മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.142
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.142.1
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य सात्वतं युद्धदुर्मदम् ।
क्रोधाद्भूरिश्रवा राजन्सहसा समुपाद्रवत् ॥ ७.१४२.१ ॥
യുദ്ധമദത്താൽ ഉന്മത്തനായ സാത്വതനെ (സാത്യകിയെ) തന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുക്കുന്നതു കണ്ട്, രാജാവേ, ക്രോധത്താൽ ഭൂരിശ്രവസ്സ് പെട്ടെന്ന് അവന്റെ മേൽ ചാടിവീണു.
7.142.2
तमब्रवीन्महाराज कौरव्यः शिनिपुङ्गवम् ।
अद्य प्राप्तोऽपि दिष्ट्या मे चक्षुर्विषयमित्युत ॥ ७.१४२.२ ॥
കൗരവൻ ശിനി വംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠവീരനോട് പറഞ്ഞു, മഹാരാജാവേ, ഇന്ന് ഭാഗ്യവശാൽ നീയും എന്റെ ദൃഷ്ടിപഥത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
7.142.3
चिराभिलषितं काममहं प्राप्स्यामि संयुगे ।
न हि मे मोक्ष्यसे जीवन्यदि नोत्सृजसे रणम् ॥ ७.१४२.३ ॥
ദീർഘകാലമായി ആഗ്രഹിച്ച ആ ആഗ്രഹം ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ നേടും. നീ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിക്കാതിരുന്നാൽ, ജീവനോടെ നീ എന്നിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടില്ല.
7.142.4
अद्य त्वां समरे हत्वा नित्यं शूराभिमानिनम् ।
नन्दयिष्यामि दाशार्ह कुरुराजं सुयोधनम् ॥ ७.१४२.४ ॥
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ വധിച്ച്, എപ്പോഴും സ്വന്തം ശൗര്യത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്ന നിന്നെ കൊന്ന്, ദാശാർഹാ, കുരുരാജാവായ സുയോധനനെ ഞാൻ സന്തോഷിപ്പിക്കും.
7.142.5
अद्य मद्बाणनिर्दग्धं पतितं धरणीतले ।
द्रक्ष्यतस्त्वां रणे वीरौ सहितौ केशवार्जुनौ ॥ ७.१४२.५ ॥
ഇന്ന് എന്റെ അമ്പുകളാൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ വീണുകിടക്കുന്ന നിന്നെ, യുദ്ധത്തിൽ രണ്ടു വീരന്മാരായ കേശവനും അർജുനനും ഒരുമിച്ച് കാണും.
7.142.6
अद्य धर्मसुतो राजा श्रुत्वा त्वां निहतं मया ।
सव्रीडो भविता सद्यो येनासीह प्रवेशितः ॥ ७.१४२.६ ॥
ഇന്ന് ധർമ്മപുത്രനായ രാജാവ് (യുധിഷ്ഠിരൻ), നീ എന്നാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് കേട്ട് ഉടൻ ലജ്ജിക്കും; കാരണം ഇവിടെ യുദ്ധത്തിലേക്ക് നിന്നെ കടത്തിവിട്ടത് അവനാണ്.
7.142.7
अद्य मे विक्रमं पार्थो विज्ञास्यति धनञ्जयः ।
त्वयि भूमौ विनिहते शयाने रुधिरोक्षिते ॥ ७.१४२.७ ॥
ഇന്ന് പൃഥയുടെ പുത്രനായ ധനഞ്ജയൻ എന്റെ വിക്രമം അറിയും, നീ നിലത്ത് വധിക്കപ്പെട്ട് രക്തത്തിൽ കുളിച്ചു കിടക്കുമ്പോൾ.
7.142.8
चिराभिलषितो ह्येष त्वया सह समागमः ।
पुरा देवासुरे युद्धे शक्रस्य बलिना यथा ॥ ७.१४२.८ ॥
ദീർഘകാലമായി ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഈ കൂടിക്കാഴ്ച നിന്നോടൊപ്പം സംഭവിക്കുന്നു, പണ്ട് ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനും ബലിയും തമ്മിൽ നടന്നതുപോലെ.
7.142.9
अद्य युद्धं महाघोरं तव दास्यामि सात्वत ।
ततो ज्ञास्यसि तत्त्वेन मद्वीर्यबलपौरुषम् ॥ ७.१४२.९ ॥
ഇന്ന് നിനക്ക് അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ഞാൻ നൽകും, സാത്വതാ; അപ്പോൾ എന്റെ വീര്യം, ബലം, പൗരുഷം യഥാർത്ഥത്തിൽ നീ അറിയും.
7.142.10
अद्य संयमनीं याता मया त्वं निहतो रणे ।
यथा रामानुजेनाजौ रावणिर्लक्ष्मणेन ह ॥ ७.१४२.१० ॥
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ നിന്നെ വധിച്ച് യമപുരിയിലേക്ക് അയയ്ക്കും, രാമന്റെ അനുജനായ ലക്ഷ്മണൻ യുദ്ധത്തിൽ രാവണപുത്രനെ വധിച്ചതുപോലെ.
7.142.11
अद्य कृष्णश्च पार्थश्च धर्मराजश्च माधव ।
हते त्वयि निरुत्साहारणं त्यक्ष्यन्त्यसंशयम् ॥ ७.१४२.११ ॥
മാധവാ, ഇന്ന് നീ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ കൃഷ്ണനും പാർത്ഥനും ധർമ്മരാജനും ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ട് യുദ്ധം ഉപേക്ഷിക്കും, സംശയമില്ല.
