മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.57.1
ततो व्यूढेष्वनीकेषु तावकेषु परेषु च ।
धनञ्जयो रथानीकमवधीत्तव भारत ॥ ६.५७.१ ॥
അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെയും ശത്രുക്കളുടെയും സേനകൾ വ്യൂഹമായി നിൽക്കവേ, ധനഞ്ജയൻ നിങ്ങളുടെ രഥസേനയെ വധിച്ചു, ഓ ഭാരതാ.
6.57.2
शरैरथिरथो युद्धे दारयन्रथयूथपान् ।
ते वध्यमानाः पार्थेन कालेनेव युगक्षये ॥ ६.५७.२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മഹാരഥനായ പാർത്ഥൻ അമ്പുകളാൽ രഥയൂഥപന്മാരെ പിളർന്നു; യുഗാന്തത്തിൽ കാലനാൽ എന്നപോലെ അവർ പാർത്ഥനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
6.57.3
धार्तराष्ट्रा रणे यत्नात्पाण्डवान्प्रत्ययोधयन् ।
प्रार्थयाना यशो दीप्तां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ६.५७.३ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ആവേശത്തോടെ പാണ്ഡവരോട് പൊരുതി; തിളങ്ങുന്ന കീർത്തി ആഗ്രഹിച്ച്, മരണത്തെത്തന്നെ മടങ്ങിവരവായി കരുതി.
6.57.4
एकाग्रमनसो भूत्वा पाण्डवानां वरूथिनीम् ।
बभञ्जुर्बहुशो राजंस्ते चासञ्जन्त संयुगे ॥ ६.५७.४ ॥
ഏകാഗ്രമനസ്കരായി, ഓ രാജാവേ, അവർ പാണ്ഡവസേനയെ പലതവണ ഭേദിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ അവർ പിടിച്ചുനിന്നു.
6.57.5
द्रवद्भिरथभग्नैश्च परिवर्तद्भिरेव च ।
पाण्डवैः कौरवेयैश्च न प्राज्ञायत किंचन ॥ ६.५७.५ ॥
ഓടുന്നവരിലും രഥങ്ങൾ തകർന്നവരിലും തിരിഞ്ഞു പോരാടുന്നവരിലും പാണ്ഡവരെയും കൗരവരെയും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
6.57.6
उदतिष्ठद्रजो भौमं छादयानं दिवाकरम् ।
न दिशः प्रदिशो वापि जज्ञिरेऽत्र समागताः ॥ ६.५७.६ ॥
ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പൊടി ഉയർന്ന് സൂര്യനെ മറച്ചു; ഇവിടെ ഒത്തുകൂടിയവർക്ക് ദിക്കുകളോ ഉപദിക്കുകളോ അറിയാനായില്ല.
6.57.7
अनुमानेन संज्ञाभिर्नामगोत्रैश्च संयुगे ।
अवर्तत तदा युद्धं तत्र तत्र विशांपते ॥ ६.५७.७ ॥
അന്നു യുദ്ധത്തിൽ ഊഹംകൊണ്ടും അടയാളങ്ങൾകൊണ്ടും പേരും ഗോത്രവും കൊണ്ടും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവിടവിടെ യുദ്ധം നടന്നു, പ്രജാപതേ.
6.57.8
न व्यूहो भिद्यते तत्र कौरवाणां कथञ्चन ।
रक्षितः सत्यसन्धेन भारद्वाजेन संयुगे ॥ ६.५७.८ ॥
അവിടെ കൗരവരുടെ വ്യൂഹം ഒരു വിധത്തിലും ഭേദിക്കപ്പെട്ടില്ല; സത്യസന്ധനായ ഭരദ്വാജപുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ അതിനെ കാത്തു.
6.57.9
तथैव पाण्डवानां च रक्षितः सव्यसाचिना ।
नाभिद्यत महाव्यूहो भीमेन च सुरक्षितः ॥ ६.५७.९ ॥
അതുപോലെ പാണ്ഡവരുടെ മഹാവ്യൂഹം സവ്യസാചിയാൽ കാക്കപ്പെട്ടു; ഭീമനാൽ നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട് അതു ഭേദിക്കപ്പെട്ടില്ല.
6.57.10
सेनाग्रादपि निष्पत्य प्रायुध्यंस्तत्र मानवाः ।
उभयोः सेनयो राजन्व्यतिषक्तरथद्विपाः ॥ ६.५७.१० ॥
സേനാഗ്രത്തിൽനിന്നുപോലും പുറത്തുവന്ന് അവിടെ മനുഷ്യർ പൊരുതി; രാജാവേ, ഇരു സേനകളുടെയും രഥങ്ങളും ആനകളും കൂടിക്കലർന്നു.
