মহাভারত · অধ্যায় 7.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.119.1
निर्जित्य कृतवर्माणं भारद्वाजं च संयुगे ।
स सात्यकिः सत्यधृतिर्महात्मा शिनिपुङ्गवः ॥ ७.११९.१ ॥
যুদ্ধে কৃতবর্মা ও ভারদ্বাজকে (দ্রোণকে) জয় করে, সত্যে অটল মহাত্মা, শিনিশ্রেষ্ঠ সাত্যকি (অগ্রসর হলেন)।
7.119.2
दुर्योधनं च निर्जित्य शूरं चैव सुयोधनम् ।
जलसन्धं निहत्याजौ शूरसेनं च पार्थिवम् ॥ ७.११९.२ ॥
দুর্যোধন ও শূর সুযোধনকে জয় করে, যুদ্ধে জলসন্ধকে বধ করে এবং শূরসেনের রাজাকেও (সাত্যকি)।
7.119.3
म्लेच्छांश्च बहुधा राजन्काश्यपुत्रं च संयुगे ।
निषादांस्तङ्कणांश्चैव कलिङ्गान्मगधानपि ॥ ७.११९.३ ॥
হে রাজন, বহু প্রকার ম্লেচ্ছদের, যুদ্ধে কশ্যপপুত্রকে, নিষাদ, তঙ্কণ, কলিঙ্গ ও মগধদেরও (সাত্যকি)।
7.119.4
केकयाञ्छूरसेनांश्च तथा पर्वतवासिनः ।
काम्भोजान्यवनांश्चैव वसातींश्च शिबीनपि ॥ ७.११९.४ ॥
কেকয়দের, শূরসেনদের, এবং পর্বতবাসীদের, কাম্বোজ, যবন, বসাতি ও শিবিদেরও (সাত্যকি)।
7.119.5
कोसलान्मगधांश्चैव यातुधानान्सतित्तिरान् ।
एतांश्चान्यान्रणे हत्वाऽगच्छद्युद्धे स सात्यकिः ॥ ७.११९.५ ॥
কোশলদের, মগধদের, যাতুধানদের, তিত্তিরদের সহ এদের এবং অন্যদের যুদ্ধে হত্যা করে, সেই সাত্যকি যুদ্ধে অগ্রসর হলেন।
7.119.6
रुधिरौघनदीं घोरां केशशैवालशाद्वलाम् ।
शक्तिग्राहसमाकीर्णां छत्रहंसोपशोभिताम् ॥ ७.११९.६ ॥
রক্তস্রোতের ভয়ংকর নদী, কেশরূপ শৈবাল ও সবুজ ঘাসে পূর্ণ, শক্তি নামক অস্ত্ররূপ কুমিরে আকীর্ণ, ছত্ররূপ হংসে শোভিত।
7.119.7
दुस्तरां भीरुभिर्नित्यं शूरलोकप्रवाहिनीम् ।
प्रवर्त्य हृषितो राजन्पुनर्यन्तारमब्रवीत् ॥ ७.११९.७ ॥
ভীরুদের কাছে সর্বদা দুস্তর, বীরদের লোকের দিকে প্রবাহিতা সেই নদীতে রথ চালিয়ে, হে রাজন, হৃষ্টচিত্তে তিনি আবার সারথিকে বললেন।
7.119.8
ध्वजनागाश्वकलिलं शरशक्त्यूर्मिमालिनम् ।
खङ्कमत्स्यं गदाग्राहं शूरायुधमहास्वनम् ॥ ७.११९.८ ॥
ধ্বজ, হাতি, ঘোড়ায় পূর্ণ, শর ও শক্তির তরঙ্গমালা পরিহিত, খড়্গ মীনে ও গদা কুমিরে ভরা, বীরদের অস্ত্রের মহানাদে মুখর।
7.119.9
प्राणापहारिणं रौद्रं वादित्रोद्धुष्टनादितम् ।
शूराणां सुखसंस्पर्शमस्पृश्यमथ भीरुणाम्।
तीर्णाः स्म दुस्तरं तात द्रोणानीकमहार्णवम् ॥ ७.११९.९ ॥
প্রাণহারী, ভয়ংকর, বাদ্য ও ঘোষণায় প্রতিধ্বনিত; বীরদের সুখস্পর্শ, ভীরুদের অস্পৃশ্য। হে তাত, দ্রোণের সেনারূপ দুস্তর মহাসমুদ্র আমরা পার হয়েছি।
7.119.10
जलसन्धबलेनाजौ पुरुषादैरिवावृतम् ।
अतोऽन्यत्पृतनाशेषं मन्ये कुनदिकामिव ॥ ७.११९.१० ॥
