Mahābhārata · Adhyāya 6.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.1.1
श्रीवेदव्यासाय नमः ।
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वती चैव ततो जयमुदीरयेत् ।
कथं युयुधिरे वीराः कुरुपाण्डवसोमकाः ।
पार्थिवाश्च महात्मानो नानादेशसमागताः । ॥ ६.१.१ ॥
Homenaje al venerable Vyāsa. Tras inclinarse ante Nārāyaṇa y ante Nara, el mejor de los hombres, y también ante la diosa Sarasvatī, hay que proclamar entonces el Jaya. ¿Cómo lucharon los héroes de los Kuru, los Pāṇḍava y los Somaka, y los reyes de grandes almas reunidos de muchas tierras?
6.1.2
यथा युयुधिरे वीराः कुरुपाण्डवसोमकाः ।
कुरुक्षेत्रे तपः क्षेत्रे श्रृणु त्वं पृथिवीपते ॥ ६.१.२ ॥
Escucha, señor de la tierra, cómo lucharon los héroes de los Kuru, los Pāṇḍava y los Somaka en Kurukṣetra, el campo de la austeridad.
6.1.3
तेऽवतीर्य कुरुक्षेत्रं पाण्डवाः सहसोमकाः ।
कौरवानभ्यवर्तन्त जिगीषन्तो महाबलाः ॥ ६.१.३ ॥
Tras descender a Kurukṣetra junto con los Somaka, los Pāṇḍava avanzaron contra los poderosos Kaurava, deseosos de vencer.
6.1.4
वेदाध्ययनसंपन्नाः सर्वे युध्दाभिनन्दिनः ।
आश्ंसन्तो जयं युध्दे बलेनाभिमुखा रणे ॥ ६.१.४ ॥
Todos ellos, versados en el estudio de los Vedas y deleitándose en la batalla, esperando la victoria, se colocaron frente a frente en el combate con sus ejércitos.
6.1.5
अभियाय च दुर्धर्षा धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम ।
प्रामुखाः पश्चिमे भागे न्यविशन्त ससैनिकाः ॥ ६.१.५ ॥
Avanzando contra el ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra, los invencibles Pāṇḍava acamparon en el lado occidental, de frente, con sus soldados.
6.1.6
स्यमन्तपञ्चकाद्वाह्यं शिविराणि सहस्रशः ।
कारयामास विधिवत्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ६.१.६ ॥
Fuera de Syamantapañcaka, el hijo de Kuntī, Yudhiṣṭhira, hizo construir miles de campamentos según la norma.
6.1.7
शून्येव पृथिवी सर्वाअ बालवृध्दावशेषिता ।
निरश्वपुरुषेवासीद्रथक्कुञ्जरवर्जिता ॥ ६.१.७ ॥
La tierra estaba como vacía por completo, quedando solo niños y ancianos, sin caballos, hombres, carros ni elefantes.
6.1.8
यावत्तपति सूर्यो हि जम्बूद्वीपस्य मण्डलम् ।
तावदेव समावृत्तं बलं पार्थिवसत्तम ॥ ६.१.८ ॥
Hasta donde el sol calienta el círculo de Jambudvīpa, hasta allí, oh mejor de los reyes, se extendió el ejército.
6.1.9
एकस्याः सर्ववर्णास्ते मण्डलं बहुयोजनम् ।
पर्याक्रामन्त देशांश्च नदीः शैलान्वनानि च ॥ ६.१.९ ॥
Todas las castas de aquella única tierra, por un círculo de muchos yojanas, se extendieron recorriendo países, ríos, montañas y bosques.
6.1.10
तेषां युधिष्ठिरो राजा सर्वेषां पुरुषर्षभ ।
व्यादिदेश सवाहानां भक्ष्यभोज्यमनुत्तमम् ॥ ६.१.१० ॥
Oh toro entre los hombres, el rey Yudhiṣṭhira ordenó que para todos ellos, junto con sus monturas, se dispusieran los mejores alimentos y bebidas.
6.1.11
संज्ञाश्च विविघास्तात् तेषां चक्रे युधिष्ठिरः ।
एवंवादी वेदितव्यः पाण्डवेयोऽयमित्युत ॥ ६.१.११ ॥
Querido, Yudhiṣṭhira dispuso diversas señas para ellos, para que se supiera: este es un Pāṇḍava, este es quien así habla.
