Mahābhārata · Adhyāya 6.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.11.1
जम्बूखण्डस्त्वया प्रोक्तो यथावदिह सञ्जय ।
विष्कम्भमस्य प्रब्रूहि परिमाणं तु तत्त्वतः ॥ ६.११.१ ॥
Sañjaya, has descrito aquí el continente Jambū tal como es. Ahora dime con exactitud su anchura y su medida.
6.11.2
समुद्रस्य प्रमाणं च सम्यगच्छिद्रदर्शनम् ।
शाकद्वीपं च मे ब्रूहि कुशद्वीपं च सञ्जय ॥ ६.११.२ ॥
Sañjaya, dime la medida del océano y su descripción completa e intachable, y también las islas Śāka y Kuśa.
6.11.3
शाल्मलिं चैव तत्त्वेन क्रौञ्चद्वीपं तथैव च ।
ब्रूहि गावल्गणे सर्वं राहोः सोमार्कयोस्तथा ॥ ६.११.३ ॥
Gāvalgaṇi, describe con verdad la isla Śālmali y la isla Krauñca, cuéntalo todo, y asimismo lo de Rāhu, la luna y el sol.
6.11.4
राजन्सुबहवो द्वीपा यैरिदं सन्ततं जगत् ।
सप्त द्वीपान्प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यौ ग्रहं तथा ॥ ६.११.४ ॥
Oh rey, hay muchas islas por las que este mundo está completamente penetrado. Describiré las siete islas, y asimismo la luna, el sol y el planeta Rāhu.
6.11.5
अष्टादश सहस्राणि योजनानि विशांपते ।
षट् शतानि च पूर्णानि विष्कम्भो जम्बुपर्वतः ॥ ६.११.५ ॥
Oh señor de los hombres, la anchura del monte Jambu es exactamente de dieciocho mil seiscientos yojanas.
6.11.6
लावणस्य समुद्रस्य विष्कम्भो द्विगुणः स्मृतः ।
नानाजनपदाकीर्णो मणिविद्रुमचित्रितः ॥ ६.११.६ ॥
La anchura del océano de sal se registra como el doble; está llena de muchos países y adornada con gemas y coral.
6.11.7
नैकधातुविचित्रैश्च पर्वतैरुपशोभितः ।
सिद्धचारणसंकीर्णः सागरः परिमण्डलः ॥ ६.११.७ ॥
Adornado con montañas de muchos minerales de colores, poblado de siddhas y cāraṇas, este océano es circular.
6.11.8
शाकद्वीपं च वक्ष्यामि यथावदिह पार्थिव ।
शृणु मे त्वं यथान्यायं ब्रुवतः कुरुनन्दन ॥ ६.११.८ ॥
Oh rey, ahora describiré Śākadvīpa tal como es. Escúchame, oh gozo de los Kurus, mientras hablo según la regla.
6.11.9
जम्बूद्वीपपरमाणेन द्विगुणः स नराधिप ।
विष्कम्भेण महाराज सागरोऽपि विभागशः ॥ ६.११.९ ॥
Oh señor de los hombres, es el doble de la medida de Jambūdvīpa. Oh gran rey, ese océano también es igual en anchura, dividido en partes.
6.11.10
क्षीरोदो भरतश्रेष्ठ येन संपरिवारिताः ।
तत्र पुण्या जनपदास्तत्र न म्रियते जनः।
कुत एव हि दुर्भिक्षं क्षमातेजोयुता हि ते ॥ ६.११.१० ॥
Oh mejor de los Bharatas, están rodeados por el océano de leche. En esas tierras benditas nadie muere; ¿cómo podría haber hambruna para quienes poseen paciencia y esplendor?
6.11.11
शाकद्वीपस्य संक्षेपो यथावद्भरतर्षभ ।
उक्त एष महाराज किमन्यत्कथयामि ते ॥ ६.११.११ ॥
Oh toro de los Bharatas, este resumen de Śākadvīpa ha sido narrado tal como es. Oh gran rey, ¿qué más te diré?
6.11.12
शाकद्वीपस्य संक्षेपो यथावदिह सञ्जय ।
उक्तस्त्वया महाप्राज्ञ विस्तरं ब्रूहि तत्त्वतः ॥ ६.११.१२ ॥
Oh Sañjaya, has narrado aquí el resumen de Śākadvīpa tal como es. Oh hombre de gran sabiduría, ahora cuéntalo en detalle, tal como realmente es.
6.11.13
तथैव पर्वता राजन्सप्तात्र मणिभूषिताः ।
रत्नाकरास्तथा नद्यस्तेषां नामानि मे शृणु ॥ ६.११.१३ ॥
Oh rey, asimismo aquí hay siete montañas adornadas con joyas, y océanos de tesoros y ríos. Escucha de mí sus nombres.