জয়দ্রথের বলে যুদ্ধে নরভক্ষক রাক্ষসদের দ্বারা বেষ্টিত যেন। এর বাইরে অবশিষ্ট সেনাকে আমি একটি ক্ষুদ্র নদীর মতো মনে করি।
7.119.11
तर्तव्यामल्पसलिलां चोदयाश्वानसम्भ्रमम् ।
हस्तप्राप्तमहं मन्ये साम्प्रतं सव्यसाचिनम् ॥ ७.११९.११ ॥
পার হওয়ার যোগ্য, অল্পজলের সেই নদীতে ব্যস্ততা ছাড়াই ঘোড়াদের চালাও। এখন সব্যসাচী অর্জুনকে হাতের নাগালে পেয়েছি বলে আমি মনে করি।
7.119.12
निर्जित्य दुर्धरं द्रोणं सपदानुगमाहवे ।
हार्दिक्यं योधवर्यं च मन्ये प्राप्तं धनञ्जयम् ॥ ७.११९.१२ ॥
যুদ্ধে অজেয় দ্রোণকে তাঁর পদাতিক ও অনুচরসহ জয় করে, হার্দিক্য (কৃতবর্মা) ও যোদ্ধাশ্রেষ্ঠ ধনঞ্জয়কে লাভ করেছি বলে আমি মনে করি।
7.119.13
न हि मे जायते त्रासो दृष्ट्वा सैन्यान्यनेकशः ।
वह्नेरिव प्रदीप्तस्य वने शुष्कतृणालयम् ॥ ७.११९.१३ ॥
বনে শুষ্ক তৃণের আলয়কে প্রজ্বলিত অগ্নি যেমন গ্রাস করে, তেমনই বহু প্রকারে সৈন্যদের দেখেও আমার ভয় জন্মায় না।
7.119.14
पश्य पाण्डवमुख्येन यातां भूमिं किरीटिना ।
पत्त्यश्वरथनागौघैः पतितैर्विषमीकृताम् ॥ ७.११९.१४ ॥
পাণ্ডবশ্রেষ্ঠ কিরীটী যে ভূমি অতিক্রম করেছেন তা দেখো। পদাতিক, অশ্ব, রথ ও হস্তীসমূহের পতনে তা বিষম করা হয়েছে।
7.119.15
द्रवते तद्यथा सैन्यं तेन भग्नं महात्मना ।
रथैर्विपरिधावद्भिर्गजैरश्वैश्च सारथे।
कौशेयारुणसंकाशमेतदुद्वूयते रजः ॥ ७.११९.१५ ॥
হে সারথি, সেই মহাত্মার দ্বারা ভগ্ন সৈন্যরা এভাবে পালাচ্ছে। রথ, হাতি ও ঘোড়া চারদিকে ছুটতে থাকায় লাল রেশমের মতো এই ধুলো উড়ছে।
7.119.16
अभ्याशस्थमहं मन्ये श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ॥ ७.११९.१६ ॥
শ্বেত অশ্বযুক্ত, কৃষ্ণকে সারথি করা সেই অর্জুন নিকটে দাঁড়িয়ে আছেন বলে আমি মনে করি।
7.119.17
श्रूयते ह्येष निर्घोषो जलदस्येव गर्जतः ।
विष्फार्यमाणस्य रणे गाण्डीवस्यामितौजसः ॥ ७.११९.१७ ॥
রণে অমিত তেজস্বী গাণ্ডীবকে টান দিয়ে বিস্ফারিত করা হলে গর্জনরত মেঘের মতো এই নির্ঘোষ শোনা যাচ্ছে।
7.119.18
अभ्याशस्थमहं मन्ये सैन्धवस्य किरीटिनम् ।
तादृशः श्रूयते शब्दः सैन्यानां सागरोपमः ॥ ७.११९.१८ ॥
সৈন্ধবের সামনে কিরীটী নিকটে দাঁড়িয়ে আছেন বলে আমি মনে করি, কারণ সৈন্যদের এমন শব্দ সাগরের মতো শোনা যাচ্ছে।
7.119.19
यादृशानि निमित्तानि मम प्रादुर्भवन्ति वै ।
अनस्तंगत आदित्ये हन्ता सैन्धवमर्जुनः ॥ ७.११९.१९ ॥
আমার সামনে এখন যেমন অশুভ লক্ষণ দেখা দিচ্ছে, তাতে মনে হয় সূর্য অস্ত যাওয়ার আগেই অর্জুন সৈন্ধবকে (জয়দ্রথকে) বধ করবে।
