มหาภารตะ · อัธยายะ 6.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.2.1
ततः पूर्वापरे सैन्ये समीक्ष्य भगवानृषिः ।
सर्ववेदविदां श्रेष्ठो व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ६.२.१ ॥
จากนั้น พระวยาสผู้เป็นฤๅษีผู้ทรงเกียรติ โอรสของสัตยวดี ผู้เป็นเลิศในบรรดาผู้รู้พระเวททั้งปวง ได้ทอดพระเนตรกองทัพทั้งสองฝ่ายแล้ว
6.2.2
भविष्यति रणे घोरे भरतानां पितामहः ।
प्रत्यक्षदर्शी भगवान्भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ६.२.२ ॥
ในสงครามอันน่าสะพรึงกลัว ปู่ของวงศ์ภรตจะปรากฏอยู่ ผู้ทรงเกียรติผู้นั้นเป็นผู้เห็นสิ่งที่อยู่ต่อหน้าต่อตา เป็นผู้รู้อดีต ปัจจุบัน และอนาคต จึงทรงทราบเรื่องนี้
6.2.3
वैचित्रवीर्यं राजानं रहस्स्थमिदमब्रवीत् ।
शोचन्तमार्तं ध्यायन्तं पुत्राणामनयं तदा ॥ ६.२.३ ॥
ครั้งนั้น พระองค์ได้ตรัสเรื่องนี้แก่พระราชาโอรสของพระวิจิตรวีรยะ ผู้ประทับอยู่ตามลำพัง โศกเศร้า ทุกข์ระทม และครุ่นคิดถึงความวิบัติของบรรดาโอรส
6.2.4
राजन्परिकालास्ते पुत्राश्चान्ये च पार्थिवाः ।
ते हिंसन्तीव सङ्ग्रामे समासाद्येतरेतरम् ॥ ६.२.४ ॥
ข้าแต่พระราชา บรรดาโอรสของพระองค์และกษัตริย์องค์อื่นๆ ถูกกาลเวลาคร่าไปแล้ว พวกเขาเผชิญหน้ากันในการสงคราม ต่างฟันแทงกันราวกับจะทำร้ายกันอย่างนั้น
6.2.5
तेषु कालपरीतेषु विनश्यत्स्वेव भारत ।
कालपर्यायमाहाय मा स्म शोके मनः कृथा ॥ ६.२.५ ॥
ข้าแต่ภารตะ ขณะที่พวกเขาถูกกาลเวลาครอบงำและกำลังพินาศอยู่นั้น จงพิจารณาวงจรของกาลเวลา และอย่าปล่อยใจให้จมอยู่ในความโศกเลย
6.2.6
यदि चेच्छसि संग्रामं द्रुष्टुमेनं विशांपते ।
चक्षुर्ददानि ते पुत्र युद्धमेतन्निशामया ॥ ६.२.६ ॥
ข้าแต่จอมประชาชน หากพระองค์ปรารถนาจะเห็นการสงครามนี้ ข้าจะประทานดวงตาทิพย์ให้แก่พระองค์ โอรสเอ๋ย จงเฝ้าดูการรบครั้งนี้เถิด
6.2.7
न रोचये ज्ञातिवधं द्रष्टुं ब्रह्मर्षिसत्तम ।
युद्धमेतत्त्वशेषेण श्रृणुयां तव तेजसा ॥ ६.२.७ ॥
ข้าแต่ฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาพรหมฤๅษี ข้าพเจ้าไม่ปรารถนาจะเห็นการฆ่าฟันเหล่าญาติของตน แต่ด้วยอำนาจของท่าน ข้าพเจ้าปรารถนาจะได้ฟังเรื่องการสงครามนี้โดยครบถ้วน
6.2.8
तस्मिन्ननिच्छति द्रष्टुं संग्रामं श्रोतुमिच्छति ।
