ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.2.1
ततः पूर्वापरे सैन्ये समीक्ष्य भगवानृषिः ।
सर्ववेदविदां श्रेष्ठो व्यासः सत्यवतीसुतः ॥ ६.२.१ ॥
ಆಗ ಸತ್ಯವತಿಯ ಮಗನೂ, ಸರ್ವವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ವ್ಯಾಸನು ಎರಡು ಸೇನೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ—
6.2.2
भविष्यति रणे घोरे भरतानां पितामहः ।
प्रत्यक्षदर्शी भगवान्भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ६.२.२ ॥
ಘೋರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭರತವಂಶದ ಪಿತಾಮಹನಿರುವನು — ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯೂ ಭೂತ-ವರ್ತಮಾನ-ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವನೂ ಆದ ಭಗವಂತನು ಅದನ್ನು ತಿಳಿದನು.
6.2.3
वैचित्रवीर्यं राजानं रहस्स्थमिदमब्रवीत् ।
शोचन्तमार्तं ध्यायन्तं पुत्राणामनयं तदा ॥ ६.२.३ ॥
ಆಗ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳ ಅನರ್ಥವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಮಗನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.2.4
राजन्परिकालास्ते पुत्राश्चान्ये च पार्थिवाः ।
ते हिंसन्तीव सङ्ग्रामे समासाद्येतरेतरम् ॥ ६.२.४ ॥
ರಾಜನೇ! ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜರು ಕಾಲದ ವಶದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಎದುರಾಗಿ, ಅವರು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ.
6.2.5
तेषु कालपरीतेषु विनश्यत्स्वेव भारत ।
कालपर्यायमाहाय मा स्म शोके मनः कृथा ॥ ६.२.५ ॥
ಭಾರತನೇ! ಕಾಲದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅವರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಾಲದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅರಿತು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶೋಕಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಬೇಡ.
6.2.6
यदि चेच्छसि संग्रामं द्रुष्टुमेनं विशांपते ।
चक्षुर्ददानि ते पुत्र युद्धमेतन्निशामया ॥ ६.२.६ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ! ನೀನು ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಬಯಸಿದರೆ, ಮಗನೇ, ನಿನಗೆ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡು.
6.2.7
न रोचये ज्ञातिवधं द्रष्टुं ब्रह्मर्षिसत्तम ।
युद्धमेतत्त्वशेषेण श्रृणुयां तव तेजसा ॥ ६.२.७ ॥
ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಬಂಧುಗಳ ವಧೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
6.2.8
तस्मिन्ननिच्छति द्रष्टुं संग्रामं श्रोतुमिच्छति ।
वराणामीश्वरो व्यासः संजयाय वरं ददौ ॥ ६.२.८ ॥
ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡದೆ ಕೇಳಲು ಬಯಸಿದ ಅವನಿಗೆ, ವರಗಳ ಈಶ್ವರನಾದ ವ್ಯಾಸರು ಸಂಜಯನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
6.2.9
एष ते संजयो राजन्युद्धमेतद्वदिष्यति ।
एतस्य सर्वं संग्रामे न परोक्षं भविष्यति ॥ ६.२.९ ॥
ರಾಜನೇ, ಈ ನಿನ್ನ ಸಂಜಯನು ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುವನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿರದು.
6.2.10
चक्षुषा संजयो राजन्दिव्येनैव समन्वितः ।
कथयिष्यति ते युद्धं सर्वज्ञश्च भविष्यति ॥ ६.२.१० ॥
ರಾಜನೇ, ಸಂಜಯನು ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುವನು; ಅವನು ಸರ್ವಜ್ಞನೂ ಆಗುವನು.
6.2.11
प्रकाशं वाऽप्रकाशं वा दिवा वा यदि वा निशि ।
मनसा चिन्तितमपि सर्वं वेत्स्यति संजयः ॥ ६.२.११ ॥
ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಪ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಗಲಾಗಲಿ ರಾತ್ರಿಯಾಗಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದುದನ್ನೂ ಸಂಜಯನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವನು.
6.2.12
नैनं शस्त्राणि भेत्स्यन्ति नैनं बाधिष्यते श्रमः ।
गावल्गणिरयं जीवन्युद्धादस्माद्विमोक्ष्यते ॥ ६.२.१२ ॥
ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಇವನನ್ನು ಚುಚ್ಚವು; ಆಯಾಸವು ಇವನನ್ನು ಬಾಧಿಸದು. ಗವಲ್ಗಣನ ಈ ಮಗನು ಬದುಕಿ ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವನು.