7.142.12
अद्य तेऽपचितिं कृत्वा शितैर्माधव सायकैः ।
तत्स्त्रियो नन्दयिष्यामि ये त्वया निहता रणे ॥ ७.१४२.१२ ॥
മാധവാ, ഇന്ന് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ നിനക്ക് തക്ക പ്രതിഫലം നൽകി, യുദ്ധത്തിൽ നിന്നാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ ഭാര്യമാരെ ഞാൻ സന്തോഷിപ്പിക്കും.
7.142.13
मच्चक्षुर्विषये प्राप्तो न त्वं माधव मोक्ष्यसे ।
सिंहस्य विषयं प्राप्तो यथा क्षुद्रमृगस्तथा ॥ ७.१४२.१३ ॥
മാധവാ, എന്റെ ദൃഷ്ടിപരിധിയിൽ വന്ന നീ രക്ഷപ്പെടില്ല; സിംഹത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വീണ ചെറിയ മാൻ രക്ഷപ്പെടാത്തതുപോലെ.
7.142.14
युयुधानस्तु तं राजन्प्रत्युवाच हसन्निव ।
कौरवेय न सन्त्रासो विद्यते मम संयुगे ॥ ७.१४२.१४ ॥
രാജാവേ, യുയുധാനൻ അവനോട് ചിരിക്കുന്നതുപോലെ മറുപടി പറഞ്ഞു: കൗരവേയാ, യുദ്ധത്തിൽ എനിക്ക് ഭയമില്ല.
7.142.15
नाहं भीषयितुं शक्यो वाङ्मात्रेण तु केवलम् ।
स मां निहन्यात्सङ्ग्रामे यो मां कुर्यान्निरायुधम् ॥ ७.१४२.१५ ॥
വെറും വാക്കുകൾകൊണ്ട് എന്നെ ഭയപ്പെടുത്താനാവില്ല. യുദ്ധത്തിൽ എന്നെ ആയുധമില്ലാത്തവനാക്കുന്നവനു മാത്രമേ എന്നെ കൊല്ലാനാവൂ.
7.142.16
समास्तु शाश्वतीर्हन्याद्यो मां हन्याद्धि संयुगे ।
किं वृथोक्तेन बहुना कर्मणा तत्समाचर ॥ ७.१४२.१६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ എന്നെ കൊല്ലുന്നവൻ നിത്യമായ വർഷങ്ങളോളം ഫലം അനുഭവിക്കട്ടെ. വ്യർത്ഥമായ ഏറെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് എന്തു കാര്യം? അത് പ്രവൃത്തിയിൽ ചെയ്യൂ.
7.142.17
शारदस्येव मेघस्य गर्जितं निष्फलं हिते ।
श्रुत्वा त्वद्गर्जितं वीर हास्यं हि मम जायते ॥ ७.१४२.१७ ॥
ശരത്കാല മേഘത്തിന്റെ ഗർജനം ഹിതകരമല്ലാത്തതുപോലെ, നിന്റെ ഗർജനം നിഷ്ഫലമാണ്. വീരാ, നിന്റെ ഗർജനം കേട്ടാൽ എനിക്ക് ചിരി വരുന്നു.
7.142.18
चिरकालेप्सितं लोके युद्धमद्यास्तु कौरव ।
त्वरते मे मतिस्तात तव युद्धाभिकाङ्क्षिणी।
नाहत्वाऽहं निवर्तिष्ये त्वामद्य पुरुषाधम ॥ ७.१४२.१८ ॥
കൗരവാ, ലോകത്തിൽ ദീർഘകാലമായി ആഗ്രഹിക്കപ്പെട്ട യുദ്ധം ഇന്ന് നടക്കട്ടെ. പ്രിയനേ, യുദ്ധമോഹിയായ നിന്റെ മനസ്സ് എന്റെ മനസ്സിനെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. അധമപുരുഷാ, ഇന്ന് നിന്നെ കൊല്ലാതെ ഞാൻ മടങ്ങില്ല.
7.142.19
अन्योन्यं तौ तथा वाग्भिस्तक्षन्तौ नरपुङ्गवौ ।
जिघांसू परमक्रुद्धभिजघ्नतुराहवे ॥ ७.१४२.१९ ॥
ആ രണ്ട് നരശ്രേഷ്ഠന്മാരും വാക്കുകളാൽ പരസ്പരം മുറിവേൽപ്പിച്ച്, കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അത്യന്തം കോപിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
7.142.20
समेतौ तौ महेष्वासौ शुष्मिणौ स्पर्धिनौ रणे ।
द्विरदाविव सङ्क्रुद्धौ वासितार्थे मदोत्कटौ ॥ ७.१४२.२० ॥
ആ രണ്ട് മഹാധനുർധരന്മാരും ശക്തരും പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്നവരുമായ വീരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടി; പെൺയാനയ്ക്കുവേണ്ടി മദം പിടിച്ചു കോപിച്ച രണ്ട് ആനകളെപ്പോലെ അവർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
7.142.21
भूरिश्रवाः सात्यकिश्च ववर्षतुररिन्दमौ ।
शरवर्षाणि घोराणि मेघाविव परस्परम् ॥ ७.१४२.२१ ॥
ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ഭൂരിശ്രവസ്സും സാത്യകിയും പരസ്പരം ഭീകരമായ അമ്പുമഴ പെയ്യിച്ചു; രണ്ട് മേഘങ്ങൾ പരസ്പരം മഴ പൊഴിക്കുന്നതുപോലെ.
