന്തുടരുന്നവൻ എന്നെ പിന്തുടരുന്നു. ധർമ്മം ആചരിക്കുന്ന പാണ്ഡവരുമായി ഞാൻ ഏകാത്മാവായി എന്ന് അറിയുക.
5.91.31
कामक्रोधानुवर्ती हि यो मोहाद्विरुरुत्सति ।
गुणवन्तं च यो द्वेष्टि तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ ५.९१.३१ ॥
കാമക്രോധങ്ങളെ പിന്തുടർന്ന്, മോഹത്താൽ എതിർക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നവനും ഗുണവാനെ വെറുക്കുന്നവനും മനുഷ്യരിൽ അധമനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
5.91.32
यः कल्याणगुणाञ्ज्ञातीन्मोहाल्लोभाद्दिदृक्षते ।
सोजितात्माऽजितक्रोधो न चिरं तिष्ठति श्रिया ॥ ५.९१.३२ ॥
മോഹത്താലും ലോഭത്താലും നല്ല ഗുണങ്ങളുള്ള ബന്ധുക്കളെ കാണാൻ (നശിപ്പിക്കാൻ) ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ—അടക്കാത്ത മനസ്സും അടക്കാത്ത ക്രോധവുമുള്ളവൻ—ഐശ്വര്യത്തിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കില്ല.
5.91.33
अथ यो गुणसंपन्नान्हृदयस्याप्रियानपि ।
प्रियेण कुरुते वश्यांश्चिरं यशसि तिष्ठति ॥ ५.९१.३३ ॥
ഗുണസമ്പന്നരെ—മനസ്സിന് അപ്രിയരെങ്കിലും—പ്രിയമായ പെരുമാറ്റത്താൽ വശത്താക്കുന്നവൻ ദീർഘകാലം കീർത്തിയിൽ നിലനിൽക്കും.
5.91.34
सर्वमेतन्न भोक्तव्यमन्नं दुष्टाभिसंहितम् ।
क्षुत्तुरेकस्य भोक्तव्यमिति मे धीयते मतिः ॥ ५.९१.३४ ॥
ദുഷ്ടമായ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ തയ്യാറാക്കിയ ഈ അന്നമൊക്കെയും ഭക്ഷിക്കാൻ യോഗ്യമല്ല; വിശപ്പും ദാഹവും ബാധിച്ച ഒരാൾ മാത്രമേ അതു ഭക്ഷിക്കാവൂ എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
5.91.35
एवमुक्त्वा महाबाहुर्दुर्योधनममर्षणम् ।
निश्चक्राम ततः शुभ्राद्धार्तराष्ट्रनिवेशनात् ॥ ५.९१.३५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹാബാഹുവായവൻ അസഹിഷ്ണുവായ ദുര്യോധനനോട് — പിന്നെ ആ ശോഭനമായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രരുടെ വാസസ്ഥലത്തുനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി.
5.91.36
निर्याय च महाबाहुर्वासुदेवो महामनाः ।
निवेशाय ययौ वेश्य विदुरस्य महात्मनः ॥ ५.९१.३६ ॥
പുറത്തിറങ്ങിയ മഹാബാഹുവും മഹാമനസ്കനുമായ വാസുദേവൻ മഹാത്മാവായ വിദുരന്റെ വസതിയിലേക്ക് പോയി.
5.91.37
तमभ्यगच्छद्द्रोणश्च कृपो भीष्मोऽथ बाह्लिकः ।
कुरवश्च महाबाहुं विदुरस्य गृहे स्थितम् ॥ ५.९१.३७ ॥
ദ്രോണനും കൃപനും ഭീഷ്മനും പിന്നെ ബാഹ്ലികനും കുരുക്കളും വിദുരന്റെ ഗൃഹത്തിൽ നിന്നിരുന്ന ആ മഹാബാഹുവിനെ എതിരേൽക്കാൻ ചെന്നു.
5.91.38
त ऊचुर्माधवं वीरं कुरवो मधुसूदनम् ।
निवेदयामो वार्ष्णेय सरत्नांस्ते गृहान्वयम् ॥ ५.९१.३८ ॥
കുരുക്കൾ വീരനായ മാധവനോടും മധുസൂദനനോടും പറഞ്ഞു: വാർഷ്ണേയാ, രത്നങ്ങളോടു കൂടിയ ഞങ്ങളുടെ ഗൃഹങ്ങൾ ഞങ്ങൾ അങ്ങേക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു.
