ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.121.1
व्युष्टायां तु महाराज शर्वर्यां सर्वपार्थिवाः ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च उपातिष्ठन्पितामहम् ॥ ६.१२१.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ରାତ୍ରି ପାହିଲେ ସମସ୍ତ ରାଜା, ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
6.121.2
तं वीरशयने वीरं शयानं कुरुसत्तम ।
अभिवाद्योपतस्थुर्वै क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ॥ ६.१२१.२ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୀରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟରେ ଠିଆ ହେଲେ।
6.121.3
कन्याश्चन्दनचूर्णैश्च लाजैर्माल्यैश्च सर्वशः ।
अवाकिरञ्छान्तनवं तत्र गत्वा सहस्रशः ॥ ६.१२१.३ ॥
ସେଠାକୁ ହଜାର ହଜାର କନ୍ୟା ଯାଇ ଚନ୍ଦନଚୂର୍ଣ୍ଣ, ଲାଜା ଓ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ସର୍ବତ୍ର ବିଖେରିଲେ।
6.121.4
स्त्रियो वृद्धास्तथा बालाः प्रेक्षकाश्च पृथग्जनाः ।
समभ्ययुः शान्तनवं भूतानीव तमोनुदम् ॥ ६.१२१.४ ॥
ସ୍ତ୍ରୀ, ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଓ ସାଧାରଣ ଦର୍ଶକମାନେ ଅନ୍ଧକାର ହରଣକାରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେପରି ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
6.121.5
तूर्याणि शतसङ्ख्यानि तथैव नटनर्तकाः ।
शिल्पिनश्च तथाऽऽजग्मुः कुरुवृद्धं पितामहम् ॥ ६.१२१.५ ॥
ଶହ ଶହ ବାଦ୍ୟ, ନଟ, ନର୍ତ୍ତକ ଓ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ମଧ୍ୟ କୁରୁବୃଦ୍ଧ ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
6.121.6
उपागम्य च राजेन्द्र सन्नहान्विप्रमुच्य ते ।
आयुधानि च निक्षिप्य सहिताः कुरुपाण्डवाः ॥ ६.१२१.६ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ କବଚ ଖୋଲି ଅସ୍ତ୍ର ରଖି କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏକତ୍ର ନିକଟକୁ ଗଲେ।
6.121.7
अन्वासन्त दुराधर्षं देवव्रतमरिंदमम् ।
अन्योन्यं प्रीतिमन्तस्ते यथापूर्वं यथावयः ॥ ६.१२१.७ ॥
ଅଜେୟ ଦେବବ୍ରତ, ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ସେମାନେ ବସିଲେ; ପୂର୍ବ ପରି ଏବଂ ନିଜ ବୟସ ଅନୁସାରେ, ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ରଖି।
6.121.8
सा पार्थिवशताकीर्णा समितिर्भीष्मशोभिता ।
शुशुभे भारती दीप्ता दिवीवादित्यमण्डलम् ॥ ६.१२१.८ ॥
ଶହ ଶହ ରାଜାଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଭାରତ ସଭା, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
6.121.9
विबभौ च नृपाणां सा गङ्गासुतमुपासताम् ।
देवानामिव देवेशं पितामहमुपासताम् ॥ ६.१२१.९ ॥
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟରେ ବସିଥିବା ସେହି ରାଜସଭା ଶୋଭିଲା, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଦେବେଶ ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟରେ ବସନ୍ତି।
6.121.10
भीष्मस्तु वेदनां धैर्यान्निगृह्य भरतर्षभ ।
अभितप्तः शरैश्चैव नातिहृष्टमनाऽब्रवीत् ॥ ६.१२१.१० ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୀଷ୍ମ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ବେଦନା ଦମନ କରି, ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଅତି ଖୁସି ମନରେ ନୁହେଁ ଏହିପରି କହିଲେ।
6.121.11
शराभितप्तकायो हि शस्त्रसंपातमूर्च्छितः ।
पानीयमित संप्रेक्ष्य राज्ञस्तान्प्रत्यभाषत ॥ ६.१२१.११ ॥