7.142.22
सौमदत्तिस्तु शैनेयं प्रच्छाद्येषुभिराशुगैः ।
जिघांसुर्भरतश्रेष्ठ विव्याध निशितैः शरैः ॥ ७.१४२.२२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! സോമദത്തന്റെ പുത്രൻ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ശൈനേയനായ സാത്യകിയെ വേഗമേറിയ അമ്പുകളാൽ മറച്ച്, മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
7.142.23
दशभिः सात्यकिं विद्ध्वा सौमदत्तिरथापरान् ।
मुमोच निशितान्बाणाञ्जिघांसुः शिनिपुङ्गवं ॥ ७.१४२.२३ ॥
സോമദത്തപുത്രൻ സാത്യകിയെ പത്ത് അമ്പുകളാൽ തുളച്ച്, മറ്റ് രഥികരെയും പ്രഹരിച്ച്, ശിനിവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠവീരനെ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങൾ തൊടുത്തു.
7.142.24
तानस्य विशिखांस्तीक्ष्णानन्तरिक्षे विशाम्पते ।
अप्राप्तानस्त्रमायाभिरग्रसत्सात्यकिः प्रभो ॥ ७.१४२.२४ ॥
പ്രഭോ! പ്രജാപതേ! സാത്യകി തനിക്കുനേരെ വന്ന ആ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളെ, അവ എത്തുംമുമ്പേ ആകാശത്തുവച്ചുതന്നെ അസ്ത്രമായകളാൽ വിഴുങ്ങി.
7.142.25
तौ पृथक्शस्त्रवर्षाभ्यामवर्षेतां परस्परम् ।
उत्तमाभिजनौ वीरौ कुरुवृष्मियशस्करौ ॥ ७.१४२.२५ ॥
ആ ഇരുവരും വ്യത്യസ്ത ആയുധങ്ങളുടെ വർഷം കൊണ്ട് പരസ്പരം വർഷിച്ചു. ഉത്തമ കുലത്തിൽ ജനിച്ച ആ രണ്ടു വീരന്മാരും കുരു-വൃഷ്ണി വംശങ്ങൾക്ക് യശസ്സ് നൽകുന്നവരായിരുന്നു.
7.142.26
तौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महाद्विपौ ।
रथशक्तिभिरन्योन्यं विशिखैश्चाप्यकृन्तताम् ॥ ७.१४२.२६ ॥
ആ ഇരുവരും നഖങ്ങളുള്ള കടുവകളെപ്പോലെയും കൊമ്പുകളുള്ള മഹാഗജങ്ങളെപ്പോലെയും ആയിരുന്നു; രഥശക്തികൾ കൊണ്ടും അമ്പുകൾ കൊണ്ടും അവർ പരസ്പരം മുറിച്ചു.
7.142.27
निर्भिदन्तौ हि गात्राणि विक्षरन्तौ च शोणितम् ।
व्यष्टम्भयेतामन्योन्यं प्राणद्यूताभिदेविनौ ॥ ७.१४२.२७ ॥
ശരീരങ്ങൾ തുളച്ചും രക്തം ഒഴുക്കിയും, പ്രാണനെ പന്തയം വെച്ച് കളിക്കുന്ന ചൂതാട്ടക്കാരെപ്പോലെ അവർ പരസ്പരം താങ്ങിനിന്നു.
7.142.28
एवमुत्तमकर्माणौ कुरुवृष्णियशस्करौ ।
परस्परमयुध्येतां वारणाविव यूथपौ ॥ ७.१४२.२८ ॥
ഇങ്ങനെ ഉത്തമകർമ്മം ചെയ്ത, കുരു-വൃഷ്ണി വംശങ്ങൾക്ക് യശസ്സ് നൽകിയ ആ ഇരുവരും യൂഥപതികളായ ആനകളെപ്പോലെ പരസ്പരം പോരാടി.
7.142.29
तावदीर्घेण कालेन ब्रह्मलोकपुरस्कृतौ ।
यियासन्तौ परं स्थानमन्योन्यं सञ्जगर्जतुः ॥ ७.१४२.२९ ॥
ബ്രഹ്മലോകത്തെ മുന്നിൽ വെച്ച്, പരമസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, ഏറെ നേരം കഴിയുന്നതിനു മുമ്പേ ആ ഇരുവരും പരസ്പരം ഗർജ്ജിച്ചു.
7.142.30
सात्यकिः सौमदत्तिश्च शरवृष्ट्या परस्परम् ।
हृष्टवद्धार्तराष्ट्राणां पश्यतामभ्यवर्षताम् ॥ ७.१४२.३० ॥
സാത്യകിയും സൗമദത്തിയും അമ്പുകളുടെ വർഷം കൊണ്ട് പരസ്പരം വർഷിച്ചു; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ഹൃഷ്ടരായി നോക്കിനിന്നു.
7.142.31
सम्प्रैक्षन्त जनास्तौ तु युध्यमानौ युधाम्पती ।
यूथपौ वासिताहेतोः प्रयुद्धाविव कुञ्जरौ ॥ ७.१४२.३१ ॥
യുദ്ധനായകരായ ആ ഇരുവരും പോരാടുന്നത് ജനങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി; പിടിയാനയ്ക്കായി പൊരുതുന്ന രണ്ട് യൂഥപ ആനകളെപ്പോലെ അവർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
7.142.32
भूयोभूयः शरै राजंस्तक्षन्तौ क्रोधमूर्च्छितौ ।
अयुध्येतां महारङ्गे वने केसरिणाविव ॥ ७.१४२.३२ ॥
രാജാവേ, അമ്പുകളാൽ വീണ്ടും വീണ്ടും പരസ്പരം മുറിവേൽപ്പിച്ച്, ക്രോധത്താൽ മതിമറന്ന ആ ഇരുവരും മഹാരണഭൂമിയിൽ കാട്ടിലെ രണ്ടു സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ പോരാടി.
