મહાભારત · અધ્યાય 6.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.121.1
व्युष्टायां तु महाराज शर्वर्यां सर्वपार्थिवाः ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च उपातिष्ठन्पितामहम् ॥ ६.१२१.१ ॥
હે મહારાજ, રાત્રિ વીત્યા પછી સર્વ રાજાઓ, પાંડવો અને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પિતામહ પાસે ઉપસ્થિત થયા.
6.121.2
तं वीरशयने वीरं शयानं कुरुसत्तम ।
अभिवाद्योपतस्थुर्वै क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ॥ ६.१२१.२ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, વીરશય્યા પર સૂતેલા તે વીરને અભિવાદન કરી ક્ષત્રિયો તે ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠ પાસે ઊભા રહ્યા.
6.121.3
कन्याश्चन्दनचूर्णैश्च लाजैर्माल्यैश्च सर्वशः ।
अवाकिरञ्छान्तनवं तत्र गत्वा सहस्रशः ॥ ६.१२१.३ ॥
ત્યાં હજારો કન્યાઓ જઈને ચંદન-ચૂર્ણ, લાજા અને માળાઓથી શાંતનુના પુત્ર પર ચારેબાજુ વેરવા લાગી.
6.121.4
स्त्रियो वृद्धास्तथा बालाः प्रेक्षकाश्च पृथग्जनाः ।
समभ्ययुः शान्तनवं भूतानीव तमोनुदम् ॥ ६.१२१.४ ॥
સ્ત્રીઓ, વૃદ્ધો, બાળકો અને સામાન્ય દર્શકો અંધકાર હરનાર સૂર્ય પાસે જીવો આવે તેમ શાંતનુના પુત્ર પાસે આવ્યા.
6.121.5
तूर्याणि शतसङ्ख्यानि तथैव नटनर्तकाः ।
शिल्पिनश्च तथाऽऽजग्मुः कुरुवृद्धं पितामहम् ॥ ६.१२१.५ ॥
સેંકડો વાજિંત્રો, નટો, નર્તકો અને શિલ્પીઓ પણ કુરુવૃદ્ધ પિતામહ પાસે આવ્યા.
6.121.6
उपागम्य च राजेन्द्र सन्नहान्विप्रमुच्य ते ।
आयुधानि च निक्षिप्य सहिताः कुरुपाण्डवाः ॥ ६.१२१.६ ॥
હે રાજેન્દ્ર, તેમણે બખ્તર ઉતારી અને શસ્ત્રો મૂકી કૌરવ અને પાંડવો સાથે મળીને પાસે આવ્યા.
6.121.7
अन्वासन्त दुराधर्षं देवव्रतमरिंदमम् ।
अन्योन्यं प्रीतिमन्तस्ते यथापूर्वं यथावयः ॥ ६.१२१.७ ॥
અજેય દેવવ્રત, શત્રુઓનું દમન કરનાર ભીષ્મની આસપાસ તેઓ બેઠા; પહેલાંની જેમ અને પોતપોતાની ઉંમર પ્રમાણે, એકબીજા પ્રત્યે પ્રેમભાવ રાખીને.
6.121.8
सा पार्थिवशताकीर्णा समितिर्भीष्मशोभिता ।
शुशुभे भारती दीप्ता दिवीवादित्यमण्डलम् ॥ ६.१२१.८ ॥
સેંકડો રાજાઓથી ભરેલી તે ભરતવંશીઓની સભા, ભીષ્મથી શોભિત થઈને, આકાશમાં સૂર્યમંડળની જેમ તેજસ્વી રીતે ઝળહળી ઊઠી.
6.121.9
विबभौ च नृपाणां सा गङ्गासुतमुपासताम् ।
देवानामिव देवेशं पितामहमुपासताम् ॥ ६.१२१.९ ॥
ગંગાપુત્ર ભીષ્મની પાસે બેઠેલી તે રાજસભા શોભી ઊઠી, જેમ દેવો દેવેશ્વર પિતામહની પાસે બેસે.