6.1.12
अभिज्ञानानि सर्वेषां संज्ञाश्चाभरणानि च ।
योजयामास कौरव्यो युध्दकाल उपस्थिते ॥ ६.१.१२ ॥
Cuando llegó el tiempo de la batalla, el Kaurava Yudhiṣṭhira asignó a todos señales de reconocimiento, distintivos y adornos.
6.1.13
दृष्ट्वा ध्वजाग्रं पार्थस्य धार्तराष्ट्रो महामनाः ।
सहसर्वैर्महीपालैः प्रत्यव्यूहत पाण्डवम् ॥ ६.१.१३ ॥
Al ver el extremo del estandarte de Pārtha, el hijo de Dhṛtarāṣṭra, de gran ánimo, junto con todos los reyes, dispuso sus fuerzas frente a los Pāṇḍavas.
6.1.14
पाण्डरेणातपत्रेण धियमाणेन मूर्धनि ।
मध्ये नागसहस्रस्य भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ६.१.१४ ॥
Con un parasol blanco sostenido sobre su cabeza, se hallaba en medio de mil elefantes, rodeado de sus hermanos.
6.1.15
दृष्ट्वा दुर्योधनं हृष्टाः पाञ्चाला युध्दनन्दिनः ।
दध्मुः प्रीता महाशङ्खान्भेरीर्जध्रुः सहस्रशः ॥ ६.१.१५ ॥
Al ver a Duryodhana, los Pāñcālas, ansiosos de batalla, se alegraron; soplaron grandes caracolas y tocaron miles de tambores.
6.1.16
ततः प्रहृष्टां स्वां सेनामभिवीक्ष्याथ पाण्डवाः ।
वभूवुर्हृष्टमनसो वासुदेवश्च वीर्यवान् ॥ ६.१.१६ ॥
Entonces, al ver a su propio ejército muy alegre, los Pāṇḍavas se llenaron de alegría, y también el poderoso Vāsudeva.
6.1.17
स्वयोधान्हर्षयन्तौ च वासुदेवघनञ्चयौ ।
दध्मतुः पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ शङ्खौ रथे स्थितौ ॥ ६.१.१७ ॥
Alegrando a sus propios guerreros, Vāsudeva y Dhanañjaya — aquellos dos tigres entre los hombres, de pie en el carro — soplaron sus caracolas divinas.
6.1.18
पाञ्चजन्यस्य शङ्खस्य देवदत्तस्य चोभयोः ।
श्रुत्वा तु निनदं योघाः शकृन्मूत्रं प्रसुस्त्रुवुः ॥ ६.१.१८ ॥
Al oír el estruendo de las caracolas Pāñcajanya y Devadatta, los guerreros se vaciaron de excrementos y orina.
6.1.19
यथा सिंहस्य नदतः स्वनं श्रुत्वेतरे मृगाः ।
त्रसेयुर्निनदं श्रुत्वा तथाऽसीदत तद्लम् ॥ ६.१.१९ ॥
Como los demás ciervos se aterrorizan al oír el rugido de un león que ruge, así aquel ejército se desplomó al oír aquel estruendo.
6.1.20
उदतिष्ठद्रजो भौमं न प्राज्ञायत किंचन ।
असं गत इवादित्यः सैन्येन रजसा वृतः ॥ ६.१.२० ॥
Del suelo se alzó un polvo tal que nada podía distinguirse; el sol, cubierto por el polvo del ejército, parecía haberse puesto.
6.1.21
ववर्प तत्र पर्जन्यो मांसशोणितवृष्टिमान् ।
व्युक्षन्सर्वाणि सैन्यानि तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.१.२१ ॥
Allí llovió una nube que traía lluvia de carne y sangre, empapando a todos los ejércitos; y aquello pareció algo prodigioso.
6.1.22
वायुस्ततः प्रादुरभून्नीचैः शर्करकर्षणः ।
विनिध्नंस्तान्यनीकानि शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१.२२ ॥
Entonces se levantó un viento que soplaba bajo, arrastrando guijarros, derribando divisiones del ejército por centenares y por millares.
6.1.23
उभे सैन्ये च राजेन्द्र युध्दाय मुदिते भृशम् ।
कुरुक्षेत्रे स्थिते यत्ते सागरक्षुभितोपमे ॥ ६.१.२३ ॥
Oh señor de reyes, ambos ejércitos, muy deseosos de combate, se hallaban en Kurukṣetra como un océano agitado.