7.142.33
मर्मज्ञाविव सङ्क्रुद्धौ जिघांसन्तौ जगर्जतुः ।
विमर्दन्तावथान्योन्यं बलवज्रधराविव ॥ ७.१४२.३३ ॥
മർമ്മസ്ഥാനങ്ങൾ അറിയുന്ന വീരന്മാരെപ്പോലെ ക്രുദ്ധരായി, കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച് ആ ഇരുവരും ഗർജ്ജിച്ചു; പിന്നെ പരസ്പരം ഞെരിച്ചമർത്തി ബലവാന്മാരായ വജ്രധാരികളെപ്പോലെ ഏറ്റുമുട്ടി.
7.142.34
अथान्योन्यं पताकाश्च रथोपकरणानि च ।
सञ्चिच्छिदतुरायान्तौ बाणैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१४२.३४ ॥
പിന്നെ മുന്നേറി വന്ന ആ ഇരുവരും, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകളാൽ പരസ്പരം കൊടികളും രഥോപകരണങ്ങളും മുറിച്ചു.
7.142.35
पुनश्च शरवर्षाभ्यामन्योन्यमभिवर्षताम् ।
उभौ तु जघ्नतुस्तूर्णमितरेतरसारथी ॥ ७.१४२.३५ ॥
വീണ്ടും അമ്പുമഴകൊണ്ട് പരസ്പരം വർഷിച്ച്, ആ ഇരുവരും വേഗത്തിൽ പരസ്പരമുള്ള സാരഥികളെ പ്രഹരിച്ചു.
7.142.36
अन्योन्यस्य हयान्हत्वा धनुषी विनिकृत्य च ।
विरथावसियुद्धाय समेयातां महारणे ॥ ७.१४२.३६ ॥
പരസ്പരം കുതിരകളെ കൊന്ന്, വില്ലുകൾ മുറിച്ച്, രഥമില്ലാത്ത ഇരുവരും മഹായുദ്ധത്തിൽ വാൾപ്പോരിനായി നേരിട്ടു.
7.142.37
आर्षभे चर्मणी चित्रे प्रगृह्य विपुले शुभे ।
विकोशौ चाप्यसी कृत्वा समरे तौ विचेरतुः ॥ ७.१४२.३७ ॥
കാളത്തോൽ കൊണ്ടുള്ള വിശാലവും ചിത്രപ്പണിയുള്ളതും ശുഭവുമായ രണ്ടു പരിചകൾ എടുത്ത്, ഉറയൂരിയ വാളുകളുമായി ആ ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
7.142.38
चरन्तौ विविधान्मार्गान्मण्डलानि च भागशः ।
मुहुराजघ्नतुः क्रुद्धावन्योन्यमरिमर्दनौ।
सखङ्गौ चित्रवर्माणौ सनिष्काङ्गदभूषणौ ॥ ७.१४२.३८ ॥
പലവിധ വഴികളിലൂടെയും വൃത്താകൃതിയിലും സഞ്ചരിച്ച്, കോപത്തോടെ, ശത്രുമർദകരായ ആ ഇരുവരും, വാളുകളോടെ, ചിത്രകവചമണിഞ്ഞ്, മാലയും തോൾവളയും അണിഞ്ഞ്, വീണ്ടും വീണ്ടും പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
7.142.39
भ्रान्तमुद्धान्तमाविद्धमाप्लुतं विप्लुतं सृतम् ।
सम्पातं समुदीर्णं च दर्शयन्तौ यशस्विनौ ॥ ७.१४२.३९ ॥
ചുഴറ്റൽ, കുതിപ്പ്, കുത്ത്, ചാട്ടം, വശത്തേക്ക് ചാട്ടം, ഊർന്നുപോക്ക്, ചാടിവീഴൽ, ഉയർത്തൽ എന്നിവ പ്രകടിപ്പിച്ച ആ യശസ്വികളായ ഇരുവരും.
7.142.40
असिभ्यां सम्प्रजहाते परस्परमरिन्दमौ ।
उभौ छिद्रैषिणौ वीरावुभौ चित्रं ववल्गतुः ॥ ७.१४२.४० ॥
വാളുകൊണ്ട് ആ ഇരുവരും പരസ്പരം പൂർണബലത്തോടെ പ്രഹരിച്ചു; ശത്രുനിഗ്രഹികളായ ആ ഇരുവീരരും, ദ്വാരം തേടി, വിചിത്രമായി ചാടിമറിഞ്ഞു.
7.142.41
दर्शयन्तावुभौ शिक्षां लाघवं सौष्ठवं तथा ।
रणे रणकृतां श्रेष्ठावन्योन्यं पर्यकर्षताम् ॥ ७.१४२.४१ ॥
ഇരുവരും തങ്ങളുടെ പരിശീലനവും ചടുലതയും സാമർഥ്യവും പ്രകടിപ്പിച്ച്, യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ആ ഇരുവരും, യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം വലിച്ചു.
7.142.42
मुहूर्तमिव राजेन्द्र समाहत्य परस्परम् ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां वीरावाश्वसतां पुनः ॥ ७.१४२.४२ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ഒരു നിമിഷം പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചശേഷം, സർവസൈന്യങ്ങളും കാണെ, ആ ഇരുവീരരും വീണ്ടും ശ്വാസം വലിച്ചു.
7.142.43
असिभ्यां चर्मणी चित्रे शतचन्द्रे नराधिप ।
निकृत्य पुरुषव्याघ्रौ बाहुयुद्धं प्रचक्रतुः ॥ ७.१४२.४३ ॥
നരാധിപാ, വാളുകൾകൊണ്ട് ചിത്രവർണ്ണമുള്ള ശതചന്ദ്ര പരിചകൾ മുറിച്ച ശേഷം ആ രണ്ടു പുരുഷവ്യാഘ്രങ്ങളും ബാഹുയുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
7.142.44
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ ।
बाहुभिः समसज्जेतामायसैः परिधैरिव ॥ ७.१४२.४४ ॥
വിശാലമായ മാറും നീണ്ട ബാഹുക്കളുമുള്ള, മല്ലയുദ്ധത്തിൽ നിപുണരായ ഇരുവരും തങ്ങളുടെ കൈകളാൽ ഇരുമ്പു ദണ്ഡുകൾപോലെ കൊരുത്തു.