6.121.10
भीष्मस्तु वेदनां धैर्यान्निगृह्य भरतर्षभ ।
अभितप्तः शरैश्चैव नातिहृष्टमनाऽब्रवीत् ॥ ६.१२१.१० ॥
પણ હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ભીષ્મે ધૈર્યથી વેદના રોકી, બાણોથી પીડાયેલા છતાં, અત્યંત પ્રસન્ન ન મનથી આ પ્રમાણે કહ્યું.
6.121.11
शराभितप्तकायो हि शस्त्रसंपातमूर्च्छितः ।
पानीयमित संप्रेक्ष्य राज्ञस्तान्प्रत्यभाषत ॥ ६.१२१.११ ॥
બાણોથી શરીર પીડિત અને શસ્ત્રોના પતનથી મૂર્છિત ભીષ્મે પાણી જોઈને તે રાજાઓને ઉત્તર આપ્યો.
6.121.12
ततस्ते क्षत्रिया राजन्नुपाजह्रुः समन्ततः ।
भक्ष्यानुच्चावचान्राजन्वारिकुम्भांश्च शीतलान् ॥ ६.१२१.१२ ॥
ત્યારે તે ક્ષત્રિયો, હે રાજન્, ચારે બાજુથી વિવિધ પ્રકારનો ખોરાક અને ઠંડા પાણીના ઘડા લઈ આવ્યા.
6.121.13
उपानीतं तु पानीयं दृष्ट्वा शान्तनवोऽब्रवीत् ।
न मेऽद्य सेवितुं योग्या भोगाः केवलमानुषाः ॥ ६.१२१.१३ ॥
લાવવામાં આવેલું પાણી જોઈને શંતનુના પુત્રે કહ્યું: આજે કેવળ માનવીય ભોગો મારા સેવન માટે યોગ્ય નથી.
6.121.14
अपक्रान्तो मनुष्येभ्यः शरशय्यां गतो ह्यहम् ।
प्रतीक्षमाणस्तिष्ठामि निवृत्तिं शशिसूर्ययोः ॥ ६.१२१.१४ ॥
માનવીઓથી દૂર થઈને હું બાણશય્યા પર પડ્યો છું; ચંદ્ર અને સૂર્યના પાછા ફરવાની રાહ જોઈ રહ્યો છું.
6.121.15
एवमुक्त्वा तदोवाच भीष्मः शरशतैश्चितः ।
पयः पास्यामि गोपाला गोमयं न तु गोमयम्।
गोपयेनाग्निवर्णेन गोमयं न तु गोमयम् ॥ ६.१२१.१५ ॥
એમ કહીને સેંકડો બાણોથી વીંધાયેલા ભીષ્મે કહ્યું: હે ગોપાલો, હું દૂધ પીશ, છાણ નહીં; અગ્નિ જેવા રંગનું દૂધ પીશ, છાણ નહીં.
6.121.16
एवमुक्त्वा शान्तनवो निन्दन्वाक्येन पार्थिवान् ।
अर्जुनं द्रष्टुमिच्छामीत्यभ्यभाषत भारत ॥ ६.१२१.१६ ॥
એમ કહીને શંતનુના પુત્રે રાજાઓની વાણીથી નિંદા કરતાં કહ્યું, હે ભારત, મને અર્જુનને જોવાની ઇચ્છા છે.
6.121.17
अथोपेत्य महाबाहुरभिवाद्य पितामहम् ।
अतिष्ठत्प्राञ्जलिः प्रह्वः किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ ६.१२१.१७ ॥
પછી મહાબાહુ અર્જુન પાસે આવીને પિતામહને પ્રણામ કરી, હાથ જોડીને નમ્રપણે ઊભા રહીને બોલ્યા, હું શું કરું?
