ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.1.1
श्रीवेदव्यासाय नमः ।
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वती चैव ततो जयमुदीरयेत् ।
कथं युयुधिरे वीराः कुरुपाण्डवसोमकाः ।
पार्थिवाश्च महात्मानो नानादेशसमागताः । ॥ ६.१.१ ॥
ਸ਼੍ਰੀ ਵੇਦਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਾਰਾਇਣ, ਨਰੋਤਮ ਨਰ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ 'ਜਯ' ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੁਰੂ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਸੋਮਕ ਵੀਰ ਕਿਵੇਂ ਲੜੇ? ਅਨੇਕ ਦੇਸਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਕਿਵੇਂ ਲੜੇ?
6.1.2
यथा युयुधिरे वीराः कुरुपाण्डवसोमकाः ।
कुरुक्षेत्रे तपः क्षेत्रे श्रृणु त्वं पृथिवीपते ॥ ६.१.२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ, ਕੁਰੂ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਸੋਮਕ ਵੀਰ ਤਪ ਦੇ ਖੇਤਰ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲੜੇ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ।
6.1.3
तेऽवतीर्य कुरुक्षेत्रं पाण्डवाः सहसोमकाः ।
कौरवानभ्यवर्तन्त जिगीषन्तो महाबलाः ॥ ६.१.३ ॥
ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਸੋਮਕਾਂ ਨਾਲ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਹਾਬਲੀ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲ ਵਧੇ।
6.1.4
वेदाध्ययनसंपन्नाः सर्वे युध्दाभिनन्दिनः ।
आश्ंसन्तो जयं युध्दे बलेनाभिमुखा रणे ॥ ६.१.४ ॥
ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਸਭ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
6.1.5
अभियाय च दुर्धर्षा धार्तराष्ट्रस्य वाहिनीम ।
प्रामुखाः पश्चिमे भागे न्यविशन्त ससैनिकाः ॥ ६.१.५ ॥
ਦੁਰਧਰਸ਼ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ, ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ।
6.1.6
स्यमन्तपञ्चकाद्वाह्यं शिविराणि सहस्रशः ।
कारयामास विधिवत्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ६.१.६ ॥
ਸਮੰਤਪੰਚਕ ਦੇ ਬਾਹਰ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡੇਰੇ ਬਣਵਾਏ।
6.1.7
शून्येव पृथिवी सर्वाअ बालवृध्दावशेषिता ।
निरश्वपुरुषेवासीद्रथक्कुञ्जरवर्जिता ॥ ६.१.७ ॥
ਧਰਤੀ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਨੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਸਿਰਫ਼ ਬਾਲ ਅਤੇ ਬੁੱਢੇ ਬਾਕੀ ਸਨ; ਘੋੜਿਆਂ, ਮਰਦਾਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
6.1.8
यावत्तपति सूर्यो हि जम्बूद्वीपस्य मण्डलम् ।
तावदेव समावृत्तं बलं पार्थिवसत्तम ॥ ६.१.८ ॥
ਸੂਰਜ ਜੰਬੂਦੀਪ ਦੇ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਜਿੱਥ ਤੱਕ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ, ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਹੀ ਫੌਜ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
6.1.9
एकस्याः सर्ववर्णास्ते मण्डलं बहुयोजनम् ।
पर्याक्रामन्त देशांश्च नदीः शैलान्वनानि च ॥ ६.१.९ ॥
ਉਸ ਇੱਕੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਣ, ਕਈ ਯੋਜਨ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਫੈਲ ਗਏ।
6.1.10
तेषां युधिष्ठिरो राजा सर्वेषां पुरुषर्षभ ।
व्यादिदेश सवाहानां भक्ष्यभोज्यमनुत्तमम् ॥ ६.१.१० ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਉੱਤਮ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ।
6.1.11
संज्ञाश्च विविघास्तात् तेषां चक्रे युधिष्ठिरः ।
एवंवादी वेदितव्यः पाण्डवेयोऽयमित्युत ॥ ६.१.११ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਛਾਣ ਹੋ ਸਕੇ ਕਿ 'ਇਹ ਪਾਂਡਵ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ'।