7.142.45
तयो राजन्भुजाघातनिग्रहप्रग्रहास्तथा ।
शिक्षाबलसमुद्भूताः सर्वयोधप्रहर्षणाः ॥ ७.१४२.४५ ॥
രാജാവേ, അവരുടെ ബാഹുപ്രഹരങ്ങളും പിടുത്തങ്ങളും ബന്ധനങ്ങളും പരിശീലനബലത്തിൽനിന്നുണ്ടായി എല്ലാ യോദ്ധാക്കളെയും ആനന്ദിപ്പിച്ചു.
7.142.46
तयोर्नृवरयो राजन्समरे युध्यमानयोः ।
भीमोऽभवन्महाशब्दो वज्रपर्वतयोरिव ॥ ७.१४२.४६ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന ആ രണ്ടു നരശ്രേഷ്ഠരിൽനിന്ന് വജ്രവും പർവതവും കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതുപോലെ ഭയങ്കരമായ മഹാശബ്ദമുണ്ടായി.
7.142.47
द्विपाविव विषाणाग्रैः शृङ्गैरिव महर्षभौ ।
भुजयोक्रावबन्धैश्च शिरोभ्यां चावघातनैः ॥ ७.१४२.४७ ॥
രണ്ട് ആനകളെപ്പോലെ കൊമ്പിന്റെ അഗ്രംകൊണ്ടും, രണ്ട് മഹാവൃഷഭങ്ങളെപ്പോലെ കൊമ്പുകൊണ്ടും, ബാഹുപിടുത്തങ്ങളാലും ബന്ധനങ്ങളാലും, തലകൊണ്ടുള്ള പ്രഹരങ്ങളാലും (അവർ പോരാടി).
7.142.48
पादावकर्षसन्धानैस्तोमराङ्कशलासनैः ।
पादोदरविबन्धैश्च भूमावुद्धमणैस्तथा ॥ ७.१४२.४८ ॥
കാലുകൾ വലിച്ചു കെട്ടിയും, തോമരം, അങ്കുശം, എറിഞ്ഞുയർത്തുന്ന പ്രയോഗങ്ങളാലും, കാലും വയറും ബന്ധിച്ചും, നിലത്തടിച്ചു കറക്കിയും (അവർ പോരാടി).
7.142.49
गतप्रत्यागताक्षेपैः पातनोत्थानसम्पुतैः ।
युयुधाते महात्मानौ कुरुसात्वतपुङ्गवौ ॥ ७.१४२.४९ ॥
മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും നീങ്ങിയും എറിഞ്ഞും ഒഴിഞ്ഞും, വീഴ്ത്തിയും എഴുന്നേറ്റും, പിടിച്ചുമുറുക്കിയും ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കൾ, കുരുക്കളിലും സാത്വതന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠരായവർ, യുദ്ധം ചെയ്തു.
7.142.50
द्वात्रिंशत्कारणानि स्युर्यानि युद्धानि भारत ।
तान्यदर्शयतां तत्र युध्यमानौ महाबलौ ॥ ७.१४२.५० ॥
ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിന് മുപ്പത്തിരണ്ട് മാർഗങ്ങളുണ്ട്; അവിടെ യുദ്ധം ചെയ്ത ആ രണ്ടു മഹാബലന്മാരും അവയെല്ലാം കാണിച്ചു.
7.142.51
क्षीणायुधे सात्वते युध्यमाने ।
ततोऽब्रवीदर्जुनं वासुदेवः।
पश्यस्वैनं विरथं युध्यमानं ।
रणे वरं सर्वधनुर्धराणाम् ॥ ७.१४२.५१ ॥
സാത്വതൻ (സാത്യകി) ആയുധങ്ങൾ ക്ഷയിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ വാസുദേവൻ അർജുനനോടു പറഞ്ഞു: 'രഥമില്ലാതെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന ഇവനെ നോക്കൂ; യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ വില്ലാളികളിലും ശ്രേഷ്ഠനാണിവൻ.'
7.142.52
सिन्धुराजवधे सक्तं पार्थं कृष्णोऽब्रवीत्पुनः ।
सीदन्तं सात्यकिं पश्य पार्थैनं परिरक्ष च ॥ ७.१४२.५२ ॥
സിന്ധുരാജന്റെ വധത്തിൽ മുഴുകിയ പാർത്ഥനോട് കൃഷ്ണൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'സാത്യകി തളരുന്നത് നോക്കൂ; പാർത്ഥാ, ഇവനെ രക്ഷിക്കൂ.'
7.142.53
प्रविष्टो भारतीं भित्त्वा तव पाण्डव पृष्ठतः ।
योधितश्च महावीर्यैः सर्वैर्भारत भारतैः ॥ ७.१४२.५३ ॥
പാണ്ഡവാ, അവൻ ഭാരതീവ്യൂഹം പിളർന്ന് നിന്റെ പിന്നിലൂടെ കടന്നു; ഭാരതാ, അവിടെ മഹാവീര്യരായ ഭാരതന്മാരെല്ലാം അവനോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
7.142.54
धार्तराष्ट्राश्च ये मुख्या ये च मुख्या महारथाः ।
निहता वृष्णिवीरेण शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१४२.५४ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരും പ്രധാനരായ മഹാരഥന്മാരും വൃഷ്ണിവീരനാൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനുമായി കൊല്ലപ്പെട്ടു.