6.11.14
अतीव गुणवत्सर्वं तत्र पुण्यं जनाधिप ॥ ६.११.१४ ॥
Oh señor de los hombres, todo allí es sumamente virtuoso y sagrado.
6.11.15
देवर्षिगन्धर्वयुतः प्रथमो मेरुरुच्यते ।
प्रागायतो महाराज मलयो नाम पर्वतः ॥ ६.११.१५ ॥
La primera montaña, unida a dioses, sabios divinos y gandharvas, se llama Meru. Oh gran rey, existe la montaña llamada Malaya, que se extiende hacia el este.
6.11.16
ततो मेघाः प्रवर्तन्ते प्रभवन्ति च सर्वशः ।
ततः परेण कौरव्य जलधारो महागिरिः ॥ ६.११.१६ ॥
Desde allí se levantan las nubes y se acumulan por todos lados. Oh descendiente de los Kuru, más allá está la gran montaña llamada Jaladhara.
6.11.17
ततो नित्युमुपादत्ते वासवः परमं जलम् ।
ततो वर्षं प्रभवति वर्षकाले जनेश्वर ॥ ६.११.१७ ॥
Desde allí Vāsava (Indra) siempre toma el agua suprema. Luego la lluvia surge en la estación lluviosa, oh señor de los hombres.
6.11.18
उच्चैर्गिरी रैवतको यत्र नित्यं प्रतिष्ठिता ।
रेवती दिवि नक्षत्रं पितामहकृतो विधिः ॥ ६.११.१८ ॥
Está la elevada montaña Raivataka, donde la constelación Revatī siempre está establecida en el cielo; esta norma fue hecha por el abuelo (Brahmā).
6.11.19
उत्तरेण तु राजेन्द्र श्यामो नाम महागिरिः ।
नवमेघप्रभः प्रांशुः श्रीमानुज्ज्वलविग्रहः ।
यतः श्यामत्वमापन्नाः प्रजा जनपदेश्वर ॥ ६.११.१९ ॥
Oh señor de reyes, al norte hay una gran montaña llamada Śyāma, radiante como una nube nueva, alta, espléndida, de forma luminosa. Oh señor de los territorios, de ella las gentes adquirieron un tono oscuro.
6.11.20
सुमहान्संशयो मेऽद्य प्रोक्तोऽयं सञ्जय त्वया ।
प्रजाः कथं सूतपुत्र संप्राप्ताः श्यामतामिह ॥ ६.११.२० ॥
Oh Sañjaya, lo que acabas de decir me ha producido una gran duda. Oh hijo del auriga, ¿cómo llegaron aquí las gentes a tener un tono oscuro?
6.11.21
सर्वेष्वेव महाराज द्वीपेषु कुरुनन्दन ।
गौरः कृष्णश्च पतगस्तयोर्वर्णान्तरे नृप ॥ ६.११.२१ ॥
Oh gran rey, alegría de los Kurus, en todos los continentes hay tonos claros y oscuros; y oh rey, entre estos dos colores hay una diferencia.
6.11.22
श्यामो यस्मात्प्रवृत्तो वै तस्माच्छ्यामो गिरिःस्मृतः ॥ ६.११.२२ ॥
Porque de él surgió el tono oscuro, por eso aquella montaña es recordada como Śyāma.
6.11.23
ततः परं कौरवेन्द्र दुर्गशैलो महोदयः ।
केसरः केसरयुतो यतो वातः प्रवर्तते ॥ ६.११.२३ ॥
Más allá, oh señor de los Kurus, está la montaña fortaleza Durgaśaila, de gran elevación, llamada Kesara, cubierta de crines, de donde sopla el viento.
6.11.24
तेषां योजनविष्कम्भो द्विगुणः प्रविभागशः ।
वर्षाणि तेषु कौरव्य सप्तोक्तानि मनीषिभिः ॥ ६.११.२४ ॥
Su anchura en yojanas se duplica por partes. Oh Kaurava, entre ellos los sabios han declarado siete regiones.
6.11.25
महामेरुर्महाकाशो जलदः कुमुदोत्तरः ।
जलधारो महाराज सुकुमार इति स्मृतः ॥ ६.११.२५ ॥
Oh gran rey, Mahāmeru, Mahākāśa, Jalada, Kumudottara, Jaladhāra y Sukumāra: así son recordados.
6.11.26
रेवतस्य तु कौमारः श्यामस्य मणिकाञ्चनः ।
केसरस्याथ मौदाकी परेण तु महापुमान् ॥ ६.११.२६ ॥
De Revata, Kaumāra; de Śyāma, Maṇikāñcana; de Kesara, luego Maudākī; y más allá, el gran Puruṣa.
6.11.27
परिवार्य तु कौरव्य दैर्घ्यं ह्रस्वत्वमेव च ।
जम्बूद्वीपेन संक्यातस्तस्य मध्ये महाद्रुमः ॥ ६.११.२७ ॥
Oh Kaurava, lo rodea; su longitud y brevedad se calculan por Jambudvīpa; en su centro está un gran árbol.
