Mahābhārata · Adhyāya 6.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.2.1
ततः पूर्वापरे सैन्ये समीक्ष्य भगवानृषिः ।
सर्ववेदविदां श्रेष्ठो व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ६.२.१ ॥
Entonces Vyāsa, el venerable sabio, hijo de Satyavatī, el mejor de los conocedores de los Vedas, tras contemplar ambos ejércitos—
6.2.2
भविष्यति रणे घोरे भरतानां पितामहः ।
प्रत्यक्षदर्शी भगवान्भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ६.२.२ ॥
En la terrible batalla estará el abuelo de los Bharatas; el venerable, testigo directo y conocedor del pasado, presente y futuro, lo sabía.
6.2.3
वैचित्रवीर्यं राजानं रहस्स्थमिदमब्रवीत् ।
शोचन्तमार्तं ध्यायन्तं पुत्राणामनयं तदा ॥ ६.२.३ ॥
Entonces les habló al rey, hijo de Vicitravīrya, que estaba sentado a solas, afligido, angustiado, meditando sobre la desgracia de sus hijos.
6.2.4
राजन्परिकालास्ते पुत्राश्चान्ये च पार्थिवाः ।
ते हिंसन्तीव सङ्ग्रामे समासाद्येतरेतरम् ॥ ६.२.४ ॥
Oh rey, tus hijos y los otros reyes están atrapados por el tiempo; encontrándose unos a otros en la batalla, se hieren mutuamente, por así decirlo.
6.2.5
तेषु कालपरीतेषु विनश्यत्स्वेव भारत ।
कालपर्यायमाहाय मा स्म शोके मनः कृथा ॥ ६.२.५ ॥
Oh Bhārata, mientras perecen, rodeados por el tiempo, considera el curso del tiempo y no pongas tu mente en el dolor.
6.2.6
यदि चेच्छसि संग्रामं द्रुष्टुमेनं विशांपते ।
चक्षुर्ददानि ते पुत्र युद्धमेतन्निशामया ॥ ६.२.६ ॥
Oh señor de los hombres, si deseas ver esta batalla, te doy el ojo para ello, hijo; contempla esta batalla.
6.2.7
न रोचये ज्ञातिवधं द्रष्टुं ब्रह्मर्षिसत्तम ।
युद्धमेतत्त्वशेषेण श्रृणुयां तव तेजसा ॥ ६.२.७ ॥
Mejor de los sabios brahmanes, no deseo ver la matanza de mis parientes. Pero por tu poder quiero oír esta batalla completa.
6.2.8
तस्मिन्ननिच्छति द्रष्टुं संग्रामं श्रोतुमिच्छति ।
वराणामीश्वरो व्यासः संजयाय वरं ददौ ॥ ६.२.८ ॥
Como él no deseaba ver la batalla pero quería oírla, Vyāsa, señor de los dones, concedió un don a Sañjaya.
6.2.9
एष ते संजयो राजन्युद्धमेतद्वदिष्यति ।
एतस्य सर्वं संग्रामे न परोक्षं भविष्यति ॥ ६.२.९ ॥
Oh rey, este tu Sañjaya relatará esta batalla. Nada de la batalla le quedará oculto.
6.2.10
चक्षुषा संजयो राजन्दिव्येनैव समन्वितः ।
कथयिष्यति ते युद्धं सर्वज्ञश्च भविष्यति ॥ ६.२.१० ॥
Oh rey, Sañjaya, dotado de vista divina, te relatará la batalla y se volverá omnisciente.
6.2.11
प्रकाशं वाऽप्रकाशं वा दिवा वा यदि वा निशि ।
मनसा चिन्तितमपि सर्वं वेत्स्यति संजयः ॥ ६.२.११ ॥
Sea abierto u oculto, de día o de noche, incluso lo pensado en la mente, Sañjaya lo sabrá todo.