7.142.55
परिश्रान्तं युधां श्रेष्ठं सम्प्राप्तो भूरिदक्षिणः ।
युद्धाकाङ्क्षी समायान्तं नैतत्सममिवार्जुन ॥ ७.१४२.५५ ॥
ക്ഷീണിതരായ യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ, ഏറെ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള ഭൂരിശ്രവസ് യുദ്ധാഭിലാഷത്തോടെ വന്നു; അർജുനാ, ഇത് അതിനു തുല്യമല്ല.
7.142.56
ततो भूरिश्रवाः क्रुद्धः सात्यकिं युद्धदुर्मदः ।
उद्यम्याभ्याहनद्राजन्मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ७.१४२.५६ ॥
അപ്പോൾ കുപിതനായ ഭൂരിശ്രവസ്, യുദ്ധമദത്താൽ ഉന്മത്തനായി, സാത്യകിയെ ആക്രമിച്ചു; രാജാവേ, മദിച്ച ആന മറ്റൊരു മദിച്ച ആനയെ തട്ടുന്നതുപോലെ അവൻ അടിച്ചു.
7.142.57
ततो जलदनिर्घोषः समीपे नृपसत्तम ।
हाहाकारो महानासीत्सैन्यानां भरतर्षभ।
यदुद्यम्य महाबाहुः सात्यकिं न्यहनद्भुवि ॥ ७.१४२.५७ ॥
അപ്പോൾ മേഘഗർജനം പോലുള്ള ശബ്ദത്തോടെ, നൃപശ്രേഷ്ഠാ, സമീപത്ത് സേനകൾക്കിടയിൽ മഹത്തായ 'ഹാഹാകാരം' ഉയർന്നു, ഭരതർഷഭാ; ആ മഹാബാഹു സാത്യകിയെ ഉയർത്തി ഭൂമിയിൽ അടിച്ചുവീഴ്ത്തിയപ്പോൾ.
7.142.58
रथस्थयोर्द्वयोर्युद्धे क्रुद्धयोर्योधमुख्ययोः ।
केशवार्युनयो राजन्समरे प्रेक्षमाणयोः ॥ ७.१४२.५८ ॥
രാജാവേ, തേരുകളിൽ നിന്ന് യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച ആ രണ്ടു പ്രധാന യോദ്ധാക്കളെ, സമരഭൂമിയിൽ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന കേശവനും അർജുനനും.
7.142.59
अथ कृष्णो महाबाहुरर्जुनं प्रत्यभाषत ।
पश्य वृष्ण्यन्धकव्याघ्रं सौमदत्तिवशं गतम् ॥ ७.१४२.५९ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണൻ അർജുനനോട് പറഞ്ഞു: 'കാണുക, വൃഷ്ണി-അന്ധക വംശത്തിലെ വ്യാഘ്രം സൗമദത്തിയുടെ വശത്തായിരിക്കുന്നത്.'
7.142.60
परिश्रान्तं गतं भूमौ कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ।
तवान्तेवासिनं वीरं पालयार्जुन सात्यकिम् ॥ ७.१४२.६० ॥
അതിദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്ത് ക്ഷീണിച്ച് നിലത്തുവീണ ആ വീരൻ നിന്റെ ശിഷ്യനായ സാത്യകിയാണ്; അർജുനാ, അവനെ സംരക്ഷിക്കുക.
7.142.61
न वशं यज्ञशीलस्य गच्छेदेष वरोऽर्जुन ।
त्वत्कृते पुरुषव्याघ्र तदाऽऽशु क्रियतां विभो ॥ ७.१४२.६१ ॥
യജ്ഞശീലന്റെ വശത്തേക്ക് ഈ വരം പോകരുത്, അർജുനാ. ഓ പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ഓ വിഭോ, നിനക്കുവേണ്ടി ഉടൻ അത് ചെയ്യപ്പെടട്ടെ.
7.142.62
स सिंह इव मातङ्गं विकर्षन्भूरिदक्षिणः ।
व्यरोचत कुरुश्रेष्ठः सात्वतप्रवरं युधि ॥ ७.१४२.६२ ॥
സിംഹം ആനയെ വലിക്കുന്നതുപോലെ, വളരെ ദക്ഷിണ നൽകിയ കുരുശ്രേഷ്ഠൻ യുദ്ധത്തിൽ സാത്വതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ വലിച്ചുകൊണ്ട് ശോഭിച്ചു.
7.142.63
अथाब्रवीद्धृष्टमना वासुदेवं धनञ्जयः ।
पश्य वृष्णिप्रवीरेण क्रीडन्तं कुरुपुङ्गवम्।
महाद्विपेनेव वने मत्तेन हरियूथपम् ॥ ७.१४२.६३ ॥
അപ്പോൾ സന്തോഷമനസ്സോടെ ധനഞ്ജയൻ വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു: നോക്കൂ, വൃഷ്ണിവീരനോടൊപ്പം കുരുപുംഗവൻ കളിക്കുന്നു, കാട്ടിൽ മദിച്ച മഹാഗജം വാനരയൂഥപതിയോടൊപ്പം കളിക്കുന്നതുപോലെ.
7.142.64
मामेव च महाबाहो परियान्ति महारथाः ।
यथाशक्ति यतन्तो मां योधयन्तो जनार्दन ॥ ७.१४२.६४ ॥
ഓ മഹാബാഹോ, ഓ ജനാർദ്ദനാ, മഹാരഥന്മാർ തങ്ങളുടെ ശക്തിക്കൊത്ത് ശ്രമിച്ച് എന്നെത്തന്നെ വളഞ്ഞ് എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു.