ବାଣରେ ଶରୀର ପୀଡ଼ିତ ଓ ଅସ୍ତ୍ରପାତରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଭୀଷ୍ମ ଜଳ ଦେଖି ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
6.121.12
ततस्ते क्षत्रिया राजन्नुपाजह्रुः समन्ततः ।
भक्ष्यानुच्चावचान्राजन्वारिकुम्भांश्च शीतलान् ॥ ६.१२१.१२ ॥
ତେବେ ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, ହେ ରାଜନ୍, ଚାରିପାଖରୁ ନାନାପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶୀତଳ ଜଳ-କୁମ୍ଭ ଆଣିଲେ।
6.121.13
उपानीतं तु पानीयं दृष्ट्वा शान्तनवोऽब्रवीत् ।
न मेऽद्य सेवितुं योग्या भोगाः केवलमानुषाः ॥ ६.१२१.१३ ॥
ଆଣିଥିବା ଜଳ ଦେଖି ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର କହିଲେ: ଆଜି କେବଳ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଭୋଗ ମୋ ପାଇଁ ସେବନୀୟ ନୁହେଁ।
6.121.14
अपक्रान्तो मनुष्येभ्यः शरशय्यां गतो ह्यहम् ।
प्रतीक्षमाणस्तिष्ठामि निवृत्तिं शशिसूर्ययोः ॥ ६.१२१.१४ ॥
ମନୁଷ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ମୁଁ ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଛି; ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି।
6.121.15
एवमुक्त्वा तदोवाच भीष्मः शरशतैश्चितः ।
पयः पास्यामि गोपाला गोमयं न तु गोमयम्।
गोपयेनाग्निवर्णेन गोमयं न तु गोमयम् ॥ ६.१२१.१५ ॥
ଏହା କହି ଶହ ଶହ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ: ହେ ଗୋପାଳମାନେ, ମୁଁ ଦୁଗ୍ଧ ପାନ କରିବି, ଗୋବର ନୁହେଁ; ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ ଦୁଗ୍ଧ ପାନ କରିବି, ଗୋବର ନୁହେଁ।
6.121.16
एवमुक्त्वा शान्तनवो निन्दन्वाक्येन पार्थिवान् ।
अर्जुनं द्रष्टुमिच्छामीत्यभ्यभाषत भारत ॥ ६.१२१.१६ ॥
ଏହା କହି ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବାକ୍ୟରେ ନିନ୍ଦା କରି କହିଲେ, ହେ ଭାରତ, ମୁଁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
6.121.17
अथोपेत्य महाबाहुरभिवाद्य पितामहम् ।
अतिष्ठत्प्राञ्जलिः प्रह्वः किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ ६.१२१.१७ ॥
ତା'ପରେ ମହାବାହୁ ଅର୍ଜୁନ ନିକଟକୁ ଆସି ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, କରଯୋଡ଼ି ନତ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇ କହିଲେ, ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?
6.121.18
तं दृष्ट्वा पाण्डवं राजन्नभिवाद्याग्रतः स्थितम् ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भीष्मः प्रीतो धनंजयम् ॥ ६.१२१.१८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖି ଧର୍ମାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.121.19
दह्यतीव शरीर मे संवृतस्य तवेषुभिः ।
मर्माणि परिदूयन्ते मुखं च परिशुष्यति ॥ ६.१२१.१९ ॥
ତୁମ ବାଣରେ ଆବୃତ ମୋ ଶରୀର ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ଜଳୁଛି; ମୋ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପୀଡ଼ିତ, ଓ ମୁଖ ଶୁଖି ଯାଉଛି।
6.121.20
वेदनार्तशरीरस्य प्रयच्छापो ममार्जुन ।
त्वं हि शक्तो महेष्वास दातुमम्भो यथाविधि ॥ ६.१२१.२० ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ବେଦନାରେ କ୍ଳାନ୍ତ ମୋ ଶରୀରକୁ ଜଳ ଦିଅ; ହେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ବିଧି ଅନୁସାରେ ଜଳ ଦେବାକୁ ତୁମେ ହିଁ ସମର୍ଥ।
6.121.21
अर्जुनस्तु तथेत्युक्त्वा रथमारुह्य वीर्यवान् ।
अधिज्यं बलवत्कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः ॥ ६.१२१.२१ ॥