6.121.18
तं दृष्ट्वा पाण्डवं राजन्नभिवाद्याग्रतः स्थितम् ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भीष्मः प्रीतो धनंजयम् ॥ ६.१२१.१८ ॥
હે રાજન, સામે ઊભા રહીને પ્રણામ કરતા પાંડવને જોઈને ધર્માત્મા ભીષ્મ પ્રસન્ન થઈને ધનંજય સાથે બોલ્યા.
6.121.19
दह्यतीव शरीर मे संवृतस्य तवेषुभिः ।
मर्माणि परिदूयन्ते मुखं च परिशुष्यति ॥ ६.१२१.१९ ॥
તારાં બાણોથી ઢંકાયેલું મારું શરીર જાણે અગ્નિમાં બળે છે; મારાં મર્મસ્થાનો પીડાય છે અને મોં સુકાઈ રહ્યું છે.
6.121.20
वेदनार्तशरीरस्य प्रयच्छापो ममार्जुन ।
त्वं हि शक्तो महेष्वास दातुमम्भो यथाविधि ॥ ६.१२१.२० ॥
હે અર્જુન, વેદનાથી પીડાતા મારા શરીરને પાણી આપ; હે મહાધનુર્ધર, વિધિપૂર્વક પાણી આપવા તું જ સમર્થ છે.
6.121.21
अर्जुनस्तु तथेत्युक्त्वा रथमारुह्य वीर्यवान् ।
अधिज्यं बलवत्कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः ॥ ६.१२१.२१ ॥
અર્જુને 'તેમ જ થાઓ' કહીને, પરાક્રમી બનીને રથ પર ચડીને, ગાંડીવ ધનુષ્યની પણછ બળપૂર્વક ચડાવીને તેને ખેંચ્યું.
6.121.22
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि सर्वे श्रुत्वा च पार्थिवाः ॥ ६.१२१.२२ ॥
તેના ધનુષ્યની પણછનો અવાજ વીજળીની ગર્જના જેવો હતો; તે સાંભળીને સર્વ પ્રાણીઓ અને સર્વ રાજાઓ ધ્રૂજી ઊઠ્યા.
6.121.23
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा रथेन रथिनां वरः ।
शयानं भरतश्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ६.१२१.२३ ॥
પછી રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ અર્જુને રથથી પ્રદક્ષિણા કરીને, ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ અને સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં ઉત્તમ, શય્યા પર સૂતેલા ભીષ્મની સમીપ ગયો.
6.121.24
संधाय च शरं दीप्तमभिमन्त्र्य स पाण्डवः ।
पर्जन्यास्त्रेण संयोज्य सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.१२१.२४ ॥
તે પાંડવે પ્રજ્વલિત બાણ સાંધીને, મંત્રથી અભિમંત્રિત કરીને, સર્વ લોક જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેને પર્જન્યાસ્ત્ર સાથે જોડ્યું.
6.121.25
अविध्यत्पृथिवीं पार्थः पार्श्वे भीष्मस्य दक्षिणे ।
उत्पपात ततो धारा वारिणो विमला शुभा ॥ ६.१२१.२५ ॥
પાર્થે ભીષ્મની જમણી બાજુએ પૃથ્વીને વીંધી; ત્યારે જળની નિર્મળ, શુભ ધાર ઊછળી.
6.121.26
शीतस्यामृतकल्पस्य दिव्यगन्धरसस्य च ।
अतर्पयत्ततः पार्थः शीतया जलधारया ॥ ६.१२१.२६ ॥
ત્યારે પાર્થે અમૃત સમાન, દિવ્ય ગંધ-રસવાળી શીતળ જળધારાથી (ભીષ્મને) તૃપ્ત કર્યા.
6.121.27
भीष्मं कुरूणामृषभं दिव्यं दिव्यपराक्रमम् ।
कर्मणा तेन पार्थस्य शक्रस्येव विकुर्वतः ॥ ६.१२१.२७ ॥
કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ, દિવ્ય અને દિવ્ય પરાક્રમી ભીષ્મને (જોયા); ઇન્દ્રની જેમ અદ્ભુત કર્મ કરનાર પાર્થના તે કર્મથી.