6.2.13
अहं तु कीर्तिमेतेषां करूणां भरतर्षभ ।
पाण्डवानां च सर्वेषां प्रथयिष्यामि मा शुचः ॥ ६.२.१३ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಇವರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು, ಕರುಣಾಮಯರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು, ಪಾಂಡವರೆಲ್ಲರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತೇನೆ; ಶೋಕಿಸಬೇಡ.
6.2.14
दिष्टमेतन्नरव्याघ्र नाभिशोचितुमर्हसि ।
न चैव शक्यं संयन्तुं यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.२.१४ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ವಿಧಿಯ ನಿಯಮ; ನೀನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಕಿಸಬಾರದು. ಇದನ್ನು ತಡೆಯುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಜಯ.
6.2.15
एवमुक्त्वा स भगवान्कुरूणां प्रतितामहः ।
पुनरेव महाभागो धृतराष्ट्रमुवाच ह ॥ ६.२.१५ ॥
ಕುರುಗಳ ಪ್ರತಿತಾಮಹನಾದ ಆ ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮತ್ತೆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
6.2.16
इह युद्धे महाराज भविष्यति महान्क्षयः ।
तथेह च निमित्तानि भयदान्युपलक्षये ॥ ६.२.१६ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಿನಾಶವಾಗುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಶಕುನಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
6.2.17
श्येना गृध्राश्च काकाश्च काङ्काश्च सहिता बकैः ।
संपतन्ति ध्वजाग्रेषु समवायांश्च कुर्वते ॥ ६.२.१७ ॥
ಗಿಡುಗಗಳು, ರಣಹದ್ದುಗಳು, ಕಾಗೆಗಳು, ಕಂಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಧ್ವಜಗಳ ತುದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಎರಗಿ, ಗುಂಪುಗೂಡುತ್ತಿವೆ.
6.2.18
अभ्यग्रं च प्रपश्यन्ति युद्धमानन्दिनो द्विजाः ।
क्रव्यादा भक्षयिष्यन्ति मांसानि गजवाजिनां ॥ ६.२.१८ ॥
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಯುದ್ಧ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತವೆ; ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆನೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವುವು.
6.2.19
कटाकटेति वाशन्तो भैरवा भयवेदिनः ।
कङ्काः क्रोशन्ति मध्याह्ने दक्षिणामभितो दिशं ॥ ६.२.१९ ॥
ಕಟಾಕಟೇತಿ ವಾಶಂತೋ ಭೈರವಾ ಭಯವೇದಿನಃ। ಕಂಕಾಃ ಕ್ರೋಶಂತಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ದಕ್ಷಿಣಾಮಭಿತೋ ದಿಶಂ॥
6.2.20
उभे पूर्वापरे सन्ध्ये नित्यं पश्यामि भारत ।
उदयास्तमने सूर्यं कबन्धैः परिवारितम् ॥ ६.२.२० ॥
ಉಭೇ ಪೂರ್ವಾಪರೇ ಸಂಧ್ಯೇ ನಿತ್ಯಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಭಾರತ। ಉದಯಾಸ್ತಮನೇ ಸೂರ್ಯಂ ಕಬಂಧೈಃ ಪರಿವಾರಿತಂ॥
6.2.21
श्वेतलोहितपर्यन्ताः कृष्णाग्रीवाः सविद्युतः ।
त्रिवर्णाः परिघाः सन्धौ भानुमावारयन्त्युत ॥ ६.२.२१ ॥
ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಪರ್ಯಂತಾಃ ಕೃಷ್ಣಾಗ್ರೀವಾಃ ಸವಿದ್ಯುತಃ। ತ್ರಿವರ್ಣಾಃ ಪರಿಘಾಃ ಸಂಧೌ ಭಾನುಮಾವಾರಯಂತ್ಯುತ॥
6.2.22
ज्वलितार्के …त्रं निर्विशेषदिनक्षपम् ।
चन्द्रोऽभूतग्निवर्णश्च पद्मवर्णे नभस्तले । ॥ ६.२.२२ ॥
ಜ್ವಲಿತಾರ್ಕೇ …ತ್ರಂ ನಿರ್ವಿಶೇಷದಿನಕ್ಷಪಂ। ಚಂದ್ರೋಽಭೂತ್ ಅಗ್ನಿವರ್ಣಶ್ಚ ಪದ್ಮವರ್ಣೇ ನಭಸ್ತಲೇ॥
6.2.23
आलक्षे प्रभया हीनां पौर्णमासीं च कीर्तिकीम् ।
चन्द्रोऽभूदग्निवर्णश्च पद्मवर्णे नभस्तले ॥ ६.२.२३ ॥
ಆಲಕ್ಷೇ ಪ್ರಭಯಾ ಹೀನಾಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀಂ ಚ ಕೀರ್ತಿಕೀಂ। ಚಂದ್ರೋಽಭೂದಗ್ನಿವರ್ಣಶ್ಚ ಪದ್ಮವರ್ಣೇ ನಭಸ್ತಲೇ॥
6.2.24
स्वप्स्यन्ति निहता वीरा भूमिमावृत्य पार्थिवाः ।
राजानो राजपुत्राश्च शूराः परिघबाहवः ॥ ६.२.२४ ॥
ಸ್ವಪ್ಸ್ಯಂತಿ ನಿಹತಾ ವೀರಾ ಭೂಮಿಮಾವೃತ್ಯ ಪಾರ್ಥಿವಾಃ। ರಾಜಾನೋ ರಾಜಪುತ್ರಾಶ್ಚ ಶೂರಾಃ ಪರಿಘಬಾಹವಃ॥
6.2.25
अन्तरिक्षे वराहस्य पृषदंशकस्य चोभयोः ।
प्रणादं युध्यतो रात्रौ रौद्रं नित्यं प्रलक्षये ॥ ६.२.२५ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವರಾಹ ಮತ್ತು ಪೃಷದಂಶಕ ಇಬ್ಬರೂ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.