7.142.65
ध्रुवं च योधयाम्येताञ्छिद्रान्वेषणतत्परान् ।
रक्षामि सात्यकिं चैव सौमदत्तिवशं गतम् ॥ ७.१४२.६५ ॥
തീർച്ചയായും ദോഷം അന്വേഷിക്കുന്നതിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്ന ഇവരോട് ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു; സൗമദത്തിയുടെ വശത്തായ സാത്യകിയെ ഞാൻ രക്ഷിക്കുന്നു.
7.142.66
अप्राप्तोऽयं मया कृष्म हन्तुं भूरिश्रवा रणे ।
अन्येन तु समासक्तं मम नोत्सहते मनः ॥ ७.१४२.६६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭൂരിശ്രവസ്സിനെ കൊല്ലാൻ ഇവനെ എനിക്ക് എത്താനായില്ല; എന്നാൽ മറ്റൊരാളോട് ബന്ധപ്പെട്ട എന്റെ മനസ്സ് സമ്മതിക്കുന്നില്ല.
7.142.67
अवश्यं च मया कृष्ण वृष्णिवीरस्य रक्षणम् ।
मदर्थं युध्यमानस्य कार्यं प्राणैरपि प्रभो ॥ ७.१४२.६७ ॥
കൃഷ്ണാ, വൃഷ്ണിവീരനായ (സാത്യകി) യെ ഞാൻ തീർച്ചയായും രക്ഷിക്കണം. പ്രഭോ, എനിക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവനെ പ്രാണൻ പണയംവെച്ചും രക്ഷിക്കണം.
7.142.68
अधर्मो वाऽस्तु धर्मो वा मम माधव माधवः ।
परेण निहतो मा स्म प्राणान्हासीन्महारथः ॥ ७.१४२.६८ ॥
അത് അധർമ്മമായാലും ധർമ്മമായാലും, മാധവാ. എനിക്ക് മാധവൻ (സാത്യകി) മഹാരഥനാണ്; ശത്രുവിനാൽ വധിക്കപ്പെട്ട് അവൻ പ്രാണൻ വെടിയരുത്.
7.142.69
एवमुक्त्वाऽर्जुनः कृष्णं परानाशु शितैः शरैः ।
छादयामास सङ्क्रुद्धः परे चापि धनञ्जयम् ॥ ७.१४२.६९ ॥
കൃഷ്ണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് അർജ്ജുനൻ കോപാകുലനായി മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ശത്രുക്കളെ ഉടനെ മറച്ചു; ശത്രുക്കളും ധനഞ്ജയനെ മറച്ചു.
7.142.70
एवं स्म युध्यते वीरः सात्यकिं च मुहुर्मुहुः ।
प्रेक्षते स्म नरव्याघ्रो भूरिश्रवसमेव च ॥ ७.१४२.७० ॥
ഇങ്ങനെ ആ വീരൻ സാത്യകിയോട് വീണ്ടും വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്തു; നരവ്യാഘ്രൻ ഭൂരിശ്രവസ്സിനെയും വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി.
7.142.71
तथा तु कृष्यमाणं तं दृष्ट्वा सात्यकिमाहवे ।
वासुदेवस्तदा वाक्यं भूयोऽप्यर्जुनमब्रवीत् ॥ ७.१४२.७१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ സാത്യകി ഇങ്ങനെ പീഡിതനാകുന്നത് കണ്ടിട്ട്, വാസുദേവൻ (കൃഷ്ണൻ) അപ്പോൾ അർജ്ജുനനോട് വീണ്ടും ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
7.142.72
पश्य वृष्ण्यन्धकव्याघ्रं सौमदत्तिवंशं गतम् ।
तव शिष्यं महाबाहो धनुष्यनवमं त्वया ॥ ७.१४२.७२ ॥
കാണുക, വൃഷ്ണി-അന്ധകരുടെ വ്യാഘ്രനായ സാത്യകി സൗമദത്തിയുടെ വംശത്തിൽ പെട്ടവന്റെ (ഭൂരിശ്രവസ്സിന്റെ) അടുത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു. മഹാബാഹോ, അവൻ നിന്റെ ശിഷ്യനാണ്; വില്ലിൽ നിന്നാൽ അതുല്യനാക്കപ്പെട്ടവൻ.
7.142.73
अनित्यो विक्रमः पार्थ यत्र भूरिश्रवा रणे ।
विशेषयति वार्ष्णेयं सात्यकिं सत्यविक्रमम् ॥ ७.१४२.७३ ॥
പാർത്ഥാ, യുദ്ധത്തിൽ ഭൂരിശ്രവസ് സത്യവിക്രമനായ വാർഷ്ണേയ സാത്യകിയെ വേർതിരിച്ചു കാണിക്കുന്നിടത്ത് വീര്യം അനിത്യമാകുന്നു.
7.142.74
बहुभिर्महारथैरेष पराक्रान्तैर्युयुत्सुभिः ।
युद्ध्वा भृशं परिश्रान्तः क्षीणायुधरपरिच्छदः ॥ ७.१४२.७४ ॥
ഇവൻ പല മഹാരഥന്മാരാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു, പോരിന് ആഗ്രഹിച്ചവരോട് പൊരുതി അത്യധികം ക്ഷീണിച്ചു; ആയുധങ്ങളും കവചവും ക്ഷയിച്ചു.
7.142.75
एवमुक्तो महाराज वासुदेवेन पाण्डवः ।
मनसा पूजयामास भूरिश्रवसमाहवे ॥ ७.१४२.७५ ॥
മഹാരാജാവേ, വാസുദേവൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞപ്പോൾ പാണ്ഡവൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭൂരിശ്രവസിനെ മനസ്സാ ബഹുമാനിച്ചു.
7.142.76
विकर्षन्सात्वतां श्रेष्ठं क्रीडमान इवाहवे ।
स हर्षयति मां भूयः कुरूणां नन्दिवर्धनः ॥ ७.१४२.७६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ സാത്വതരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെ കളിക്കുന്നതുപോലെ വലിച്ചുകൊണ്ട്, കൗരവരുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്ന അവൻ എന്നെ വീണ്ടും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.