6.57.11
हयारोहैर्हयारोहाः पात्यन्ते स्म महाहवे ।
ऋष्टिभिर्विमलाभिश्च प्रासैरपि च संयुगे ॥ ६.५७.११ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ കുതിരപ്പടയാളികൾ കുതിരപ്പടയാളികളെ വീഴ്ത്തി; തിളങ്ങുന്ന ഋഷ്ടികൾകൊണ്ടും പ്രാസങ്ങൾകൊണ്ടും യുദ്ധത്തിൽ അവർ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
6.57.12
रथी रथिनमासाद्य शरैः कनकभूषणैःक ।
पातयामास समरे तस्मिन्नतिभयंकरे ॥ ६.५७.१२ ॥
ഒരു രഥിക മറ്റൊരു രഥികനെ സമീപിച്ച്, സ്വർണ്ണാഭരണമുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ അയാളെ വീഴ്ത്തി.
6.57.13
गजारोहा गजारोहान्नाराचशरतोमरैः ।
संसक्तान्पातयामासुस्तव तेषां च सर्वशः ॥ ६.५७.१३ ॥
ആനപ്പുറത്തുള്ള യോദ്ധാക്കൾ ആനപ്പുറത്തുള്ളവരെ നാരാചങ്ങളും അമ്പുകളും തോമരങ്ങളും കൊണ്ട് വീഴ്ത്തി; പരസ്പരം കുരുങ്ങിയവർ നിങ്ങളുടെ പക്ഷത്തും അവരുടെ പക്ഷത്തും എല്ലായിടത്തും അങ്ങനെ വീണു.
6.57.14
कश्चिदुत्पत्य समरे वस्वारणमास्थितः ।
केशपक्षे परामृश्य जहार समरे शिरः ॥ ६.५७.१४ ॥
ഒരാൾ യുദ്ധത്തിൽ ചാടി വസു-ആരണം (ആനയുദ്ധം) എന്ന ഇടത്തിൽ നിന്ന്, മുടിയിൽ പിടിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ തല അറുത്തെടുത്തു.
6.57.15
अन्ये द्विरददन्ताग्रनिर्भिन्नहृदया रणे ।
वेमुश्च रुधिरं वीरा निःश्वसन्तः समन्ततः ॥ ६.५७.१५ ॥
മറ്റുള്ളവർ, യുദ്ധത്തിൽ ആനക്കൊമ്പുകളുടെ മുനകളാൽ ഹൃദയം പിളർന്ന വീരന്മാർ, ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ടുകൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും രക്തം ഛർദ്ദിച്ചു.
6.57.16
कश्चित्करिविषाणस्थो वीरो रणविशारदाः ।
प्रावेपच्छक्तिनिर्भिन्नो गजशिक्षास्त्रवेदिना ॥ ६.५७.१६ ॥
ആനക്കൊമ്പിന്മേൽ നിന്നിരുന്ന ഒരു വീരൻ, യുദ്ധനിപുണൻ, ഗജശിക്ഷാ-അസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവന്റെ ശക്തിയാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ട് വിറച്ചു.
6.57.17
पत्तिमङ्घा रणे पक्तीन्भिमन्दिपालपरश्वथैः ।
न्यतापतयन्त संहृष्टाः परस्परकृतागसः ॥ ६.५७.१७ ॥
കാലാൾപ്പട യുദ്ധത്തിൽ ഭിന്ദിപാലങ്ങളും പാലങ്ങളും പരശുക്കളും കൊണ്ട് അണികളുടെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു; സന്തോഷത്തോടെ, പരസ്പരം അപരാധം ചെയ്തവരായി അവർ വീണു.
6.57.18
रथी च समरे राजन्नासाद्य गजयूथपम् ।
स गजं पातयामास गजी च रथिनां वरम् ॥ ६.५७.१८ ॥
രാജാവേ! യുദ്ധത്തിൽ ഒരു രഥി ഗജയൂഥപന്റെ അടുത്തെത്തി ആ ആനയെ വീഴ്ത്തി; ആനപ്പുറത്തുള്ള ഒരാൾ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ വീഴ്ത്തി.
6.57.19
रथिनं च हयारोहः प्रासेन भरतर्षभ ।
पातयामास समरे रथी च हयसादिनम् ॥ ६.५७.१९ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! കുതിരപ്പടയാളി കുന്തംകൊണ്ട് രഥികനെ വീഴ്ത്തി; രഥികൻ യുദ്ധത്തിൽ കുതിരപ്പടയാളിയെ വീഴ്ത്തി.
6.57.20
पदाती रथिनं सङ्ख्ये रथी चापि पदातिनम् ।
न्यपातयच्छितैः शस्त्रैः सेनयोरुभयोरपि ॥ ६.५७.२० ॥
കാലാൾ യുദ്ധത്തിൽ രഥികനെയും, രഥികൻ കാലാളിനെയും മൂർച്ചയുള്ള ആയുധങ്ങളാൽ വീഴ്ത്തി; ഇരു സേനകളിലും.
