マハーバーラタ · 章 6.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.41.1
ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयान्विता ।
तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्वमाहो सजस्तमः ॥ ६.४१.१ ॥
クリシュナよ、聖典の規定を捨てて信仰をもって供犠を行う人々の確固たる境地は何か、サットヴァか、ラジャスか、タマスか。
6.41.2
त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
सात्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां श्रृणु ॥ ६.४१.२ ॥
身を持つ者たちの信仰は三種であり、その本性から生じる。サットヴィカ、ラージャシカ、ターマシカである。それを聞け。
6.41.3
सत्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ ६.४१.३ ॥
バーラタよ、誰の信仰もその内なる本性に応じている。この人間は信仰からできている。信仰するものが、まさにその人なのだ。
6.41.4
यजन्ते सात्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ ६.४१.४ ॥
サットヴィカは神々を供養し、ラージャシカはヤクシャとラークシャサを、ターマシカは死霊や精霊の群れを供養する。
6.41.5
अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।
दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः ॥ ६.४१.५ ॥
聖典に定められていない苛烈な苦行を行う人々、偽善と慢心に結びつき、欲望と執着と力に満ちた者たち——
6.41.6
कर्शयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।
मां चैवान्तः शरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान् ॥ ६.४१.६ ॥
身体に宿る諸要素の群れを、そして身体の内に住む私をも苦しめる無思慮な者たち——彼らは阿修羅的な決意を持つ者と知れ。
6.41.7
आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।
यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं श्रृणु ॥ ६.४१.७ ॥
食物もまた、すべての人にとって三種類で、それぞれに好まれる。供犠、苦行、布施のこの区別を聞け。
6.41.8
आयुःसत्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।
रस्याःस्रिग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराःसात्विकप्रियाः ॥ ६.४१.८ ॥
寿命、精力、力、健康、幸福、喜びを増し、味わい深く、滋養があり、持続し、心に快い食物は、サットヴァの人々に好まれる。
6.41.9
कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।
आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ ६.४१.९ ॥
苦い、酸っぱい、塩辛い、極端に熱い、刺激の強い、乾いた、焼けるような食物はラージャスの人々に望まれるが、苦しみ、悲しみ、病をもたらす。
6.41.10
यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।
उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ॥ ६.४१.१० ॥
古く、味がなく、腐り、一晩置かれ、食べ残しで、不浄な食物は、タマスの人々に好まれる。
6.41.11
अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।
यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्विकः ॥ ६.४१.११ ॥
果報を望まない者が、規定どおりに、「供犠は必ず行うべきだ」と心を定めて行う供犠は、サットヴァである。
6.41.12
अभिसंघाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।
इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम् ॥ ६.४१.१२ ॥
バラタの最良者よ、果報を目的として、あるいは見せかけのために行われる供犠は、ラージャスであると知れ。
6.41.13
विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।
श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते ॥ ६.४१.१३ ॥
定められた儀礼がなく、食の施しがなく、真言がなく、謝礼がなく、信仰のない供犠は、タマスの性質をもつと言われる。
6.41.14
देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ ६.४१.१४ ॥
神々・再生族・師・賢者を敬うこと、清浄、直心、梵行、不殺生——これを身体の苦行という。
6.41.15
अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्भयं तप उच्यते ॥ ६.४१.१५ ॥
人を動揺させず、真実で、心地よく有益な言葉と、聖典の学習に努めること——これを言葉の苦行という。
6.41.16
मनःप्रसादः सम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥ ६.४१.१६ ॥
心の澄み、穏やかさ、沈黙、自己抑制、心の清浄——これを心の苦行という。
6.41.17
श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्रिविधं नरैः ।
अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्विकं परिचक्षते ॥ ६.४१.१७ ॥
最高の信仰をもち、果報を求めず、ヨーガに専念して行うこの三種の苦行は、サットヴァの性質をもつと言われる。
6.41.18
सत्कारमानपूजाराथं तपो दम्भेन चैव यत् ।
क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ ६.४१.१८ ॥
尊敬・名誉・崇拝を得るために、あるいは偽善から行われる苦行は、ここではラジャスの性質をもち、動揺し、無常であると説かれる。
6.41.19
मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ ६.४१.१९ ॥
愚かな頑固さから自らを苦しめて行う苦行、あるいは他者を滅ぼすために行う苦行は、タマス性のものと説かれる。
6.41.20
दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे ।
देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्विकं स्मृतम् ॥ ६.४१.२० ॥
「与えるべきである」という思いから、恩を返せない者に、適切な場所・時・相手に施される布施は、サットヴァ性のものと伝えられる。
6.41.21
यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ ६.४१.२१ ॥
ただし、見返りを求めて、あるいは果報を目当てに、あるいは苦しみながら再び与える布施は、ラジャス性のものと伝えられる。
6.41.22
अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।
असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ ६.४१.२२ ॥
ふさわしくない場所と時に、ふさわしくない相手に、敬意なく軽蔑して与える布施は、タマス性のものと説かれる。
6.41.23
ओंतत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृताः ।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ ६.४१.२३ ॥
「オーム・タット・サット」はブラフマンの三重の称号と伝えられる。それによって昔、バラモンとヴェーダと祭祀が定められた。
6.41.24
तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।
प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥ ६.४१.२४ ॥
ゆえに「オーム」と唱えて、ブラフマンを語る者たちは、規定どおりに祭祀・布施・苦行の行を絶えず行う。
6.41.25
तदित्यनभिसंधाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।
दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ ६.४१.२५ ॥
「タット」と唱え、結果を求めず、解脱を望む者たちは祭祀・苦行・さまざまな布施の行いをする。
6.41.26
सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रुयुज्यते ।
प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते ॥ ६.४१.२६ ॥
パールタよ、「サット」という語は真実と善良の意味で用いられ、同様に称賛すべき行為にも「サット」という語が用いられる。
6.41.27
यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।
कर्म चैव तदर्थीयं सादित्येवाभिधीयते ॥ ६.४१.२७ ॥
祭祀・苦行・布施における確固たる在り方は「サット」と呼ばれ、そのために行われた行いもまた「サット」と呼ばれる。
6.41.28
अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।
असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह ॥ ६.४१.२८ ॥
パールタよ、信仰なくして供物を捧げ、布施し、苦行し、行う行いは「アサット」と呼ばれる。それは来世にも現世にも実を結ばない。