6.2.12
नैनं शस्त्राणि भेत्स्यन्ति नैनं बाधिष्यते श्रमः ।
गावल्गणिरयं जीवन्युद्धादस्माद्विमोक्ष्यते ॥ ६.२.१२ ॥
Las armas no lo atravesarán, la fatiga no lo atormentará, y este hijo de Gavalgaṇa, viviendo, será liberado de esta batalla.
6.2.13
अहं तु कीर्तिमेतेषां करूणां भरतर्षभ ।
पाण्डवानां च सर्वेषां प्रथयिष्यामि मा शुचः ॥ ६.२.१३ ॥
Toro de los Bharatas, difundiré la fama de estos compasivos y de todos los Pāṇḍavas. No te aflijas.
6.2.14
दिष्टमेतन्नरव्याघ्र नाभिशोचितुमर्हसि ।
न चैव शक्यं संयन्तुं यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.२.१४ ॥
Tigre entre los hombres, esto es el destino; no debes afligirte por ello. Tampoco es posible detenerlo. Donde está el dharma, allí está la victoria.
6.2.15
एवमुक्त्वा स भगवान्कुरूणां प्रतितामहः ।
पुनरेव महाभागो धृतराष्ट्रमुवाच ह ॥ ६.२.१५ ॥
Habiendo dicho esto, aquel venerable bisabuelo de los Kurus volvió a hablar a Dhṛtarāṣṭra, el de gran fortuna.
6.2.16
इह युद्धे महाराज भविष्यति महान्क्षयः ।
तथेह च निमित्तानि भयदान्युपलक्षये ॥ ६.२.१६ ॥
Oh gran rey, en esta batalla habrá una gran destrucción. Y aquí percibo presagios que infunden temor.
6.2.17
श्येना गृध्राश्च काकाश्च काङ्काश्च सहिता बकैः ।
संपतन्ति ध्वजाग्रेषु समवायांश्च कुर्वते ॥ ६.२.१७ ॥
Halcones, buitres, cuervos y garzas, junto con grullas, descienden en picado sobre las puntas de los estandartes y se reúnen en bandadas.
6.2.18
अभ्यग्रं च प्रपश्यन्ति युद्धमानन्दिनो द्विजाः ।
क्रव्यादा भक्षयिष्यन्ति मांसानि गजवाजिनां ॥ ६.२.१८ ॥
Las aves regocijadas contemplan la batalla que se acerca; las aves carroñeras devorarán la carne de elefantes y caballos.
6.2.19
कटाकटेति वाशन्तो भैरवा भयवेदिनः ।
कङ्काः क्रोशन्ति मध्याह्ने दक्षिणामभितो दिशं ॥ ६.२.१९ ॥
Gritando «kaṭa-kaṭa», los terribles, heraldos del miedo, las aves kaṅka chillan al mediodía por todas partes hacia la región del sur.
6.2.20
उभे पूर्वापरे सन्ध्ये नित्यं पश्यामि भारत ।
उदयास्तमने सूर्यं कबन्धैः परिवारितम् ॥ ६.२.२० ॥
Oh descendiente de Bharata, veo constantemente ambos crepúsculos, el oriental y el occidental, y el sol al salir y ponerse rodeado de troncos sin cabeza.
6.2.21
श्वेतलोहितपर्यन्ताः कृष्णाग्रीवाः सविद्युतः ।
त्रिवर्णाः परिघाः सन्धौ भानुमावारयन्त्युत ॥ ६.२.२१ ॥
Con bordes blancos y rojos, cuellos negros y relámpagos, halos tricolores en la unión del crepúsculo rodean en verdad al sol.
6.2.22
ज्वलितार्के …त्रं निर्विशेषदिनक्षपम् ।
चन्द्रोऽभूतग्निवर्णश्च पद्मवर्णे नभस्तले । ॥ ६.२.२२ ॥
Cuando el sol ardía, con una laguna, el día y la noche quedaron sin distinción; la luna se volvió de color de fuego, y en el cielo de color de loto…
6.2.23
आलक्षे प्रभया हीनां पौर्णमासीं च कीर्तिकीम् ।
चन्द्रोऽभूदग्निवर्णश्च पद्मवर्णे नभस्तले ॥ ६.२.२३ ॥
Vista privada de luz, la noche de luna llena y la noche de Kārtika; la luna se volvió de color de fuego, y en el cielo de color de loto.
