ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.2.1
ततः पूर्वापरे सैन्ये समीक्ष्य भगवानृषिः ।
सर्ववेदविदां श्रेष्ठो व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ६.२.१ ॥
ଏପରି ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସର୍ବବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ ଋଷି ବ୍ୟାସ ଉଭୟ ସୈନ୍ୟକୁ ଦେଖି—
6.2.2
भविष्यति रणे घोरे भरतानां पितामहः ।
प्रत्यक्षदर्शी भगवान्भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ६.२.२ ॥
ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଭରତବଂଶର ପିତାମହ ରହିବେ — ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ, ଅତୀତ-ବର୍ତ୍ତମାନ-ଭବିଷ୍ୟତ ଜାଣୁଥିବା ଭଗବାନ ଏହା ଜାଣିଥିଲେ।
6.2.3
वैचित्रवीर्यं राजानं रहस्स्थमिदमब्रवीत् ।
शोचन्तमार्तं ध्यायन्तं पुत्राणामनयं तदा ॥ ६.२.३ ॥
ସେତେବେଳେ ନିର୍ଜନରେ ବସିଥିବା, ଶୋକପୀଡ଼ିତ ଏବଂ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଅନର୍ଥ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ସେ ଏହା କହିଲେ।
6.2.4
राजन्परिकालास्ते पुत्राश्चान्ये च पार्थिवाः ।
ते हिंसन्तीव सङ्ग्रामे समासाद्येतरेतरम् ॥ ६.२.४ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ କାଳର ବଶରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ସେମାନେ ଯେମିତି ପରସ୍ପରକୁ ମାରୁଛନ୍ତି।
6.2.5
तेषु कालपरीतेषु विनश्यत्स्वेव भारत ।
कालपर्यायमाहाय मा स्म शोके मनः कृथा ॥ ६.२.५ ॥
ହେ ଭରତ! କାଳଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ବେଳେ, କାଳର କ୍ରମ ବିଚାରି ମନକୁ ଶୋକରେ ପକାଅ ନାହିଁ।
6.2.6
यदि चेच्छसि संग्रामं द्रुष्टुमेनं विशांपते ।
चक्षुर्ददानि ते पुत्र युद्धमेतन्निशामया ॥ ६.२.६ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି! ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ହେ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବି; ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖ।
6.2.7
न रोचये ज्ञातिवधं द्रष्टुं ब्रह्मर्षिसत्तम ।
युद्धमेतत्त्वशेषेण श्रृणुयां तव तेजसा ॥ ६.२.७ ॥
ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେ, ଜ୍ଞାତିବଧ ଦେଖିବାକୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ତେଜରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
6.2.8
तस्मिन्ननिच्छति द्रष्टुं संग्रामं श्रोतुमिच्छति ।
वराणामीश्वरो व्यासः संजयाय वरं ददौ ॥ ६.२.८ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନ କରି ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ବରଦାତା ବ୍ୟାସ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ।
6.2.9
एष ते संजयो राजन्युद्धमेतद्वदिष्यति ।
एतस्य सर्वं संग्रामे न परोक्षं भविष्यति ॥ ६.२.९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମର ଏହି ସଞ୍ଜୟ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହା ଘଟିବ, ତାହା ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଗୋଚର ରହିବ ନାହିଁ।
6.2.10
चक्षुषा संजयो राजन्दिव्येनैव समन्वितः ।
कथयिष्यति ते युद्धं सर्वज्ञश्च भविष्यति ॥ ६.२.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସଞ୍ଜୟ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତୁମକୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବେ ଏବଂ ସର୍ବଜ୍ଞ ହେବେ।
6.2.11
प्रकाशं वाऽप्रकाशं वा दिवा वा यदि वा निशि ।
मनसा चिन्तितमपि सर्वं वेत्स्यति संजयः ॥ ६.२.११ ॥
ପ୍ରକାଶ୍ୟ କି ଅପ୍ରକାଶ୍ୟ, ଦିନ କି ରାତି, ମନରେ ଚିନ୍ତିତ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ସଞ୍ଜୟ ସବୁ ଜାଣିବେ।
6.2.12
नैनं शस्त्राणि भेत्स्यन्ति नैनं बाधिष्यते श्रमः ।
गावल्गणिरयं जीवन्युद्धादस्माद्विमोक्ष्यते ॥ ६.२.१२ ॥
ଅସ୍ତ୍ର ଏହାକୁ ବିଦ୍ଧ କରିବେ ନାହିଁ, କ୍ଳାନ୍ତି ଏହାକୁ ପୀଡ଼ିତ କରିବ ନାହିଁ। ଗାବଲ୍ଗଣଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର ବଞ୍ଚି ଏହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।
6.2.13
अहं तु कीर्तिमेतेषां करूणां भरतर्षभ ।
पाण्डवानां च सर्वेषां प्रथयिष्यामि मा शुचः ॥ ६.२.१३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏମାନଙ୍କ, କରୁଣାମୟମାନଙ୍କ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ପ୍ରସାରିତ କରିବି; ଶୋକ କର ନାହିଁ।
6.2.14
दिष्टमेतन्नरव्याघ्र नाभिशोचितुमर्हसि ।
न चैव शक्यं संयन्तुं यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.२.१४ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ଏହା ଭାଗ୍ୟର ବିଧାନ; ତୁମେ ଏଥିପାଇଁ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ରୋକିବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ, ସେଠାରେ ଜୟ।
6.2.15
एवमुक्त्वा स भगवान्कुरूणां प्रतितामहः ।
पुनरेव महाभागो धृतराष्ट्रमुवाच ह ॥ ६.२.१५ ॥
କୁରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରପିତାମହ ସେହି ଭଗବାନ ଏହା କହି ପୁଣି ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.2.16
इह युद्धे महाराज भविष्यति महान्क्षयः ।
तथेह च निमित्तानि भयदान्युपलक्षये ॥ ६.२.१६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବିନାଶ ହେବ। ଏଠାରେ ମୁଁ ଭୟଜନକ ଶୁଭାଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛି।
6.2.17
श्येना गृध्राश्च काकाश्च काङ्काश्च सहिता बकैः ।
संपतन्ति ध्वजाग्रेषु समवायांश्च कुर्वते ॥ ६.२.१७ ॥
ବାଜ, ଶାଗୁଣା, କାଉ ଓ କାଙ୍କ ପକ୍ଷୀମାନେ ବଗୁଲା ସହିତ ମିଶି ଧ୍ୱଜାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଓହ୍ଲାଇ ଦଳ ବାନ୍ଧୁଛନ୍ତି।
6.2.18
अभ्यग्रं च प्रपश्यन्ति युद्धमानन्दिनो द्विजाः ।
क्रव्यादा भक्षयिष्यन्ति मांसानि गजवाजिनां ॥ ६.२.१८ ॥
ଆନନ୍ଦିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ନିକଟତର ହେଉଥିବାର ଦେଖୁଛନ୍ତି; ମାଂସାହାରୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର ମାଂସ ଖାଇବେ।
6.2.19
कटाकटेति वाशन्तो भैरवा भयवेदिनः ।
कङ्काः क्रोशन्ति मध्याह्ने दक्षिणामभितो दिशं ॥ ६.२.१९ ॥
କଟାକଟେତି ବାଶନ୍ତୋ ଭୈରବା ଭୟବେଦିନଃ। କଙ୍କାଃ କ୍ରୋଶନ୍ତି ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ଦକ୍ଷିଣାମଭିତୋ ଦିଶମ୍॥
6.2.20
उभे पूर्वापरे सन्ध्ये नित्यं पश्यामि भारत ।
उदयास्तमने सूर्यं कबन्धैः परिवारितम् ॥ ६.२.२० ॥
ଉଭେ ପୂର୍ବାପରେ ସନ୍ଧ୍ୟେ ନିତ୍ୟଂ ପଶ୍ୟାମି ଭାରତ। ଉଦୟାସ୍ତମନେ ସୂର୍ୟଂ କବନ୍ଧୈଃ ପରିବାରିତମ୍॥
6.2.21
श्वेतलोहितपर्यन्ताः कृष्णाग्रीवाः सविद्युतः ।
त्रिवर्णाः परिघाः सन्धौ भानुमावारयन्त्युत ॥ ६.२.२१ ॥
ଶ୍ୱେତଲୋହିତପର୍ଯନ୍ତାଃ କୃଷ୍ଣାଗ୍ରୀବାଃ ସବିଦ୍ୟୁତଃ। ତ୍ରିବର୍ଣାଃ ପରିଘାଃ ସନ୍ଧୌ ଭାନୁମାବାରୟନ୍ତ୍ୟୁତ॥
6.2.22
ज्वलितार्के …त्रं निर्विशेषदिनक्षपम् ।
चन्द्रोऽभूतग्निवर्णश्च पद्मवर्णे नभस्तले । ॥ ६.२.२२ ॥
ଜ୍ୱଳିତାର୍କେ …ତ୍ରଂ ନିର୍ବିଶେଷଦିନକ୍ଷପମ୍। ଚନ୍ଦ୍ରୋଽଭୂତଗ୍ନିବର୍ଣଶ୍ଚ ପଦ୍ମବର୍ଣେ ନଭସ୍ତଲେ॥
6.2.23
