マハーバーラタ · 章 6.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.121.1
व्युष्टायां तु महाराज शर्वर्यां सर्वपार्थिवाः ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च उपातिष्ठन्पितामहम् ॥ ६.१२१.१ ॥
大王よ、夜が明けると、すべての王たち、パーンダヴァとドリタラーシュトラの息子たちが祖父のもとに参じた。
6.121.2
तं वीरशयने वीरं शयानं कुरुसत्तम ।
अभिवाद्योपतस्थुर्वै क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ॥ ६.१२१.२ ॥
クルの最良者よ、戦士の床に横たわるその英雄に礼拝した後、クシャトリヤたちはクシャトリヤの牡牛のそばに立った。
6.121.3
कन्याश्चन्दनचूर्णैश्च लाजैर्माल्यैश्च सर्वशः ।
अवाकिरञ्छान्तनवं तत्र गत्वा सहस्रशः ॥ ६.१२१.३ ॥
そこへ幾千もの乙女たちが行き、白檀の粉、炒り米、花輪をあらゆる方向からシャーンタヌの子の上に撒いた。
6.121.4
स्त्रियो वृद्धास्तथा बालाः प्रेक्षकाश्च पृथग्जनाः ।
समभ्ययुः शान्तनवं भूतानीव तमोनुदम् ॥ ६.१२१.४ ॥
女たち、老人、子どもたち、そして見物の庶民たちが、闇を払う者のもとへ生きものが集まるように、シャーンタヌの子のもとへ集まった。
6.121.5
तूर्याणि शतसङ्ख्यानि तथैव नटनर्तकाः ।
शिल्पिनश्च तथाऽऽजग्मुः कुरुवृद्धं पितामहम् ॥ ६.१२१.५ ॥
数百の楽器、俳優、舞踊家、職人たちもまた、クルの長老である祖父のもとへ来た。
6.121.6
उपागम्य च राजेन्द्र सन्नहान्विप्रमुच्य ते ।
आयुधानि च निक्षिप्य सहिताः कुरुपाण्डवाः ॥ ६.१२१.६ ॥
王者の主よ、彼らは近づき、鎧を脱ぎ武器を置いて、クルとパーンダヴァが共に進み出た。
6.121.7
अन्वासन्त दुराधर्षं देवव्रतमरिंदमम् ।
अन्योन्यं प्रीतिमन्तस्ते यथापूर्वं यथावयः ॥ ६.१२१.७ ॥
不屈の天授（デーヴァヴラタ）、敵を制圧するビーシュマを、彼らは取り囲んで座った。以前のように、年齢に応じて、互いに親しみを抱きながら。
6.121.8
सा पार्थिवशताकीर्णा समितिर्भीष्मशोभिता ।
शुशुभे भारती दीप्ता दिवीवादित्यमण्डलम् ॥ ६.१२१.८ ॥
数百の王に満ち、ビーシュマに飾られたその バーラタ族の集会は、空に燃える太陽の円盤のように輝いた。
6.121.9
विबभौ च नृपाणां सा गङ्गासुतमुपासताम् ।
देवानामिव देवेशं पितामहमुपासताम् ॥ ६.१२१.९ ॥
ガンガーの子のそばに座したその王たちの集いは、神々が神々の主であり祖父である方のそばに侍するように輝いた。
6.121.10
भीष्मस्तु वेदनां धैर्यान्निगृह्य भरतर्षभ ।
अभितप्तः शरैश्चैव नातिहृष्टमनाऽब्रवीत् ॥ ६.१२१.१० ॥
しかし、バラタ族の雄牛であるビーシュマは、勇気によって苦痛を抑え、矢に苛まれながらも、あまり喜ばしくない心でこう言った。
6.121.11
शराभितप्तकायो हि शस्त्रसंपातमूर्च्छितः ।
पानीयमित संप्रेक्ष्य राज्ञस्तान्प्रत्यभाषत ॥ ६.१२१.११ ॥
矢に体を苛まれ、武器の雨に意識を失いかけたビーシュマは、水を見て、その王たちに答えた。
6.121.12
ततस्ते क्षत्रिया राजन्नुपाजह्रुः समन्ततः ।
भक्ष्यानुच्चावचान्राजन्वारिकुम्भांश्च शीतलान् ॥ ६.१२१.१२ ॥
そのとき、王よ、あの武人たちは四方から、様々な食べ物と冷たい水の甕を運んできた。
6.121.13
उपानीतं तु पानीयं दृष्ट्वा शान्तनवोऽब्रवीत् ।