6.11.28
शाको नाम महाराज प्रजा तस्य सदानुगा ।
तत्र पुण्या जनपदाः पूज्यते तत्र शंकरः ॥ ६.११.२८ ॥
Gran rey, su nombre es Śāka; su pueblo es siempre fiel seguidor. Allí hay regiones sagradas, y allí se adora a Śaṅkara.
6.11.29
तत्र गच्छन्ति सिद्धाश्च चारणा दैवतानि च ।
धार्मिकाश्च प्रजा राजंश्चत्वारोऽतीव भारत ॥ ६.११.२९ ॥
Allí van los perfectos, los cantores celestiales y los dioses; oh rey, oh Bhārata, la gente de allí es sumamente justa: las cuatro castas.
6.11.30
वर्णाः स्वकर्मनिरता न च स्तेनोऽत्र दृश्यते ।
दीर्घायुषो महाराज जरामृत्युविवर्जिताः ॥ ६.११.३० ॥
Las castas se entregan cada una a su deber; no se ve ladrón allí. Gran rey, son longevos, libres de la vejez y la muerte.
6.11.31
प्रजास्तत्र विवर्धन्ते वर्षास्विव समुद्रगाः ।
नद्यः पुण्यजलास्तत्र गङ्गा च बहुधा गता ॥ ६.११.३१ ॥
Allí los pueblos prosperan como los ríos que van al océano en las estaciones de lluvias; allí hay ríos de aguas puras y el Gaṅgā que fluye por muchos cauces.
6.11.32
सुकुमारी कुमारी च शीताशी वेणिका तथा ।
महानदी च कौरव्य तथा मणिजला नदी ॥ ६.११.३२ ॥
La Sukumārī, la Kumārī, la Śītāśī, la Veṇikā, el gran río, oh descendiente de Kuru, y también el río Maṇijalā.
6.11.33
चक्षुर्वर्धनिका चैव नदी भरतसत्तम ।
तत्र प्रवृत्ताः पुण्योदा नद्यः कुरुकुलोद्वह ॥ ६.११.३३ ॥
Y también el río Cakṣurvardhanikā, oh mejor de los Bharatas. Allí fluyen ríos de aguas puras, oh sostén del linaje de Kuru.
6.11.34
सहस्राणां शतान्येव यतो वर्षति वासवः ।
न तासां नामधेयानि परिमाणं तथैव च ॥ ६.११.३४ ॥
Cientos de miles, donde Vāsava (Indra) hace llover; sus nombres y su medida tampoco pueden contarse así.
6.11.35
शक्यन्ते परिसंख्यातुं पुण्यास्ता हि सरिद्वराः ।
तत्र पुण्या जनपदाश्चत्वारो लोकसंमताः ॥ ६.११.३५ ॥
Esos sagrados mejores ríos no pueden contarse por completo. Allí hay cuatro regiones sagradas, estimadas por el mundo.
6.11.36
मङ्गाश्च मशकाश्चैव मानसा मन्दगास्तथा ।
मङ्गा ब्राह्मणभूयिष्ठाः स्वकर्मनिरता नृप ॥ ६.११.३६ ॥
Los Maṅgas, los Maśakas, los Mānasas y también los Mandagas. Oh rey, entre los Maṅgas hay en su mayoría brahmanes, entregados a sus propios deberes.
6.11.37
मशकेषु च राजन्या धार्मिकाः सर्वकामदाः ।
मानसाश्च महाराज वैश्यधर्मोपजीविनः ॥ ६.११.३७ ॥
Entre los Maśaka, los kṣatriyas son justos y conceden todos los deseos; y, oh gran rey, los Mānasa viven del deber de los vaiśya.
6.11.38
सर्वकामसमायुक्ताः शूरा धर्मार्थनिश्चिताः ।
शूद्रास्तु मन्दगा नित्यं पुरुषा धर्मशीलिनः ॥ ६.११.३८ ॥
Dotados de todos sus deseos, valientes y firmes en el dharma y la riqueza; pero los śūdra son siempre de movimiento lento, hombres de carácter justo.
6.11.39
न तत्र राजा राजेन्द्र न दण्डो न च दण्डिकाः ।
स्वधर्मेणैव धर्मज्ञास्ते रक्षन्ति परस्परम् ॥ ६.११.३९ ॥
Allí, oh señor de reyes, no hay rey, ni castigo, ni castigadores; los conocedores del dharma se protegen unos a otros solo por su propio dharma.
6.11.40
एतावदेव शक्यं तु तत्र द्वीपे प्रभाषितुम् ।
एतदेव च श्रोतव्यं शाकद्वीपे महौजसि ॥ ६.११.४० ॥
Solo esto se puede decir de aquella isla; y sobre el poderoso Śāka-dvīpa, esto solo es lo que debe escucharse.