वराणामीश्वरो व्यासः संजयाय वरं ददौ ॥ ६.२.८ ॥
แม้พระองค์จะไม่ทรงปรารถนาจะเห็นการสงคราม แต่ทรงประสงค์จะฟัง พระวยาสผู้เป็นเจ้าแห่งพร ได้ประทานพรแก่สัญชัย
6.2.9
एष ते संजयो राजन्युद्धमेतद्वदिष्यति ।
एतस्य सर्वं संग्रामे न परोक्षं भविष्यति ॥ ६.२.९ ॥
ข้าแต่พระราชา สัญชัยผู้นี้ของพระองค์จะเล่าเรื่องการสงครามนี้ ในสงครามนี้ไม่มีสิ่งใดที่จะซ่อนเร้นไปจากเขาได้เลย
6.2.10
चक्षुषा संजयो राजन्दिव्येनैव समन्वितः ।
कथयिष्यति ते युद्धं सर्वज्ञश्च भविष्यति ॥ ६.२.१० ॥
ข้าแต่พระราชา สัญชัยผู้ประกอบด้วยดวงตาทิพย์จะเล่าการสงครามถวายพระองค์ และเขาจะกลายเป็นผู้รู้ทุกสิ่ง
6.2.11
प्रकाशं वाऽप्रकाशं वा दिवा वा यदि वा निशि ।
मनसा चिन्तितमपि सर्वं वेत्स्यति संजयः ॥ ६.२.११ ॥
ไม่ว่าจะเปิดเผยหรือลับ ไม่ว่าในเวลากลางวันหรือกลางคืน แม้สิ่งที่เพียงแต่คิดอยู่ในใจ สัญชัยก็จะรู้ทั้งหมด
6.2.12
नैनं शस्त्राणि भेत्स्यन्ति नैनं बाधिष्यते श्रमः ।
गावल्गणिरयं जीवन्युद्धादस्माद्विमोक्ष्यते ॥ ६.२.१२ ॥
อาวุธจะไม่ทำร้ายเขา ความเหนื่อยล้าจะไม่รบกวนเขา และบุตรของควัลคณะผู้นี้ จะยังมีชีวิตอยู่และพ้นจากการสงครามนี้
6.2.13
अहं तु कीर्तिमेतेषां करूणां भरतर्षभ ।
पाण्डवानां च सर्वेषां प्रथयिष्यामि मा शुचः ॥ ६.२.१३ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษแห่งวงศ์ภรตะ ส่วนข้าจะเผยแพร่เกียรติคุณของเหล่าผู้มีความกรุณาเหล่านี้ และของบรรดาปาณฑพทั้งหมด อย่าโศกเศร้าเลย
6.2.14
दिष्टमेतन्नरव्याघ्र नाभिशोचितुमर्हसि ।
न चैव शक्यं संयन्तुं यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.२.१४ ॥
ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ นี่คือโชคชะตา พระองค์ไม่ควรโศกเศร้าต่อสิ่งนี้ และก็เป็นไปไม่ได้ที่จะยับยั้งมันไว้ ที่ใดมีธรรม ที่นั้นย่อมมีชัยชนะ
6.2.15
एवमुक्त्वा स भगवान्कुरूणां प्रतितामहः ।
पुनरेव महाभागो धृतराष्ट्रमुवाच ह ॥ ६.२.१५ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระผู้เป็นปู่ผู้ทรงเกียรติของพวกกุรุ ได้ตรัสกับธฤตราษฎร์ผู้มีบุญอีกครั้งหนึ่ง
6.2.16
इह युद्धे महाराज भविष्यति महान्क्षयः ।
तथेह च निमित्तानि भयदान्युपलक्षये ॥ ६.२.१६ ॥
