มหาภารตะ · อัธยายะ 6.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.41.1
ये शास्त्रविधिमुत्सृज्य यजन्ते श्रद्धयान्विता ।
तेषां निष्ठा तु का कृष्ण सत्वमाहो सजस्तमः ॥ ६.४१.१ ॥
กฤษณะ ผู้ที่ละทิ้งข้อบัญญัติแห่งศาสตร์ แล้วบูชายัญด้วยศรัทธา ความมั่นคงของพวกเขาเป็นเช่นไร เป็นสัตตวะ หรือราชสะ หรือตามสะ
6.41.2
त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
सात्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां श्रृणु ॥ ६.४१.२ ॥
ศรัทธาของผู้มีร่างกายมีสามประการ เกิดจากธรรมชาติของตน คือสาตตวิกี ราชสี และตามสี จงฟังเรื่องนั้นเถิด
6.41.3
सत्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत ।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः ॥ ६.४१.३ ॥
ข้าแต่ภรต ศรัทธาของทุกคนย่อมสอดคล้องกับธรรมชาติภายในของตน บุรุษผู้นี้ประกอบด้วยศรัทธา ศรัทธาของบุรุษเป็นเช่นใด เขาก็เป็นเช่นนั้น
6.41.4
यजन्ते सात्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ ६.४१.४ ॥
ผู้ที่มีสัตตวะบูชาเทพเจ้า ผู้ที่มีราชสะบูชายักษ์และรากษส ส่วนผู้ที่มีตามสะบูชาดวงวิญญาณของผู้ล่วงลับและหมู่ภูตผี
6.41.5
अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपो जनाः ।
दम्भाहङ्कारसंयुक्ताः कामरागबलान्विताः ॥ ६.४१.५ ॥
ผู้คนที่บำเพ็ญตบะอันร้ายกาจซึ่งศาสตร์มิได้บัญญัติไว้ ประกอบด้วยความเสแสร้งและอหังการ ถูกครอบงำด้วยกามตัณหาและกำลังแห่งความยึดติด
6.41.6
कर्शयन्तः शरीरस्थं भूतग्राममचेतसः ।
मां चैवान्तः शरीरस्थं तान्विद्ध्यासुरनिश्चयान् ॥ ६.४१.६ ॥
จงรู้ว่าพวกเขามีจิตมุ่งร้ายอย่างอสูร คือผู้ไร้สติที่ทรมานหมู่ธาตุซึ่งอยู่ในกาย และรวมทั้งเราผู้สถิตอยู่ภายในกายด้วย
6.41.7
आहारस्त्वपि सर्वस्य त्रिविधो भवति प्रियः ।
यज्ञस्तपस्तथा दानं तेषां भेदमिमं श्रृणु ॥ ६.४१.७ ॥
อาหารของทุกคนก็มีสามประการ และแต่ละประเภทย่อมเป็นที่รักของผู้ที่มีธรรมชาติเช่นนั้น จงฟังการจำแนกระหว่างยัญ ตบะ และทานนี้เถิด
6.41.8
आयुःसत्वबलारोग्यसुखप्रीतिविवर्धनाः ।
रस्याःस्रिग्धाः स्थिरा हृद्या आहाराःसात्विकप्रियाः ॥ ६.४१.८ ॥
อาหารที่เพิ่มพูนอายุ กำลังชีวิต พลัง สุขภาพ ความสุขและความปิติ มีรสอร่อย มีน้ำมัน ยั่งยืน และถูกใจ เป็นที่รักของผู้มีสัตตวะ
6.41.9
कट्वम्ललवणात्युष्णतीक्ष्णरूक्षविदाहिनः ।
आहारा राजसस्येष्टा दुःखशोकामयप्रदाः ॥ ६.४१.९ ॥
อาหารที่ขม เปรี้ยว เค็ม ร้อนจัด เผ็ดแหลม แห้ง และแสบร้อน เป็นที่ปรารถนาของผู้มีราชสะ อาหารเหล่านี้นำมาซึ่งความทุกข์ โศก และโรคภัย
6.41.10