न मेऽद्य सेवितुं योग्या भोगाः केवलमानुषाः ॥ ६.१२१.१३ ॥
運ばれてきた水を見て、シャーンタヌの子は言った。今日、これらは単なる人間の享楽であり、私が味わうにふさわしくない。
6.121.14
अपक्रान्तो मनुष्येभ्यः शरशय्यां गतो ह्यहम् ।
प्रतीक्षमाणस्तिष्ठामि निवृत्तिं शशिसूर्ययोः ॥ ६.१२१.१४ ॥
人の世を離れ、私は矢の寝床に横たわり、月と太陽が戻るのを待ちながら留まっている。
6.121.15
एवमुक्त्वा तदोवाच भीष्मः शरशतैश्चितः ।
पयः पास्यामि गोपाला गोमयं न तु गोमयम्।
गोपयेनाग्निवर्णेन गोमयं न तु गोमयम् ॥ ६.१२१.१५ ॥
そう言って、数百の矢に射抜かれたビーシュマは言った。牧人たちよ、私は牛乳を飲もう、牛糞ではない。火の色をした牛乳を飲もう、牛糞ではない。
6.121.16
एवमुक्त्वा शान्तनवो निन्दन्वाक्येन पार्थिवान् ।
अर्जुनं द्रष्टुमिच्छामीत्यभ्यभाषत भारत ॥ ६.१२१.१६ ॥
そう言って、シャーンタヌの子は言葉で王たちを責めながら告げた。バーラタよ、私はアルジュナに会いたい。
6.121.17
अथोपेत्य महाबाहुरभिवाद्य पितामहम् ।
अतिष्ठत्प्राञ्जलिः प्रह्वः किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ ६.१२१.१७ ॥
すると大腕の英雄は近づき、祖父に礼をして、合掌し頭を垂れて立ち、言った。私は何をすればよいのか。
6.121.18
तं दृष्ट्वा पाण्डवं राजन्नभिवाद्याग्रतः स्थितम् ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भीष्मः प्रीतो धनंजयम् ॥ ६.१२१.१८ ॥
王よ、目の前で挨拶して立つパーンダヴァを見て、正義の心を持つビーシュマは喜び、ダナンジャヤに語りかけた。
6.121.19
दह्यतीव शरीर मे संवृतस्य तवेषुभिः ।
मर्माणि परिदूयन्ते मुखं च परिशुष्यति ॥ ६.१२१.१९ ॥
あなたの矢に覆われた私の身体は、まるで火に焼かれるように燃え、急所は苦しめられ、口は乾いていく。
6.121.20
वेदनार्तशरीरस्य प्रयच्छापो ममार्जुन ।
त्वं हि शक्तो महेष्वास दातुमम्भो यथाविधि ॥ ६.१२१.२० ॥
アルジュナよ、苦痛に苛まれた私の身体に水を与えよ。偉大な弓の名手よ、規定どおりに水を与えられるのはお前だけだ。
6.121.21
अर्जुनस्तु तथेत्युक्त्वा रथमारुह्य वीर्यवान् ।
अधिज्यं बलवत्कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः ॥ ६.१२१.२१ ॥
アルジュナは「そのとおりに」と言い、勇猛にも戦車に乗り、ガーンディーヴァ弓の弦を力強く張って引き絞った。
6.121.22
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि सर्वे श्रुत्वा च पार्थिवाः ॥ ६.१२१.२२ ॥
その弦の響きは雷鳴のようで、それを聞いて全ての生き物と全ての王たちは震え上がった。
6.121.23
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा रथेन रथिनां वरः ।
शयानं भरतश्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ६.१२१.२३ ॥
すると戦車戦士の中で最も優れたアルジュナは、戦車で右回りに巡り、そこに横たわるバラタ族の最上の人、あらゆる武器を持つ者の中で最上のビーシュマに近づいた。
6.121.24
संधाय च शरं दीप्तमभिमन्त्र्य स पाण्डवः ।
पर्जन्यास्त्रेण संयोज्य सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.१२१.२४ ॥