6.57.21
गजारोहा हयारोहान्पातयांचक्रिरे तदा ।
हयारोहा गजस्थांश्च तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.५७.२१ ॥
അപ്പോൾ ആനപ്പുറത്തിരിക്കുന്നവർ കുതിരപ്പടയാളികളെ വീഴ്ത്തി; കുതിരപ്പടയാളികൾ ആനപ്പുറത്തുള്ളവരെ വീഴ്ത്തി; അത് അത്ഭുതം പോലെയായി.
6.57.22
गजारोहवरैश्चापि तत्रतत्र पदातयः ।
पातिताः समदृश्यन्त तैश्चापि गजयोधिनः ॥ ६.५७.२२ ॥
അവിടവിടെ ശ്രേഷ്ഠരായ ആനപ്പടയാളികളാൽ കാലാളുകൾ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടതായി കാണപ്പെട്ടു; അവരാൽത്തന്നെ ആനയോദ്ധാക്കളും വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
6.57.23
पत्तिसङ्घा हयारोहैः सादिसङ्घाश्च पत्तिभिः ।
पात्यमाना व्यदृश्यन्त शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.५७.२३ ॥
കുതിരപ്പടയാളികളാൽ കാലാൾസംഘങ്ങളും, കാലാളുകളാൽ കുതിരപ്പടസംഘങ്ങളും വീഴ്ത്തപ്പെടുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു—നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും.
6.57.24
ध्वजैस्तत्रापविद्धैश्च कार्मुकैस्तोमरैस्तथा ।
प्रासैस्तथा गदाभिश्च परिघैः कम्पनैस्तथा ॥ ६.५७.२४ ॥
അവിടെ വീണുകിടന്ന കൊടികൾ, വില്ലുകൾ, തോമരങ്ങൾ, കുന്തങ്ങൾ, ഗദകൾ, പരിഘങ്ങൾ, കമ്പനങ്ങൾ (ആയുധങ്ങൾ) എന്നിവയാൽ (യുദ്ധഭൂമി നിറഞ്ഞിരുന്നു).
6.57.25
शक्तिभिः कवचैश्चित्रैः कणपैरङ्कुशैरपि ।
निस्त्रिंशैर्विमलैश्चापि स्वर्णपुङ्खैः शरैस्तथा ॥ ६.५७.२५ ॥
ശക്തികൾ, വർണ്ണാഭമായ കവചങ്ങൾ, കണപങ്ങൾ, അങ്കുശങ്ങൾ, തിളങ്ങുന്ന വാളുകൾ, സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള അമ്പുകൾ എന്നിവകൊണ്ടും (യുദ്ധഭൂമി നിറഞ്ഞിരുന്നു).
6.57.26
परिस्तोमैः कुथाभिश्च कम्बलैश्च महाधनैः ।
भूर्भाति भरतश्रेष्ठ स्रग्दामैरिव चित्रिता ॥ ६.५७.२६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! വിലപിടിപ്പുള്ള പരിസ്തോമങ്ങളും കുഥകളും കമ്പളങ്ങളും കൊണ്ടും മാലകളാൽ ചിത്രിതമെന്നപോലെയും ഭൂമി പ്രകാശിച്ചു.
6.57.27
नराश्वकायैः पतितैर्दन्तिभिश्च महाहवे ।
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.५७.२७ ॥
ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ വീണുകിടന്ന മനുഷ്യരുടെയും കുതിരകളുടെയും ആനകളുടെയും ശരീരങ്ങളാൽ ഭൂമി കടന്നുപോകാനാവാത്ത രൂപമായി, മാംസരക്തച്ചേറായി മാറി.
6.57.28
प्रशशाम रजो भौमं व्युक्षितं रणशोणितैः ।
दिशश्च विमलाः सर्वाः संबभूवुर्जनेश्वर ॥ ६.५७.२८ ॥
യുദ്ധരക്തത്താൽ നനഞ്ഞ് ഭൂമിയിലെ പൊടി അടങ്ങി; ഓ ജനേശ്വരാ, എല്ലാ ദിക്കുകളും നിർമ്മലമായി.
6.57.29
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ।
चिह्नभूतानि जगतो विनाशार्थाय भारत ॥ ६.५७.२९ ॥
ഭാരതാ! ചുറ്റും എണ്ണമറ്റ തലയില്ലാത്ത ഉടലുകൾ ഉയർന്നു; ലോകത്തിന്റെ നാശത്തിനുള്ള അടയാളങ്ങളായി.