7.119.20
शनैर्विस्रम्भयन्नश्वान्याहि यत्रारिवाहिनी ॥ ७.११९.२० ॥
ঘোড়াগুলিকে ধীরে ধীরে শান্ত করে যেখানে শত্রুসেনা আছে সেদিকে চালাও।
7.119.21
यत्रैते सतलत्रामाः सुयोधनपुरोगमाः ।
दंशिताः क्रूरकर्माणः काम्भोजा युद्धदुर्मदाः ॥ ७.११९.२१ ॥
সুযোধনের নেতৃত্বে বর্মধারী এই সৈন্যরা যেখানে, নিষ্ঠুর কর্মা ও যুদ্ধে উন্মত্ত কাম্বোজরা যেখানে আছে।
7.119.22
शरबाणासनधरा यवनाश्च प्रहारिणः ।
शकाः किराता दरदा बर्बरास्ताम्रलिप्तकाः ॥ ७.११९.२२ ॥
শর, বাণ ও ধনুক ধারণকারী যবন ও প্রহারকারীরা, শক, কিরাত, দরদ, বর্বর ও তাম্রলিপ্তকরা।
7.119.23
अन्ये च बहवो म्लेच्छा विविधायुधपाणयः ।
मामेवाभिमुखाः सर्वे तिष्ठन्ति समरार्थिनः ॥ ७.११९.२३ ॥
বিভিন্ন অস্ত্র হাতে নিয়ে অন্যান্য বহু মেচ্ছ, যুদ্ধেচ্ছু হয়ে সকলেই আমার মুখোমুখি দাঁড়িয়ে আছে।
7.119.24
एतान्सरथनागाश्वान्निहत्याजौ सपत्तिनः ।
इदं दुर्गं महाघोरं तीर्णमेवोपधारय ॥ ७.११९.२४ ॥
যুদ্ধে এই রথী, হাতি ও ঘোড়াসহ শত্রুদের বধ করে এই মহাভয়ংকর দুর্গ পার হয়ে গেছ বলে জেনো।
7.119.25
न सम्भ्रमो मे वार्ष्णेय विद्यते सत्यविक्रम ।
यद्यपि स्यात्तव क्रुद्धो जामदग्न्योऽग्रतः स्थितः ॥ ७.११९.२५ ॥
হে বার্ষ্ণেয়, হে সত্যবিক্রম, তোমার সামনে কুদ্ধ জামদগ্ন্য (পরশুরাম) দাঁড়ালেও আমার কোনো বিচলিত ভাব হবে না।
7.119.26
द्रोणो वा रथिनां श्रेष्ठः कृपो मद्रेश्वरोऽपि वा ।
तथापि सम्भ्रामो न स्यात्त्वामाश्रित्य महाभुज ॥ ७.११९.२६ ॥
দ্রোণ, রথীদের শ্রেষ্ঠ কৃপ, অথবা মদ্ররাজ (শল্য) যদি থাকেন, তবুও হে মহাবাহু, তোমাকে আশ্রয় করে আমার মনে বিচলিত ভাব হবে না।
7.119.27
त्वया सुबहवो युद्धे निर्जिताः शत्रुसूदन ।
दंशिताःक्रूरकर्माणः काम्भोजा युद्धदुर्मदाः ॥ ७.११९.२७ ॥
হে শত্রুসূদন, তুমি যুদ্ধে বহুজনকে জয় করেছ। ক্রূরকর্মা, বর্মধারী, যুদ্ধমদমত্ত কাম্বোজদেরও তুমি জয় করেছ।
7.119.28
शरवाणासनधरा यवनाश्च प्रहारिणः ।
शकाः किराता दरदा बर्बरास्ताम्रलिप्तकाः।
अन्ये च बहवो म्लेच्छा विविधायुधपाणयः ॥ ७.११९.२८ ॥
শর, ধনু ও তূণ ধারণকারী যবন এবং প্রহারকারী শক, কিরাত, দরদ, বর্বর ও তাম্রলিপ্তকরা; এবং হাতে নানা অস্ত্রধারী অন্যান্য বহু মেচ্ছ।
7.119.29
न च मे सम्भ्रमः कश्चिद्भूतपूर्वः कथञ्चन ।
किमुतैतत्समासाद्य धीरं संयुगगोष्पदम् ॥ ७.११९.२९ ॥
আমার মধ্যে কখনো, কোনো প্রকারেই আগে বিচলিত ভাব দেখা যায়নি। যুদ্ধে গোষ্পদের মতো তুচ্ছ এই অবস্থায় ধীর ব্যক্তির আবার কী করে বিচলিত হওয়া সম্ভব?