6.121.28
विस्मयं परमं जग्मुस्ततस्ते वसुधाधिपाः ।
तत्कर्म प्रेक्ष्य बीभत्सोरतिमानुषविक्रमम् ॥ ६.१२१.२८ ॥
ત્યારે તે રાજાઓ બીભત્સુ (અર્જુન)ના તે અતિમાનુષ પરાક્રમનું કર્મ જોઈને અત્યંત વિસ્મિત થયા.
6.121.29
संप्रावेपन्त कुरवो गावः शीतार्दिता इव ।
विस्मयाच्चोत्तरीयाणि व्याविध्यन्सर्वतो नृपाः ॥ ६.१२१.२९ ॥
કુરુઓ ઠંડીથી પીડાતી ગાયોની જેમ ધ્રૂજી ઊઠ્યા; વિસ્મયથી રાજાઓએ ચારેય બાજુ પોતાના ઉત્તરીય વસ્ત્રો હલાવ્યાં.
6.121.30
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषस्तुमुलः सर्वतोऽभवत् ।
तृप्तः शान्तनवश्चापि राजन्बीभत्सुमब्रवीत् ॥ ६.१२१.३० ॥
શંખ અને દુંદુભિનો ઘોષ ચારેય બાજુ તુમુલ બનીને ગૂંજી ઊઠ્યો; હે રાજન, તૃપ્ત થયેલા શાંતનવ (ભીષ્મ) બીભત્સુ (અર્જુન)ને બોલ્યા.
6.121.31
सर्वपार्थिववीराणां सन्निधौ पूजयन्निव ।
नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि कौरवनन्दन ॥ ६.१२१.३१ ॥
બધા પાર્થિવ વીરોની હાજરીમાં તેમનું સન્માન કરતા હોય તેમ. હે મહાબાહુ, કૌરવનંદન, તારા વિષે આ આશ્ચર્યજનક નથી.
6.121.32
कथितो नारदेनासि पूर्वर्षिरमितद्युते ।
वासुदेवसहायस्त्वं महत्कर्म करिष्यसि ॥ ६.१२१.३२ ॥
હે અમિતદ્યુતિ, પ્રાચીન ઋષિ નારદે તારા વિશે કહ્યું છે. વાસુદેવ જેનો સહાયક છે, એવો તું મહાન કર્મ કરશે.
6.121.33
यन्नोत्सहति देवेन्द्रः सह देवैरपि ध्रुवम् ।
विदुस्त्वां निधनं पार्थ सर्वक्षत्रस्य तद्विदः ॥ ६.१२१.३३ ॥
દેવો સહિત દેવેન્દ્ર પણ નિશ્ચિતપણે જે કરી શકે નહીં, હે પાર્થ, સર્વ ક્ષત્રિયોનું તત્ત્વ જાણનારા તને તેમનો વિનાશ તરીકે જાણે છે.
6.121.34
धनुर्धराणामेकस्त्वं पृथिव्यां प्रवरो नृषु ॥ ६.१२१.३४ ॥
ધનુર્ધરોમાં, પૃથ્વી પરના માણસોમાં તું એકલો શ્રેષ્ઠ છે.
6.121.35
मनुष्या जगति श्रेष्ठाः पक्षिणां पतगेश्वरः ।
सरितं सागरः श्रेष्ठो गौर्वरिष्ठा चतुष्पदाम् ॥ ६.१२१.३५ ॥
જગતમાં મનુષ્યો શ્રેષ્ઠ છે; પક્ષીઓમાં ગરુડ; નદીઓમાં સાગર શ્રેષ્ઠ; ચતુષ્પદોમાં ગાય શ્રેષ્ઠ.