そのパーンダヴァは燃える矢をつがえ、真言で清め、全世界が見守る中でそれをパルジャニヤ武器と結びつけた。
6.121.25
अविध्यत्पृथिवीं पार्थः पार्श्वे भीष्मस्य दक्षिणे ।
उत्पपात ततो धारा वारिणो विमला शुभा ॥ ६.१२१.२५ ॥
パールタは毘湿摩の右側で大地を射抜いた。すると清らかで吉祥な水の流れが噴き上がった。
6.121.26
शीतस्यामृतकल्पस्य दिव्यगन्धरसस्य च ।
अतर्पयत्ततः पार्थः शीतया जलधारया ॥ ६.१२१.२६ ॥
そこでパールタは甘露のように冷たく、神聖な香りと味をもつ水流で彼を潤した。
6.121.27
भीष्मं कुरूणामृषभं दिव्यं दिव्यपराक्रमम् ।
कर्मणा तेन पार्थस्य शक्रस्येव विकुर्वतः ॥ ६.१२१.२७ ॥
人々は、インドラのように振る舞う般度の子のその行いによって、クル族の牡牛であり神聖で神勇なビーシュマを見た。
6.121.28
विस्मयं परमं जग्मुस्ततस्ते वसुधाधिपाः ।
तत्कर्म प्रेक्ष्य बीभत्सोरतिमानुषविक्रमम् ॥ ६.१२१.२८ ॥
そのとき諸王は、超人的な武勇を示すビーバトス（アルジュナ）のその行いを見て、大いに驚嘆した。
6.121.29
संप्रावेपन्त कुरवो गावः शीतार्दिता इव ।
विस्मयाच्चोत्तरीयाणि व्याविध्यन्सर्वतो नृपाः ॥ ६.१२१.२९ ॥
クル族は寒さに苦しむ牛のように震え、王たちは驚きのあまり上衣を四方へ振り回した。
6.121.30
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषस्तुमुलः सर्वतोऽभवत् ।
तृप्तः शान्तनवश्चापि राजन्बीभत्सुमब्रवीत् ॥ ६.१२१.३० ॥
ほら貝と太鼓の轟きが四方で騒然と沸き起こった。王よ、満足したシャーンタヌの子ビーシュマはビーバトス（アルジュナ）に語った。
6.121.31
सर्वपार्थिववीराणां सन्निधौ पूजयन्निव ।
नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि कौरवनन्दन ॥ ६.१२१.३१ ॥
すべての王の戦士たちの前で、彼らを敬うかのように。大腕の者よ、クル族の喜びよ、お前にとってこれは不思議ではない。
6.121.32
कथितो नारदेनासि पूर्वर्षिरमितद्युते ।
वासुदेवसहायस्त्वं महत्कर्म करिष्यसि ॥ ६.१२१.३२ ॥
無限の輝きを持つ者よ、古の聖仙ナーラダがお前について語った。ヴァースデーヴァを味方とするお前は偉大な業を成すであろう。
6.121.33
यन्नोत्सहति देवेन्द्रः सह देवैरपि ध्रुवम् ।
विदुस्त्वां निधनं पार्थ सर्वक्षत्रस्य तद्विदः ॥ ६.१२१.३३ ॥
神々と共にいる神々の王インドラでさえ確実にはなし得ぬこと、クシャトリヤ全ての真理を知る者たちは、プリター の子よ、お前を彼らの破滅と知っている。
6.121.34
धनुर्धराणामेकस्त्वं पृथिव्यां प्रवरो नृषु ॥ ६.१२१.३४ ॥
弓を持つ者の中で、地上の人々の中でお前だけが最も優れている。
6.121.35
मनुष्या जगति श्रेष्ठाः पक्षिणां पतगेश्वरः ।
सरितं सागरः श्रेष्ठो गौर्वरिष्ठा चतुष्पदाम् ॥ ६.१२१.३५ ॥
世界の生き物の中で人間が最も優れ、鳥の中では鳥の王たる鷲が、川の中では海が最も優れ、四足獣の中では牛が最も優れている。
6.121.36
आदित्यस्तेजसां श्रेष्ठो गिरीणां हिमवान्वरः ।
जातीनां ब्राह्मणः श्रेष्ठः श्रेष्ठस्त्वमसि धन्विनां ॥ ६.१२१.३६ ॥
光の中では太陽が最も優れ、山の中ではヒマーラヤが第一、種姓の中ではバラモンが最も優れ、そして弓の使い手の中ではお前が最も優れている。
6.121.37
न वै श्रुतं धार्तराष्ट्रेण वाक्यं ।
मयोच्यमानं विदुरेण चैव।
द्रोणेन रामेण जनार्दनेन ।