यातयामं गतरसं पूति पर्युषितं च यत् ।
उच्छिष्टमपि चामेध्यं भोजनं तामसप्रियम् ॥ ६.४१.१० ॥
อาหารที่เก่าบูด ไร้รส เน่าเสีย หมักค้างไว้นาน เหลือจากผู้อื่น และเป็นมลทิน เป็นที่รักของผู้มีตามสะ
6.41.11
अफलाकाङ्क्षिभिर्यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते ।
यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय स सात्विकः ॥ ६.४१.११ ॥
ยัญที่บูชาตามที่วิธีบัญญัติไว้ โดยผู้ไม่ปรารถนาผล ตั้งจิตมั่นด้วยความคิดว่าต้องบูชา ยัญนั้นเป็นสาตตวิกะ
6.41.12
अभिसंघाय तु फलं दम्भार्थमपि चैव यत् ।
इज्यते भरतश्रेष्ठ तं यज्ञं विद्धि राजसम् ॥ ६.४१.१२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ ยัญที่บูชาโดยหวังผลตอบแทน หรือเพียงเพื่อการอวดอ้าง จงรู้ว่ายัญนั้นเป็นราชสิกะ
6.41.13
विधिहीनमसृष्टान्नं मन्त्रहीनमदक्षिणम् ।
श्रद्धाविरहितं यज्ञं तामसं परिचक्षते ॥ ६.४१.१३ ॥
ยัญที่ขาดพิธีกรรมตามที่กำหนด ไม่มีการแจกจ่ายอาหาร ไม่มีมนตร์ ไม่มีค่าทักษิณา และขาดศรัทธา ท่านกล่าวว่าเป็นยัญที่มีธรรมชาติแห่งความมืด
6.41.14
देवद्विजगुरुप्राज्ञपूजनं शौचमार्जवम् ।
ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥ ६.४१.१४ ॥
การเคารพเทพเจ้า ผู้เกิดสองครั้ง ครู และผู้มีปัญญา ความบริสุทธิ์ ความซื่อตรง พรหมจรรย์ และอหิงสา นี้เรียกว่าตบะทางกาย
6.41.15
अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्भयं तप उच्यते ॥ ६.४१.१५ ॥
วาจาที่ไม่ก่อความกระทบกระเทือน เป็นความจริง น่ารื่นหูและเป็นประโยชน์ รวมทั้งการฝึกฝนการศึกษาคัมภีร์อย่างขยันขันแข็ง นี้เรียกว่าตบะทางวาจา
6.41.16
मनःप्रसादः सम्यत्वं मौनमात्मविनिग्रहः ।
भावसंशुद्धिरित्येतत्तपो मानसमुच्यते ॥ ६.४१.१६ ॥
ความผ่องใสแห่งจิต ความอ่อนโยน การนิ่งเงียบ การข่มใจตนเอง และความบริสุทธิ์แห่งอารมณ์ นี้เรียกว่าตบะทางใจ
6.41.17
श्रद्धया परया तप्तं तपस्तत्रिविधं नरैः ।
अफलाकाङ्क्षिभिर्युक्तैः सात्विकं परिचक्षते ॥ ६.४१.१७ ॥
ตบะสามประการนี้ที่มนุษย์บำเพ็ญด้วยศรัทธาอันสูงสุด ไม่หวังผล และประกอบด้วยโยคะ ท่านกล่าวว่าเป็นธรรมชาติแห่งความดี
6.41.18
सत्कारमानपूजाराथं तपो दम्भेन चैव यत् ।
क्रियते तदिह प्रोक्तं राजसं चलमध्रुवम् ॥ ६.४१.१८ ॥
ตบะที่บำเพ็ญเพื่อให้ได้เกียรติ การนับถือ และการบูชา หรือด้วยความเสแสร้ง ที่นี่ท่านกล่าวว่าเป็นธรรมชาติแห่งราชสะ ไม่มั่นคงและไม่ยั่งยืน
6.41.19
मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥ ६.४१.१९ ॥
ตบะที่กระทำด้วยความดื้อดึงอย่างโง่เขลา ทรมานตนเอง หรือบำเพ็ญเพื่อทำลายผู้อื่น ท่านกล่าวว่าเป็นธรรมชาติแห่งตามสะ
