మహాభారతం · అధ్యాయం 6.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.121.1
व्युष्टायां तु महाराज शर्वर्यां सर्वपार्थिवाः ।
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च उपातिष्ठन्पितामहम् ॥ ६.१२१.१ ॥
మహారాజా, రాత్రి తెల్లవారగానే సర్వ రాజులు, పాండవులు, ధార్తరాష్ట్రులు పితామహుని వద్దకు వచ్చారు.
6.121.2
तं वीरशयने वीरं शयानं कुरुसत्तम ।
अभिवाद्योपतस्थुर्वै क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ॥ ६.१२१.२ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, వీరశయ్యపై పడుకున్న ఆ వీరునికి అభివాదం చేసి, క్షత్రియులు ఆ క్షత్రియ వృషభుని సమీపంలో నిలిచారు.
6.121.3
कन्याश्चन्दनचूर्णैश्च लाजैर्माल्यैश्च सर्वशः ।
अवाकिरञ्छान्तनवं तत्र गत्वा सहस्रशः ॥ ६.१२१.३ ॥
అక్కడ వేలాది కన్యలు వెళ్లి చందన చూర్ణం, లాజలు, పూమాలలతో శంతనుని కుమారునిపై అన్ని వైపులా చల్లారు.
6.121.4
स्त्रियो वृद्धास्तथा बालाः प्रेक्षकाश्च पृथग्जनाः ।
समभ्ययुः शान्तनवं भूतानीव तमोनुदम् ॥ ६.१२१.४ ॥
స్త్రీలు, వృద్ధులు, బాలురు, ప్రేక్షకులైన సామాన్యజనులు చీకటిని తొలగించే సూర్యుని వద్దకు ప్రాణులు వచ్చినట్లు శంతనుని కుమారుని వద్దకు వచ్చారు.
6.121.5
तूर्याणि शतसङ्ख्यानि तथैव नटनर्तकाः ।
शिल्पिनश्च तथाऽऽजग्मुः कुरुवृद्धं पितामहम् ॥ ६.१२१.५ ॥
వందలాది వాద్యాలు, నటులు, నర్తకులు, శిల్పులు కూడా కురువృద్ధుడైన పితామహుని వద్దకు వచ్చారు.
6.121.6
उपागम्य च राजेन्द्र सन्नहान्विप्रमुच्य ते ।
आयुधानि च निक्षिप्य सहिताः कुरुपाण्डवाः ॥ ६.१२१.६ ॥
రాజేంద్రా, వారు కవచాలను విడిచి ఆయుధాలను ఉంచి, కురుపాండవులు కలిసి సమీపించారు.
6.121.7
अन्वासन्त दुराधर्षं देवव्रतमरिंदमम् ।
अन्योन्यं प्रीतिमन्तस्ते यथापूर्वं यथावयः ॥ ६.१२१.७ ॥
జయించడానికి వీలుకాని దేవవ్రతుడు, శత్రునాశకుడైన భీష్ముని చుట్టూ వారు కూర్చున్నారు; ముందటిలాగే, తమ వయసుకు తగినట్లు, పరస్పరం ప్రీతితో.
6.121.8
सा पार्थिवशताकीर्णा समितिर्भीष्मशोभिता ।
शुशुभे भारती दीप्ता दिवीवादित्यमण्डलम् ॥ ६.१२१.८ ॥
వందలాది రాజులతో నిండిన ఆ భరతుల సభ, భీష్ముని వల్ల అలంకృతమై, ఆకాశంలో సూర్యమండలంలా ప్రకాశించింది.
6.121.9
विबभौ च नृपाणां सा गङ्गासुतमुपासताम् ।
देवानामिव देवेशं पितामहमुपासताम् ॥ ६.१२१.९ ॥
గంగాపుత్రుడైన భీష్మునిచుట్టూ కూర్చున్న ఆ రాజుల సభ, దేవతలు దేవేశుడైన పితామహుని చుట్టూ కూర్చున్నట్లు ప్రకాశించింది.