ข้าแต่มหาราช ในการสงครามนี้จะเกิดความพินาศครั้งใหญ่ และที่นี่ข้าพเจ้าเห็นลางร้ายที่นำความหวาดกลัวมาให้
6.2.17
श्येना गृध्राश्च काकाश्च काङ्काश्च सहिता बकैः ।
संपतन्ति ध्वजाग्रेषु समवायांश्च कुर्वते ॥ ६.२.१७ ॥
เหยี่ยว แร้ง อีกา และนกกาเหว่า พร้อมด้วยนกกระเรียนและนกกระสา โฉบลงมาบนยอดธงและรวมฝูงกันอยู่
6.2.18
अभ्यग्रं च प्रपश्यन्ति युद्धमानन्दिनो द्विजाः ।
क्रव्यादा भक्षयिष्यन्ति मांसानि गजवाजिनां ॥ ६.२.१८ ॥
บรรดานกที่ชื่นชมยินดีเห็นการสงครามใกล้เข้ามา และสัตว์กินเนื้อจะกัดกินเนื้อของช้างและม้า
6.2.19
कटाकटेति वाशन्तो भैरवा भयवेदिनः ।
कङ्काः क्रोशन्ति मध्याह्ने दक्षिणामभितो दिशं ॥ ६.२.१९ ॥
เหล่านกกังกะที่น่าสะพรึงกลัว ผู้ประกาศความหวาดกลัว ร้องว่า กฏะ-กฏะ และร้องขึ้นตอนเที่ยงทุกทิศ มุ่งไปทางทิศใต้
6.2.20
उभे पूर्वापरे सन्ध्ये नित्यं पश्यामि भारत ।
उदयास्तमने सूर्यं कबन्धैः परिवारितम् ॥ ६.२.२० ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภารตะ ข้าพเจ้าเห็นสนธยาทั้งสองเสมอ ทั้งสนธยาตะวันออกและตะวันตก และดวงอาทิตย์ทั้งตอนขึ้นและตอนตก ถูกล้อมไว้ด้วยร่างไร้ศีรษะ
6.2.21
श्वेतलोहितपर्यन्ताः कृष्णाग्रीवाः सविद्युतः ।
त्रिवर्णाः परिघाः सन्धौ भानुमावारयन्त्युत ॥ ६.२.२१ ॥
ขอบสีขาวและสีแดง คอสีดำ พร้อมสายฟ้า วงแหวนสามสีที่รอยต่อยามสนธยาล้อมรอบดวงอาทิตย์ไว้จริงๆ
6.2.22
ज्वलितार्के …त्रं निर्विशेषदिनक्षपम् ।
चन्द्रोऽभूतग्निवर्णश्च पद्मवर्णे नभस्तले । ॥ ६.२.२२ ॥
เมื่อดวงอาทิตย์ลุกโพลง มีช่องว่างทำให้กลางวันและกลางคืนไร้การแยกแยะ ดวงจันทร์กลายเป็นสีไฟ และบนท้องฟ้าสีดอกบัว…
6.2.23
आलक्षे प्रभया हीनां पौर्णमासीं च कीर्तिकीम् ।
चन्द्रोऽभूदग्निवर्णश्च पद्मवर्णे नभस्तले ॥ ६.२.२३ ॥
เมื่อมองเห็นว่าสูญเสียแสงสว่าง คืนวันเพ็ญและคืนกฤติกา ดวงจันทร์กลายเป็นสีไฟ และบนท้องฟ้าสีดอกบัว
6.2.24
स्वप्स्यन्ति निहता वीरा भूमिमावृत्य पार्थिवाः ।
राजानो राजपुत्राश्च शूराः परिघबाहवः ॥ ६.२.२४ ॥
วีรบุรุษที่ถูกฆ่าจะนอนลง คลุมแผ่นดินไว้ คือบรรดาพระราชาและพระราชโอรส ผู้กล้าหาญ มีแขนดุจลูกกรงเหล็ก
6.2.25
अन्तरिक्षे वराहस्य पृषदंशकस्य चोभयोः ।
प्रणादं युध्यतो रात्रौ रौद्रं नित्यं प्रलक्षये ॥ ६.२.२५ ॥