आलक्षे प्रभया हीनां पौर्णमासीं च कीर्तिकीम् ।
चन्द्रोऽभूदग्निवर्णश्च पद्मवर्णे नभस्तले ॥ ६.२.२३ ॥
ଆଲକ୍ଷେ ପ୍ରଭୟା ହୀନାଂ ପୌର୍ଣମାସୀଂ ଚ କୀର୍ତିକୀମ୍। ଚନ୍ଦ୍ରୋଽଭୂଦଗ୍ନିବର୍ଣଶ୍ଚ ପଦ୍ମବର୍ଣେ ନଭସ୍ତଲେ॥
6.2.24
स्वप्स्यन्ति निहता वीरा भूमिमावृत्य पार्थिवाः ।
राजानो राजपुत्राश्च शूराः परिघबाहवः ॥ ६.२.२४ ॥
ସ୍ୱପ୍ସ୍ୟନ୍ତି ନିହତା ବୀରା ଭୂମିମାବୃତ୍ୟ ପାର୍ଥିବାଃ। ରାଜାନୋ ରାଜପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଶୂରାଃ ପରିଘବାହବଃ॥
6.2.25
अन्तरिक्षे वराहस्य पृषदंशकस्य चोभयोः ।
प्रणादं युध्यतो रात्रौ रौद्रं नित्यं प्रलक्षये ॥ ६.२.२५ ॥
ଆକାଶରେ ବରାହ ଓ ପୃଷଦଂଶକ ଉଭୟଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ରାତ୍ରିରେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଦେଖେ।
6.2.26
देवताप्रतिमाश्चैव कम्पन्ति च हसन्ति च ।
वमन्ति रुधिरं चास्यैः स्विद्यन्ति प्रपतन्ति च ॥ ६.२.२६ ॥
ଦେବପ୍ରତିମା କମ୍ପନ୍ତି ଓ ହସନ୍ତି, ମୁଖରୁ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରନ୍ତି, ଝାଳ ବୁହନ୍ତି ଓ ପଡ଼ନ୍ତି।
6.2.27
अनाहता दुन्दुभयः प्रणदन्ति विशांपते ।
अयुक्ताश्च प्रवर्तन्ते क्षत्रियाणां महारथाः ॥ ६.२.२७ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ନ ବଜାଇ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜେ; କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମହାରଥୀମାନେ ଅଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଆଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
6.2.28
कोकिलाः शतपत्राश्च चाषा भासाः शुकास्तथा ।
सारसाश्च मयूराश्च वाचो मुञ्चन्ति दारुणाः ॥ ६.२.२८ ॥
କୋକିଳା, ଶତପତ୍ର, ଚାଷ, ଭାସ, ଶୁକ ଏବଂ ସାରସ ଓ ମୟୂର ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱର କରନ୍ତି।
6.2.29
गृहीतशस्त्राः क्रोशन्ति चर्मिणो वाजिपृष्ठगाः ।
अरुणोदये प्रदृश्यन्ते शतशः शलभव्रजाः ॥ ६.२.२९ ॥
ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଢାଲ ବହି, ଘୋଡ଼ାପିଠିରେ ଥିବା ଲୋକେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି; ଅରୁଣୋଦୟରେ ଶହ ଶହ ପଙ୍ଗପାଳ ଝାଁକ ଦେଖାଯାଏ।
6.2.30
उभे सन्ध्ये प्रकाशन्ते दिशो दाहसमन्विते ।
पर्जन्यः पांसुवर्षी च मांसवर्षी च भारत ॥ ६.२.३० ॥
ଉଭୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ଦିଗ ଦାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ହେ ଭାରତ, ମେଘ ଧୂଳି ଓ ମାଂସ ବର୍ଷାଏ।
6.2.31
या चैषा विश्रुता राजंस्त्रैलोक्ये साधुसंमता ।
अरुन्धती तयाप्येष वसिष्ठः पृष्ठतः कृतः ॥ ६.२.३१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା ଓ ସାଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତା ଏହି ଅରୁନ୍ଧତୀ; ତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ବସିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ପଛରେ ରଖାଯାଇଛନ୍ତି।
6.2.32
रोहिणीं पीडयन्नेष स्थितो राजञ्शनैश्चरः ।
व्यावृत्तं लक्ष्म सोमस्य भविष्यति महद्भयम् ॥ ६.२.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରୋହିଣୀଙ୍କୁ ପୀଡ଼ନ କରୁ କରୁ ଏହି ଶନୈଶ୍ଚର ଅବସ୍ଥିତ; ଚନ୍ଦ୍ରର ବିମୁଖ ଲକ୍ଷଣ ହେବ, ମହା ଭୟ ଆସିବ।
6.2.33
अनभ्रे च महाघोरस्तनितं श्रूयते भृशम् ।
वाहनानां च रुदतां निपतन्त्युश्रुबिन्दवः ॥ ६.२.३३ ॥
ମେଘ ବିନା ମଧ୍ୟ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଜୋରରେ ଶୁଣାଯାଉଛି; କାନ୍ଦୁଥିବା ବାହନମାନଙ୍କରୁ ଲୁହ ବିନ୍ଦୁ ପଡ଼ୁଛି।