ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.163
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.163.1
सोमदत्तं तु सम्प्रेक्ष्य विधुन्वानं महद्धनुः ।
सात्यकिः प्राह यन्तारं सोमदत्ताय मां वह ॥ ७.१६३.१ ॥
ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਸੋਮਦੱਤ ਵੱਲ ਲੈ ਚੱਲ।"
7.163.2
न ह्यहत्वा रणे शत्रुं सोमदत्तं महाबलम् ।
निवर्तिष्ये रणात्सूत सत्यमेतद्वचो मम ॥ ७.१६३.२ ॥
"ਹੇ ਸੂਤ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਵੈਰੀ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਰਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮੁੜਾਂਗਾ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਹੈ।"
7.163.3
ततः सम्प्रैषयद्यन्ता सैन्धवांस्तान्मनोजवान् ।
तुरङ्गामाञ्छङ्खवर्णान्सर्वशब्दातिगान्रणे ॥ ७.१६३.३ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਮਨ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼, ਸ਼ੰਖ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਂਧਵ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।
7.163.4
तेऽवहन्युयुधानं तु मनोमारुतरंहसः ।
यथेन्द्रं हरयो राजन्पुरा दैत्यवधोद्यतम् ॥ ७.१६३.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੇ ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੂੰ ਢੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹਰੀ ਘੋੜੇ ਢੋਂਦੇ ਸਨ।
7.163.5
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य सात्वतं रभसं रणे ।
सोमदत्तो महाबाहुरसम्भ्रान्तो न्यवर्तत ॥ ७.१६३.५ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਪਟਦੇ ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਸੋਮਦੱਤ ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਏ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ।
7.163.6
विमुञ्चञ्छरवर्षाणि पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
छादयामास शैनेयं जलदो भास्करं यथा ॥ ७.१६३.६ ॥
ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ।
7.163.7
असम्भ्रान्तश्च समरे सात्यकिः कुरुपुङ्गवम् ।
छादयामास बाणौघैः समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ७.१६३.७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ।
7.163.8
सोमदत्तस्तुतं षष्ट्या विव्याधोरसि माधवम् ।
सात्यकिश्चापि तं राजन्नविध्यत्सायकैः शितैः ॥ ७.१६३.८ ॥
ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਸੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਧਵ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਵੀ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.163.9
तावन्योन्यं शरैः कृत्तौ व्यराजेतां नरर्षभौ ।
सुपुष्पौ पुष्पसमये पुष्पिताविव किंशकौ ॥ ७.१६३.९ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਦੋ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
7.163.10
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गौ कुरुवृष्णियशस्करौ ।
परस्परमवेक्षेतां दहन्ताविव लोचनैः ॥ ७.१६३.१० ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
7.163.11
रथमण्डलमार्गेषु चरन्तावरिमर्दनौ ।
घोररूपौ हितावास्तां वृष्टिमन्ताविवाम्बुदौ ॥ ७.१६३.११ ॥
ਰਥਾਂ ਦੇ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਸਲਣ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਰਖਾ ਲਈ ਆਏ ਮੇਘਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ।
7.163.12
शरसम्भिन्नगात्रौ तु सर्वतः शखलीकृतौ ।
श्वाविधाविव राजेन्द्र दृश्येतां शरविक्षतौ ॥ ७.१६३.१२ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਛਾਨਣੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਸ਼ੇਹਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸੇ।
7.163.13
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिराचितौ तौ व्यराजताम् ।
खद्योतैरावृतौ राजन्प्रावृषीव वनस्पती ॥ ७.१६३.१३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜੁਗਨੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਦੋ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
7.163.14
सम्प्रदीपितसर्वाङ्गौ सायकैस्तैर्महारथौ ।
अदृश्येतां रणे क्रुद्धावुल्काभिरिव कुञ्जरौ ॥ ७.१६३.१४ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਰਥੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਦੋ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸੇ।