7.142.77
प्रवरं वृष्णिवीराणां यन्निहन्त्येष सात्यकिम् ।
महाद्विपमिवारण्ये कर्षन्निव हरिर्भृशम् ॥ ७.१४२.७७ ॥
വൃഷ്ണിവീരരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സാത്യകിയെ ഇവൻ കൊല്ലുന്നു; കാട്ടിൽ സിംഹം വലിയ ആനയെ വലിച്ചു കൊല്ലുന്നതുപോലെ.
7.142.78
एवं तु मनसा राजन्पार्थः सम्पूज्य कौरवम् ।
अयुध्यतारिभिर्वीरस्तं च सम्प्रेक्षते मुहुः ॥ ७.१४२.७८ ॥
രാജാവേ, ഇപ്രകാരം മനസ്സാ കൗരവനെ ബഹുമാനിച്ച്, ആ വീരനായ പാർത്ഥൻ ശത്രുക്കളോട് പൊരുതിക്കൊണ്ട് അവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി.
7.142.79
अथ कोशाद्विनिष्कृष्य खङ्गं भूरिश्रवाः शितम् ।
मूर्धजेषु च जग्राह पदा चोरस्याताडयत्।
आक्रम्य चाप्यथोद्यम्य सहासिं सुभुजो भुजम् ॥ ७.१४२.७९ ॥
അപ്പോൾ ഭൂരിശ്രവസ് ഉറയിൽ നിന്ന് മൂർച്ചയുള്ള വാൾ ഊരിയെടുത്ത് അവന്റെ മുടി പിടിച്ചു; കാലുകൊണ്ട് അവന്റെ നെഞ്ചിൽ ചവിട്ടി; സുഭുജൻ വാളോടുകൂടി തന്റെ കൈ ഉയർത്തി.
7.142.80
शुशुभे स भुजस्तस्य तपनीयविभूषणः ।
मध्ये रथसमूहस्य इन्द्रध्वज इवोच्छ्रितः ॥ ७.१४२.८० ॥
സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ അവന്റെ ആ കൈ, രഥസമൂഹത്തിന്റെ നടുവിൽ ഉയർത്തിയ ഇന്ദ്രധ്വജം പോലെ തിളങ്ങി.
7.142.81
हाहाकृतमभूत्सर्वं पाण्डवानां महद्बलम् ।
तावकाश्च मुदा युक्ताः सिंहनादं विचुक्रुशुः ॥ ७.१४२.८१ ॥
പാണ്ഡവസൈന്യം മുഴുവൻ 'അയ്യോ' എന്ന വിലാപത്തിൽ മുങ്ങി; നിങ്ങളുടെ യോദ്ധാക്കൾ സന്തോഷത്തോടെ സിംഹനാദം മുഴക്കി.
7.142.82
निमीलिताक्षास्त्वभवञ्जनाः सङ्ग्रामभीरवः ।
तथा भूरिश्रवोग्रस्ते सात्वते नष्टविक्रमे ॥ ७.१४२.८२ ॥
യുദ്ധഭീരുക്കളായ ജനങ്ങൾ കണ്ണടച്ചു; ഭൂരിശ്രവസ് ഉഗ്രനായി സാത്വതന്റെ (സാത്യകിയുടെ) വിക്രമം നശിപ്പിച്ചിരുന്നു.
7.142.83
वासुदेवं महाबाहुरर्जुनः प्रत्यभाषत ।
सैन्धवे सक्तदृष्टित्वान्न तं पश्यामि माधवम् ॥ ७.१४२.८३ ॥
മഹാബാഹുവായ അർജ്ജുനൻ വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു: 'സൈന്ധവനിൽ (ജയദ്രഥനിൽ) ദൃഷ്ടി ഉറച്ചിരിക്കുകയാൽ മാധവനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.'
7.142.84
एष त्वसुकरं कर्म यादवार्थे करोम्यहम् ।
मम शिष्यो ममार्थाय युध्यते मम शत्रुभिः।
तं कृष्ण मोक्षयिष्यामि दावात्सिंहशिशुं यथा ॥ ७.१४२.८४ ॥
'യാദവന് വേണ്ടി ഈ ദുഷ്കരകർമ്മം ഞാൻ ചെയ്യും. എന്റെ ശിഷ്യൻ എനിക്കുവേണ്ടി ശത്രുക്കളോട് പൊരുതുന്നു. കൃഷ്ണാ, കാട്ടുതീയിൽ നിന്ന് സിംഹക്കുട്ടിയെ രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ ഞാൻ അവനെ രക്ഷിക്കും.'
7.142.85
इत्युक्त्वा वचनं कुर्वन्वासुदेवस्य पाण्डवः ।
ततः क्षुरप्रं निशितं गाण्डीवे समयोजयत् ॥ ७.१४२.८५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വാസുദേവന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച പാണ്ഡവൻ പിന്നെ മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷുരപ്ര ബാണം ഗാണ്ഡീവത്തിൽ ഘടിപ്പിച്ചു.
7.142.86
पार्थबाहुविसृष्टः स महोल्केव नभश्च्युता ।
सखङ्गं यज्ञशीलस्य बाहुं दक्षिणमच्छिनत् ॥ ७.१४२.८६ ॥
പാർത്ഥന്റെ ബാഹുവിൽ നിന്ന് വിട്ട ആ ബാണം ആകാശത്തുനിന്ന് വീണ മഹോൽക്കപോലെ ചെന്ന് യജ്ഞശീലന്റെ വലതുകൈ വാളോടുകൂടി മുറിച്ചു.