บนท้องฟ้า ระหว่างหมูป่าและนกจุดด่าง เมื่อทั้งสองต่อสู้กันในยามราตรี ข้าพเจ้าเห็นเสียงคำรามอันน่ากลัวอยู่เป็นนิตย์
6.2.26
देवताप्रतिमाश्चैव कम्पन्ति च हसन्ति च ।
वमन्ति रुधिरं चास्यैः स्विद्यन्ति प्रपतन्ति च ॥ ६.२.२६ ॥
รูปเคารพของเทพเจ้าสั่นไหวและหัวเราะ อาเจียนเลือดออกจากปาก เหงื่อออกและล้มลง
6.2.27
अनाहता दुन्दुभयः प्रणदन्ति विशांपते ।
अयुक्ताश्च प्रवर्तन्ते क्षत्रियाणां महारथाः ॥ ६.२.२७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน กลองที่ไม่ได้ถูกตีดังก้องขึ้น และรถศึกอันยิ่งใหญ่ของกษัตริย์นักรบแล่นไปข้างหน้าโดยไม่มีม้าเทียมรถ
6.2.28
कोकिलाः शतपत्राश्च चाषा भासाः शुकास्तथा ।
सारसाश्च मयूराश्च वाचो मुञ्चन्ति दारुणाः ॥ ६.२.२८ ॥
นกกาเหว่า นกร้อยขน นกจาษะ นกภาสะ นกแก้ว เช่นเดียวกับนกกระเรียนและนกยูง ส่งเสียงร้องอันน่าสะพรึงกลัว
6.2.29
गृहीतशस्त्राः क्रोशन्ति चर्मिणो वाजिपृष्ठगाः ।
अरुणोदये प्रदृश्यन्ते शतशः शलभव्रजाः ॥ ६.२.२९ ॥
บรรดาผู้ถืออาวุธ ผู้ถือโล่ขี่ม้าอยู่ ร้องโหวกเหวก เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น ฝูงตั๊กแตนนับร้อยปรากฏให้เห็น
6.2.30
उभे सन्ध्ये प्रकाशन्ते दिशो दाहसमन्विते ।
पर्जन्यः पांसुवर्षी च मांसवर्षी च भारत ॥ ६.२.३० ॥
ทั้งสองยามสนธยาส่องแสง ทิศทั้งปวงเต็มไปด้วยความร้อนลุก ข้าแต่ภารตะ เมฆฝนโปรยทั้งฝุ่นและเนื้อลงมาด้วย
6.2.31
या चैषा विश्रुता राजंस्त्रैलोक्ये साधुसंमता ।
अरुन्धती तयाप्येष वसिष्ठः पृष्ठतः कृतः ॥ ६.२.३१ ॥
ข้าแต่พระราชา อรุนธตีผู้นี้ซึ่งเลื่องชื่อในสามโลกและเป็นที่นับถือของผู้ทรงธรรม และวสิษฐะก็ถูกจัดให้อยู่ข้างหลังนางไว้แล้ว
6.2.32
रोहिणीं पीडयन्नेष स्थितो राजञ्शनैश्चरः ।
व्यावृत्तं लक्ष्म सोमस्य भविष्यति महद्भयम् ॥ ६.२.३२ ॥
ข้าแต่พระราชา ศนัยจรผู้นี้ยืนเบียดเบียนโรหิณี ลักษณะของดวงจันทร์ที่หันกลับไปจะปรากฏ และความกลัวอันยิ่งใหญ่จะมาถึง
6.2.33
अनभ्रे च महाघोरस्तनितं श्रूयते भृशम् ।
वाहनानां च रुदतां निपतन्त्युश्रुबिन्दवः ॥ ६.२.३३ ॥
ปราศจากเมฆ เสียงฟ้าร้องอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งได้ยินดังกึกก้อง และหยดน้ำตาหลั่งลงจากพาหนะทั้งหลายที่กำลังร้องไห้