6.1.12
अभिज्ञानानि सर्वेषां संज्ञाश्चाभरणानि च ।
योजयामास कौरव्यो युध्दकाल उपस्थिते ॥ ६.१.१२ ॥
ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਕੌਰਵ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਪਛਾਣ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਤਹਿ ਕੀਤੇ।
6.1.13
दृष्ट्वा ध्वजाग्रं पार्थस्य धार्तराष्ट्रो महामनाः ।
सहसर्वैर्महीपालैः प्रत्यव्यूहत पाण्डवम् ॥ ६.१.१३ ॥
ਪਾਰਥ ਦੀ ਧੁਜਾ ਦਾ ਅਗਰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਮਨਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਊਹ ਰਚਿਆ।
6.1.14
पाण्डरेणातपत्रेण धियमाणेन मूर्धनि ।
मध्ये नागसहस्रस्य भ्रातृभिः परिवारितः ॥ ६.१.१४ ॥
ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟਾ ਛਤਰ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸੀ।
6.1.15
दृष्ट्वा दुर्योधनं हृष्टाः पाञ्चाला युध्दनन्दिनः ।
दध्मुः प्रीता महाशङ्खान्भेरीर्जध्रुः सहस्रशः ॥ ६.१.१५ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁੱਧ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਪੰਚਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭੇਰੀਆਂ ਖੜਕਾਈਆਂ।
6.1.16
ततः प्रहृष्टां स्वां सेनामभिवीक्ष्याथ पाण्डवाः ।
वभूवुर्हृष्टमनसो वासुदेवश्च वीर्यवान् ॥ ६.१.१६ ॥
ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੀ।
6.1.17
स्वयोधान्हर्षयन्तौ च वासुदेवघनञ्चयौ ।
दध्मतुः पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ शङ्खौ रथे स्थितौ ॥ ६.१.१७ ॥
ਆਪਣੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਧਨੰਜੈ — ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ — ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ।
6.1.18
पाञ्चजन्यस्य शङ्खस्य देवदत्तस्य चोभयोः ।
श्रुत्वा तु निनदं योघाः शकृन्मूत्रं प्रसुस्त्रुवुः ॥ ६.१.१८ ॥
ਪਾਂਚਜਨਯ ਅਤੇ ਦੇਵਦੱਤ — ਦੋਵਾਂ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
6.1.19
यथा सिंहस्य नदतः स्वनं श्रुत्वेतरे मृगाः ।
त्रसेयुर्निनदं श्रुत्वा तथाऽसीदत तद्लम् ॥ ६.१.१९ ॥
ਗਰਜਦੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਬਾਕੀ ਹਿਰਨ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਗਰਜ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸੈਨਾ ਕੰਬ ਗਈ।
6.1.20
उदतिष्ठद्रजो भौमं न प्राज्ञायत किंचन ।
असं गत इवादित्यः सैन्येन रजसा वृतः ॥ ६.१.२० ॥
ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਧੂੜ ਉੱਠੀ; ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੈਨਾ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਛਿਪ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
6.1.21
ववर्प तत्र पर्जन्यो मांसशोणितवृष्टिमान् ।
व्युक्षन्सर्वाणि सैन्यानि तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.१.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ ਵਰਿਆ; ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਿਉਂ ਕੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਜਾਪਿਆ।
6.1.22
वायुस्ततः प्रादुरभून्नीचैः शर्करकर्षणः ।
विनिध्नंस्तान्यनीकानि शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.१.२२ ॥
ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਵਗਦੀ, ਕੰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ ਹਵਾ ਉੱਠੀ; ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਾ-ਟੁਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ।
6.1.23
उभे सैन्ये च राजेन्द्र युध्दाय मुदिते भृशम् ।