ଅର୍ଜୁନ 'ସେହିପରି ହେଉ' କହି, ବୀର ହୋଇ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁରେ ଜୋର୍ରେ ଛିଦା ଚଢ଼ାଇ ତାହା ଟାଣିଲେ।
6.121.22
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि सर्वे श्रुत्वा च पार्थिवाः ॥ ६.१२१.२२ ॥
ତାଙ୍କ ଧନୁ ଛିଦାର ଶବ୍ଦ ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ଥିଲା; ତାହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ସମସ୍ତ ରାଜା କମ୍ପି ଉଠିଲେ।
6.121.23
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा रथेन रथिनां वरः ।
शयानं भरतश्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ६.१२१.२३ ॥
ତା'ପରେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ରଥରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଭରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ, ଶୟନ କରିଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
6.121.24
संधाय च शरं दीप्तमभिमन्त्र्य स पाण्डवः ।
पर्जन्यास्त्रेण संयोज्य सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.१२१.२४ ॥
ସେହି ପାଣ୍ଡବ ଦୀପ୍ତ ବାଣ ସନ୍ଧାନ କରି, ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ପର୍ଜନ୍ୟାସ୍ତ୍ର ସହ ଯୋଡ଼ିଲେ।
6.121.25
अविध्यत्पृथिवीं पार्थः पार्श्वे भीष्मस्य दक्षिणे ।
उत्पपात ततो धारा वारिणो विमला शुभा ॥ ६.१२१.२५ ॥
ପାର୍ଥ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୃଥିବୀକୁ ବିନ୍ଧିଲେ; ତା’ପରେ ଜଳର ନିର୍ମଳ, ଶୁଭ ଧାରା ଉପରକୁ ଉଠିଲା।
6.121.26
शीतस्यामृतकल्पस्य दिव्यगन्धरसस्य च ।
अतर्पयत्ततः पार्थः शीतया जलधारया ॥ ६.१२१.२६ ॥
ତା’ପରେ ପାର୍ଥ ଅମୃତ ସଦୃଶ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ-ରସଯୁକ୍ତ ଶୀତଳ ଜଳଧାରାରେ (ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ) ତୃପ୍ତ କଲେ।
6.121.27
भीष्मं कुरूणामृषभं दिव्यं दिव्यपराक्रमम् ।
कर्मणा तेन पार्थस्य शक्रस्येव विकुर्वतः ॥ ६.१२१.२७ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ, ଦିବ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ (ଦେଖାଗଲା); ପାର୍ଥଙ୍କର ସେ କର୍ମରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କରୁଥିବା ଜଣଙ୍କ କର୍ମରେ।
6.121.28
विस्मयं परमं जग्मुस्ततस्ते वसुधाधिपाः ।
तत्कर्म प्रेक्ष्य बीभत्सोरतिमानुषविक्रमम् ॥ ६.१२१.२८ ॥
ତା’ପରେ ସେହି ରାଜାମାନେ ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କର (ଅର୍ଜୁନଙ୍କର) ସେହି ଅତିମାନୁଷ ପରାକ୍ରମକର୍ମ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।
6.121.29
संप्रावेपन्त कुरवो गावः शीतार्दिता इव ।
विस्मयाच्चोत्तरीयाणि व्याविध्यन्सर्वतो नृपाः ॥ ६.१२१.२९ ॥
କୁରୁମାନେ ଶୀତରେ ପୀଡ଼ିତ ଗାଈମାନଙ୍କ ପରି କମ୍ପିଲେ; ବିସ୍ମୟରୁ ରାଜାମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ନିଜ ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ର ଦୋହଲାଇଲେ।
6.121.30
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषस्तुमुलः सर्वतोऽभवत् ।
तृप्तः शान्तनवश्चापि राजन्बीभत्सुमब्रवीत् ॥ ६.१२१.३० ॥
ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଶବ୍ଦ ଚାରିଆଡ଼େ ତୁମୁଳ ହୋଇ ଉଠିଲା; ହେ ରାଜନ୍, ତୃପ୍ତ ଶାନ୍ତନବ (ଭୀଷ୍ମ) ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ) କହିଲେ।
6.121.31
सर्वपार्थिववीराणां सन्निधौ पूजयन्निव ।
नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि कौरवनन्दन ॥ ६.१२१.३१ ॥