6.121.10
भीष्मस्तु वेदनां धैर्यान्निगृह्य भरतर्षभ ।
अभितप्तः शरैश्चैव नातिहृष्टमनाऽब्रवीत् ॥ ६.१२१.१० ॥
కానీ, భరతులలో శ్రేష్ఠుడా, భీష్ముడు బాధను ధైర్యంతో అణచుకుని, బాణాలతో పీడితుడై, అంతగా సంతోషం లేని మనసుతో ఇలా పలికాడు.
6.121.11
शराभितप्तकायो हि शस्त्रसंपातमूर्च्छितः ।
पानीयमित संप्रेक्ष्य राज्ञस्तान्प्रत्यभाषत ॥ ६.१२१.११ ॥
బాణాలతో శరీరం పీడితమై, ఆయుధాల పతనంతో మూర్ఛితుడైన భీష్ముడు, నీటిని చూసి, ఆ రాజులకు ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు.
6.121.12
ततस्ते क्षत्रिया राजन्नुपाजह्रुः समन्ततः ।
भक्ष्यानुच्चावचान्राजन्वारिकुम्भांश्च शीतलान् ॥ ६.१२१.१२ ॥
అప్పుడు ఆ క్షత్రియులు, ఓ రాజా, అన్ని వైపుల నుంచి రకరకాల ఆహార పదార్థాలను, చల్లని నీటి కుండలను తెచ్చారు.
6.121.13
उपानीतं तु पानीयं दृष्ट्वा शान्तनवोऽब्रवीत् ।
न मेऽद्य सेवितुं योग्या भोगाः केवलमानुषाः ॥ ६.१२१.१३ ॥
తీసుకువచ్చిన నీటిని చూసి శంతనుని కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: నేడు కేవలం మానవుల భోగాలు నాకు అనుభవించదగినవి కావు.
6.121.14
अपक्रान्तो मनुष्येभ्यः शरशय्यां गतो ह्यहम् ।
प्रतीक्षमाणस्तिष्ठामि निवृत्तिं शशिसूर्ययोः ॥ ६.१२१.१४ ॥
మనుషులకు దూరమై, నేను బాణశయ్యపై పడి ఉన్నాను; చంద్రుడు, సూర్యుడు తిరిగి వచ్చే వరకు వేచి ఉన్నాను.
6.121.15
एवमुक्त्वा तदोवाच भीष्मः शरशतैश्चितः ।
पयः पास्यामि गोपाला गोमयं न तु गोमयम्।
गोपयेनाग्निवर्णेन गोमयं न तु गोमयम् ॥ ६.१२१.१५ ॥
ఇలా చెప్పి, వందలాది బాణాలతో గుచ్చబడిన భీష్ముడు అన్నాడు: గోపాలులారా, నేను పాలు తాగుతాను, పేడ కాదు; అగ్ని వర్ణపు పాలు తాగుతాను, పేడ కాదు.
6.121.16
एवमुक्त्वा शान्तनवो निन्दन्वाक्येन पार्थिवान् ।
अर्जुनं द्रष्टुमिच्छामीत्यभ्यभाषत भारत ॥ ६.१२१.१६ ॥
ఇలా చెప్పి, శంతనుని కుమారుడు రాజులను మాటలతో నిందిస్తూ, 'భారతా, నేను అర్జునుని చూడాలనుకుంటున్నాను' అని అన్నాడు.
6.121.17
अथोपेत्य महाबाहुरभिवाद्य पितामहम् ।
अतिष्ठत्प्राञ्जलिः प्रह्वः किं करोमीति चाब्रवीत् ॥ ६.१२१.१७ ॥
అప్పుడు మహాబాహుడైన అర్జునుడు దగ్గరకు వచ్చి పితామహునికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి వంగి నిలిచి, 'నేను ఏమి చేయాలి?' అని అడిగాడు.
