മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.118.1
असंव्यूढेष्वनीकेषु भूयिष्ठमनुवर्तिषु ।
ब्रह्मलोकपराः सर्वे समपद्यन्त भारत ॥ ६.११८.१ ॥
ഭാരതാ, വ്യൂഹം തകർന്ന സേനകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും പിന്തുടർന്നപ്പോൾ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മലോകത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി.
6.118.2
च ह्यनीकमनीकेषु समसञ्जत संकले ।
रथा न रथिभिः सार्धं पादाता न पदातिभिः ॥ ६.११८.२ ॥
ആ കലുഷമായ യുദ്ധത്തിൽ സേനകൾ സേനകളുമായി കൂടിക്കലർന്നു; രഥങ്ങൾ രഥികളോടും കാലാൾ കാലാളോടും ചേർന്നില്ല.
6.118.3
अश्वा नाश्वैरयुध्यन्त गजा न गजयोधिभिः ।
उन्मत्तवन्महाराज युध्यन्ते तत्र भारत ॥ ६.११८.३ ॥
കുതിരകൾ കുതിരകളോടും ആനകൾ ആനപ്പടയാളികളോടും ചേർന്നു പൊരുതിയില്ല; മഹാരാജാവേ, ഭാരതാ, അവിടെ അവർ ഭ്രാന്തരെപ്പോലെ പൊരുതി.
6.118.4
महान्व्यतिकरो रौद्रः सेनयोः समपद्यत ।
नरनागगणेष्वेवं विकीर्णेषु च सर्वशः ॥ ६.११८.४ ॥
രണ്ടു സേനകൾക്കിടയിലും മഹാഭീകരമായ കുഴപ്പം ഉണ്ടായി; മനുഷ്യരുടെയും ആനകളുടെയും കൂട്ടങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ചിതറിപ്പോയി.
6.118.5
क्षये तस्मिन्महारौद्रे निर्विशेषमजायत ।
ततः शल्यः कृपश्चैव चित्रसेनश्च भारत ॥ ६.११८.५ ॥
ആ മഹാഭീകരമായ സംഹാരത്തിൽ എല്ലാം വേർതിരിവില്ലാത്തതായി. ഭാരതാ, പിന്നെ ശല്യനും കൃപനും ചിത്രസേനനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.118.6
दुःशासनो विकर्णश्च रथानास्थाय भास्वरान् ।
पाण्डवानां रणे शूरा ध्वजिनीं समकम्पयन् ॥ ६.११८.६ ॥
ദുശ്ശാസനനും വികർണനും തിളങ്ങുന്ന രഥങ്ങളിൽ കയറി, യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവസേനയെ വിറപ്പിച്ചു; അവർ വീരന്മാരായിരുന്നു.
6.118.7
सा वध्यमाना समरे पाण्डुसेना महात्मभिः ।
त्रातारं नाध्यगच्छद्वै मञ्जमानेव नौर्जंले ॥ ६.११८.७ ॥
മഹാത്മാക്കളാൽ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന പാണ്ഡുസേനയ്ക്ക്, വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങുന്ന തോണിക്കെന്നപോലെ, ഒരു രക്ഷകനെയും കിട്ടിയില്ല.
6.118.8
यथा हि शैशिरः कालो गवां मर्माणि कृन्तति ।
तथा पाण्डुसुतानां वै भीष्मो मर्माणि कृन्तति ॥ ६.११८.८ ॥
ശൈശിരകാലം പശുക്കളുടെ മർമ്മഭാഗങ്ങളെ മുറിക്കുന്നതുപോലെ, ഭീഷ്മർ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരുടെ മർമ്മഭാഗങ്ങളെ മുറിക്കുന്നു.
6.118.9
तथैव तव सैन्यस्य पार्थेन च महात्मना ।
नवमेघप्रतीकाशाः पातिता बहुधा गजाः ॥ ६.११८.९ ॥
അതുപോലെ, നിങ്ങളുടെ സേനയിലെ പുതിയ മേഘങ്ങൾ പോലുള്ള ആനകൾ മഹാത്മാവായ പാർത്ഥനാൽ പലവിധത്തിൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
6.118.10
मृद्यमानाश्च दृश्यन्ते पार्थेन नरयूथपाः ।
इषुभिस्ताड्यमानाश्च नाराचैश्च सहस्रशः ॥ ६.११८.१० ॥
പാർത്ഥനാൽ ഞെരിക്കപ്പെടുന്ന നരനായകന്മാർ കാണപ്പെടുന്നു; അമ്പുകളാലും നാരാചങ്ങളാലും ആയിരക്കണക്കിന് തവണ അടിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്.