ସମସ୍ତ ପାର୍ଥିବ ବୀରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିବା ପରି। ହେ ମହାବାହୁ, କୌରବନନ୍ଦନ, ତୁମ ବିଷୟରେ ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।
6.121.32
कथितो नारदेनासि पूर्वर्षिरमितद्युते ।
वासुदेवसहायस्त्वं महत्कर्म करिष्यसि ॥ ६.१२१.३२ ॥
ହେ ଅମିତଦ୍ୟୁତି, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷି ନାରଦ ତୁମ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି। ବାସୁଦେବ ସହାୟକ ଥିବା ତୁମେ ମହତ୍କର୍ମ କରିବ।
6.121.33
यन्नोत्सहति देवेन्द्रः सह देवैरपि ध्रुवम् ।
विदुस्त्वां निधनं पार्थ सर्वक्षत्रस्य तद्विदः ॥ ६.१२१.३३ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ନିଶ୍ଚୟ ଯାହା କରିହେବ ନାହିଁ, ହେ ପାର୍ଥ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ତୁମକୁ ସେମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।
6.121.34
धनुर्धराणामेकस्त्वं पृथिव्यां प्रवरो नृषु ॥ ६.१२१.३४ ॥
ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପୃଥିବୀର ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଏକା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.121.35
मनुष्या जगति श्रेष्ठाः पक्षिणां पतगेश्वरः ।
सरितं सागरः श्रेष्ठो गौर्वरिष्ठा चतुष्पदाम् ॥ ६.१२१.३५ ॥
ଜଗତରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗରୁଡ଼; ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଚତୁଷ୍ପଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.121.36
आदित्यस्तेजसां श्रेष्ठो गिरीणां हिमवान्वरः ।
जातीनां ब्राह्मणः श्रेष्ठः श्रेष्ठस्त्वमसि धन्विनां ॥ ६.१२१.३६ ॥
ତେଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦିତ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିମବାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.121.37
न वै श्रुतं धार्तराष्ट्रेण वाक्यं ।
मयोच्यमानं विदुरेण चैव।
द्रोणेन रामेण जनार्दनेन ।
मुहुर्मुहुः सञ्जयेनापि चोक्तम् ॥ ६.१२१.३७ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଦୁର, ଦ୍ରୋଣ, ରାମ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ କହିଥିବା ଏହି ବାକ୍ୟ ଏବଂ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବାରମ୍ବାର କହିଥିବା କଥା ଶୁଣିନାହିଁ।
6.121.38
परीतबुद्धिर्हि विसंज्ञकल्पो ।
दुर्योधनो न च तच्छ्रद्दधाति।
स शेष्यते वै निहतश्चिराय ।
शास्त्रातिगो भीमबलाभिभूतः ॥ ६.१२१.३८ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ବିଚଳିତ; ସେ ଅଚେତନ ପରି, ଏସବୁ କଥା ବିଶ୍ୱାସ କରେ ନାହିଁ। ଶାସ୍ତ୍ରଲଙ୍ଘନକାରୀ ସେ ଭୀମଙ୍କ ବଳରେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଦୀର୍ଘକାଳ ମୃତ ହୋଇ ପଡ଼ି ରହିବ।
6.121.39
एतच्छ्रुत्वा तद्वचः कौरवेन्द्रो ।
दुर्योधनो दीनमना बभूव।
तमब्रविच्छान्तनवोऽभिवीक्ष्य ।
निबोध राजन्भव वीतमन्युः ॥ ६.१२१.३९ ॥
ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କୌରବେନ୍ଦ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦୀନମନା ହେଲେ। ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ବୁଝ ଏବଂ କ୍ରୋଧମୁକ୍ତ ହୁଅ।"
6.121.40
दृष्टं दुर्योधनैतत्ते यथा पार्थेन धीमता ।
जलस्य धारा जनिता शीतस्यामृतगन्धिनः ॥ ६.१२१.४० ॥
ହେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାର୍ଥ ଯେପରି ଦେଖିଥିଲେ, ସେପରି ଅମୃତଗନ୍ଧୀ ଶୀତଳ ଜଳଧାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
6.121.41