मुहुर्मुहुः सञ्जयेनापि चोक्तम् ॥ ६.१२१.३७ ॥
ドリタラーシュトラの息子は、私、ヴィドゥラ、ドローナ、ラーマ、ジャナールダナが幾度も語ったこの言葉を聞き入れなかった。
6.121.38
परीतबुद्धिर्हि विसंज्ञकल्पो ।
दुर्योधनो न च तच्छ्रद्दधाति।
स शेष्यते वै निहतश्चिराय ।
शास्त्रातिगो भीमबलाभिभूतः ॥ ६.१२१.३८ ॥
ドゥルヨーダナの心は乱れ、意識を失ったかのようで、これらを信じない。聖典に背き、ビーマの力に打ち負かされた彼は、長く殺されて横たわるだろう。
6.121.39
एतच्छ्रुत्वा तद्वचः कौरवेन्द्रो ।
दुर्योधनो दीनमना बभूव।
तमब्रविच्छान्तनवोऽभिवीक्ष्य ।
निबोध राजन्भव वीतमन्युः ॥ ६.१२१.३९ ॥
この言葉を聞いて、クル族の王ドゥルヨーダナは気落ちした。シャンタヌの息子は彼を見て言った。「王よ、悟れ、怒りを捨てよ。」
6.121.40
दृष्टं दुर्योधनैतत्ते यथा पार्थेन धीमता ।
जलस्य धारा जनिता शीतस्यामृतगन्धिनः ॥ ६.१२१.४० ॥
ドゥルヨーダナよ、賢いプリターの息子が見たように、甘露のような香りの冷たい水の流れが生じた。
6.121.41
एतस्य कर्ता लोकेऽस्मिन्नान्यः कश्चन विद्यते ।
आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम् ॥ ६.१२१.४१ ॥
この世界にこれを行う者は他にいない。火の、ヴァルナの、穏やかな、風の、そしてヴァイシュナヴァの武器である。
6.121.42
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्रह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः ।
धातुस्त्वष्टुश्च सवितुर्वैवस्वतमथापि वा ॥ ६.१२१.४२ ॥
インドラの、パシュパタ（シヴァ）の、ブラフマンの武器、プラジャーパティの最高の、ダーダートリ、トヴァシュトリ、サヴィトリ、ヴァイヴァスヴァタの（武器）、あるいは他のものも。
6.121.43
सर्वस्मिन्मानुषे लोके वेत्त्येको हि धनञ्जयः ।
कृष्णो वा देवकीपुत्रो नान्यो वेदेह कश्चन ॥ ६.१२१.४३ ॥
人間界全体で、知っているのはダナンジャヤ（アルジュナ）だけであり、またデーヴァキーの子クリシュナだけである。他の誰も知らない。
6.121.44
अशक्यः पाण्डवस्तात युद्धे जेतुं कथंचन ।
अमानुषाणि कर्माणि यस्यैतानि महात्मनः ॥ ६.१२१.४४ ॥
親愛なる方よ、戦場でパーンダヴァを何としても打ち破ることは不可能です。その偉大な魂の行いは人を超えているのです。
6.121.45
तेन सत्ववता सङ्ख्ये शूरेणाहवशोभिना ।
जिष्णुना समरे राजन्संधिर्भवतु मा चिरम् ॥ ६.१२१.४५ ॥
王よ、勇敢で戦場に輝くジシュヌ（アルジュナ）と、遅れることなく和睦が結ばれますように。
6.121.46
यावत्कृष्णो महाबाहुः स्वाधीनः कुरुसत्तम ।
तावत्पार्थेन शूरेण संधिस्ते तात युज्यताम् ॥ ६.१२१.४६ ॥
クルの最良の人よ、大臂のクリシュナが自由である間に、親愛なる方よ、英雄パールタ（アルジュナ）と和睦を結ぶべきです。
6.121.47
यावन्न ते चमूः सर्वाः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
नाशयत्यर्जुनस्तावत्संधिस्ते तात य्रुज्यताम् ॥ ६.१२१.४७ ॥
アルジュナが鋭く先の曲がった矢で、あなたの全軍を滅ぼしてしまう前に、親愛なる方よ、和睦を結びなさい。
6.121.48
यावत्तिष्ठन्ति समरे हतशेषाः सहोदराः ।
नृपाश्च बहवो राजंस्तावत्संधिः प्रयुज्यताम् ॥ ६.१२१.४८ ॥