6.121.18
तं दृष्ट्वा पाण्डवं राजन्नभिवाद्याग्रतः स्थितम् ।
अभ्यभाषत धर्मात्मा भीष्मः प्रीतो धनंजयम् ॥ ६.१२१.१८ ॥
రాజా, ఎదురుగా నిలిచి నమస్కరిస్తున్న పాండవుడిని చూసి, ధర్మాత్ముడైన భీష్ముడు సంతోషించి ధనంజయునితో మాట్లాడాడు.
6.121.19
दह्यतीव शरीर मे संवृतस्य तवेषुभिः ।
मर्माणि परिदूयन्ते मुखं च परिशुष्यति ॥ ६.१२१.१९ ॥
నీ బాణాలతో కప్పబడిన నా శరీరం మండుతున్నట్లుంది; నా మర్మస్థానాలు నొప్పితో బాధపడుతున్నాయి, నోరు ఎండిపోతోంది.
6.121.20
वेदनार्तशरीरस्य प्रयच्छापो ममार्जुन ।
त्वं हि शक्तो महेष्वास दातुमम्भो यथाविधि ॥ ६.१२१.२० ॥
అర్జునా, వేదనతో బాధపడుతున్న నా శరీరానికి నీళ్లు ఇవ్వు; మహాధనుర్ధరుడా, విధిప్రకారం నీళ్లు ఇవ్వగల సమర్థుడవు నీవే.
6.121.21
अर्जुनस्तु तथेत्युक्त्वा रथमारुह्य वीर्यवान् ।
अधिज्यं बलवत्कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः ॥ ६.१२१.२१ ॥
అర్జునుడు 'అలాగే కానివ్వు' అని పలికి, పరాక్రమవంతుడై రథమెక్కి, గాండీవ ధనుస్సుకు బలంగా నారి ఎక్కించి దాన్ని వంచాడు.
6.121.22
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि सर्वे श्रुत्वा च पार्थिवाः ॥ ६.१२१.२२ ॥
అతని వింటినారి ధ్వని పిడుగు ఉరుమినట్లుగా ఉంది; దాన్ని విని అన్ని ప్రాణులు, రాజులంతా వణికిపోయారు.
6.121.23
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा रथेन रथिनां वरः ।
शयानं भरतश्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ६.१२१.२३ ॥
అప్పుడు రథికులలో శ్రేష్ఠుడు రథంతో ప్రదక్షిణం చేసి, భరతవంశశ్రేష్ఠుడు, శస్త్రధారులలో ఉత్తముడు అయిన, పడుకొని ఉన్న భీష్ముని సమీపించాడు.
6.121.24
संधाय च शरं दीप्तमभिमन्त्र्य स पाण्डवः ।
पर्जन्यास्त्रेण संयोज्य सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ६.१२१.२४ ॥
ఆ పాండవుడు ప్రకాశించే బాణాన్ని సంధించి, మంత్రంతో అభిమంత్రించి, లోకమంతా చూస్తుండగా పర్జన్యాస్త్రంతో దాన్ని సంయోజించాడు.
6.121.25
अविध्यत्पृथिवीं पार्थः पार्श्वे भीष्मस्य दक्षिणे ।
उत्पपात ततो धारा वारिणो विमला शुभा ॥ ६.१२१.२५ ॥
పార్థుడు భీష్ముని కుడి పక్కన భూమిని గుచ్చాడు; అప్పుడు నీటి నిర్మలమైన, శుభకరమైన ధార పైకి ఎగసింది.
6.121.26
शीतस्यामृतकल्पस्य दिव्यगन्धरसस्य च ।
अतर्पयत्ततः पार्थः शीतया जलधारया ॥ ६.१२१.२६ ॥
అప్పుడు పార్థుడు అమృతంలా, దివ్య పరిమళ రుచులతో కూడిన శీతల జలధారతో (భీష్ముని) తృప్తిపరిచాడు.