एतस्य कर्ता लोकेऽस्मिन्नान्यः कश्चन विद्यते ।
आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम् ॥ ६.१२१.४१ ॥
ଏ ଜଗତରେ ଏହାର କର୍ତ୍ତା ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାଁନ୍ତି; ଆଗ୍ନେୟ, ବାରୁଣ, ସୌମ୍ୟ, ବାୟବ୍ୟ ଓ ବୈଷ୍ଣବ (ଅସ୍ତ୍ର)।
6.121.42
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्रह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः ।
धातुस्त्वष्टुश्च सवितुर्वैवस्वतमथापि वा ॥ ६.१२१.४२ ॥
ଐନ୍ଦ୍ର, ପାଶୁପତ, ବ୍ରହ୍ମ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାରମେଷ୍ଠ୍ୟ, ଧାତା, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ସବିତା, ବୈବସ୍ୱତ (ଅସ୍ତ୍ର), କିମ୍ବା ଆହୁରି।
6.121.43
सर्वस्मिन्मानुषे लोके वेत्त्येको हि धनञ्जयः ।
कृष्णो वा देवकीपुत्रो नान्यो वेदेह कश्चन ॥ ६.१२१.४३ ॥
ଏହି ସମଗ୍ର ମାନବଲୋକରେ କେବଳ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ଜାଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦେବକୀପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ; ଅନ୍ୟ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
6.121.44
अशक्यः पाण्डवस्तात युद्धे जेतुं कथंचन ।
अमानुषाणि कर्माणि यस्यैतानि महात्मनः ॥ ६.१२१.४४ ॥
ହେ ତାତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜିଣିବା ଅସମ୍ଭବ; ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ କର୍ମ ଅମାନୁଷିକ।
6.121.45
तेन सत्ववता सङ्ख्ये शूरेणाहवशोभिना ।
जिष्णुना समरे राजन्संधिर्भवतु मा चिरम् ॥ ६.१२१.४५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ସାହସୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭିତ ଶୂର ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ସନ୍ଧି ହେଉ।
6.121.46
यावत्कृष्णो महाबाहुः स्वाधीनः कुरुसत्तम ।
तावत्पार्थेन शूरेण संधिस्ते तात युज्यताम् ॥ ६.१२१.४६ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାବାହୁ କୃଷ୍ଣ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱାଧୀନ ଅଛନ୍ତି, ହେ ତାତ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂର ପାର୍ଥ ସହିତ ଆପଣଙ୍କର ସନ୍ଧି ହେଉ।
6.121.47
यावन्न ते चमूः सर्वाः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
नाशयत्यर्जुनस्तावत्संधिस्ते तात य्रुज्यताम् ॥ ६.१२१.४७ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନତ-ପର୍ବ ବାଣରେ ନଷ୍ଟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ହେ ତାତ, ଆପଣଙ୍କ ସନ୍ଧି ହେଉ।
6.121.48
यावत्तिष्ठन्ति समरे हतशेषाः सहोदराः ।
नृपाश्च बहवो राजंस्तावत्संधिः प्रयुज्यताम् ॥ ६.१२१.४८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ଅନେକ ରାଜା ହତଶେଷ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ଧି ଚେଷ୍ଟା ହେଉ।
6.121.49
न निर्दहति ते यावत्क्रोधदीप्तेक्षणश्चमूम् ।
युधिष्ठिरो रणे तावत्संधिस्ते तात युज्यताम् ॥ ६.१२१.४९ ॥
କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଆଖିର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରଣରେ ତୁମ ସେନା ଦଗ୍ଧ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ହେ ତାତ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କର।
6.121.50
नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश्च पाण्डवः ।
यावच्चमूं महाराज नाशयन्ति न सर्वशः ॥ ६.१२१.५० ॥
ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ...