6.2.24
स्वप्स्यन्ति निहता वीरा भूमिमावृत्य पार्थिवाः ।
राजानो राजपुत्राश्च शूराः परिघबाहवः ॥ ६.२.२४ ॥
Los héroes abatidos dormirán, cubriendo la tierra: los reyes y los príncipes, valientes, de brazos como barras de hierro.
6.2.25
अन्तरिक्षे वराहस्य पृषदंशकस्य चोभयोः ।
प्रणादं युध्यतो रात्रौ रौद्रं नित्यं प्रलक्षये ॥ ६.२.२५ ॥
En el cielo, del jabalí y del pṛṣadaṁśaka, de ambos que luchan, de noche veo siempre un rugido terrible.
6.2.26
देवताप्रतिमाश्चैव कम्पन्ति च हसन्ति च ।
वमन्ति रुधिरं चास्यैः स्विद्यन्ति प्रपतन्ति च ॥ ६.२.२६ ॥
Las imágenes de los dioses tiemblan y ríen, vomitan sangre por sus bocas, sudan y caen.
6.2.27
अनाहता दुन्दुभयः प्रणदन्ति विशांपते ।
अयुक्ताश्च प्रवर्तन्ते क्षत्रियाणां महारथाः ॥ ६.२.२७ ॥
Oh señor del pueblo, los tambores sin golpear resuenan, y los grandes aurigas de los guerreros avanzan con carros sin uncir.
6.2.28
कोकिलाः शतपत्राश्च चाषा भासाः शुकास्तथा ।
सारसाश्च मयूराश्च वाचो मुञ्चन्ति दारुणाः ॥ ६.२.२८ ॥
Los cucos, las aves de cien alas, los chāṣas, los bhāsas, los loros, así como las grullas y los pavos reales, lanzan voces terribles.
6.2.29
गृहीतशस्त्राः क्रोशन्ति चर्मिणो वाजिपृष्ठगाः ।
अरुणोदये प्रदृश्यन्ते शतशः शलभव्रजाः ॥ ६.२.२९ ॥
Los que han tomado armas, portadores de escudo montados a caballo, gritan; al amanecer aparecen cientos de enjambres de langostas.
6.2.30
उभे सन्ध्ये प्रकाशन्ते दिशो दाहसमन्विते ।
पर्जन्यः पांसुवर्षी च मांसवर्षी च भारत ॥ ६.२.३० ॥
Ambos crepúsculos resplandecen, las direcciones están llenas de ardor; oh Bhārata, la nube de lluvia derrama polvo y también carne.
6.2.31
या चैषा विश्रुता राजंस्त्रैलोक्ये साधुसंमता ।
अरुन्धती तयाप्येष वसिष्ठः पृष्ठतः कृतः ॥ ६.२.३१ ॥
Oh rey, esta Arundhatī, renombrada en los tres mundos y estimada por los virtuosos, y con ella este Vasiṣṭha ha sido colocado detrás.
6.2.32
रोहिणीं पीडयन्नेष स्थितो राजञ्शनैश्चरः ।
व्यावृत्तं लक्ष्म सोमस्य भविष्यति महद्भयम् ॥ ६.२.३२ ॥
Oh rey, este Śanaiścara se mantiene afligiendo a Rohiṇī; aparecerá la señal de la luna vuelta atrás y vendrá un gran temor.
6.2.33
अनभ्रे च महाघोरस्तनितं श्रूयते भृशम् ।
वाहनानां च रुदतां निपतन्त्युश्रुबिन्दवः ॥ ६.२.३३ ॥
Sin nubes se oye con fuerza un trueno espantoso, y de las monturas que lloran caen gotas de lágrimas.