6.41.20
दातव्यमिति यद्दानं दीयतेऽनुपकारिणे ।
देशे काले च पात्रे च तद्दानं सात्विकं स्मृतम् ॥ ६.४१.२० ॥
ทานที่ให้ด้วยความคิดว่า "ควรให้" แก่ผู้ที่ไม่อาจตอบแทนคุณ ณ สถานที่อันควร ในเวลาอันควร และแก่ผู้ควรรับ ทานนั้นถูกจดจำว่าเป็นสาตตวิกะ
6.41.21
यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥ ६.४१.२१ ॥
ส่วนทานที่ให้เพื่อหวังการตอบแทน หรือมุ่งหวังผล หรือให้ด้วยความฝืนใจ ทานเช่นนั้นเรียกว่าทานแบบราชสิกะ
6.41.22
अदेशकाले यद्दानमपात्रेभ्यश्च दीयते ।
असत्कृतमवज्ञातं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ ६.४१.२२ ॥
ทานที่ให้ในสถานที่และกาลที่ไม่เหมาะ และให้แก่ผู้ไม่คู่ควร ให้อย่างไม่เคารพและดูหมิ่น ทานเช่นนั้นกล่าวว่าเป็นไปในลักษณะของตมัส
6.41.23
ओंतत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृताः ।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा ॥ ६.४१.२३ ॥
ओं तत् सत् เป็นนามที่ระบุพรหมันซึ่งมีอยู่สามประการ ด้วยพระนามนี้ ในกาลก่อน พราหมณ์ พระเวท และยัญพิธีทั้งหลายจึงถูกกำหนดขึ้น
6.41.24
तस्मादोमित्युदाहृत्य यज्ञदानतपःक्रियाः ।
प्रवर्तन्ते विधानोक्ताः सततं ब्रह्मवादिनाम् ॥ ६.४१.२४ ॥
ดังนั้น ผู้กล่าวถึงพรหมันจึงเปล่งเสียงโอṃ แล้วดำเนินพิธียัญ ทาน และตปะอยู่เสมอ ตามที่กำหนดไว้ในพิธีการ
6.41.25
तदित्यनभिसंधाय फलं यज्ञतपःक्रियाः ।
दानक्रियाश्च विविधाः क्रियन्ते मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ ६.४१.२५ ॥
ผู้ปรารถนาโมกษะกล่าวว่า “ตัต” โดยไม่หวังผลตอบแทน แล้วประกอบกิจยัญ ตบะ และการให้ทานอันหลากหลาย
6.41.26
सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रुयुज्यते ।
प्रशस्ते कर्मणि तथा सच्छब्दः पार्थ युज्यते ॥ ६.४१.२६ ॥
ข้าแต่ปารถะ คำว่า “สัต” ใช้ในความหมายของความจริงแท้และความดีงาม และคำว่า “สัต” ก็ใช้กับการกระทำอันควรสรรเสริญเช่นกัน
6.41.27
यज्ञे तपसि दाने च स्थितिः सदिति चोच्यते ।
कर्म चैव तदर्थीयं सादित्येवाभिधीयते ॥ ६.४१.२७ ॥
การตั้งมั่นในยัญ ตบะ และการให้ทาน เรียกว่า “สัต” และการกระทำที่กระทำเพื่อเหตุนั้น ก็เรียกว่า “สัต” เช่นกัน
6.41.28
अश्रद्धया हुतं दत्तं तपस्तप्तं कृतं च यत् ।
असदित्युच्यते पार्थ न च तत्प्रेत्य नो इह ॥ ६.४१.२८ ॥
ข้าแต่ปารถะ สิ่งใดที่บูชาไปด้วยความไม่มีศรัทธา ให้ไปด้วยความไม่มีศรัทธา บำเพ็ญตบะด้วยความไม่มีศรัทธา หรือกระทำด้วยความไม่มีศรัทธา สิ่งนั้นเรียกว่า “อสัต” และไม่ให้ผลทั้งในโลกหน้าและในโลกนี้