王よ、あなたの兄弟や多くの王が、戦場で殺戮を免れて立っているうちに、和睦を図りなさい。
6.121.49
न निर्दहति ते यावत्क्रोधदीप्तेक्षणश्चमूम् ।
युधिष्ठिरो रणे तावत्संधिस्ते तात युज्यताम् ॥ ६.१२१.४९ ॥
怒りに燃える目のユディシュティラが戦場であなたの軍を焼き尽くす前に、親愛なる方よ、彼と和睦しなさい。
6.121.50
नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश्च पाण्डवः ।
यावच्चमूं महाराज नाशयन्ति न सर्वशः ॥ ६.१२१.५० ॥
ナクラ、サハデーヴァ、そして般度の子ビーマセーナよ、大王よ、まだあなたの軍を完全に滅ぼしてはいないが……
6.121.51
तावत्ते पाण्डवैर्वीरैः सौहार्दं मम रोचते ।
युद्धं मदन्तमेवास्तु तात संशाम्य पाण्डवैः ॥ ६.१२१.५१ ॥
そのとき、あの勇者パーンダヴァらとの友好こそが私の望みです。戦いは私で終わらせてください。親愛なる方よ、パーンダヴァらと和睦しなさい。
6.121.52
एतत्ते रोचतां वाक्यं यदुक्तोऽसि मयाऽनघ ।
एतत्क्षममहं मन्ये तव चैव कुलस्य च ॥ ६.१२१.५२ ॥
汚れなき者よ、私があなたに告げたこの言葉があなたに喜ばれますように。これはあなたにも、あなたの家系にも相応しいと私は思います。
6.121.53
त्यक्त्वा मन्युं व्युपशाम्यस्व पार्थैः ।
पर्याप्तमेतद्यत्कृतं फल्गुनेन ।
भीष्मस्यान्तादस्तु वः सौहृदं च ।
जीवन्तु शेषाः साधु राजन्प्रसीद ॥ ६.१२१.५३ ॥
怒りを捨て、プリターの子らと和らぎなさい。パルグナ（アルジュナ）がなしたことで十分です。ビーシュマの死の後、あなたがたの間に友好がありますように。生き残った者たちを生かしてください。王よ、慈悲を示されよ。
6.121.54
राज्यस्यार्दं दीयतां पाण्डवाना-
मिन्द्रप्रस्थं धरमराजोऽभियातु।
मा मित्रध्रुक्पार्थिवानां जघन्यः ।
पापां कीर्तिं प्राप्स्यसे कौरवेन्द्र ॥ ६.१२१.५४ ॥
王国の半分をパーンダヴァ族に与え、法王をインドラプラスタへ赴かせよ。友を裏切り、王の中で最も卑しい者となるな。クル族の主よ、あなたは罪深い名声を得るであろう。
6.121.55
ममावसानाच्छान्तिरस्तु प्रजानां ।
संगच्छन्तां पाण्डवाः प्रीतिमन्तः।
पिता पुत्रं मातुलं भागिनेयो ।
भ्राता चैव भ्रातरं प्रैतु राजन् ॥ ६.१२१.५५ ॥
私の終わりから民に平和があれ。愛に満ちたパーンドゥの子らが和合せんことを。父は息子と、母方の叔父は甥と、兄は弟と会わんことを、おお王よ。
6.121.56
न चेदेवं प्राप्तकालं वचो मे ।
मोहाविष्टः प्रतिपत्स्यस्यबुद्ध्या ।
तप्स्यस्यन्ते एतदन्ताः स्थ सर्वे ।
सत्यामेतां भारतीमीरयामि ॥ ६.१२१.५६ ॥
もしお前が迷いに囚われ、智慧をもってこの時宜にかなった私の言葉を受け入れないなら、結局お前たちは皆この終わりに至り、苦しむだろう。私はこの真実のバーラタの物語を語る。
6.121.57
एतद्वाक्यं सौहृदादापगेयो ।
मध्ये राज्ञां भारतं श्रावयित्वा।
तूष्णीमासीच्छल्यसंतप्तमर्मा ।
योज्यात्मानं वेदनां संनियम्य ॥ ६.१२१.५७ ॥
ガンガーの子ビーシュマは好意から、王たちの中でバーラタの物語を聞かせた後、この言葉を述べた。それから矢に心を苛まれ、自らを抑え苦痛をこらえて、黙した。
6.121.58
धर्मार्थसहितं वाक्यं श्रुत्वा हितमनामयम् ।
नारोचयत पुत्रस्ते मुमूर्षुरिव भेषजम् ॥ ६.१२१.५८ ॥
法と利にかない、益があり、病を癒す言葉を聞いても、お前の息子はそれを好まなかった。ちょうど死に瀕した者が薬を好まないように。