6.2.26
देवताप्रतिमाश्चैव कम्पन्ति च हसन्ति च ।
वमन्ति रुधिरं चास्यैः स्विद्यन्ति प्रपतन्ति च ॥ ६.२.२६ ॥
ದೇವತಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ನಡುಗುತ್ತವೆ, ನಗುತ್ತವೆ, ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತ ವಮನ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಬೆವರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೀಳುತ್ತವೆ.
6.2.27
अनाहता दुन्दुभयः प्रणदन्ति विशांपते ।
अयुक्ताश्च प्रवर्तन्ते क्षत्रियाणां महारथाः ॥ ६.२.२७ ॥
ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಬಾರಿಸದೆಯೇ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತವೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಮಹಾರಥರು ಕಟ್ಟದ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ.
6.2.28
कोकिलाः शतपत्राश्च चाषा भासाः शुकास्तथा ।
सारसाश्च मयूराश्च वाचो मुञ्चन्ति दारुणाः ॥ ६.२.२८ ॥
ಕೋಗಿಲೆಗಳು, ಶತಪತ್ರಗಳು, ಚಾಷಗಳು, ಭಾಸಗಳು, ಗಿಳಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ನವಿಲುಗಳು ಭಯಂಕರ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತವೆ.
6.2.29
गृहीतशस्त्राः क्रोशन्ति चर्मिणो वाजिपृष्ठगाः ।
अरुणोदये प्रदृश्यन्ते शतशः शलभव्रजाः ॥ ६.२.२९ ॥
ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದ, ಗುರಾಣಿ ಧರಿಸಿದ, ಕುದುರೆಯ ಮೇಲಿದ್ದವರು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ; ಅರುಣೋದಯದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಿಡತೆ ಸಮೂಹಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
6.2.30
उभे सन्ध्ये प्रकाशन्ते दिशो दाहसमन्विते ।
पर्जन्यः पांसुवर्षी च मांसवर्षी च भारत ॥ ६.२.३० ॥
ಎರಡೂ ಸಂಧ್ಯೆಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತವೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ದಹನದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ; ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ, ಮೇಘವು ಧೂಳನ್ನೂ ಮಾಂಸವನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ.
6.2.31
या चैषा विश्रुता राजंस्त्रैलोक्ये साधुसंमता ।
अरुन्धती तयाप्येष वसिष्ठः पृष्ठतः कृतः ॥ ६.२.३१ ॥
ರಾಜನೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳೂ ಸಾಧುಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳೂ ಆದ ಈ ಅರುಂಧತಿ; ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಈ ವಸಿಷ್ಠರೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
6.2.32
रोहिणीं पीडयन्नेष स्थितो राजञ्शनैश्चरः ।
व्यावृत्तं लक्ष्म सोमस्य भविष्यति महद्भयम् ॥ ६.२.३२ ॥
ರಾಜನೇ, ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾ ಈ ಶನೈಶ್ಚರ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ಚಂದ್ರನ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಚಿಹ್ನೆ ಕಾಣುವುದು, ಮಹಾ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದು.
6.2.33
अनभ्रे च महाघोरस्तनितं श्रूयते भृशम् ।
वाहनानां च रुदतां निपतन्त्युश्रुबिन्दवः ॥ ६.२.३३ ॥
ಮೋಡವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಅತಿ ಭಯಂಕರ ಗುಡುಗು ಬಹಳವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ; ಅಳುತ್ತಿರುವ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಕಣ್ಣೀರ ಹನಿಗಳು ಬೀಳುತ್ತಿವೆ.