7.119.30
आयुष्मन्कतरेण त्वां प्रापयामि धनञ्जयम् ।
केभ्यः क्रुद्धोऽसि वार्ष्णेय कान्स्विन्मृत्युरुपस्थितः ॥ ७.११९.३० ॥
হে আয়ুষ্মান, এদের মধ্যে কোন পথে তোমাকে ধনঞ্জয়ের কাছে পৌঁছে দেব? হে বার্ষ্ণেয়, তুমি কাদের প্রতি কুদ্ধ, আর মৃত্যু কাদের সম্মুখে উপস্থিত?
7.119.31
केषां सङ्घमनीकस्य हन्तुमुत्सहते मनः ।
केत्वां युधि पराक्रान्तं कालान्तकयमोपमम् ॥ ७.११९.३१ ॥
কাদের সেনাসমূহকে বধ করতে তোমার মন আকাঙ্ক্ষা করছে? যুদ্ধে পরাক্রমে অগ্রসর, কালান্তক যমের মতো তোমাকে কে প্রতিরোধ করবে?
7.119.32
दृष्ट्वा विक्रमसम्पन्नं विद्रविष्यन्ति संयुगे ।
केषां वैवस्वतो राजा स्मरतेऽद्य महाभुज ॥ ७.११९.३२ ॥
বিক্রমসম্পন্ন তোমাকে দেখে যুদ্ধে কারা পালিয়ে যাবে? হে মহাবাহু, আজ বৈবস্বত রাজা যম কাদের স্মরণ করছেন?
7.119.33
मुण्डानेतान्हनिष्यामि दानवानिव वासवः ।
प्रतिज्ञां पारयिष्यामि काम्भोजानेव मां वह ॥ ७.११९.३३ ॥
এই মুণ্ডিতমস্তকদের আমি ইন্দ্র যেমন দানবদের বধ করেন তেমনি বধ করব। আমি আমার প্রতিজ্ঞা পূর্ণ করব; আমাকে কাম্বোজদের দিকে নিয়ে চল।
7.119.34
…कदनं कृत्वा क्षिप्रं यास्यामि पाण्डवम् ॥ ७.११९.३४ ॥
…হত্যাকাণ্ড সাধন করে দ্রুত পাণ্ডবের কাছে যাব।
7.119.35
…यन्ति मे वीर्यं कौरवाः ससुयोधनाः ।
…नाके हते सूत सर्वसैन्येषु चासकृत् ॥ ७.११९.३५ ॥
…আমার বীর্যের সামনে সুযোধনের সঙ্গে কৌরবরা আসবে…স্বর্গে (প্রেরিত), হে সূত; সমস্ত সেনাদলে বারবার (নিহত)।
7.119.36
अद्य कौरवसैन्यस्य दीर्घमाणस्य संयुगे ।
श्रुत्वा विरावं बहुधा सन्तप्स्यति सुयोधनः ॥ ७.११९.३६ ॥
আজ যুদ্ধে কৌরব সেনাদের দীর্ঘ আর্তনাদ শুনে সুযোধন নানাভাবে সন্তপ্ত হবে।
7.119.37
अद्य पाण्डवमुख्यस्य श्वेताश्वस्य महात्मनः ।
आचार्यककृतं मार्गं दर्शयिष्यामि संयुगे ॥ ७.११९.३७ ॥
আজ যুদ্ধে পাণ্ডবশ্রেষ্ঠ, শ্বেতাশ্ব মহাত্মার জন্য আচার্য (দ্রোণ) নির্মিত পথ আমি দেখাব।
7.119.38
अद्य मद्बाणनिहतान्योधमुख्यान्सहस्रशः ।
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा पश्चात्तापं गमिष्यति ॥ ७.११९.३८ ॥
আজ আমার বাণে সহস্র সহস্র প্রধান যোদ্ধা নিহত হতে দেখে রাজা দুর্যোধন অনুতপ্ত হবেন।
7.119.39
अद्य मे क्षिप्रहस्तस्य क्षिपतः सायकोत्तमान् ।
अलातचक्रप्रतिमं धनुर्द्रक्ष्यन्ति कौरवाः ॥ ७.११९.३९ ॥
