మహాభారతం · అధ్యాయం 6.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.28.1
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥ ६.२८.१ ॥
నేను ఈ అవ్యయ యోగాన్ని వివస్వంతునికి చెప్పాను. వివస్వంతుడు మనువుకు చెప్పాడు, మనువు ఇక్ష్వాకునికి చెప్పాడు.
6.28.2
एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयोऽविदुः ।
स कालेनेह महता योगो नष्टः परंतप ॥ ६.२८.२ ॥
ఈ విధంగా పరంపరగా వచ్చిన ఈ యోగాన్ని రాజర్షులు తెలుసుకున్నారు. ఓ పరంతపా, చాలా కాలానికి ఈ యోగం ఇక్కడ నశించింది.
6.28.3
स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः ।
भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥ ६.२८.३ ॥
అదే పురాతన యోగాన్ని నేను ఈ రోజు నీకు చెప్పాను, ఎందుకంటే నీవు నా భక్తుడవు, స్నేహితుడవు. ఇది అత్యుత్తమ రహస్యం.
6.28.4
अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः ।
कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥ ६.२८.४ ॥
నీ జన్మ తర్వాతది, వివస్వంతుని జన్మ ముందుది. నీవు ఆదిలో ఇది చెప్పావని నేను ఎలా తెలుసుకోవాలి?
6.28.5
बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।
तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परंतप ॥ ६.२८.५ ॥
ఓ అర్జునా, నా మరియు నీ అనేక జన్మలు గడిచిపోయాయి. నేను వాటన్నింటినీ ఎరుగుదును; కానీ ఓ పరంతపా, నీవు ఎరుగవు.
6.28.6
अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् ।
प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय संभवाम्यात्ममायया ॥ ६.२८.६ ॥
నేను పుట్టుకలేనివాడిని, అవ్యయాత్మను, ప్రాణులకు ఈశ్వరుడను అయినప్పటికీ, నా స్వీయ ప్రకృతిని ఆశ్రయించి నా మాయ ద్వారా ఉద్భవిస్తాను.
6.28.7
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदाऽऽत्मानं सृजाम्यहम् ॥ ६.२८.७ ॥
ఓ భారతా, ఎప్పుడెప్పుడు ధర్మానికి క్షీణత కలుగుతుందో, అధర్మం తలెత్తుతుందో, అప్పుడల్లా నేను నన్ను సృష్టించుకుంటాను.
6.28.8
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे ॥ ६.२८.८ ॥
సాధువులను రక్షించడానికి, దుష్కర్మలు చేసేవారిని నాశనం చేయడానికి, ధర్మాన్ని స్థాపించడానికి నేను యుగయుగాలలో అవతరిస్తాను.
6.28.9
जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।
त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ॥ ६.२८.९ ॥
ఓ అర్జునా, నా ఈ దివ్య జన్మను, కర్మను ఈ విధంగా తత్త్వతః తెలుసుకున్నవాడు దేహాన్ని విడిచి పునర్జన్మ పొందడు; అతడు నన్నే పొందుతాడు.
6.28.10
वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥ ६.२८.१० ॥
రాగం, భయం, క్రోధం విడిచినవారు, నాలో లీనమైనవారు, నన్నే ఆశ్రయించినవారు — జ్ఞాన తపస్సుతో పవిత్రులై అనేకులు నా భావాన్ని పొందారు.
6.28.11
ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ६.२८.११ ॥
ఎవరు ఏ విధంగా నన్ను శరణు పొందుతారో, వారిని నేను అదే విధంగా అనుగ్రహిస్తాను. ఓ పార్థా, మనుష్యులు అన్ని విధాలుగా నా మార్గాన్నే అనుసరిస్తారు.
6.28.12
काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः ।
क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ॥ ६.२८.१२ ॥
కర్మల ఫలసిద్ధిని కోరుతూ ఇక్కడ ప్రజలు దేవతలను పూజిస్తారు; ఎందుకంటే మానవలోకంలో కర్మజనిత సిద్ధి త్వరగా లభిస్తుంది.
6.28.13
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।
तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥ ६.२८.१३ ॥
గుణ కర్మ విభాగాల ప్రకారం నాలుగు వర్ణాలు నా చేత సృష్టించబడ్డాయి. దానికి కర్తనైనప్పటికీ నన్ను అకర్తగా, అవ్యయుడిగా తెలుసుకో.
6.28.14
न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।
इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ॥ ६.२८.१४ ॥
కర్మలు నన్ను అంటవు, కర్మఫలంపై నాకు కోరిక లేదు. ఈ విధంగా నన్ను తెలుసుకునేవాడు కర్మలచే బంధించబడడు.
6.28.15
एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥ ६.२८.१५ ॥
ఈ విధంగా తెలిసి, ముముక్షువులైన పూర్వులు కూడా కర్మ చేశారు. కాబట్టి నీవు పూర్వులు, మరింత పూర్వులు చేసిన కర్మనే చెయ్యి.
6.28.16
किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः ।
तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥ ६.२८.१६ ॥
ఏది కర్మ, ఏది అకర్మ అనే విషయంలో జ్ఞానులు కూడా మోహితులయ్యారు. ఆ కర్మను నీకు చెబుతాను; దానిని తెలిసి నీవు అశుభం నుండి విముక్తుడవవుతావు.
6.28.17
कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥ ६.२८.१७ ॥
కర్మను కూడా తెలుసుకోవాలి, వికర్మను కూడా తెలుసుకోవాలి, అకర్మను కూడా తెలుసుకోవాలి; కర్మ గతి గహనమైనది.
6.28.18
कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।
स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥ ६.२८.१८ ॥
కర్మలో అకర్మను, అకర్మలో కర్మను చూసేవాడే మనుషులలో బుద్ధిమంతుడు; అతడే యోగి, అతడే సమస్త కర్మలు చేసేవాడు.
6.28.19
यस्य सर्वे समारम्भाः कामसंकल्पवर्जिताः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥ ६.२८.१९ ॥
ఎవరి కర్మారంభాలన్నీ కామసంకల్పాలు లేనివో, జ్ఞానాగ్నిలో ఎవరి కర్మలు దగ్ధమయ్యాయో, అతడిని పండితుడని జ్ఞానులు అంటారు.
6.28.20
त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः ।
कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किंचित्करोति सः ॥ ६.२८.२० ॥
కర్మఫలాసక్తిని త్యజించి, నిత్యతృప్తుడై, ఆశ్రయరహితుడైనవాడు కర్మలో పూర్తిగా నిమగ్నమైనా వాస్తవంగా ఏమీ చేయడు.
6.28.21
निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः ।
शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ ६.२८.२१ ॥
ఆశారహితుడు, నియమిత చిత్తాత్ముడు, సర్వపరిగ్రహాలను త్యజించినవాడు, కేవలం శరీరంతో కర్మ చేసినా పాపం పొందడు.
6.28.22
यदृच्छालाभसंतुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥ ६.२८.२२ ॥
యదృచ్ఛాలాభంతో సంతుష్టుడై, ద్వంద్వాతీతుడై, మాత్సర్యరహితుడై, సిద్ధిలో అసిద్ధిలో సమభావంతో ఉన్నవాడు కర్మ చేసినా బంధించబడడు.
6.28.23
गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ।
यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ॥ ६.२८.२३ ॥
ఆసక్తిని దాటి, ముక్తుడై, జ్ఞానంలో స్థిరమైన చిత్తం కలవాడు యజ్ఞార్థం కర్మ చేస్తే, అతని సమస్త కర్మ పూర్తిగా లీనమవుతుంది.
6.28.24
ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्म कर्म समाधिना ॥ ६.२८.२४ ॥
అర్పణం బ్రహ్మమే, హవిస్సు బ్రహ్మమే, బ్రహ్మాగ్నిలో బ్రహ్మంచే హోమం చేయబడింది; సమాధితో చేసిన కర్మ ద్వారా ఆ బ్రహ్మమే పొందదగినది.
6.28.25
दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।
ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥ ६.२८.२५ ॥
కొందరు యోగులు దైవ యజ్ఞాన్నే ఉపాసిస్తారు; మరికొందరు బ్రహ్మాగ్నిలో యజ్ఞం చేసి, యజ్ఞం ద్వారానే ఆహుతులు అర్పిస్తారు.
6.28.26
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।
शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥ ६.२८.२६ ॥
కొందరు శ్రోత్రాది ఇంద్రియాలను సంయమాగ్నులలో ఆహుతి చేస్తారు; మరికొందరు శబ్దాది విషయాలను ఇంద్రియాగ్నులలో ఆహుతి చేస్తారు.
6.28.27
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।
आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥ ६.२८.२७ ॥
మరికొందరు అన్ని ఇంద్రియ కర్మలను, ప్రాణ కర్మలను జ్ఞానంతో ప్రజ్వలించిన ఆత్మసంయమ యోగాగ్నిలో ఆహుతి చేస్తారు.
6.28.28
द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे ।
स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ॥ ६.२८.२८ ॥
కొందరు ద్రవ్య యజ్ఞం చేస్తారు, కొందరు తపో యజ్ఞం చేస్తారు, మరికొందరు యోగ యజ్ఞం చేస్తారు; దృఢ వ్రతులైన యతులు స్వాధ్యాయ, జ్ఞాన యజ్ఞాలు చేస్తారు.
6.28.29
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथाऽपरे ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥ ६.२८.२९ ॥
కొందరు ప్రాణాన్ని అపానంలో, అపానాన్ని ప్రాణంలో ఆహుతి చేస్తారు; మరికొందరు ప్రాణ-అపాన గతులను నిరోధించి ప్రాణాయామ పరాయణులవుతారు.
6.28.30
अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति ।
सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥ ६.२८.३० ॥
మరికొందరు ఆహారాన్ని నియమించి ప్రాణాలను ప్రాణాలలోనే ఆహుతి చేస్తారు. వీరంతా యజ్ఞం తెలిసినవారు; యజ్ఞం చేత పాపాలు నశించినవారు.
6.28.31
यज्ञशिष्टामृतभुजो यान्ति ब्रह्म सनातनम् ।
नायं लोकोऽस्त्ययज्ञस्य कुतोऽन्यः कुरुसत्तम ॥ ६.२८.३१ ॥
యజ్ఞశేషమైన అమృతాన్ని భుజించేవారు సనాతనమైన బ్రహ్మాన్ని పొందుతారు. యజ్ఞం చేయనివానికి ఈ లోకమే లేదు; ఇక ఇతర లోకం ఎలా ఉంటుంది, కురుశ్రేష్ఠా?
6.28.32
एवं बहुविधा यज्ञा वितता ब्रह्मणो मुखे ।
कर्मजान्विद्धि तान्सर्वानेवं ज्ञात्वा विमोक्ष्यसे ॥ ६.२८.३२ ॥
ఈ విధంగా అనేక రకాల యజ్ఞాలు బ్రహ్మ ముఖంలో విస్తరించి ఉన్నాయి. వాటన్నిటినీ కర్మ నుండి పుట్టినవిగా తెలుసుకో; ఇలా తెలిసి నీవు విముక్తుడవవుతావు.
6.28.33
श्रेयान्द्रव्यमयाद्यजाज्ज्ञानयज्ञः परंतप ।
सर्वं कर्माखिलं पार्थ ज्ञाने परिसमाप्यते ॥ ६.२८.३३ ॥
శత్రుసంహారకా, ద్రవ్యయజ్ఞం కంటే జ్ఞానయజ్ఞం శ్రేష్ఠమైనది. పార్థా, సమస్త కర్మ జ్ఞానంలోనే పరిపూర్ణమవుతుంది.
6.28.34
तद्विद्धि प्रणिपातेन परिप्रश्नेन सेवया ।
उपदेक्ष्यन्ति ते ज्ञानं ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः ॥ ६.२८.३४ ॥
అది ప్రణామం, ప్రశ్నలు, సేవల ద్వారా తెలుసుకో. జ్ఞానులు, తత్త్వదర్శులు నీకు ఆ జ్ఞానాన్ని ఉపదేశిస్తారు.
6.28.35
यज्ज्ञात्वा न पुनर्मोहमेवं यास्यसि पाण्डव ।
येन भूतान्यशेषेण द्रक्ष्यस्यात्मन्यथो मयि ॥ ६.२८.३५ ॥
దాన్ని తెలుసుకొంటే మళ్లీ ఇలా మోహంలో పడవు, పాండవా. దాని ద్వారా సమస్త ప్రాణులను నీ ఆత్మలోనూ నాలోనూ చూస్తావు.
6.28.36
अपि चेदसि पापेभ्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः ।
सर्वं ज्ञानप्लवेनैव वृजिनं संतरिष्यसि ॥ ६.२८.३६ ॥
నీవు పాపులందరిలో అతి గొప్ప పాపివైనా, జ్ఞానమనే తెప్పతోనే సమస్త పాపాన్ని దాటుతావు.
6.28.37
यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मासात्कुरुतेऽर्जुन ।
ज्ञानाग्निः सर्वकर्माणि भस्मसात्कुरुते यथा ॥ ६.२८.३७ ॥
అర్జునా, మండుతున్న అగ్ని కట్టెలను ఎలా బూడిద చేస్తుందో, అలాగే జ్ఞానాగ్ని సమస్త కర్మలను బూడిద చేస్తుంది.
6.28.38
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते ।
तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति ॥ ६.२८.३८ ॥
ఈ లోకంలో జ్ఞానంతో సమానమైన పవిత్రమైనది మరొకటి లేదు; యోగసిద్ధుడు కాలక్రమంలో దానిని తనలోనే స్వయంగా పొందుతాడు.
6.28.39
श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः ।
ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति ॥ ६.२८.३९ ॥
శ్రద్ధ కలవాడు, దానిలోనే నిమగ్నమైనవాడు, ఇంద్రియాలను నిగ్రహించినవాడు జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు; జ్ఞానాన్ని పొంది వెంటనే పరమ శాంతిని చేరుకుంటాడు.
6.28.40
अज्ञश्चाश्रद्दधानश्च संशयात्मा विनश्यति ।
नायं लोकोऽस्ति न परो न सुखं संशयात्मनः ॥ ६.२८.४० ॥
అజ్ఞాని, శ్రద్ధ లేనివాడు, సందేహంతో నిండిన మనసు గలవాడు నశిస్తాడు; సందేహాత్ముడికి ఈ లోకం లేదు, పరలోకం లేదు, సుఖం కూడా లేదు.
6.28.41
योगसंन्यस्तकर्माणं ज्ञानसंछिन्नसंशयम् ।
आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनंजय ॥ ६.२८.४१ ॥
ధనంజయా, యోగంతో కర్మలను త్యజించినవానిని, జ్ఞానంతో సందేహం ఛేదించబడినవానిని, ఆత్మవంతుడిని కర్మలు బంధించవు.
6.28.42
तस्मादज्ञानसंभूतं हृत्स्थं ज्ञानासिनाऽऽत्मनः ।
छित्त्वैनं संशयं योगमातिष्ठोत्तिष्ठ भारत ॥ ६.२८.४२ ॥
కాబట్టి, భారతా, అజ్ఞానం వల్ల పుట్టి హృదయంలో ఉన్న ఈ సందేహాన్ని జ్ఞానఖడ్గంతో ఛేదించి, యోగంలో నిలిచి లే.