6.121.27
भीष्मं कुरूणामृषभं दिव्यं दिव्यपराक्रमम् ।
कर्मणा तेन पार्थस्य शक्रस्येव विकुर्वतः ॥ ६.१२१.२७ ॥
కురువుల్లో వృషభుడు, దివ్యుడు, దివ్య పరాక్రముడైన భీష్ముడిని (చూశారు); పార్థుని ఆ కర్మవల్ల, ఇంద్రునిలా అద్భుతం చేసిన అతనివల్ల.
6.121.28
विस्मयं परमं जग्मुस्ततस्ते वसुधाधिपाः ।
तत्कर्म प्रेक्ष्य बीभत्सोरतिमानुषविक्रमम् ॥ ६.१२१.२८ ॥
అప్పుడు ఆ రాజులు బీభత్సుడి (అర్జునుని) ఆ అతిమానుష పరాక్రమ కర్మను చూసి గొప్ప ఆశ్చర్యం పొందారు.
6.121.29
संप्रावेपन्त कुरवो गावः शीतार्दिता इव ।
विस्मयाच्चोत्तरीयाणि व्याविध्यन्सर्वतो नृपाः ॥ ६.१२१.२९ ॥
కురువులు చలికి బాధపడే ఆవుల్లా వణికారు; ఆశ్చర్యంతో రాజులు అన్ని వైపులా తమ ఉత్తరీయాలను ఊపారు.
6.121.30
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषस्तुमुलः सर्वतोऽभवत् ।
तृप्तः शान्तनवश्चापि राजन्बीभत्सुमब्रवीत् ॥ ६.१२१.३० ॥
శంఖాలు, దుందుభుల ఘోష అన్ని వైపులా భీకర కోలాహలంగా మ్రోగింది; ఓ రాజా, తృప్తి చెందిన శాంతనవుడు (భీష్ముడు) బీభత్సుడితో (అర్జునుడితో) మాట్లాడాడు.
6.121.31
सर्वपार्थिववीराणां सन्निधौ पूजयन्निव ।
नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि कौरवनन्दन ॥ ६.१२१.३१ ॥
సమస్త పార్థివ వీరుల సన్నిధిలో వారిని గౌరవిస్తున్నట్లుగా. ఓ మహాబాహూ, కురువంశానందనా, నీ విషయంలో ఇది ఆశ్చర్యం కాదు.
6.121.32
कथितो नारदेनासि पूर्वर्षिरमितद्युते ।
वासुदेवसहायस्त्वं महत्कर्म करिष्यसि ॥ ६.१२१.३२ ॥
అమితద్యుతీ, ప్రాచీన ఋషి అయిన నారదునిచే నీవు చెప్పబడినావు. వాసుదేవుడు సహాయకుడిగా కలిగిన నీవు గొప్ప కర్మను చేస్తావు.
6.121.33
यन्नोत्सहति देवेन्द्रः सह देवैरपि ध्रुवम् ।
विदुस्त्वां निधनं पार्थ सर्वक्षत्रस्य तद्विदः ॥ ६.१२१.३३ ॥
దేవతలతో కూడిన దేవేంద్రుడు కూడా నిశ్చయంగా చేయలేనిది, ఓ పార్థా, క్షత్రియులందరి తత్త్వం తెలిసినవారు నిన్ను వారి నాశనంగా తెలుసుకుంటారు.
6.121.34
धनुर्धराणामेकस्त्वं पृथिव्यां प्रवरो नृषु ॥ ६.१२१.३४ ॥
ధనుర్ధరులలో భూమిపై మనుషులలో నీవు ఒక్కడివే శ్రేష్ఠుడవు.
6.121.35
मनुष्या जगति श्रेष्ठाः पक्षिणां पतगेश्वरः ।
सरितं सागरः श्रेष्ठो गौर्वरिष्ठा चतुष्पदाम् ॥ ६.१२१.३५ ॥
ప్రపంచంలో మనుషులు శ్రేష్ఠులు; పక్షులలో గరుత్మంతుడు; నదులలో సముద్రం శ్రేష్ఠం; చతుష్పాదులలో ఆవు శ్రేష్ఠమైనది.