আজ আমি ক্ষিপ্রহস্তে শ্রেষ্ঠ বাণ নিক্ষেপ করলে কৌরবেরা আমার ধনুককে অলাতচক্রের ন্যায় দেখবে।
7.119.40
मत्सायकचिताङ्गानां रुधिरं स्रवतां मुहुः ।
सैनिकानां वधं दृष्ट्वा सन्तप्स्यति सुयोधनः ॥ ७.११९.४० ॥
আমার বাণে বিদ্ধ অঙ্গ হয়ে বারবার রক্তক্ষরণকারী সৈনিকদের বধ দেখে সুযোধন সন্তপ্ত হবেন।
7.119.41
अद्य मे क्रुद्धरूपस्य निघ्नतश्च वरान्वरान् ।
द्विफल्गुनामिमं लोकं मंस्यतेऽद्य सुयोधनः ॥ ७.११९.४१ ॥
আজ ক্রুদ্ধরূপে শ্রেষ্ঠদের নিধনকারী আমাকে দেখে সুযোধন এই জগৎকে দুই ফল্গুনের জগৎ বলে মনে করবেন।
7.119.42
अद्य राजसहस्राणि निहतानि मया रणे ।
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा सन्तप्स्यति महामृधे ॥ ७.११९.४२ ॥
আজ যুদ্ধে আমার দ্বারা সহস্র সহস্র রাজা নিহত হয়েছেন; এ দেখে রাজা দুর্যোধন এই মহাসংগ্রামে সন্তপ্ত হবেন।
7.119.43
अद्य स्नेहं च भक्तिं च पाण्डवेषु महात्मसु ।
हत्वा राजसहस्राणि दर्शयिष्यामि राजसु ॥ ७.११९.४३ ॥
আজ মহাত্মা পাণ্ডবদের প্রতি আমার স্নেহ ও ভক্তি হাজার হাজার রাজাকে বধ করে রাজাদের দেখিয়ে দেব।
7.119.44
बलं वीर्यं कृतज्ञत्वं मम ज्ञास्यन्ति कौरवाः ॥ ७.११९.४४ ॥
আমার বল, বীর্য ও কৃতজ্ঞতা কৌরবেরা জানবে।
7.119.45
एवमुक्तस्तदा सूतः शिक्षितान्साधुवाहिनः ।
शशाङ्कसन्निकाशान्वै वाजिनो व्यनुदद्भृशम् ॥ ७.११९.४५ ॥
এইরূপ বলা হলে সেই সারথি প্রশিক্ষিত, চন্দ্রের মতো উজ্জ্বল অশ্বগুলিকে প্রবলভাবে চালাল।
7.119.46
ते पिबन्त इवाकाशं युयुधानं हयोत्तमाः ।
प्रापयन्यवनाञ्शनीघ्रं मनः पवनरंहसः ॥ ७.११९.४६ ॥
আকাশ পান করার মতো সেই শ্রেষ্ঠ অশ্বেরা যুযুধানকে বায়ু ও মনের বেগে দ্রুত যবনদের দিকে নিয়ে গেল।
7.119.47
सात्यकिं ते समासाद्य पृतनास्वनिवर्तिनम् ।
बहवो लघुहस्ताश्च शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ७.११९.४७ ॥
সেনাদলের মধ্যে অটল সাত্যকিকে ঘিরে ধরে ক্ষিপ্রহস্ত বহু যোদ্ধা বাণবর্ষণে তাঁকে আচ্ছন্ন করল।
7.119.48
तेषामिषूनथास्त्राणि वेगवान्नतपर्वभिः ।
अच्छिनत्सात्यकी राजन्नैनं ते प्राप्नुवञ्शराः ॥ ७.११९.४८ ॥
হে রাজন, বেগবান সাত্যকি বাঁকানো পর্বওয়ালা বাণে তাদের বাণ ও অস্ত্র কেটে ফেললেন; তাদের বাণ তাঁর কাছে পৌঁছাল না।
7.119.49
रुक्मपुङ्खैः सुनिशितैर्गार्ध्रपत्रैरजिह्मगैः ।
उच्चकर्त शिरांस्युग्रो यवनानां भुजानपि ॥ ७.११९.४९ ॥