6.121.51
तावत्ते पाण्डवैर्वीरैः सौहार्दं मम रोचते ।
युद्धं मदन्तमेवास्तु तात संशाम्य पाण्डवैः ॥ ६.१२१.५१ ॥
ତେବେ ସେହି ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ; ଯୁଦ୍ଧ ମୋ ସହିତ ହିଁ ସମାପ୍ତ ହେଉ। ହେ ତାତ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କର।
6.121.52
एतत्ते रोचतां वाक्यं यदुक्तोऽसि मयाऽनघ ।
एतत्क्षममहं मन्ये तव चैव कुलस्य च ॥ ६.१२१.५२ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେଉଁ କଥା କହିଛି ତାହା ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗୁ। ଏହା ତୁମ ଓ ତୁମ କୁଳ ପାଇଁ ଉଚିତ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
6.121.53
त्यक्त्वा मन्युं व्युपशाम्यस्व पार्थैः ।
पर्याप्तमेतद्यत्कृतं फल्गुनेन ।
भीष्मस्यान्तादस्तु वः सौहृदं च ।
जीवन्तु शेषाः साधु राजन्प्रसीद ॥ ६.१२१.५३ ॥
କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି ପୃଥାପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଶାନ୍ତ ହୁଅ। ଫାଲ୍ଗୁନ ଯାହା କରିଛନ୍ତି ତାହା ଯଥେଷ୍ଟ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅନ୍ତ ପରେ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ହେଉ। ଅବଶିଷ୍ଟମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ; ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅ।
6.121.54
राज्यस्यार्दं दीयतां पाण्डवाना-
मिन्द्रप्रस्थं धरमराजोऽभियातु।
मा मित्रध्रुक्पार्थिवानां जघन्यः ।
पापां कीर्तिं प्राप्स्यसे कौरवेन्द्र ॥ ६.१२१.५४ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଅଧା ଦିଆଯାଉ; ଧର୍ମରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ ହୋଇ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ ହୁଅ ନାହିଁ; ହେ କୌରବେନ୍ଦ୍ର, ପାପମୟ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇବ।
6.121.55
ममावसानाच्छान्तिरस्तु प्रजानां ।
संगच्छन्तां पाण्डवाः प्रीतिमन्तः।
पिता पुत्रं मातुलं भागिनेयो ।
भ्राता चैव भ्रातरं प्रैतु राजन् ॥ ६.१२१.५५ ॥
ମୋ ଅବସାନରୁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ହେଉ। ପ୍ରୀତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମିଳିତ ହେଉନ୍ତୁ। ପିତା ପୁତ୍ରକୁ, ମାମୁ ଭାଗିନେୟକୁ, ଓ ଭାଇ ଭାଇକୁ ମିଳୁନ୍ତୁ, ହେ ରାଜନ୍।
6.121.56
न चेदेवं प्राप्तकालं वचो मे ।
मोहाविष्टः प्रतिपत्स्यस्यबुद्ध्या ।
तप्स्यस्यन्ते एतदन्ताः स्थ सर्वे ।
सत्यामेतां भारतीमीरयामि ॥ ६.१२१.५६ ॥
ମୋହରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ, ଅବୁଦ୍ଧିରେ ଯଦି ତୁମେ ମୋର ଏହି କାଳୋଚିତ ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ନ କର, ତେବେ ଶେଷରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଅନ୍ତ ପାଇ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବ। ଏହି ସତ୍ୟ ଭାରତକଥା ମୁଁ କହୁଛି।
6.121.57
एतद्वाक्यं सौहृदादापगेयो ।
मध्ये राज्ञां भारतं श्रावयित्वा।
तूष्णीमासीच्छल्यसंतप्तमर्मा ।
योज्यात्मानं वेदनां संनियम्य ॥ ६.१२१.५७ ॥
ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟରୁ ଏହି ବାକ୍ୟ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତକଥା ଶୁଣାଇ କହିଲେ। ତାପରେ ବାଣରେ ପୀଡିତ ହୃଦୟରେ ସେ ନୀରବ ରହିଲେ, ନିଜକୁ ସଂଯତ କରି ଓ ବେଦନା ଦମନ କରି।
6.121.58
धर्मार्थसहितं वाक्यं श्रुत्वा हितमनामयम् ।
नारोचयत पुत्रस्ते मुमूर्षुरिव भेषजम् ॥ ६.१२१.५८ ॥
ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ସହିତ, ହିତକର ଓ ରୋଗନାଶକ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ତାହା ଭଲ ଲାଗିଲା ନାହିଁ; ମୃତ୍ୟୁପଥଯାତ୍ରୀକୁ ଔଷଧ ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ ଯେପରି।