7.163.15
ततो युधि महारज सोमदत्तो महारथः ।
अर्धचन्द्रेम चिच्छेद माधवस्य महद्धनुः ॥ ७.१६३.१५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਅਰਧਚੰਦਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮਾਧਵ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.163.16
अथैनं पञ्चविंशत्या सायकानां समार्पयत् ।
त्वरमाणस्त्वराकाले पुनश्च दशभिः शरैः ॥ ७.१६३.१६ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪੱਚੀ ਬਾਣ ਛੱਡੇ; ਉਸੇ ਫੁਰਤੀ ਦੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.163.17
अथान्यद्धनुरादाय सात्यकिर्वेगवत्तरम् ।
पञ्चभिः सायकैस्तूर्णं सोमदत्तमविध्यत ॥ ७.१६३.१७ ॥
ਫਿਰ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.163.18
ततोऽपरेण भल्लेन ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ।
बाह्लीकस्य रणे राजन्सात्यकिः प्रहसन्निव ॥ ७.१६३.१८ ॥
ਫਿਰ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਦੂਜੇ ਭੱਲ ਬਾਣ ਨਾਲ ਬਾਹਲੀਕ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਧੁਜਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੱਸ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
7.163.19
सोमदत्तस्त्वसम्भ्रान्तो दृष्ट्वा केतुं निपातितम् ।
शैनेयं पञ्चविंशत्या सायकानां समाचिनोत् ॥ ७.१६३.१९ ॥
ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਘਬਰਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣਾ ਝੰਡਾ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਨੂੰ ਪੱਚੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
7.163.20
सात्वतोऽपि रणे क्रुद्धः सोमदत्तस्य धन्विनः ।
धनुश्छिच्छेद भल्लेन क्षुरप्रेण शितेन ह ॥ ७.१६३.२० ॥
ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਨੇ ਵੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿੱਖੇ ਭੱਲ ਅਤੇ ਖੁਰਪ੍ਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.163.21
अथैनं रुक्मपुङ्खानां शतेन नतपर्वणाम् ।
आचिनोद्बहुधा राजन्भग्नदंष्ट्रमिव द्विपम् ॥ ७.१६३.२१ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਅਤੇ ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਟੁੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ।
7.163.22
अथान्यद्धनुरादाय सोमदत्तो महारथः ।
सात्यकिं छादयामास शरवृष्ट्या महाबलः ॥ ७.१६३.२२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਰਥੀ ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
7.163.23
सोमदत्तं तु सङ्क्रुद्धो रणे विव्याध सात्यकिः ।
सात्यकिं शरजालेन सोमदत्तोऽप्यपीडयत् ॥ ७.१६३.२३ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
7.163.24
दशभिः सात्वतस्यार्थे भीमोऽहन्बाह्लिकात्मजम् ।
सोमदत्तोप्यसम्भ्रान्तो भीममार्च्छच्छितैः शरैः ॥ ७.१६३.२४ ॥
ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਲਈ ਭੀਮ ਨੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਸੋਮਦੱਤ ਨੇ ਵੀ ਘਬਰਾਏ ਬਿਨਾਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.163.25
ततस्तु सात्वतस्यार्थे भीमसेनो नवं दृढम् ।
मुमोच परिघं घोरं सोमदत्तस्य वक्षसि ॥ ७.१६३.२५ ॥
ਫਿਰ ਸਾਤਵਤ ਦੇ ਲਈ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਨਵਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਿਘ ਸੋਮਦੱਤ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਚਲਾਇਆ।
7.163.26
तमापतन्तं वेगेन परिघं घोरदर्शनम् ।
द्विधा चिच्छेद समरे प्रहसन्निव कौरवः ॥ ७.१६३.२६ ॥
ਵੇਗ ਨਾਲ ਆ ਰਹੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਪਰਿਘ ਨੂੰ ਕੌਰਵ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੱਸਦਿਆਂ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.163.27
स पपात द्विधा च्छिन्न आयसः परिघो महान् ।
महीधरस्येव महच्छिखरं वज्रदारितम् ॥ ७.१६३.२७ ॥
ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਵੱਡਾ ਲੋਹੇ ਦਾ ਪਰਿਘ ਵਜਰ ਨਾਲ ਪਾੜੇ ਗਏ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
7.163.28
ततस्तु सात्यकी राजन्सोमदत्तस्य संयुगे ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन हस्तावापं च पञ्चभिः ॥ ७.१६३.२८ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਇੱਕ ਭੱਲ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਹੱਥ-ਆਵਾਪ ਵੀ ਕੱਟਿਆ।