6.121.36
आदित्यस्तेजसां श्रेष्ठो गिरीणां हिमवान्वरः ।
जातीनां ब्राह्मणः श्रेष्ठः श्रेष्ठस्त्वमसि धन्विनां ॥ ६.१२१.३६ ॥
తేజస్సులలో ఆదిత్యుడు శ్రేష్ఠుడు; పర్వతాలలో హిమవంతుడు శ్రేష్ఠుడు; జాతులలో బ్రాహ్మణుడు శ్రేష్ఠుడు; ధనుర్ధరులలో నీవు శ్రేష్ఠుడవు.
6.121.37
न वै श्रुतं धार्तराष्ट्रेण वाक्यं ।
मयोच्यमानं विदुरेण चैव।
द्रोणेन रामेण जनार्दनेन ।
मुहुर्मुहुः सञ्जयेनापि चोक्तम् ॥ ६.१२१.३७ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు విదురుడు, ద్రోణుడు, రాముడు, జనార్దనుడు చెప్పిన ఈ మాటలను, నేను కూడా పదే పదే చెప్పిన మాటలను వినలేదు.
6.121.38
परीतबुद्धिर्हि विसंज्ञकल्पो ।
दुर्योधनो न च तच्छ्रद्दधाति।
स शेष्यते वै निहतश्चिराय ।
शास्त्रातिगो भीमबलाभिभूतः ॥ ६.१२१.३८ ॥
దుర్యోధనుని బుద్ధి కలతపడింది; అతడు మూర్ఛితుడిలా ఉన్నాడు, ఈ మాటలను నమ్మడు. శాస్త్రాన్ని అతిక్రమించినవాడు భీముని బలంతో ఓడి చాలా కాలం హతుడై పడి ఉంటాడు.
6.121.39
एतच्छ्रुत्वा तद्वचः कौरवेन्द्रो ।
दुर्योधनो दीनमना बभूव।
तमब्रविच्छान्तनवोऽभिवीक्ष्य ।
निबोध राजन्भव वीतमन्युः ॥ ६.१२१.३९ ॥
ఈ మాటలు విని కౌరవేంద్రుడైన దుర్యోధనుడు దీనమనస్కుడయ్యాడు. శంతనుని కుమారుడు అతన్ని చూసి ఇలా అన్నాడు, "రాజా, గ్రహించు; కోపం వీడు."
6.121.40
दृष्टं दुर्योधनैतत्ते यथा पार्थेन धीमता ।
जलस्य धारा जनिता शीतस्यामृतगन्धिनः ॥ ६.१२१.४० ॥
దుర్యోధనా, బుద్ధిమంతుడైన పార్థుడు చూసినట్లే, అమృతగంధమున్న చల్లని నీటి ధార పుట్టించబడింది.
6.121.41
एतस्य कर्ता लोकेऽस्मिन्नान्यः कश्चन विद्यते ।
आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम् ॥ ६.१२१.४१ ॥
ఈ లోకంలో దీనిని చేసినవాడు వేరొకడు లేడు; ఆగ్నేయం, వారుణం, సౌమ్యం, వాయవ్యం, వైష్ణవం (అస్త్రాలు).
6.121.42
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्रह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः ।
धातुस्त्वष्टुश्च सवितुर्वैवस्वतमथापि वा ॥ ६.१२१.४२ ॥
ఐంద్రం, పాశుపతం, బ్రహ్మం, ప్రజాపతి పారమేష్ట్యం, ధాత, త్వష్ట, సవిత, వైవస్వతం (అస్త్రాలు), లేదా ఇంకా.
6.121.43
सर्वस्मिन्मानुषे लोके वेत्त्येको हि धनञ्जयः ।
कृष्णो वा देवकीपुत्रो नान्यो वेदेह कश्चन ॥ ६.१२१.४३ ॥
ఈ మొత్తం మానవ లోకంలో ధనంజయుడు (అర్జునుడు) ఒక్కడే తెలుసు, లేదా దేవకీ పుత్రుడు కృష్ణుడు; మరెవరికీ తెలియదు.