5.91.39
तानुवाच महातेजाः कौरवान्मधुसूदनः ।
सर्वे भवन्ते गच्छन्तु सर्वा मेऽपचितिः कृता ॥ ५.९१.३९ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ മധുസൂദനൻ ആ കൗരവരോടു പറഞ്ഞു: നിങ്ങളെല്ലാവരും പോയ്ക്കൊള്ളുക; എന്റെ ബഹുമാനം നിങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണമായി അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
5.91.40
यातेषु कुरुषु क्षत्ता दाशार्हमपराजितम् ।
अभ्यर्चयामास तदा सर्वकामैः प्रयत्नवान् ॥ ५.९१.४० ॥
കുരുക്കൾ പോയ ശേഷം വിദുരൻ ആ അപരാജിതനായ ദാശാർഹനെ എല്ലാ ഇഷ്ടവസ്തുക്കളാലും ശ്രദ്ധയോടെ സത്കരിച്ചു.
5.91.41
ततः क्षत्राऽन्नपानानि शुचीनि गुणवन्ति च ।
उपाहरदनेकानि केशवाय महात्मने ॥ ५.९१.४१ ॥
അപ്പോൾ വിദുരൻ മഹാത്മാവായ കേശവന് ശുദ്ധവും ഗുണമുള്ളതുമായ പലവിധ അന്നപാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു.
5.91.42
तैतर्पयित्वा प्रथमं ब्राह्मणान्मधुसूदनः ।
वेदविद्भ्यो ददौ कृष्णः परमद्रविणान्यपि ॥ ५.९१.४२ ॥
അവകൊണ്ട് ആദ്യം ബ്രാഹ്മണരെ തൃപ്തരാക്കി, മധുസൂദനനായ കൃഷ്ണൻ വേദജ്ഞർക്ക് വലിയ സമ്പത്തും നൽകി.
5.91.43
भुक्तवत्सु द्विजाग्र्येषु निषण्णेषु वरासने ।
शुचिः सुप्रयतो भून्वा विदुरोऽन्नमुपारत् ॥ ५.९१.४३ ॥
ശ്രേഷ്ഠരായ ദ്വിജന്മാർ ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ് ഉത്തമാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ, ശുചിയും സംയമിയുമായ വിദുരൻ അന്നം കൊണ്ടുവന്നു.
5.91.44
श्रद्धया परया युक्त इदं वचनमब्रवीत् ।
संवृतैस्तुष्य गोविन्द एतन्नः धनम्।
अन्यथा हि विशेषेण कस्त्वामर्चितुमर्हति ॥ ५.९१.४४ ॥
പരമമായ ശ്രദ്ധയോടെ അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: "ഗോവിന്ദാ, ഈ ലളിതമായ ഭക്ഷണത്തിൽ സന്തുഷ്ടനാകൂ; ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ ധനം. അല്ലെങ്കിൽ നിന്നെ വിശേഷമായി ആദരിക്കാൻ ആർക്കാണ് കഴിയുക?"
5.91.45
ततोऽनुयायिभिः सार्धं मरुद्भिरिव वासवः ।
विदुरान्नानि बुभुजे शुचीनि गुणवन्ति च ॥ ५.९१.४५ ॥
പിന്നീട് അനുയായികളോടൊപ്പം, മരുത്തുക്കളുടെ നടുവിൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, വിദുരന്റെ ശുചിയും ഗുണവത്തുമായ അന്നം അദ്ദേഹം ഭക്ഷിച്ചു.
5.91.46
तं भुक्तवन्तं विविधाः सुशब्दाः सूतमागधाः ।
अभितुष्टुवुरासीनं दाशार्हमपराजितम् ॥ ५.९१.४६ ॥
ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ് ഇരുന്ന ആ അപരാജിതനായ ദാശാർഹനെ, പലവിധ മധുരസ്വരമുള്ള സൂതന്മാരും മാഗധന്മാരും സ്തുതിച്ചു.