कुरुक्षेत्रे स्थिते यत्ते सागरक्षुभितोपमे ॥ ६.१.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਯੁੱਧ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਥਨ ਕੀਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀਆਂ।
6.1.24
तयोस्तु सेनयोरासीदद्भुतः स तु संगमः ।
युगान्ते समनुप्राप्ते द्वयोः सागरयोरिव ॥ ६.१.२४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਮੇਲ ਅਦਭੁਤ ਸੀ; ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦੋ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਂਗ।
6.1.25
शून्याऽऽसीत्पृथिवी सर्वा वृध्दबालावशेषिता ।
निरश्वपुरुषेवासीद्रथकुञ्चरवर्जिता ।
तेन सेनासमूहेन समानीतेन कौरवैः ॥ ६.१.२५ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਸ ਸੈਨਾ-ਸਮੂਹ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਸੁੰਨੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਕੇਵਲ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਬਚੇ ਸਨ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।
6.1.26
ततस्ते समयं चक्रुः कुरुपाण्डावसोमकाः ।
धर्मन्संस्थापयामासुर्युध्दानां भरतर्षभ ॥ ६.१.२६ ॥
ਫਿਰ ਕੁਰੂਆਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਮਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
6.1.27
निवृत्ते विहिते युध्दे स्यात्प्रीतिर्नः परस्परम् ।
यथापरं यथायोगं न च स्यात्कस्याचित्पुनः ॥ ६.१.२७ ॥
ਯੁੱਧ ਰੁਕ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਸੀ ਪ੍ਰੀਤ ਹੋਵੇ; ਇੱਕ ਮਗਰੋਂ ਇੱਕ, ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ (ਯੁੱਧ) ਨਾ ਹੋਵੇ।
6.1.28
वाचा युध्दे प्रव्रुत्तानां वाचैव प्रतियोधनम् ।
निष्क्रान्ताः पृतनामध्यान्नहन्तव्याः कदाचन ॥ ६.१.२८ ॥
ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਤਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
6.1.29
रथी च रथिना योध्यो गजेन गक्षधूर्गतः ।
अश्वेनाश्वी पदातिश्च पादातेनैव भारत ॥ ६.१.२९ ॥
ਰਥੀ ਰਥੀ ਨਾਲ ਲੜੇ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਥੀ-ਯੋਧਾ ਹਾਥੀ ਵਾਲੇ ਨਾਲ; ਘੋੜਸਵਾਰ ਘੋੜਸਵਾਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਪੈਦਲ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
6.1.30
यथायोगं यथाकामं यथोत्साहं यथाबलम् ।
समाभाप्य प्रहर्तव्यं न विश्वस्ते न विह्वले ॥ ६.१.३० ॥
ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਲ ਅਨੁਸਾਰ (ਵੈਰੀ ਨੂੰ) ਲਲਕਾਰ ਕੇ ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਜਾਂ ਵਿਆਕੁਲ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
6.1.31
परेण सह संयुक्तः प्रमत्तो विमुखस्तथा ।
क्षीणशस्त्रो विवर्मा च न हन्तव्यः कदाचन ॥ ६.१.३१ ॥
ਵੈਰੀ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ, ਬੇਧਿਆਨੇ, ਪਿੱਠ ਫੇਰੇ ਹੋਏ, ਹਥਿਆਰ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂ ਕਵਚ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
6.1.32
न सूतेषु न धुर्येषु न च शस्त्रोपनायिषु ।
न भेरीशङ्खवादेषु प्रहर्तव्यं कथंचन ॥ ६.१.३२ ॥
ਸਾਰਥੀਆਂ, ਰਥ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਭੇਰੀ-ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
6.1.33
एवं ते समयं कृत्वा कुरुपाण्डवसोमकाः ।
विस्मयं परमं जग्मुः प्रेक्षमाणाः परस्परम् ॥ ६.१.३३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ ਕੌਰਵ, ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਸੋਮਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ।
6.1.34
निविश्य च महात्मानस्ततस्ते पुरुषर्षभाः ।
हृष्टरुपाःसृमनसोबभूवुःसहसैनिकाः ॥ ६.१.३४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।