6.121.44
अशक्यः पाण्डवस्तात युद्धे जेतुं कथंचन ।
अमानुषाणि कर्माणि यस्यैतानि महात्मनः ॥ ६.१२१.४४ ॥
అయ్యా, యుద్ధంలో పాండవుడిని ఏ విధంగానూ జయించడం అసాధ్యం; ఆ మహాత్ముని కర్మలు మానుషాతీతమైనవి.
6.121.45
तेन सत्ववता सङ्ख्ये शूरेणाहवशोभिना ।
जिष्णुना समरे राजन्संधिर्भवतु मा चिरम् ॥ ६.१२१.४५ ॥
ఓ రాజా, ఆ సత్త్వవంతుడు, యుద్ధంలో శోభించే శూరుడు జిష్ణువు (అర్జునుడు)తో యుద్ధంలోనే ఆలస్యం లేకుండా సంధి జరగాలి.
6.121.46
यावत्कृष्णो महाबाहुः स्वाधीनः कुरुसत्तम ।
तावत्पार्थेन शूरेण संधिस्ते तात युज्यताम् ॥ ६.१२१.४६ ॥
కురువుల్లో శ్రేష్ఠుడా, మహాబాహువైన కృష్ణుడు ఇంకా స్వాధీనంగా ఉన్నప్పుడే, అయ్యా, శూరుడైన పార్థునితో నీ సంధి జరగాలి.
6.121.47
यावन्न ते चमूः सर्वाः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
नाशयत्यर्जुनस्तावत्संधिस्ते तात य्रुज्यताम् ॥ ६.१२१.४७ ॥
అర్జునుడు నీ సమస్త సైన్యాన్ని వంగిన కొనల బాణాలతో నాశనం చేయకముందే, అయ్యా, నీ సంధి జరగాలి.
6.121.48
यावत्तिष्ठन्ति समरे हतशेषाः सहोदराः ।
नृपाश्च बहवो राजंस्तावत्संधिः प्रयुज्यताम् ॥ ६.१२१.४८ ॥
ఓ రాజా, యుద్ధంలో నీ సోదరులు, అనేకమంది రాజులు హతశేషులై నిలిచి ఉన్నంతవరకే సంధి ప్రయత్నం జరగాలి.
6.121.49
न निर्दहति ते यावत्क्रोधदीप्तेक्षणश्चमूम् ।
युधिष्ठिरो रणे तावत्संधिस्ते तात युज्यताम् ॥ ६.१२१.४९ ॥
కోపంతో మండే కన్నులు గల యుధిష్ఠిరుడు రణంలో నీ సైన్యాన్ని దహించక ముందే, నాయనా, వారితో సంధి చేసుకో.
6.121.50
नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश्च पाण्डवः ।
यावच्चमूं महाराज नाशयन्ति न सर्वशः ॥ ६.१२१.५० ॥
నకులుడు, సహదేవుడు, పాండవుడు భీమసేనుడు, మహారాజా, నీ సైన్యాన్ని పూర్తిగా నాశనం చేయకముందు...
6.121.51
तावत्ते पाण्डवैर्वीरैः सौहार्दं मम रोचते ।
युद्धं मदन्तमेवास्तु तात संशाम्य पाण्डवैः ॥ ६.१२१.५१ ॥
అప్పుడు ఆ వీర పాండవులతో సౌహార్దమే నాకు రుచిస్తుంది; యుద్ధం నాతోనే ముగియుగాక. నాయనా, పాండవులతో శాంతి చేసుకో.
6.121.52
एतत्ते रोचतां वाक्यं यदुक्तोऽसि मयाऽनघ ।
एतत्क्षममहं मन्ये तव चैव कुलस्य च ॥ ६.१२१.५२ ॥
పాపరహితుడా, నేను నీకు చెప్పిన ఈ మాట నీకు రుచించుగాక. ఇది నీకూ నీ కులానికీ తగినదని నేను భావిస్తున్నాను.