6.57.30
तस्मिन्युद्धे महारौद्रे वर्तमाने सुदारुणे ।
प्रत्यदृश्यन्त रथिनो धावमानाः समन्ततः ॥ ६.५७.३० ॥
ആ അതിഭയങ്കരവും അത്യുഗ്രവുമായ യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, ചുറ്റും ഓടുന്ന രഥികൾ കാണപ്പെട്ടു.
6.57.31
ततो भीष्मश्च द्रोणश्च सैन्धवश्च जयद्रथः ।
पुरुमित्रो जयो भोजः शल्यश्चापि ससौबलः ॥ ६.५७.३१ ॥
പിന്നീട് ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും സൈന്ധവനായ ജയദ്രഥനും പുരുമിത്രനും ജയനും ഭോജനും ശല്യനും സൗബലനോടൊപ്പം (യുദ്ധം ചെയ്തു).
6.57.32
एते समरदुर्धर्षाः सिंहतुल्यपराक्रमाः ।
पाण्डवानामनीकानि बभञ्जुःस्म पुनःपुनः ॥ ६.५७.३२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ തടുക്കാനാവാത്ത, സിംഹതുല്യ പരാക്രമികളായ ഇവർ പാണ്ഡവസൈന്യങ്ങളെ പലവട്ടം തകർത്തു.
6.57.33
तथैव भीमसेनोऽपि राक्षसश्च घटोत्कचः ।
सात्यकिश्चेकितानश्च द्रोपदेयाश्च भारत ॥ ६.५७.३३ ॥
അതുപോലെ ഭീമസേനനും രാക്ഷസനായ ഘടോത്കചനും സാത്യകിയും ഏകിതാനനും ഭാരതാ, ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരും (യുദ്ധം ചെയ്തു).
6.57.34
तावकांस्तव पुत्रांश्च सहितान्सर्वराजभिः ।
द्रावयामासुराजौ ते त्रिदशा दानवानिव ॥ ६.५७.३४ ॥
സകല രാജാക്കന്മാരോടുമൊപ്പമുള്ള നിങ്ങളുടെ ആളുകളെയും പുത്രന്മാരെയും ദേവന്മാർ ദാനവരെ ഓടിക്കുന്നതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ ഓടിച്ചു.
6.57.35
तथा ते समरेऽन्योन्यं निघ्नन्तः क्षत्रियर्षभाः ।
रक्तोक्षिता घोररूपा विरेर्जुर्दानवा इव ॥ ६.५७.३५ ॥
അങ്ങനെ ആ ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ച്, രക്തത്തിൽ കുളിച്ച്, ഭയങ്കര രൂപത്തോടെ ദാനവരെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
6.57.36
विनिर्जित्य रिपून्वीरा सेकनयोरुभयोरपि ।
व्यदृस्यन्त महामात्रा ग्रहा इव नभस्तले ॥ ६.५७.३६ ॥
ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച വീരന്മാർ, യുദ്ധത്തിന്റെ ഇരുപക്ഷത്തുമുള്ള മഹാരഥന്മാർ ആകാശത്ത് ഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
6.57.37
ततो रथसहस्रेण पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अभ्ययात्पाण्डवं युद्धे राक्षसं च घटोत्कचम् ॥ ६.५७.३७ ॥
അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ ആയിരം രഥങ്ങളോടെ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവനെയും രാക്ഷസൻ ഘടോത്കചനെയും ആക്രമിച്ചു.
6.57.38
तथैव पाण्डवाः सर्वे महत्या सेनया सह ।
द्रोणभीष्मौ रणे यत्तौ प्रत्युद्ययुररिन्दमौ ॥ ६.५७.३८ ॥
അതുപോലെ പാണ്ഡവരെല്ലാവരും വലിയ സേനയോടുകൂടി യുദ്ധത്തിൽ ശ്രമിച്ചുനിന്ന ശത്രുദമനരായ ദ്രോണരെയും ഭീഷ്മരെയും എതിരിട്ടു.
6.57.39
किरीटी च ययौ क्रुद्धः समन्तात्पार्थिवोत्तमान् ।
आर्जुनिः सात्यकिश्चैव ययतुः सौबलं बलम् ॥ ६.५७.३९ ॥
കിരീടി അർജ്ജുനൻ കോപത്തോടെ എല്ലാ ദിക്കിലുമുള്ള ശ്രേഷ്ഠരായ രാജാക്കന്മാരുടെ നേർക്കു പാഞ്ഞു; ആർജുനിയും സാത്യകിയും സൗബല സേനയുടെ നേർക്കു നീങ്ങി.
6.57.40
ततः प्रववृते भूयः संग्रामो रोमहर्षणः ।
तावकानां परेषां च समरे विजयैषिणाम् ॥ ६.५७.४० ॥
അപ്പോൾ വീണ്ടും രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്ന യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; നിങ്ങളുടെ പക്ഷക്കാരും ശത്രുക്കളും വിജയം ആഗ്രഹിച്ച് പൊരുതി.