7.163.29
ततश्चतुर्भिश्च शरैस्तूर्णं तांस्तुरगोत्तमान् ।
समीपं प्रेषयामास प्रेतराजस्य भारत ॥ ७.१६३.२९ ॥
ਫਿਰ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉਸਨੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਪ੍ਰੇਤਰਾਜ ਯਮ ਦੇ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
7.163.30
सारथेश्च शिरः कायाद्भल्लेन नतपर्वणा ।
जहार नरशार्दूलः प्रहसञ्छिनिपुङ्गवः ॥ ७.१६३.३० ॥
ਉਸ ਨਰ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਸ਼ਿਨੀ-ਕੁਲ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਝੁਕੇ ਜੋੜ ਵਾਲੇ ਭੱਲ ਨਾਲ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
7.163.31
ततः शरं महाघोरं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
मुमोच सात्वतो राजन्स्वर्णपुङ्गं शिलाशितम् ॥ ७.१६३.३१ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਤਵਤ ਨੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਛੱਡਿਆ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
7.163.32
स विमुक्तो बलवता शैनेयेन शरोत्तमः ।
घोरस्तस्योरसि विभो निपपाताशु भारत ॥ ७.१६३.३२ ॥
ਬਲਵਾਨ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਉੱਤਮ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੁਰੰਤ ਉਸਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ।
7.163.33
सोऽतिविद्धो महाराज सात्वतेन महारथः ।
सोमदत्तो महाबाहुर्निपपात ममार च ॥ ७.१६३.३३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਤਵਤ ਵੱਲੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਮਹਾਰਥੀ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਸੋਮਦੱਤ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਮਰ ਗਿਆ।
7.163.34
तं दृष्ट्वा निहतं तत्र सोमदत्तं महारथाः ।
महता शरवर्षेण युयुधानमुपाद्रवन् ॥ ७.१६३.३४ ॥
ਉੱਥੇ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਵੱਡੀ ਬਾਣਵਰਖਾ ਨਾਲ ਯੁਯੁਧਾਨ (ਸਾਤਯਕੀ) ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
7.163.35
छाद्यमानं शरैर्दृष्ट्वा युयुधानं युधिष्ठिरः ।
पाण्डवाश्च महाराज सह सर्वैः प्रभद्रकैः।
महत्या सेनया सार्धं द्रोणानीकमुपाद्रवन् ॥ ७.१६३.३५ ॥
ਯੁਯੁਧਾਨ (ਸਾਤਯਕੀ) ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
7.163.36
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्धस्तावकानां महाबलम् ।
शरैर्विद्रावयामास भारद्वाजस्य पश्यतः ॥ ७.१६३.३६ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਂਬਲੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
7.163.37
सैन्यानि द्रावयन्तं तु द्रोणो दृष्ट्वा युधिष्ठिरम् ।
अभिदुद्राव वेगेन क्रोधसंरक्तलोचनः ॥ ७.१६३.३७ ॥
ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਰਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰੋਣ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
7.163.38
ततः सुनिशितैर्बाणैः पार्थं विव्याध सप्तभिः ।
युधिष्ठिरोऽपि सङ्क्रुद्धः प्रतिविव्याध पञ्चभिः ॥ ७.१६३.३८ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਸੱਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਵੀ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
7.163.39
सोऽतिविद्धो महाबाहुः सृक्विणी परिसंलिहन् ।
युधिष्ठिरस्य चिच्छेद ध्वजं कार्मुकमेव च ॥ ७.१६३.३९ ॥
ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਮਹਾਬਾਹੂ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਕੋਨੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚੱਟਦਿਆਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦਾ ਧੁਜ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.163.40
स च्छिन्नधन्वा त्वरितस्त्वराकाले नृपोत्तमः ।
अन्यदादत्त वेगेन कार्मुकं समरे दृढम् ॥ ७.१६३.४० ॥
ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟਣ ਉੱਤੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੁਰੰਤ, ਉਸ ਜਲਦੀ ਦੇ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਗ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
7.163.41
ततः शरसहस्रेण द्रोणं विव्याध पार्थिवः ।
साश्वसूतध्वजरथं तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१६३.४१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ, ਧੁਜਾ ਸਮੇਤ ਉਸਦਾ ਰਥ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.163.42
ततो मुहूर्तं व्यथितः शरपातप्रपीडितः ।
निषसाद रथोपस्थे द्रोणो भरतसत्तम ॥ ७.१६३.४२ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਦ੍ਰੋਣ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰੱਥ ਦੇ ਤਖ਼ਤੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।
7.163.43
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां मुहूर्ताद्द्विजसत्तमः ।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो वायव्यास्त्रमवासृजत् ॥ ७.१६३.४३ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਵਾਯਵ੍ਯਾਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।
7.163.44
असम्भ्रान्तस्ततः पार्थो वायव्येनैव वीर्यवान् ।
तदस्त्रमस्त्रेण रणे स्तम्भयामास भारत ॥ ७.१६३.४४ ॥
ਫਿਰ ਅਡੋਲ, ਵੀਰਜਵਾਨ ਪਾਰਥ ਨੇ ਵਾਯਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
7.163.45
चिच्छेद च धनुर्दीर्घं ब्राह्मणस्य च पाण्डवः ।
ततोऽन्यद्धनुरादत्त द्रोणः क्षत्रियमर्दनः।
तदप्यस्य शितैर्भल्लैश्चिच्छेद कुरुपुङ्गवः ॥ ७.१६३.४५ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦਾ ਲੰਮਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਕਸ਼ੱਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਸਲਣ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਹੋਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ। ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.163.46
ततोऽब्रवीद्वासुदेवः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ७.१६३.४६ ॥
ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
7.163.47
युधिष्ठिर महाबाहो यत्त्वां वक्ष्यामि तच्छ्रणु ।
उपारमस्व युद्धे त्वं द्रोणाद्भरतसत्तम ॥ ७.१६३.४७ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਾਂਗਾ ਉਹ ਸੁਣ। ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦ੍ਰੋਣ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾ।
7.163.48
यतते हि सदा द्रोणो ग्रहणे तव संयुगे ।
नानुरूपमहं मन्ये युद्धमस्य त्वया सह ॥ ७.१६३.४८ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਯੁੱਧ ਠੀਕ ਹੈ।
7.163.49
योऽस्य सृष्टो विनाशाय स एवैनं हनिष्यति ।
परिवर्ज्य गुरुं याहि यत्र राजा सुयोधनः ॥ ७.१६३.४९ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਥੇ ਜਾਓ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸੁਯੋਧਨ ਹੈ।
7.163.50
राजा राज्ञा हि योद्धव्यो नाराज्ञा युद्धमिष्यते ।
तत्र त्वं गच्छ कौन्तेय हस्त्यश्वरथसंवृतः ॥ ७.१६३.५० ॥
ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਹੀ ਯੁੱਧ ਕਰੇ; ਗੈਰ-ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਚਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰੱਥਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾ।
7.163.51
यावन्मात्रेण च मया सहायेन धनञ्जयः ।
भीमश्च रथशार्दूलो युध्यते कौरवैः सह ॥ ७.१६३.५१ ॥
ਮੇਰੀ ਜਿੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਰੱਥਸ਼ਾਰਦੂਲ ਭੀਮ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।
7.163.52
वासुदेववचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
मुहूर्तं चिन्तयित्वा तु ततो दारुणमाहवम् ॥ ७.१६३.५२ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕੁਝ ਪਲ ਸੋਚਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਬਾਰੇ।
7.163.53
प्रायाद्द्रुतममित्रघ्नो यत्र भीमो व्यवस्थितः ।
विनिघ्नंस्तावकान्योधान्व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ७.१६३.५३ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਭੀਮ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ।
7.163.54
रथघोषेण महता नादयन्वसुधातलम् ।
पर्जन्य इव धर्मान्ते नादयन्वै दिशो दश।
भीमस्य निघ्नतः शत्रून्पार्ष्णिं जाग्रह पाण्डवः ॥ ७.१६३.५४ ॥
ਮਹਾਨ ਰੱਥ-ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ, ਰੁੱਤ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਭੀਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
7.163.55
द्रोणोऽपि पाण्डुपाञ्चालान्व्यधमद्रजनीमुखे ।
नादयंस्तलघोषेण तव सैन्यानि मारिष ॥ ७.१६३.५५ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਵੀ ਰਾਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ; ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ।