ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.3.1
खरा गोषु प्रजायन्ते रमन्ते मातृभिः सुताः ।
अनार्तवं पुष्पफलं दर्शयन्ति वनद्रुमाः ॥ ६.३.१ ॥
ಕತ್ತೆಗಳು ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಮಕ್ಕಳು ತಾಯಂದಿರೊಂದಿಗೆ ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕಾಡಿನ ಮರಗಳು ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
6.3.2
गर्भिण्योऽजातपुत्राश्च जनयन्ति विभीषणान् ।
क्रव्यादाः पक्षिभिश्चापि सहा श्नन्ति परस्परम् ॥ ६.३.२ ॥
ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಇನ್ನೂ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಿಲ್ಲದವರು, ಭಯಂಕರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾರೆ; ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪರಸ್ಪರ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
6.3.3
त्रिविषाणाश्चतुर्नेत्राः पञ्चपादा द्विमेहनाः ।
द्विशीर्षाश्च द्विपुच्छाश्च दंष्ट्रिणः पशवोऽशिवाः ॥ ६.३.३ ॥
ಮೂರು ಕೊಂಬುಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಐದು ಕಾಲುಗಳು, ಎರಡು ಅಂಗಗಳು, ಎರಡು ತಲೆಗಳು, ಎರಡು ಬಾಲಗಳು, ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳ ಅಶುಭ ಪಶುಗಳು.
6.3.4
जायन्ते विवृतास्याश्च व्याहरन्तोऽशिवा गिरः ।
त्रिपदाः शिखिनस्तार्क्ष्याश्चतुर्दंष्ट्रा विषाणिनः ॥ ६.३.४ ॥
ತೆರೆದ ಬಾಯಿಯವು, ಅಶುಭ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವವು, ಮೂರು ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳವು, ಶಿಖೆಯುಳ್ಳವು, ಗರುಡನಂತಹವು, ನಾಲ್ಕು ಕೋರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಗಳುಳ್ಳವು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
6.3.5
तथैवान्याश्च दृश्यन्ते स्त्रियो वै ब्रह्मवादिनाम् ।
वैनतेयान्मयूरांश्च जनयन्ति पुरे तव ॥ ६.३.५ ॥
ಅಂತೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ನಿನ್ನ ನಗರದಲ್ಲಿ ವೈನತೇಯರನ್ನು ಮತ್ತು ನವಿಲುಗಳನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾರೆ.
6.3.6
गोवत्सं वडवा सूते श्वा सृगालं महीपते ।
कुक्कुरान्करभाश्चैव शुकाश्चाशुवादिनः ॥ ६.३.६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆ ಹಸುವಿನ ಕರುವನ್ನು ಹೆರುತ್ತದೆ, ಹೆಣ್ಣು ನಾಯಿ ನರಿಯನ್ನು ಹೆರುತ್ತದೆ; ನಾಯಿಗಳು, ಒಂಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಗಿಳಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
6.3.7
स्त्रियः काश्चित्प्रजायन्ते चतस्रः पञ्च कन्यकाः ।
जातमात्राश्च नृत्यन्ति गायन्त च हसन्ति च ॥ ६.३.७ ॥
ಕೆಲವು ಹೆಂಗಸರು ನಾಲ್ಕೈದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರುವರು; ಹುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಅವರು ನರ್ತಿಸುವರು, ಹಾಡುವರು, ನಗುವರು.
6.3.8
पृथग्जनस्य सर्वस्य क्षुद्रकाः प्रहसन्ति च ।
नृत्यन्ति परिगायन्ति वेदयन्तो महद्भयम् ॥ ६.३.८ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ನಡುವೆ ಕ್ಷುದ್ರರು ನಗುವರು; ನರ್ತಿಸುವರು, ಸುತ್ತಲೂ ಹಾಡುತ್ತ ಮಹಾ ಭಯವನ್ನು ಸಾರುವರು.
6.3.9
प्रतिमाश्चालिखन्त्येताः सशस्त्राः कालचोदिताः ।
अन्योन्यमभिधावन्ति शिशवो दण्डपाणयः ॥ ६.३.९ ॥
ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಇವರು ಬಿಡಿಸುವರು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹಿಡಿದ ಮಕ್ಕಳು ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಧಾವಿಸುವರು.
6.3.10
अन्योन्यमभिमृद्गन्ति नगराणि युयुत्सवः ।
पद्मोत्पलानि वृक्षेषु जायन्ते कुमुदानि च ॥ ६.३.१० ॥
ಯುದ್ಧದಾಸೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬರ ನಗರಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಸಕುವರು; ಮರಗಳಲ್ಲಿ ತಾವರೆ, ನೈದಿಲೆ, ಕುಮುದ ಹುಟ್ಟುವವು.
6.3.11
विष्व्वाताश्च वान्त्युग्रा रजो नाप्युपशाम्यति ।
अभीक्ष्णं कम्पते भूमिरर्कं राहुरुपैति च ॥ ६.३.११ ॥
ಸುತ್ತಲೂ ಉಗ್ರ ಗಾಳಿಗಳು ಬೀಸುವವು; ಧೂಳು ಶಾಂತವಾಗದು; ಭೂಮಿ ಆಗಾಗ ನಡುಗುವುದು; ರಾಹು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವನು.
6.3.12
श्वेतो ग्रहस्तथा चित्रां समतिक्रम्य तिष्ठति ।
अभावं हि विशेषेण कुरूणां तत्र पश्यति ॥ ६.३.१२ ॥
ಬಿಳಿಯ ಗ್ರಹವೂ ಚಿತ್ರಾ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ನಿಂತಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುರುಗಳ ನಾಶವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
6.3.13
धूमकेतुर्महाघोरः पुष्यं चाक्रम्य तिष्ठति ।
सेनयोरशिवं घोरं करिष्यति महाग्रहः ॥ ६.३.१३ ॥
ಧೂಮಕೇತು ಅತಿ ಭಯಂಕರನಾಗಿ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಮಹಾಗ್ರಹ ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳಿಗೆ ಅಶುಭವೂ ಘೋರವೂ ಆದ ಫಲವನ್ನು ತರುವನು.
6.3.14
मघास्वङ्गारको वक्रः श्रवणे च बृहस्पतिः ।
भगं नक्षत्रमाक्रम्य सूर्यपुत्रेण पीड्यते ॥ ६.३.१४ ॥
ಮಘದಲ್ಲಿ ವಕ್ರ ಅಂಗಾರಕನು; ಶ್ರವಣದಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ. ಭಗ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಅದು ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ.
6.3.15
शुक्रः प्रोष्ठपदे पूर्वे समारुह्य विरोचते ।
उत्तरे तु परिक्रम्य सहितः समुदीक्षते ॥ ६.३.१५ ॥
ಶುಕ್ರನು ಪೂರ್ವ ಪ್ರೋಷ್ಠಪದದ ಮೇಲೇರಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ; ಉತ್ತರ (ಪ್ರೋಷ್ಠಪದ) ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಿ ಜೊತೆಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
6.3.16
श्यामो ग्रहः प्रज्वलितः सधूम इव पावकः ।
ऐन्द्रं तेजस्वि नक्षत्रं ज्येष्ठामाक्रम्य तिष्ठति ॥ ६.३.१६ ॥
ಕಪ್ಪಾದ, ಉರಿಯುವ ಆ ಗ್ರಹ ಹೊಗೆಯೊಂದಿಗಿನ ಬೆಂಕಿಯಂತಿದೆ. ಇಂದ್ರನ ತೇಜಸ್ವಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಜ್ಯೇಷ್ಠವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ನಿಂತಿದೆ.
6.3.17
ध्रुवं प्रज्वलितो घोरमपसव्यं प्रवर्तते ।
रोहिणीं पीडयत्येवमुभौ च शशिभास्करो ।
चित्रास्वात्यन्तरे चैव विष्ठितः परुषग्रहः ॥ ६.३.१७ ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಾ ಘೋರವಾಗಿ ಆ ಗ್ರಹ ಅಪಸವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ರೋಹಿಣಿಯನ್ನೂ, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ; ಚಿತ್ರಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಿಯ ನಡುವೆ ಆ ಕಠಿಣ ಗ್ರಹ ನಿಂತಿದೆ.
6.3.18
वक्रानुवक्रं कृत्वा च श्रवणं पावकप्रभः ।
ब्रह्मराशिं समावृत्य लोहिताङ्गो व्यवस्थितः ॥ ६.३.१८ ॥
ವಕ್ರ ಮತ್ತು ಅನುವಕ್ರ ಗತಿ ಮಾಡಿ, ಬೆಂಕಿಯ ಪ್ರಭೆಯ ಆ ಗ್ರಹ ಶ್ರವಣವನ್ನು; ಬ್ರಹ್ಮರಾಶಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಕೆಂಪು ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
6.3.19
सर्वसस्यपरिच्छन्ना पृथिवी सस्यमालिनी ।
पञ्चशीर्षा यवाश्चापि शतशीर्षाश्च शालयः ॥ ६.३.१९ ॥
ಎಲ್ಲ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿ, ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ; ಬಾರ್ಲಿಯು ಐದು ತಲೆಗಳನ್ನೂ, ಭತ್ತವು ನೂರು ತಲೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.
6.3.20
प्रधानाः सर्वलोकस्य यास्वायत्तमिदं जगत् ।
ता गावः प्रस्नुता वत्सैः शोणितं प्रक्षरन्त्युत ॥ ६.३.२० ॥
ಲೋಕಕ್ಕೆಲ್ಲ ಪ್ರಧಾನವಾದ, ಈ ಜಗತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೋ ಆ ಹಸುಗಳು, ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಲು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ರಕ್ತವನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
6.3.21
निश्चेरुरर्चिषश्चापात्खङ्गाश्च ज्वलिता भृशम् ।
व्यक्तं पश्यन्ति शस्त्राणि संग्रामं समुपस्थितम् ॥ ६.३.२१ ॥
ಆಕಾಶದಿಂದ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು; ಖಡ್ಗಗಳು ಬಹಳ ಉರಿಯುತ್ತಿವೆ; ಯುದ್ಧ ಸಮೀಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿವೆ.
6.3.22
अग्निवर्णा यथा भासः शस्त्राणामुदकस्य च ।
कवचानां ध्वजानां च भविष्यति महाक्षयः ॥ ६.३.२२ ॥
ಶಸ್ತ್ರಗಳ, ನೀರಿನ, ಕವಚಗಳ ಮತ್ತು ಧ್ವಜಗಳ ಅಗ್ನಿವರ್ಣದ ಕಾಂತಿಯಂತೆ; ಮಹಾ ನಾಶ ಸಂಭವಿಸುವುದು.
6.3.23
पृथिवी शोणितावर्ता ध्वजोडुपसमाकुला ।
कुरूणां वैशसे राजन्पाण्डवैः सह भारत ॥ ६.३.२३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಭರತವಂಶಜನೇ, ಕೌರವರ ಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿ ರಕ್ತದ ಸುಳಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ, ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
6.3.24
दिक्षु प्रज्वलितास्याश्च व्याहरन्ति मृगद्विजाः ।
अत्याहितं दर्शयन्तः क्षत्रियाणां महद्भयम् ॥ ६.३.२४ ॥
ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಮುಖಗಳ ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿವೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಮಹಾ ಅನಿಷ್ಟವನ್ನೂ ಮಹಾ ಭಯವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತಾ.
6.3.25
एकपक्षाक्षिचरणाः शकुन्ताः खेचरा निशि ।
रौद्रं वदन्ति संरब्धाः शोणितं छर्दयन्ति च ॥ ६.३.२५ ॥
ಒಂದೇ ರೆಕ್ಕೆ, ಒಂದೇ ಕಣ್ಣು, ಒಂದೇ ಕಾಲು ಇರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ; ಕೋಪದಿಂದ ಭಯಂಕರವಾದವನ್ನು ನುಡಿದು ರಕ್ತವನ್ನು ಕಕ್ಕುತ್ತವೆ.
6.3.26
ग्रहौ ताम्रारुणनिभौ प्रज्वलन्ताविव स्थितौ ।
सप्तर्षीणामुदाराणां समवच्छाद्य वै प्रभाम् ॥ ६.३.२६ ॥
ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳು ನಿಂತಿವೆ; ಉದಾರರಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.
6.3.27
संवत्सरस्थायिनौ च ग्रहौ प्रज्वलितावुभौ ।
विशाखयोः समीपस्थौ बृहस्पतिशनैश्चरौ ॥ ६.३.२७ ॥
ಒಂದು ವರ್ಷ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳು, ಗುರು ಮತ್ತು ಶನಿ, ಉರಿಯುತ್ತಾ ವಿಶಾಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿವೆ.
6.3.28
चन्द्रादित्यावुभौ ग्रस्तावेकाह्ना हि त्रयोदशीम् ।
अपर्वमि ग्रहं यातौ प्रजासंक्षयमिच्छतः ॥ ६.३.२८ ॥
ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ದಿನ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು, ಪ್ರಜೆಗಳ ನಾಶವನ್ನು ಬಯಸುವವರಂತೆ.
6.3.29
अशोभिता दिशः सर्वाः पांसुवर्षैः समन्ततः ।
उत्पातमेघा रौद्राश्च रात्रौ वर्षन्ति शोणितम् ॥ ६.३.२९ ॥
ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಧೂಳಿನ ಮಳೆಯಿಂದ ಕಳೆಗುಂದಿವೆ; ಭಯಂಕರ ಉತ್ಪಾತ ಮೇಘಗಳು ರಾತ್ರಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ.
6.3.30
कृत्तिकां पीडयंस्तीक्ष्णैर्नक्षत्रं पृथिवीपते ।
अभीक्ष्णवाता वायन्ते धूमकेतुमवस्थिताः ॥ ६.३.३० ॥
ಓ ಭೂಪತಿಯೇ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಗ್ರಹಗಳು ಕೃತ್ತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿವೆ; ನಿರಂತರ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ, ಧೂಮಕೇತು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
6.3.31
विषमं जनयन्त्येत आक्रन्दजननं महत् ।
त्रिषु पूर्वेषु सर्वेषु नक्षत्रेषु विशांपते ।
बुधः संपततेऽभीक्ष्णं जनयन्प्राणिनां भयम् ॥ ६.३.३१ ॥
ಇವು ಅಸಮವಾಗಿ ಮಹಾ ಆಕ್ರಂದನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬುಧನು ಪದೇ ಪದೇ ಚಲಿಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
6.3.32
चतुर्दशीं पञ्चदशीं भूतपूर्वां च षोडशीम् ।
इमां तु नाभिजानामि अमावास्यां त्रयोदशीम् ।
चन्द्रसूर्यावुभौ ग्रस्तावेकाह्ना हि त्रयोदशीम् ॥ ६.३.३२ ॥
ಚತುರ್ದಶಿ, ಪಂಚದಶಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಷೋಡಶಿ ತಿಥಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯನ್ನೂ ತ್ರಯೋದಶಿಯನ್ನೂ ನಾನು ಬಲ್ಲೆನು. ಒಂದೇ ದಿನ, ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಇಬ್ಬರೂ ಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು.
6.3.33
अपर्वणि ग्रहेणैतौ प्रजाः संक्षपयिष्यतः ।
मांसवर्षं पुनस्तीव्रमासीत्कृष्णचतुर्दशीम् ।
शोणितैर्वक्रसंपूर्णा अतृप्तास्तत्र राक्षसाः ॥ ६.३.३३ ॥
ಅಕಾಲ ಗ್ರಹಣದಿಂದ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವರು. ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಮತ್ತೆ ಭೀಕರ ಮಾಂಸವೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ರಕ್ತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಾಗಿದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಅಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ.
6.3.34
प्रतिस्रोतोवहा नद्यः सरितः शोणितोदकाः ।
फेनायमानाः कूपाश्च कूर्दन्ति वृषभा इव ॥ ६.३.३४ ॥
ನದಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಹರಿದವು, ಹೊಳೆಗಳು ರಕ್ತವನ್ನೇ ನೀರಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಬಾವಿಗಳು ನೊರೆಯಾಗಿ ಉಕ್ಕಿ ಎತ್ತುಗಳಂತೆ ಜಿಗಿದವು.
6.3.35
पतन्त्युल्काः सनिर्घाताः शक्राशनिसमप्रभाः ।
अद्य चैव निशां व्युष्टामनयं समवाप्स्यथ ॥ ६.३.३५ ॥
ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಗುಡುಗಿನೊಂದಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ. ಇಂದೇ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಬೆಳಗಾದ ಮೇಲೆ ನೀವು ಅನರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದುವಿರಿ.
6.3.36
विनिःसृत्य महोल्काभिस्तिमिरं सर्वतो दिशम् ।
अन्योन्यमुपतिष्ठद्भिस्तत्र चोक्तं महर्षिभिः ।
भूमिपालसहस्राणां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ ६.३.३६ ॥
ದೊಡ್ಡ ಉಲ್ಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಮೀಪಿಸಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸಹಸ್ರಾರು ರಾಜರ ರಕ್ತವನ್ನು ಭೂಮಿ ಕುಡಿಯುವುದು.
6.3.37
कैलासमन्दराभ्यां तु तथा हिमवतो विभो ।
सहस्रशो महाशब्दं शिखराणि पतन्ति च ॥ ६.३.३७ ॥
ಓ ವಿಭುವೇ, ಕೈಲಾಸ, ಮಂದರ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರಗಳೂ ಮಹಾ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರಾರಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ.
6.3.38
महाभूता भूमिकम्पे चत्वारः सागराः पृथक् ।
वेलामुद्वर्तयन्तीव क्षोभयन्तो वसुन्धराम् ॥ ६.३.३८ ॥
ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಸಾಗರಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ತೀರವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವಂತೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಲಕುತ್ತಿವೆ.
6.3.39
वृक्षानुन्मथ्य वान्त्युग्रा वाताः शर्करकर्षिणः ।
आभग्राः सुमहावातैरशनीभिः समाहताः ॥ ६.३.३९ ॥
ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಉಗ್ರ ಗಾಳಿಗಳು ಬೀಸುತ್ತವೆ; ಮಹಾ ಗಾಳಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಿಡಿಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಮುರಿದುಹೋಗಿವೆ.
6.3.40
वृक्षाः पतन्ति चैत्याश्च ग्रामेषु नगरेषु च ।
नीललोहितपीतश्च भवत्यग्निर्हुतो द्विजैः ॥ ६.३.४० ॥
ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಚೈತ್ಯಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ; ದ್ವಿಜರು ಹೋಮಿಸಿದ ಅಗ್ನಿ ನೀಲ, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.
6.3.41
वामार्चिर्दुष्टगन्धश्च मुञ्चन्वै दारुणं स्वनम् ।
स्पर्शा गन्धा रसाश्चैव विपरीता महीपते ॥ ६.३.४१ ॥
ಎಡಭಾಗದ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ, ದುರ್ವಾಸನೆಯಿಂದ, ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತಾ; ಓ ಮಹೀಪತಿ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಗಂಧ, ರುಚಿಗಳೂ ವಿಪರೀತವಾಗಿವೆ.
6.3.42
धूमं ध्वजाः प्रमुञ्चन्ति कम्पमाना मुहुर्मुहुः ।
मुञ्चन्त्यङ्गारवर्षं च भेर्यश्च पटहास्तथा ॥ ६.३.४२ ॥
ನಡುಗುತ್ತಿರುವ ಧ್ವಜಗಳು ಪದೇಪದೇ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತಿವೆ; ಕೆಂಡದ ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತಿವೆ; ಭೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಟಹಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.
6.3.43
शिखराणां समृद्धानामुपरिष्टात्समन्ततः ।
वायसाश्च रुवन्त्युग्रं वामं मण्डलमाश्रिताः ॥ ६.३.४३ ॥
ಸಮೃದ್ಧ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಗೆಗಳು ಎಡಬದಿಯ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿವೆ.
6.3.44
पक्वापक्वेऽतिसुभृशं वावाश्यन्ते वयांसि च ।
निलीयन्ते ध्वजाग्रेषु क्षयाय पृथिवीक्षिताम् ॥ ६.३.४४ ॥
ಹಣ್ಣಾದ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಾಗದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಪದೇಪದೇ ಕೂಗುತ್ತಿವೆ; ಭೂಮಿಯ ರಾಜರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವಜಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗುತ್ತಿವೆ.
6.3.45
ध्यायन्तः प्रकिरन्तश्च व्याला वेपथुसंयुताः ।
दीनास्तुरंगमाः सर्वे वारणाः सलिलाश्रयाः ॥ ६.३.४५ ॥
ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ, ಚದುರಿ ಹೋಗುತ್ತ, ನಡುಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು; ದೀನವಾದ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಆನೆಗಳು ನೀರಿನ ಆಶ್ರಯ ಬಯಸುತ್ತಿವೆ.
6.3.46
एवंविधं दुर्निमित्तं क्षयाय पृथीवीक्षिताम् ।
भौमं दिव्यं चान्तरिक्षं त्रिविधं जायतेऽनिशम् ॥ ६.३.४६ ॥
ಇಂಥ ದುರ್ಲಕ್ಷಣಗಳು ಭೂಮಿಯ ರಾಜರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿವೆ; ಭೌಮ, ದಿವ್ಯ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧದ ಉತ್ಪಾತಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿವೆ.
6.3.47
एतच्छ्रुत्वा भवानत्र प्राप्तकालं व्यवस्यताम् ।
यथा लोकः समुच्छेदं नायं गच्छेत भारत ॥ ६.३.४७ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಈಗ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀವು ನಿರ್ಧರಿಸಿ; ಈ ಲೋಕವು ನಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗದಂತೆ, ಭಾರತನೇ.
6.3.48
पितुर्वचो निशम्यैतद्धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ।
दिष्टमेतत्पुरा मन्ये भविष्यति नरक्षयः ॥ ६.३.४८ ॥
ತಂದೆಯ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಇದು ಮೊದಲೇ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಮನುಷ್ಯರ ನಾಶ ಸಂಭವಿಸುವುದು.
6.3.49
राजानः क्षत्रधर्मेण यदि वध्यन्ति संयुगे ।
वीरलोकं समासाद्य सुखं प्राप्स्यन्ति केवलम् ॥ ६.३.४९ ॥
ರಾಜರು ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಂತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದರೆ, ವೀರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದು ಕೇವಲ ಸುಖವನ್ನೇ ಪಡೆಯುವರು.
6.3.50
इह कीर्तिं परे लोके दीर्घकालं महत्सुखम् ।
प्राप्स्यन्ति पुरुषव्याघ्राः प्राणांस्त्यक्त्वा महाहवे ॥ ६.३.५० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮಹಾ ಸುಖವನ್ನು ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರು ಪಡೆಯುವರು.
6.3.51
एवं मुनिस्तथेत्सुक्त्वा कवीन्द्रो राजसत्तम ।
धृतराष्ट्रेण पुत्रेण ध्यानमन्वगमत्परम् ॥ ६.३.५१ ॥
ಹೀಗೆ ಮುನಿ, ಕವೀಂದ್ರನು 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಪರಮ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು.
6.3.52
स मुहूर्तं तथा ध्यात्वा पुनरेवाब्रवीद्वचः ।
असंशयं पार्थिवेन्द्र कालः संक्षयते जगत् ॥ ६.३.५२ ॥
ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಹಾಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ರಾಜಾಧಿರಾಜನೇ, ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಕಾಲವು ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
6.3.53
सृजते च पुनर्लोकान्नेह विद्यति शाश्वतम् ।
ज्ञातीनां वै कुरूणां च संबन्धिसुहृदां तथा ॥ ६.३.५३ ॥
ಅದು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಕುರುಗಳ ಬಂಧುಗಳು, ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಸತ್ಯ.
6.3.54
धर्म्यं दर्शय पन्थानं समर्थो ह्यसि वारणे ।
क्षुद्रं जातिवधं प्राहुर्मा कुरुष्व ममाप्रियम् ॥ ६.३.५४ ॥
ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸು, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥನು. ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ನೀಚವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನನಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ.
6.3.55
कालोऽयं पुत्ररूपेण तव जातो विशांपते ।
न वधः पूज्यते वेदे हितं नैव कथंचन ॥ ६.३.५५ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಈ ಕಾಲವು ನಿನ್ನ ಮಗನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದೆ. ವೇದದಲ್ಲಿ ವಧೆಯನ್ನು ಹೊಗಳಲಾಗಿಲ್ಲ; ಅದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಹಿತಕರವಲ್ಲ.
6.3.56
हन्यात्स एनं यो हन्यात्कुलधर्मं स्विकां तनुम् ।
कालेनोत्पथगन्तसि शक्ये सति यथाऽऽपदि ॥ ६.३.५६ ॥
ತನ್ನದೇ ದೇಹವಾದ ಕುಲಧರ್ಮವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ನಿಜವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನೀನು ಕುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವೆ; ಶಕ್ತನಿದ್ದರೂ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವವನಂತೆ.
6.3.57
कुलस्यास्य विनाशाय तथैव च महीक्षिताम् ।
अनर्थो राज्यरूपेण तव जातो विशांपते ॥ ६.३.५७ ॥
ಈ ಕುಲದ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಜರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನರ್ಥ ಹುಟ್ಟಿದೆ.
6.3.58
लुप्तधर्मा परेणासि धर्मं दर्शय वै सुतान् ।
किं ते राज्येन दुर्धर्षयेन प्राप्तोऽसि किल्विषम् ॥ ६.३.५८ ॥
ನೀನು ಇತರರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ತೋರಿಸು. ಅಜೇಯವಾದ ಈ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ನಿನಗೇನು ಲಾಭ, ನೀನು ಪಾಪವನ್ನೇ ಪಡೆದಿರುವಾಗ?
6.3.59
यशो धर्मं च कीर्तिं च पालयन्स्वर्गमाप्स्यसि ।
लभन्तां पाण्डवा राज्यं शमं गच्छन्तु कौरवाः ॥ ६.३.५९ ॥
ಯಶಸ್ಸು, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರಿಂದ ನೀನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಪಾಂಡವರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ; ಕೌರವರು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.
6.3.60
एवं ब्रुवति विप्रेन्द्रे धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
प्रशस्य वाक्यं वाक्यज्ञो वाक्यं चैवाब्रवीत्पुनः ॥ ६.३.६० ॥
ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಅಂಬಿಕೆಯ ಮಗ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಆ ಮಾತನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ವಾಕ್ಯಜ್ಞನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.3.61
यथा भवान्वेत्ति तथैव वेत्ता ।
भावाभावौ विदितौ मे यथार्थौ ।
स्वार्थे हि संमुह्यति तात लोको ।
मां चापि लोकात्मकमेव विद्धि ॥ ६.३.६१ ॥
ನೀವು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಿರೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಾನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಭಾವಾಭಾವಗಳು ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದಿವೆ. ಅಯ್ಯಾ, ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥದಲ್ಲಿಯೇ ಲೋಕವು ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನನ್ನನ್ನೂ ಲೋಕಸ್ವರೂಪನೆಂದೇ ತಿಳಿ.
6.3.62
प्रसादये त्वामतुलप्रभावं ।
त्वं नो गतिर्दर्शयिता च धीरः ।
न चापि ते वशगा मे सुताश्च ।
न चाधर्मं कर्तुमर्हा हि मे मतिः ॥ ६.३.६२ ॥
ಅತುಲ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನೇ ನಮಗೆ ಆಶ್ರಯ, ದಾರಿ ತೋರುವ ಧೀರನು. ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳೂ ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಮತಿ ಅಧರ್ಮ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
6.3.63
त्वं हि धर्मः पवित्रं च यशः कीर्तिर्धृतिः स्मृतिः ।
कुरूणां पाण्डवानां च मान्यश्चापि पितामहः ॥ ६.३.६३ ॥
ನೀನೇ ಧರ್ಮ, ಪವಿತ್ರತೆ, ಯಶಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ, ಧೈರ್ಯ, ಸ್ಮೃತಿ. ಕುರುಗಳಿಗೂ ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಗೌರವಾರ್ಹನಾದ ಪಿತಾಮಹನೂ ನೀನೇ.
6.3.64
वैचित्रवीर्य नृपते यत्ते मनसि वर्तते ।
अभिधत्स्व यथाकामं छेत्ताऽस्मि तव संशयम् ॥ ६.३.६४ ॥
ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಪುತ್ರನೇ, ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟದಂತೆ ಹೇಳು. ನಿನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಾನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.3.65
यानि लिङ्गानि संग्रामे भवन्ति विजयिष्यताम् ।
तानि सर्वाणि भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ६.३.६५ ॥
ಭಗವನ್, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವವರಿಗೆ ಇರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
6.3.66
प्रसन्नभाः पावक ऊर्ध्वरश्मिः ।
प्रदक्षिणावर्तशिखो विधूमः ।
पुण्या गन्धाश्चाहुतीनां प्रवान्ति ।
जयस्यैतद्भाविनो रूपमाहुः ॥ ६.३.६६ ॥
ಅಗ್ನಿಯು ಪ್ರಸನ್ನ ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಮೇಲೇರುವ ಕಿರಣಗಳಿಂದ, ಬಲಕ್ಕೆ ಸುತ್ತುವ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ, ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದೆ; ಆಹುತಿಗಳ ಪವಿತ್ರ ಸುಗಂಧ ಹರಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಮುಂಬರುವ ವಿಜಯದ ರೂಪ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
6.3.67
गम्भीरघोषाश्च महास्वनाश्च ।
शङ्खा मृदङ्गाश्च नदन्ति यत्र।
विशुद्धरश्मिस्तपनः शशी च ।
जयस्येतद्भाविनो रूपमाहुः ॥ ६.३.६७ ॥
ಗಂಭೀರ ಘೋಷ ಮತ್ತು ಮಹಾ ನಾದದ ಶಂಖಗಳು ಮತ್ತು ಮೃದಂಗಗಳು ಮೊಳಗುವಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಶುದ್ಧ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದನ್ನು ಮುಂಬರುವ ವಿಜಯದ ರೂಪ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
6.3.68
इष्टा वाचः प्रसृता वायसानां ।
संप्रस्थितानां च गमिष्यतां च।
ये पृष्ठतस्ते त्वरयन्ति राज-
न्ये चाग्रतस्ते प्रतिषेधयन्ति ॥ ६.३.६८ ॥
ಕಾಗೆಗಳ ಇಷ್ಟವಾದ ಧ್ವನಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ; ಹೊರಡುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊರಡಲಿರುವವರನ್ನು, ಹಿಂದಿನಿಂದ ತ್ವರೆ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನಿಂದ ತಡೆಯುವವರು ಇದ್ದಾರೆ, ಓ ರಾಜನೇ.
6.3.69
कल्याणवाचः शकुना राजहंसाः ।
शुकाः क्रौञ्चाः शतपत्राश्च यत्र।
प्रदक्षिणाश्चैव भवन्ति सङ्ख्ये ।
ध्रुवं जयस्तत्र वदन्ति विप्राः ॥ ६.३.६९ ॥
ಮಂಗಳ ಧ್ವನಿಯ ರಾಜಹಂಸ, ಗಿಳಿ, ಕ್ರೌಂಚ, ಶತಪತ್ರಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲಕ್ಕೆ ಸುತ್ತುವಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಖಂಡಿತ ಎಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
6.3.70
अलंकारैः कवचैः केतुभिश्च ।
सुखप्रणादैर्हेषितैर्वा हयानाम्।
भ्राजिष्मती दुष्प्रतिवीक्षणीया ।
येषां चमूस्ते विजयन्ति शत्रून् ॥ ६.३.७० ॥
ಅಲಂಕಾರ, ಕವಚ, ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಇಂಪಾದ ಕೆನೆತದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ನೋಡಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಸೇನೆ ಯಾರದ್ದೋ, ಅವರೇ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.
6.3.71
हृष्टा वाचस्तथा सत्वं योधानां यत्र भारत ।
न म्लायन्ति स्रजश्चैव ते तरन्ति रणोदधिम् ॥ ६.३.७१ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಯೋಧರ ಮಾತು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಬಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಯುದ್ಧಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.
6.3.72
प्रयाणे वायसो वामे दक्षिणे प्रविविक्षताम् ।
पश्चात्संसाधयत्यर्थं पुरस्तात्प्रतिषेधति ॥ ६.३.७२ ॥
ಪ್ರಯಾಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಗೆ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಅದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ, ಮುಂದಿನಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
6.3.73
शब्दरूपरसस्पर्शगन्धाश्चाविकृताः शुभाः ।
सदा हर्षश्च योधानां जयतामिह लक्षणम् ॥ ६.३.७३ ॥
ಶಬ್ದ, ರೂಪ, ರಸ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಗಂಧ ವಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಶುಭವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಂತೋಷವಿರುತ್ತದೆ — ಇಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವವರ ಲಕ್ಷಣ ಇದೇ.
6.3.74
अनुगा वायवो वान्ति तथाऽभ्राणि वयांसि च ।
अनुप्लवन्ति मेघाश्च तथैवेन्द्रधनूंषि च ॥ ६.३.७४ ॥
ಅನುಕೂಲ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು; ಮೇಘಗಳು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ತೇಲುತ್ತವೆ, ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.
6.3.75
एतानि जयमानानां लक्षणानि विशांपते ।
भवन्ति विपरीतानि मुमूर्षूणां जनाधिप ॥ ६.३.७५ ॥
ಓ ಪ್ರಜಾಧಿಪತಿ, ಇವು ಗೆಲ್ಲುವವರ ಲಕ್ಷಣಗಳು; ಸಾಯಲಿರುವವರಿಗೆ ಇವು ವಿಪರೀತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಓ ಜನಾಧಿಪ.