6.121.53
त्यक्त्वा मन्युं व्युपशाम्यस्व पार्थैः ।
पर्याप्तमेतद्यत्कृतं फल्गुनेन ।
भीष्मस्यान्तादस्तु वः सौहृदं च ।
जीवन्तु शेषाः साधु राजन्प्रसीद ॥ ६.१२१.५३ ॥
కోపాన్ని విడిచి పృథ కుమారులతో శాంతించు. అర్జునుడు చేసినదే చాలు. భీష్ముని అంతం తర్వాత మీ మధ్య సౌహార్దం ఉండుగాక. మిగిలినవారు జీవించనీ; రాజా, సంతోషించు.
6.121.54
राज्यस्यार्दं दीयतां पाण्डवाना-
मिन्द्रप्रस्थं धरमराजोऽभियातु।
मा मित्रध्रुक्पार्थिवानां जघन्यः ।
पापां कीर्तिं प्राप्स्यसे कौरवेन्द्र ॥ ६.१२१.५४ ॥
పాండవులకు రాజ్యంలో సగం ఇవ్వబడాలి; ధర్మరాజు ఇంద్రప్రస్థాన్ని పొందుగాక. మిత్రద్రోహివై, రాజులలో అధముడవు కావద్దు; కౌరవేంద్రా, పాపకరమైన కీర్తిని పొందుతావు.
6.121.55
ममावसानाच्छान्तिरस्तु प्रजानां ।
संगच्छन्तां पाण्डवाः प्रीतिमन्तः।
पिता पुत्रं मातुलं भागिनेयो ।
भ्राता चैव भ्रातरं प्रैतु राजन् ॥ ६.१२१.५५ ॥
నా అంతము నుండి ప్రజలకు శాంతి కలుగుగాక. ప్రేమ నిండిన పాండవులు కలిసిపోవుదురుగాక. తండ్రి కొడుకును, మేనమామ మేనల్లుడిని, సోదరుడు సోదరుడిని కలుసుకొనుగాక, ఓ రాజా.
6.121.56
न चेदेवं प्राप्तकालं वचो मे ।
मोहाविष्टः प्रतिपत्स्यस्यबुद्ध्या ।
तप्स्यस्यन्ते एतदन्ताः स्थ सर्वे ।
सत्यामेतां भारतीमीरयामि ॥ ६.१२१.५६ ॥
మోహంలో చిక్కుకొని, బుద్ధిహీనంగా, కాలోచితమైన నా ఈ మాటను నీవు అంగీకరించకపోతే, చివరికి మీరందరూ ఈ అంతమునే పొంది దుఃఖిస్తారు. ఈ సత్యమైన భారత కథను నేను చెబుతున్నాను.
6.121.57
एतद्वाक्यं सौहृदादापगेयो ।
मध्ये राज्ञां भारतं श्रावयित्वा।
तूष्णीमासीच्छल्यसंतप्तमर्मा ।
योज्यात्मानं वेदनां संनियम्य ॥ ६.१२१.५७ ॥
స్నేహభావంతో ఈ మాటను గంగాపుత్రుడు భీష్ముడు రాజుల మధ్య భారత కథను వినిపించి పలికాడు. తరువాత బాణంతో బాధించబడిన హృదయంతో అతడు మౌనంగా ఉండిపోయాడు, తనను అదుపులో పెట్టుకొని వేదనను నిగ్రహించుకొని.
6.121.58
धर्मार्थसहितं वाक्यं श्रुत्वा हितमनामयम् ।
नारोचयत पुत्रस्ते मुमूर्षुरिव भेषजम् ॥ ६.१२१.५८ ॥
ధర్మార్థ సహితమైన, హితకరమైన, రోగనివారక మాటను విని కూడా నీ కుమారునికి అది నచ్చలేదు; మరణోన్ముఖుడికి ఔషధం నచ్చనట్లు.