সোনালি পালক, অতি তীক্ষ্ণ, শকুনের পালকযুক্ত, সোজা গামী বাণে সেই উগ্র বীর যবনদের মাথা ও বাহুও কেটে ফেললেন।
7.119.50
शैक्यायसानि वर्माणि कांस्यानि च समन्ततः ।
भित्त्वा देहांस्तथा तेषां शरा जग्मुर्महीतलम् ॥ ७.११९.५० ॥
ইস্পাত, লোহা ও কাঁসার বর্ম চারদিক থেকে ভেদ করে, তাদের দেহও ভেদ করে বাণগুলি মাটিতে গিয়ে পড়ল।
7.119.51
ते हन्यमाना वीरेण म्लेच्छाः सात्यकिना रणे ।
शतशोऽभ्यपतंस्तत्र व्यसवो वसुधातले ॥ ७.११९.५१ ॥
যুদ্ধে বীর সাত্যকির দ্বারা নিহত সেই ম্লেচ্ছরা শত শত সেখানে প্রাণহীন হয়ে ভূমিতে পড়ে গেল।
7.119.52
सुपूर्णायतमुक्तैस्तानव्यवच्छिन्नपिण्डितैः ।
पञ्च षट् सप्त चाष्टौ च भिभेद यवनाञ्शरैः ॥ ७.११९.५२ ॥
সম্পূর্ণ আকর্ষণ করে, পুরোপুরি বিস্তারে নিক্ষিপ্ত, অবিচ্ছিন্ন ও ঘন বাণে তিনি পাঁচ, ছয়, সাত ও আট যবনকে ভেদ করলেন।
7.119.53
काम्भोजानां सहस्रैश्च शकानां च विशाम्पते ।
शबराणां किरातानां बर्बराणां तथैव च ॥ ७.११९.५३ ॥
হে প্রজাপতি, কম্বোজদের সহস্র, শক, শবর, কিরাত ও বর্বরদেরও (একইভাবে)।
7.119.54
अगम्यरूपां पृथिवीं मांसशोणितकर्दमाम् ।
कृतवांस्तत्र शैनेयः क्षपयंस्तावकं बलम् ॥ ७.११९.५४ ॥
সেখানে শৈনেয় (সাত্যকি) ভূমিকে মাংস ও রক্তের কাদায় অগম্য রূপে পরিণত করেছিলেন, আপনার সেনাবাহিনী ধ্বংস করতে করতে।
7.119.55
दस्यूनां सशिरस्त्राणैः शिरोभिर्लूनमूर्धदौः ।
दीर्घकूर्चैर्मही कीर्णा विबर्हैरण्डजैरिव ॥ ७.११९.५५ ॥
দস্যুদের শিরস্ত্রাণসহ কাটা মাথা, কাটা মুকুটমূল ও দীর্ঘ দাড়িতে পৃথিবী ছড়িয়ে ছিল, যেন অণ্ডজ পাখির পালক ছড়ানো।
7.119.56
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गैस्तैस्तदायोधनं बभौ ।
कबन्धैः संवृतं सर्वं ताम्राभ्रैः खमिवावृतम् ॥ ७.११९.५६ ॥
রক্তে সিক্ত সর্বাঙ্গ সেই শবদের দ্বারা সেই রণভূমি শোভা পেল; মাথাহীন ধড়ে সর্বত্র ঢাকা, যেন তাম্রবর্ণ মেঘে আকাশ ঢাকা পড়েছে।
7.119.57
वज्राशनिसमस्पर्शैः सुपर्वभिरजिह्मगैः ।
ते सात्वतेन निहताः समावव्रुर्वसुन्धराम् ॥ ७.११९.५७ ॥
বজ্র ও অশনির মতো স্পর্শের, সরল গতির সুন্দর গ্রন্থিযুক্ত বাণে সাত্বত নিহত করেছিল; তারা পৃথিবীকে ঢেকে ফেলল।
7.119.58
तेषामस्त्राणि बाणांश्च शैनेयो नतपर्वभिः ।
निचकर्त महाराज यवनानां शिरोधराः ॥ ७.११९.५८ ॥
হে মহারাজ! শৈনেয় বাঁকানো গ্রন্থিযুক্ত বাণে তাদের অস্ত্র ও বাণ কেটে ফেললেন, এবং যবনদের গ্রীবাও কেটে ফেললেন।