6.121.36
आदित्यस्तेजसां श्रेष्ठो गिरीणां हिमवान्वरः ।
जातीनां ब्राह्मणः श्रेष्ठः श्रेष्ठस्त्वमसि धन्विनां ॥ ६.१२१.३६ ॥
તેજોમાં આદિત્ય શ્રેષ્ઠ; પર્વતોમાં હિમવાન શ્રેષ્ઠ; જાતિઓમાં બ્રાહ્મણ શ્રેષ્ઠ; ધનુર્ધરોમાં તું શ્રેષ્ઠ છે.
6.121.37
न वै श्रुतं धार्तराष्ट्रेण वाक्यं ।
मयोच्यमानं विदुरेण चैव।
द्रोणेन रामेण जनार्दनेन ।
मुहुर्मुहुः सञ्जयेनापि चोक्तम् ॥ ६.१२१.३७ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રે વિદુર, દ્રોણ, રામ અને જનાર્દન દ્વારા કહેવાયેલા આ વચનો, અને મારા વારંવાર કહેલા શબ્દો પણ સાંભળ્યા નથી.
6.121.38
परीतबुद्धिर्हि विसंज्ञकल्पो ।
दुर्योधनो न च तच्छ्रद्दधाति।
स शेष्यते वै निहतश्चिराय ।
शास्त्रातिगो भीमबलाभिभूतः ॥ ६.१२१.३८ ॥
દુર્યોધનની બુદ્ધિ મૂંઝાયેલી છે; તે જાણે બેભાન જેવો છે અને આ વાતો પર વિશ્વાસ કરતો નથી. શાસ્ત્રનું ઉલ્લંઘન કરનાર તે ભીમના બળથી પરાજિત થઈ લાંબા સમય સુધી મરેલો પડી રહેશે.
6.121.39
एतच्छ्रुत्वा तद्वचः कौरवेन्द्रो ।
दुर्योधनो दीनमना बभूव।
तमब्रविच्छान्तनवोऽभिवीक्ष्य ।
निबोध राजन्भव वीतमन्युः ॥ ६.१२१.३९ ॥
આ વચન સાંભળીને કૌરવેન્દ્ર દુર્યોધન દીનમનવાળો થયો. શાંતનુના પુત્રે તેની તરફ જોઈને કહ્યું, "હે રાજન, સમજ અને ક્રોધમુક્ત થા."
6.121.40
दृष्टं दुर्योधनैतत्ते यथा पार्थेन धीमता ।
जलस्य धारा जनिता शीतस्यामृतगन्धिनः ॥ ६.१२१.४० ॥
હે દુર્યોધન, બુદ્ધિમાન પાર્થે જોયું તેમ, અમૃત જેવી સુગંધવાળી શીતળ જળની ધારા ઉત્પન્ન થઈ.
6.121.41
एतस्य कर्ता लोकेऽस्मिन्नान्यः कश्चन विद्यते ।
आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम् ॥ ६.१२१.४१ ॥
આ લોકમાં આનો કર્તા બીજો કોઈ નથી; આગ્નેય, વારુણ, સૌમ્ય, વાયવ્ય અને વૈષ્ણવ (અસ્ત્રો).
6.121.42
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्रह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः ।
धातुस्त्वष्टुश्च सवितुर्वैवस्वतमथापि वा ॥ ६.१२१.४२ ॥
ઐન્દ્ર, પાશુપત, બ્રહ્મ, પ્રજાપતિનું પારમેષ્ઠ્ય, ધાતા, ત્વષ્ટા, સવિતા, વૈવસ્વત (અસ્ત્રો), અથવા બીજાં પણ.
6.121.43
सर्वस्मिन्मानुषे लोके वेत्त्येको हि धनञ्जयः ।
कृष्णो वा देवकीपुत्रो नान्यो वेदेह कश्चन ॥ ६.१२१.४३ ॥
આ સમગ્ર માનવલોકમાં માત્ર ધનંજય (અર્જુન) જાણે છે, અથવા દેવકીપુત્ર કૃષ્ણ; બીજો કોઈ જાણતો નથી.
6.121.44
अशक्यः पाण्डवस्तात युद्धे जेतुं कथंचन ।
अमानुषाणि कर्माणि यस्यैतानि महात्मनः ॥ ६.१२१.४४ ॥
હે તાત, યુદ્ધમાં પાંડવને કોઈ પણ રીતે જીતવો અશક્ય છે; તે મહાત્માનાં કર્મો અમાનુષ છે.
6.121.45
तेन सत्ववता सङ्ख्ये शूरेणाहवशोभिना ।
जिष्णुना समरे राजन्संधिर्भवतु मा चिरम् ॥ ६.१२१.४५ ॥
હે રાજન, તે સત્ત્વશાળી, યુદ્ધમાં શોભતા શૂર જિષ્ણુ (અર્જુન) સાથે યુદ્ધમાં જ વિલંબ વિના સંધિ થાઓ.
6.121.46
यावत्कृष्णो महाबाहुः स्वाधीनः कुरुसत्तम ।
तावत्पार्थेन शूरेण संधिस्ते तात युज्यताम् ॥ ६.१२१.४६ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, મહાબાહુ કૃષ્ણ જ્યાં સુધી સ્વાધીન છે ત્યાં સુધી, હે તાત, શૂર પાર્થ સાથે તમારી સંધિ થાઓ.
6.121.47
यावन्न ते चमूः सर्वाः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
नाशयत्यर्जुनस्तावत्संधिस्ते तात य्रुज्यताम् ॥ ६.१२१.४७ ॥
અર્જુન તમારી સમગ્ર સેનાનો વાંકા અગ્રવાળા બાણોથી નાશ કરે તે પહેલાં, હે તાત, તમારી સંધિ થાઓ.
6.121.48
यावत्तिष्ठन्ति समरे हतशेषाः सहोदराः ।
नृपाश्च बहवो राजंस्तावत्संधिः प्रयुज्यताम् ॥ ६.१२१.४८ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં તમારા ભાઈઓ અને ઘણા રાજાઓ હતશેષ થઈને ઊભા છે ત્યાં સુધી જ સંધિનો પ્રયત્ન થાય.
6.121.49
न निर्दहति ते यावत्क्रोधदीप्तेक्षणश्चमूम् ।
युधिष्ठिरो रणे तावत्संधिस्ते तात युज्यताम् ॥ ६.१२१.४९ ॥
ક્રોધથી પ્રજ્વલિત નેત્રોવાળો યુધિષ્ઠિર રણમાં તારી સેનાને બાળી ન નાખે ત્યાં સુધી, હે તાત, તેમની સાથે સંધિ કર.
6.121.50
नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश्च पाण्डवः ।
यावच्चमूं महाराज नाशयन्ति न सर्वशः ॥ ६.१२१.५० ॥
નકુલ, સહદેવ અને પાંડુપુત્ર ભીમસેન, હે મહારાજ, તમારી સેનાનો સંપૂર્ણપણે નાશ કરે ત્યાં સુધી...
6.121.51
तावत्ते पाण्डवैर्वीरैः सौहार्दं मम रोचते ।
युद्धं मदन्तमेवास्तु तात संशाम्य पाण्डवैः ॥ ६.१२१.५१ ॥
ત્યારે તે વીર પાંડવો સાથે સૌહાર્દ જ મને ગમે છે; યુદ્ધ મારી સાથે જ સમાપ્ત થાય. હે તાત, પાંડવો સાથે શાંતિ કર.
6.121.52
एतत्ते रोचतां वाक्यं यदुक्तोऽसि मयाऽनघ ।
एतत्क्षममहं मन्ये तव चैव कुलस्य च ॥ ६.१२१.५२ ॥
હે નિર્દોષ, મેં તને કહેલી આ વાત તને ગમો. આ તારા અને તારા કુળ માટે યોગ્ય છે એમ હું માનું છું.
6.121.53
त्यक्त्वा मन्युं व्युपशाम्यस्व पार्थैः ।
पर्याप्तमेतद्यत्कृतं फल्गुनेन ।
भीष्मस्यान्तादस्तु वः सौहृदं च ।
जीवन्तु शेषाः साधु राजन्प्रसीद ॥ ६.१२१.५३ ॥
ક્રોધ ત્યજીને પૃથાના પુત્રો સાથે શાંત થા. ફાલ્ગુને જે કર્યું તે પૂરતું છે. ભીષ્મના અંત પછી તમારી વચ્ચે સૌહાર્દ રહે. બાકીના જીવે; રાજન, પ્રસન્ન થા.
6.121.54
राज्यस्यार्दं दीयतां पाण्डवाना-
मिन्द्रप्रस्थं धरमराजोऽभियातु।
मा मित्रध्रुक्पार्थिवानां जघन्यः ।
पापां कीर्तिं प्राप्स्यसे कौरवेन्द्र ॥ ६.१२१.५४ ॥
પાંડવોને રાજ્યનો અડધો ભાગ આપો; ધર્મરાજ ઇન્દ્રપ્રસ્થ પામે. મિત્રદ્રોહી બનીને રાજાઓમાં અધમ ન થા; હે કૌરવેન્દ્ર, પાપી કીર્તિ પામીશ.
6.121.55
ममावसानाच्छान्तिरस्तु प्रजानां ।
संगच्छन्तां पाण्डवाः प्रीतिमन्तः।
पिता पुत्रं मातुलं भागिनेयो ।
भ्राता चैव भ्रातरं प्रैतु राजन् ॥ ६.१२१.५५ ॥
મારા અંતથી પ્રજાને શાંતિ થાઓ. પ્રેમથી ભરેલા પાંડવો મળી જાઓ. પિતા પુત્રને, મામા ભાણેજને અને ભાઈ ભાઈને મળો, હે રાજન્.
6.121.56
न चेदेवं प्राप्तकालं वचो मे ।
मोहाविष्टः प्रतिपत्स्यस्यबुद्ध्या ।
तप्स्यस्यन्ते एतदन्ताः स्थ सर्वे ।
सत्यामेतां भारतीमीरयामि ॥ ६.१२१.५६ ॥
મોહથી ગ્રસ્ત થઈને, અબુદ્ધિથી જો તું મારું આ સમયોચિત વચન સ્વીકારીશ નહીં, તો અંતે તમે સૌ આ જ અંત પામીને દુઃખી થશો. આ સત્ય ભારતકથા હું કહું છું.
6.121.57
एतद्वाक्यं सौहृदादापगेयो ।
मध्ये राज्ञां भारतं श्रावयित्वा।
तूष्णीमासीच्छल्यसंतप्तमर्मा ।
योज्यात्मानं वेदनां संनियम्य ॥ ६.१२१.५७ ॥
સૌહાર્દથી આ વચન ગંગાપુત્ર ભીષ્મે રાજાઓની વચ્ચે ભારતકથા સંભળાવીને કહ્યું. પછી બાણથી પીડિત હૃદયે તેઓ મૌન રહ્યા, પોતાને સંયમમાં રાખીને અને વેદનાને રોકીને.
6.121.58
धर्मार्थसहितं वाक्यं श्रुत्वा हितमनामयम् ।
नारोचयत पुत्रस्ते मुमूर्षुरिव भेषजम् ॥ ६.१२१.५८ ॥
ધર્મ અને અર્થ સહિત, હિતકારી અને રોગનાશક વચન સાંભળીને પણ તમારા પુત્રને તે ગમ્યું નહીં, જેમ મૃત્યુ પાસે પહોંચેલાને ઔષધ ગમતું નથી.