6.1.24
तयोस्तु सेनयोरासीदद्भुतः स तु संगमः ।
युगान्ते समनुप्राप्ते द्वयोः सागरयोरिव ॥ ६.१.२४ ॥
Aquel encuentro de los dos ejércitos fue prodigioso, como dos océanos que se encuentran al final de una edad.
6.1.25
शून्याऽऽसीत्पृथिवी सर्वा वृध्दबालावशेषिता ।
निरश्वपुरुषेवासीद्रथकुञ्चरवर्जिता ।
तेन सेनासमूहेन समानीतेन कौरवैः ॥ ६.१.२५ ॥
Toda la tierra quedó vacía por aquel ejército reunido por los Kauravas, dejando solo a ancianos y niños; no quedaban caballos ni hombres, y carros y elefantes habían desaparecido.
6.1.26
ततस्ते समयं चक्रुः कुरुपाण्डावसोमकाः ।
धर्मन्संस्थापयामासुर्युध्दानां भरतर्षभ ॥ ६.१.२६ ॥
Entonces los kurus, los pāṇḍavas y los somakas hicieron un acuerdo, y, oh toro de los bharatas, establecieron la ley de las batallas.
6.1.27
निवृत्ते विहिते युध्दे स्यात्प्रीतिर्नः परस्परम् ।
यथापरं यथायोगं न च स्यात्कस्याचित्पुनः ॥ ६.१.२७ ॥
Cuando cese la batalla y se hayan dispuesto los acuerdos, que haya entre nosotros buena voluntad mutua, uno tras otro, según el orden conveniente; y que no vuelva a haber combate con nadie.
6.1.28
वाचा युध्दे प्रव्रुत्तानां वाचैव प्रतियोधनम् ।
निष्क्रान्ताः पृतनामध्यान्नहन्तव्याः कदाचन ॥ ६.१.२८ ॥
A quienes estén combatiendo se les responderá solo con palabras; y a quienes hayan salido del centro del ejército nunca deben ser matados.
6.1.29
रथी च रथिना योध्यो गजेन गक्षधूर्गतः ।
अश्वेनाश्वी पदातिश्च पादातेनैव भारत ॥ ६.१.२९ ॥
Un auriga debe luchar contra un auriga, y quien haya llegado a la vanguardia de los elefantes contra un jinete de elefante; un jinete contra un jinete, y un soldado de a pie solo contra otro de a pie, oh Bhārata.
6.1.30
यथायोगं यथाकामं यथोत्साहं यथाबलम् ।
समाभाप्य प्रहर्तव्यं न विश्वस्ते न विह्वले ॥ ६.१.३० ॥
Según la conveniencia, según el deseo, según el ardor y según la fuerza, se debe golpear tras desafiar (al enemigo); no se debe golpear al que está confiado ni al que está turbado.
6.1.31
परेण सह संयुक्तः प्रमत्तो विमुखस्तथा ।
क्षीणशस्त्रो विवर्मा च न हन्तव्यः कदाचन ॥ ६.१.३१ ॥
Nunca se debe golpear a quien esté combatiendo con un enemigo, desatento, vuelto de espaldas, sin armas o sin armadura.
6.1.32
न सूतेषु न धुर्येषु न च शस्त्रोपनायिषु ।
न भेरीशङ्खवादेषु प्रहर्तव्यं कथंचन ॥ ६.१.३२ ॥
No se debe golpear de ningún modo a los aurigas, ni a los animales de tiro, ni a los portadores de armas, ni a los que tocan los tambores y las conchas.
6.1.33
एवं ते समयं कृत्वा कुरुपाण्डवसोमकाः ।
विस्मयं परमं जग्मुः प्रेक्षमाणाः परस्परम् ॥ ६.१.३३ ॥
Habiendo hecho así su acuerdo, los Kurus, Pāṇḍavas y Somakas, mirándose unos a otros, se llenaron de gran asombro.
6.1.34
निविश्य च महात्मानस्ततस्ते पुरुषर्षभाः ।
हृष्टरुपाःसृमनसोबभूवुःसहसैनिकाः ॥ ६.१.३४ ॥
Entonces aquellos grandes de alma, toros entre los hombres, se sentaron con sus soldados, con el rostro alegre y el ánimo contento.