7.119.59
ते शरा नतपर्वाणो युयुधानप्रचोदिताः ।
हित्वा देहांस्तथा तेषां पतन्ति स्म महीतले ॥ ७.११९.५९ ॥
যুযুধান প্রেরিত সেই বাঁকানো গ্রন্থিযুক্ত বাণগুলি তাদের দেহ ছেড়ে মহীতলে পড়ে গেল।
7.119.60
ते हन्यमाना वीरास्तु वृष्णिवीरेण संयुगे ।
शस्त्राहताः पतन्त्युर्व्यां काम्भोजाः सपदानुगाः ॥ ७.११९.६० ॥
যুদ্ধে বৃষ্ণিবীরের দ্বারা নিহত হতে হতে সেই বীররা, অস্ত্রাহত হয়ে, পদাতি ও অনুচরসহ কাম্বোজরা মাটিতে পড়ে যায়।
7.119.61
काम्भोजानां भुजैश्छिन्नैर्यवनानां च भारत ।
तत्रतत्र मही भाति पञ्चास्यैरिव पन्नगैः ॥ ७.११९.६१ ॥
হে ভারত, কাম্বোজ ও যবনদের ছিন্ন বাহুতে এখানে-ওখানে পৃথিবী পঞ্চমুখ সর্পে আচ্ছন্নের মতো শোভা পাচ্ছে।
7.119.62
अल्पावशिष्टाः सम्भग्नाः कृच्छ्रप्राणा विचेतसः ।
जिताः सङ्ख्ये महाराज युयुधानेन दंशिताः ॥ ७.११९.६२ ॥
হে মহারাজ, যুদ্ধে অল্পই বেঁচে ছিল যারা, ভগ্ন, কষ্টে প্রাণ ধরা, বিচেতন, তারা যুযুধানের দ্বারা পরাজিত ও তাড়িত হলো।
7.119.63
पार्ष्णिभिश्च कशाभिश्च ताडयन्तस्तुरङ्गमान् ।
जवमुत्तममास्थाय सर्वतः प्राद्रवन्भयात् ॥ ७.११९.६३ ॥
গোড়ালি ও চাবুক দিয়ে ঘোড়াদের আঘাত করতে করতে, সর্বোচ্চ গতিতে ভয়ে চারদিকে ছুটে পালাল।
7.119.64
काम्भोजसैन्यं विद्राव्य दुर्जयं युधि भारत ।
यवनानां च तत्सैन्यं शकानां च महद्बलम् ॥ ७.११९.६४ ॥
হে ভারত, যুদ্ধে দুর্জয় কাম্বোজ সেনাকে তাড়িয়ে, যবনদের সেই সেনা ও শকদের মহাশক্তিকেও (তাড়িয়ে দিল)।
7.119.65
ततः स पुरुषव्याघ्रः सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
प्रहृष्टस्तावकाञ्जित्वा सूतं याहीत्यचोदयत् ॥ ७.११९.६५ ॥
তখন সত্যপরাক্রম পুরুষব্যাঘ্র সাত্যকি হর্ষিত হয়ে আপনার সৈন্যদের জয় করে সারথিকে বললেন, 'এগিয়ে চলো।'
7.119.66
तत्तस्य समरे कर्म दृष्ट्वाऽन्यैरकृतं पुरा ।
चारणाः सहगन्धर्वाः पूजयाञ्चक्रिरे भृशम् ॥ ७.११९.६६ ॥
যুদ্ধে তাঁর সেই কর্ম, যা পূর্বে অন্যেরা করেনি, দেখে চারণ ও গন্ধর্বরা তাঁকে অত্যন্ত পূজা করলেন।
7.119.67
तं यान्तं पृष्ठगोप्तारमर्जुनस्य विशाम्पते ।
चारणाः प्रेक्ष्य संहृष्टास्त्वदीयाश्चाभ्यपूजयन् ॥ ७.११९.६७ ॥
হে প্রজাপতি, অর্জুনের পৃষ্ঠরক্ষক সেই যাত্রীকে দেখে চারণেরা সানন্দে এবং আপনার পক্ষের লোকেরাও তাঁকে সম্মান জানাল।