6.118.11
पेतुरार्तस्वरं घोरं कृत्वा तत्र महागजाः ।
आनद्धाभरणैः कायैर्निहतानां महात्मनाम् ॥ ६.११८.११ ॥
അവിടെ മഹാഗജങ്ങൾ ഭയങ്കരമായ ആർത്തനാദം മുഴക്കി വീണു; മഹാത്മാക്കളുടെ വധിക്കപ്പെട്ട ശരീരങ്ങളോടൊപ്പം, അലങ്കാരവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചവയായി.
6.118.12
छन्नमायोधनं रेजे शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
तस्मिन्नेव महाराज महावीरवरक्षये ॥ ६.११८.१२ ॥
കുണ്ഡലങ്ങളോടു കൂടിയ തലകളാൽ മൂടിയ ആ യുദ്ധഭൂമി തിളങ്ങി; മഹാരാജാവേ, ആ മഹാവീരശ്രേഷ്ഠരുടെ നാശത്തിൽ.
6.118.13
भीष्मे च युधि विक्रान्ते पाण्डवे च धनञ्जये ।
ते पराक्रान्तमालोक्य राजन्युधि पितामहम् ॥ ६.११८.१३ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മർ പരാക്രമത്തോടെ പോരാടുകയും പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയനും വീരത്വത്തോടെ പോരാടുകയും ചെയ്തു; യുദ്ധത്തിൽ പിതാമഹന്റെ പരാക്രമം അവർ കണ്ടു.
6.118.14
अभ्यवर्तन्त ते पुत्राः सर्वे सैन्यपुरस्कृताः ।
इच्छन्तो निधनं युद्धे स्वर्गं कृत्वा परायणम् ॥ ६.११८.१४ ॥
നിന്റെ പുത്രന്മാരെല്ലാം സൈന്യത്തെ മുന്നിൽ നിർത്തി മുന്നേറി; യുദ്ധത്തിൽ മരണം ആഗ്രഹിച്ച്, സ്വർഗ്ഗത്തെ പരമലക്ഷ്യമാക്കി അവർ പോരാടി.
6.118.15
पाण्डवानभ्यवर्तन्त तस्मिन्वीरवरक्षये ।
पाण्डवापि महाराज स्मरन्तो विविधान्बहून् ॥ ६.११८.१५ ॥
ആ വീരശ്രേഷ്ഠരുടെ നാശമുണ്ടായ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരും മുന്നേറി. മഹാരാജാവേ, അവരും പലവിധമായ പല ദുരിതങ്ങളെ ഓർമ്മിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നേറി.
6.118.16
क्लेशान्कृतान्सपुत्रेण त्वया पूर्वं नराधिप ।
भयं त्यक्त्वा रणे शूरा ब्रह्मलोकाय तत्पराः ॥ ६.११८.१६ ॥
നരാധിപാ, മുൻപ് നീയും നിന്റെ പുത്രന്മാരും അവർക്കേൽപ്പിച്ച ക്ലേശങ്ങൾ ഓർമ്മിച്ച്, ഭയം വെടിഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിൽ ആ ശൂരന്മാർ ബ്രഹ്മലോകത്തിനായി ഒരുങ്ങി.
6.118.17
तावकांस्तव पुत्रांश्च योधयन्ति प्रहृष्टवत् ।
सेनापतिस्तु समरे प्राह सेनां महारथः ॥ ६.११८.१७ ॥
അവർ നിന്റെ ആളുകളോടും നിന്റെ പുത്രന്മാരോടും സന്തോഷത്തോടെ പോരാടി. എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ മഹാരഥനായ സേനാപതി സൈന്യത്തോടു പറഞ്ഞു.
6.118.18
अभिद्रवत गाङ्गेयं सोमकाः सृञ्जयैः सह ।
सेनापतिवचः श्रुत्वा सोमकाः सृञ्जयाश्च ते ॥ ६.११८.१८ ॥
"സോമകരോടും സൃഞ്ജയരോടും ചേർന്ന് ഗാംഗേയനെ (ഭീഷ്മരെ) ആക്രമിക്കൂ" എന്ന് (അവൻ പറഞ്ഞു). സേനാപതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സോമകരും സൃഞ്ജയരും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
6.118.19
अभ्यद्रवन्त गाङ्गेयं शरवृष्ट्या समाहताः ।
वध्यमानस्ततो राजन्पिता शान्तनवस्तव ॥ ६.११८.१९ ॥
ശരവർഷത്താൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട് അവർ ഗാംഗേയനെ (ഭീഷ്മരെ) ആക്രമിച്ചു. ഹേ രാജാവേ, അപ്പോൾ നിന്റെ പിതാവായ ശന്തനുപുത്രൻ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു.
6.118.20
अमर्षवशमापन्नो योधयामास सृञ्जयान् ।
तस्य कीर्तिमतस्तात पुरा रामेण धीमता ॥ ६.११८.२० ॥
കോപവശനായി അദ്ദേഹം സൃഞ്ജയരോടു യുദ്ധം ചെയ്തു. പ്രിയനേ, കീർത്തിമാനായ അദ്ദേഹത്തിന് മുൻപ് ബുദ്ധിമാനായ രാമൻ (പരശുരാമൻ) വിദ്യ നൽകിയിരുന്നു.
6.118.21
संप्रदत्ताऽस्त्रशिक्षा वै परानीकविनाशनी ।
स तां विद्यामधिष्ठाय कुर्वन्तपरबलक्षयम् ॥ ६.११८.२१ ॥
ശത്രുസേനയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ആയുധശിക്ഷ അദ്ദേഹത്തിന് പൂർണ്ണമായി നൽകപ്പെട്ടിരുന്നു. ആ വിദ്യ വശമാക്കി അദ്ദേഹം ശത്രുബലം ക്ഷയിപ്പിച്ചു.
6.118.22
अहन्यहनि पार्थानां वृद्धः कुरुपितामहः ।
भीष्मो दशसहस्राणि जघान परवीरहा ॥ ६.११८.२२ ॥
ദിനംതോറും പാണ്ഡവസേനയിൽ വൃദ്ധനായ കുരുപിതാമഹൻ ഭീഷ്മർ, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, പതിനായിരം പേരെ കൊന്നു.
6.118.23
तस्मिंस्तु दशमे प्राप्ते दिवसे भरतर्षभ ।
एको भीष्मो हि मत्स्येषु पाञ्चालेषु च संयुगे ॥ ६.११८.२३ ॥
ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ പത്താം ദിവസം ഏകനായ ഭീഷ്മർ തന്നെ യുദ്ധത്തിൽ മത്സ്യരിലും പാഞ്ചാലരിലും (സംഹാരം നടത്തി).
6.118.24
गजाश्वममितं हत्वा हत्वा सप्त महारथान् ।
हत्वा पञ्चसहस्राणि रथानां प्रतिपामहः ॥ ६.११८.२४ ॥
എണ്ണമറ്റ ആനകളെയും കുതിരകളെയും കൊന്ന്, ഏഴു മഹാരഥന്മാരെ കൊന്ന്, അഞ്ചായിരം രഥികളെ കൊന്ന് (എതിർത്തവരെ സംഹരിച്ചു).
6.118.25
नराणां च महायुद्धे सहस्राणि चतुर्दश ।
दन्तिनां च सहस्राणि हयानामयुतं पुनः ॥ ६.११८.२५ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ അവൻ പതിനാലായിരം മനുഷ്യരെയും ആയിരക്കണക്കിന് ആനകളെയും പിന്നെയും പതിനായിരം കുതിരകളെയും വീഴ്ത്തി.
6.118.26
शिक्षबलेन न्यहनत्पिता तव विशांपते ।
ततः सर्वमहीपानां क्षपयित्वा वरूथिनीम् ॥ ६.११८.२६ ॥
ജനങ്ങളുടെ നാഥാ, നിങ്ങളുടെ പിതാവ് തന്റെ വൈദഗ്ധ്യബലത്താൽ പ്രഹരിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും സേനയെ നശിപ്പിച്ചു.
6.118.27
विराटस्य प्रियो भ्राता शतानीको निपातितः ।
शतानीकं च समरे हत्वा भीष्मः प्रतापवान् ॥ ६.११८.२७ ॥
വിരാടന്റെ പ്രിയസഹോദരൻ ശതാനീകൻ വീണു; യുദ്ധത്തിൽ ശതാനീകനെ വധിച്ച് പ്രതാപശാലിയായ ഭീഷ്മർ.
6.118.28
सहस्राणि महाराज राज्ञां भल्लैरपातयत् ।
उद्विग्नाः समरे योधा विक्रोशन्ति धनञ्जयम् ॥ ६.११८.२८ ॥
മഹാരാജാവേ, അവൻ ഭല്ലബാണങ്ങളാൽ രാജാക്കന്മാരിൽ ആയിരങ്ങളെ വീഴ്ത്തി; യുദ്ധത്തിൽ വിഷമിച്ച യോദ്ധാക്കൾ ധനഞ്ജയനെ വിളിച്ചു നിലവിളിക്കുന്നു.
6.118.29
ये च केचन पार्थानामभियाता धनञ्जयम् ।
राजानो भीष्ममासाद्य गतास्ते यमसादनम् ॥ ६.११८.२९ ॥
പാർത്ഥന്മാരുടെ പക്ഷത്തുനിന്ന് ധനഞ്ജയനെ ആക്രമിക്കാൻ വന്ന ഏതെങ്കിലും രാജാക്കന്മാർ, ഭീഷ്മരെ സമീപിച്ച് യമലോകത്തേക്ക് പോയി.
6.118.30
किरन्दश दिशो भीष्मः शरजालैः समन्ततः ।
अतीत्य सेनां पार्थानामवतस्थे चमूमुखे ॥ ६.११८.३० ॥
ദിക്കുകളെല്ലാം അമ്പുവലകൾകൊണ്ട് നിറച്ചുകൊണ്ട് ഭീഷ്മർ പാർത്ഥന്മാരുടെ സേനയെ കടന്ന് സേനാമുഖത്ത് നിന്നു.
6.118.31
स कृत्वा सुमहत्कर्म तस्मिन्वै दशमेऽहनि ।
सेनयोरन्तरे तिष्ठन्प्रगृहीतशरासनः ॥ ६.११८.३१ ॥
ആ പത്താം ദിവസം മഹത്തായ കർമ്മം ചെയ്ത്, ഇരു സേനകൾക്കും ഇടയിൽ വില്ലുയർത്തി അവൻ നിന്നു.
6.118.32
न चैनं पार्थिवाः केचिच्छक्ता राजन्निरीक्षितुम् ।
मध्यं प्राप्तं यथा ग्रीष्मे तपन्तं भास्करं दिवि ॥ ६.११८.३२ ॥
രാജാവേ, ചില രാജാക്കന്മാർക്ക് അവനെ നോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; വേനലിൽ ഉച്ചയ്ക്ക് ആകാശത്ത് ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന സൂര്യനെ നോക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ.
6.118.33
यथा दैत्यचमूं शक्रस्तापयामास संयुगे ।
तथा भीष्मः पाण्डवेयांस्तापयामास भारत ॥ ६.११८.३३ ॥
ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യസേനയെ ചുട്ടെരിച്ചതുപോലെ, ഭീഷ്മൻ പാണ്ഡവരെ ചുട്ടെരിച്ചു, ഭാരതാ.
6.118.34
तथा चैनं पराक्रान्तमालोक्य मधुसूदनः ।
उवाच देवकीपुत्रः प्रीयमाणो धनञ्जयम् ॥ ६.११८.३४ ॥
അവൻ പരാക്രമം കാണിക്കുന്നത് കണ്ട് മധുസൂദനനും ദേവകീപുത്രനുമായവൻ പ്രസന്നനായി ധനഞ്ജയനോട് പറഞ്ഞു.
6.118.35
एष शान्तनवो भीष्मः सेनयोरन्तरे स्थितः ।
सन्निहत्य बलादेनं विजयस्ते भविष्यति ॥ ६.११८.३५ ॥
ഇതാ, ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മൻ ഇരു സേനകൾക്കും ഇടയിൽ നിൽക്കുന്നു; ഇവനെ ബലത്താൽ വീഴ്ത്തിയാൽ നിനക്ക് വിജയം ലഭിക്കും.
6.118.36
बलात्संस्तम्भयस्वैनं यत्रैषा भिद्यते चमूः ।
न हि भीष्मशरानन्यः सोढुमुत्सहते विभो ॥ ६.११८.३६ ॥
ഓ വിഭോ, ഈ സേന പിളരുന്നിടത്ത് ബലത്താൽ അവനെ തടയുക; ഭീഷ്മന്റെ അമ്പുകൾ സഹിക്കാൻ മറ്റാർക്കും കഴിയില്ല.
6.118.37
ततस्तस्मिन्क्षणे राजंश्चोदितो वानरध्वजः ।
सध्वजं सरथं साश्वं भीष्ममन्तर्दधे शरैः ॥ ६.११८.३७ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ആ നിമിഷത്തിൽ പ്രേരിതനായ വാനരധ്വജൻ കൊടി, രഥം, കുതിരകളോടുകൂടിയ ഭീഷ്മരെ അമ്പുകളാൽ മറച്ചു.
6.118.38
स चापि कुरुमुख्यानामृषभः पाण्डवेरितान् ।
सरव्रतैः शरव्रातान्बहुधा विदुधाव तान् ॥ ६.११८.३८ ॥
കുരുമുഖ്യരിൽ വൃഷഭനായ അദ്ദേഹവും പാണ്ഡവർ എയ്ത ആ അമ്പുകൂട്ടങ്ങളെ പലവിധത്തിൽ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
6.118.39
ततः पाञ्चालराजश्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् ।
पाण्डवो भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.११८.३९ ॥
അപ്പോൾ പാഞ്ചാലരാജാവും വീര്യവാനായ ധൃഷ്ടകേതുവും പാണ്ഡവനായ ഭീമസേനനും പൃഷതപുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും—
6.118.40
यमौ च चेकितानश्च केकयाः पञ्च चैव ह ।
सात्यकिश्च महाबाहुः सौभद्रोऽथ घटोत्कचः ॥ ६.११८.४० ॥
യമളന്മാരും ചേകിതാനനും കേകയരായ അഞ്ചുപേരും മഹാബാഹുവായ സാത്യകിയും സൗഭദ്രനും പിന്നെ ഘടോത്കചനും—
6.118.41
द्रौपदेयाः शिखण्डी च कुन्तिभोजश्च वीर्यवान् ।
विराटश्च महाराज पाण्डवेया महाबलाः ॥ ६.११८.४१ ॥
ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരും ശിഖണ്ഡിയും വീര്യവാനായ കുന്തിഭോജനും, മഹാരാജാവേ, വിരാടനും മഹാബലരായ പാണ്ഡവപുത്രന്മാരും—
6.118.42
एते चान्ये च बहवः पीडिता भीष्मसायकैः ।
समुद्धृताः फल्गुनेन निमग्नाः शोकसागरे ॥ ६.११८.४२ ॥
ഇവരും മറ്റനേകരും ഭീഷ്മന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി ശോകസാഗരത്തിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു; ഫല്ഗുനൻ അവരെ ഉയർത്തി.
6.118.43
ततः शिखण्डी वेगेन प्रगृह्य परमायुधम् ।
भीष्ममेवाभिदुद्राव रक्ष्यमाणः किरीटिना ॥ ६.११८.४३ ॥
പിന്നെ ശിഖണ്ഡി വേഗത്തിൽ ഒരു മഹത്തായ ആയുധമെടുത്ത്, കിരീടിയാൽ (അർജുനനാൽ) സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടവനായി ഭീഷ്മനെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.118.44
ततोऽस्यानुचरान्हत्वा सर्वान्रणविभागवित् ।
भीष्ममेवाभिदुद्राव बीभत्सुरपराजितः ॥ ६.११८.४४ ॥
പിന്നെ യുദ്ധവിഭാഗങ്ങളറിയുന്ന, അപരാജിതനായ ബീഭത്സു (അർജുനൻ) അവന്റെ അനുചരന്മാരെയെല്ലാം കൊന്ന് ഭീഷ്മനെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.118.45
सात्यकिश्चेकितानश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
विराटो द्रुपदश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.११८.४५ ॥
സാത്യകി, ചേകിതാനൻ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, പൃഷതന്റെ പുത്രൻ, വിരാടൻ, ദ്രുപദൻ, മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവർ.
6.118.46
दुद्रुवुर्भीष्ममेवाजौ रक्षिता दृढधन्वना ।
अभिमन्युश्च समरे द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ॥ ६.११८.४६ ॥
ദൃഢധന്വാവിനാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരായി അവർ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ നേരെ പാഞ്ഞു; അഭിമന്യുവും ദ്രൗപദിയുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാരും.
6.118.47
ददृशुः समरे भीष्मं समुद्यतमहायुधम् ।
ते सर्वे दृढधन्वानः संयुगेष्वपलायिनः ॥ ६.११८.४७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവർ ഭീഷ്മനെ ഉയർത്തിയ മഹായുധത്തോടെ കണ്ടു; അവരെല്ലാവരും ദൃഢധനുർധാരികളും യുദ്ധങ്ങളിൽ പിന്തിരിയാത്തവരുമായിരുന്നു.
6.118.48
बहुधा भीष्ममानर्च्छुर्मार्गणैः क्षतमार्गणैः ।
विधूय तान्बाणगणान्ये मुक्ताः पार्थिवोत्तमैः ॥ ६.११८.४८ ॥
പലവിധത്തിൽ അവർ മുറിവേൽപ്പിക്കുന്ന അമ്പുകളാൽ ഭീഷ്മനെ പ്രഹരിച്ചു; ശ്രേഷ്ഠരാജാക്കന്മാർ അയച്ച അമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ അദ്ദേഹം തട്ടിക്കളഞ്ഞു.
6.118.49
पाण्डवानामदीनात्मा व्यगाहत वरूथिनीम् ।
चक्रे शरविघातं च क्रीडन्निव पितामहः ॥ ६.११८.४९ ॥
അദീനാത്മാവായ പിതാമഹൻ പാണ്ഡവസൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്നുചെന്ന്, കളിക്കുന്നതുപോലെ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.
6.118.50
नाभिसंधत्त पाञ्चाल्ये स्मयमानो मुहुर्मुहुः ।
स्त्रीत्वं तस्यानुसंस्मृत्य भीष्मो बाणाञ्शिखण्डिने ॥ ६.११८.५० ॥
പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, അവന്റെ സ്ത്രീത്വം ഓർത്തോർത്ത്, ഭീഷ്മൻ ശിഖണ്ഡിയുടെ നേരെ അമ്പുകൾ തൊടുത്തില്ല.
6.118.51
जघान द्रुपदानीके रथान्सप्त महारथः ।
ततः किलकिलाशब्दः क्षणेन समभूत्तदा ॥ ६.११८.५१ ॥
മഹാരഥൻ ദ്രുപദസൈന്യത്തിലെ ഏഴ് രഥങ്ങളെ വീഴ്ത്തി; ഉടനെ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ആർപ്പുവിളി മുഴങ്ങി.
6.118.52
मत्स्यपाञ्चालचेदीनां तमेकमभिधावताम् ।
ते नराश्वरथव्रातैर्मार्गणैश्च परंतप ॥ ६.११८.५२ ॥
ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ! മത്സ്യ, പാഞ്ചാല, ചേദി സേനകൾ ആ ഒരുവനെ ആക്രമിച്ചു; മനുഷ്യരും കുതിരകളും രഥങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളുമായി, അമ്പുകളോടെ.
6.118.53
तमेकं छादयामासुर्मेघा इव दिवाकरम् ।
भीष्मं भागीरथीपुत्रं प्रतपन्तं रणे रिपून् ॥ ६.११८.५३ ॥
മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, അവർ ആ ഒരുവനെ—യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ചുട്ടെരിക്കുന്ന ഗംഗാപുത്രനായ ഭീഷ്മരെ—മറച്ചു.
6.118.54
ततस्तस्य च तेषां च युद्धे देवासुरोपमे ।
किरीटी भीष्ममानर्च्छ पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ ६.११८.५४ ॥
അപ്പോൾ ദേവാസുരയുദ്ധത്തിനു തുല്യമായ ആ യുദ്ധത്തിൽ, കിരീടി (അർജുനൻ) ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി ഭീഷ്മനെ ആക്രമിച്ചു.