6.3.76
अल्पायां वा महत्यां वा सेनायामिति निश्चयः ।
हर्षो योधगणस्यैको जयलक्षणमुच्यते ॥ ६.३.७६ ॥
ಸಣ್ಣ ಸೇನೆಯಾದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯಾದರೂ, ಇದು ನಿಶ್ಚಯ: ಯೋಧಗಣದ ಒಂದೇ ಸಂತೋಷವೇ ಗೆಲುವಿನ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
6.3.77
एको दीर्णो दारयति सेनां सुमहतीमपि ।
तां दीर्णामनुदीर्यन्ते योधाः शूरतरा अपि ॥ ६.३.७७ ॥
ಒಬ್ಬನೇ ಚದುರಿದರೂ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅವನು ಚದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಚದುರಿದ ಸೇನೆಯ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಶೂರರಾದ ಯೋಧರೂ ಚದುರಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
6.3.78
दुर्निवर्त्या तदा चैव प्रभग्ना महती वमूः ।
अपामिव महावेगा त्रस्ता मगगणा इव ॥ ६.३.७८ ॥
ಆಗ ಮುರಿದ ಆ ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ; ಮಹಾ ವೇಗದ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅಥವಾ ಹೆದರಿದ ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಿಂಡನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗದಂತೆ.
6.3.79
नैव शक्या समाधातुं सन्निपाते महाचमूः ।
दीर्ण इत्येव दीर्यन्ते सुविद्वांसोऽपि भारत ॥ ६.३.७९ ॥
ಘೋರ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; 'ಚದುರಿತು' ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಚದುರಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ಓ ಭಾರತ.
6.3.80
भीतान्भग्नांश्च संप्रेक्ष्य भयं भूयोऽभिवर्धते ।
प्रभग्ना सहसा राजन्दिशो विद्रवते चमूः ।
नैव स्थापयितुं शक्या शूरैरपि महाचमूः ॥ ६.३.८० ॥
ಹೆದರಿದವರನ್ನೂ ಮುರಿದವರನ್ನೂ ನೋಡಿ ಭಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಚದುರಿದ ಸೇನೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಶೂರರಿಂದಲೂ ಆ ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
6.3.81
सत्कृत्य महतीं सेनां चतुरङ्गां महीपतिः ।
उपायपूर्वं मेधावी यतेत सततोत्थितः ॥ ६.३.८१ ॥
ನಾಲ್ಕು ಅಂಗಗಳ ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಜನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದು, ಮೊದಲು ಉಪಾಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
6.3.82
उपायविजयं श्रेष्ठमाहुर्भेदेन मध्यमम् ।
जघन्य एष विजयो यो युद्धेन विशांपते ॥ ६.३.८२ ॥
ಉಪಾಯದಿಂದ ಸಿಗುವ ಜಯವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಭೇದದಿಂದ ಸಿಗುವುದು ಮಧ್ಯಮ. ಓ ನರಪತಿ, ಯುದ್ಧದಿಂದ ಸಿಗುವ ಜಯವು ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠವಾದುದು.
6.3.83
महान्दोषः सन्निपातस्तस्याद्यः क्षय उच्यते ।
परस्परज्ञाः संहृष्टा व्यवधूताः सुनिश्चिताः ॥ ६.३.८३ ॥
ಆ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೋಷವಿದೆ; ಅದರ ಮೊದಲ ಫಲ ನಾಶ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಬಲ್ಲವರು, ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದವರು, ದೃಢನಿಶ್ಚಯದವರು (ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ).
6.3.84
अपि पञ्चाशतं शूरा मृद्गन्ति महतीं चमूम् ।
अपि वा पञ्च षट् सप्त विजयन्त्यनिवर्तिनः ॥ ६.३.८४ ॥
ಐವತ್ತು ಮಂದಿ ವೀರರೂ ಒಂದು ಮಹಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಬಲ್ಲರು; ಅಥವಾ ಐದು, ಆರು, ಏಳು ಮಂದಿಯೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದವರಾಗಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.
6.3.85
न वैनतेयो गरुडः प्रशंसति महाजनम् ।
दृष्ट्वा सुपर्णोऽपचितिं महत्या अपि भारत ॥ ६.३.८५ ॥
ವೈನತೇಯ ಗರುಡ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತ, ಸುಪರ್ಣನು ಮಹಾ ಸಮೂಹದಲ್ಲೂ ಗೌರವವನ್ನೇ ಗಮನಿಸಿ (ಹಾಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ).
6.3.86
न बाहुल्येन सेनाया जयो भवति नित्यशः ।
अध्रुवो हि जयो नाम दैवं चात्र परायणम् ।
जयवन्तो हि संग्रामे कृतकृत्या भवन्ति हि ॥ ६.३.८६ ॥
ಸೇನೆಯ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ವಿಜಯ ಸದಾ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಜಯ ಅನಿಶ್ಚಿತ; ಇದರಲ್ಲಿ ದೈವವೇ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರೇ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ.