महाभारत · अध्याय 7.171
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.171.1
तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयावहे ।
धृष्टद्युम्नो महाराज द्रोणमेवाभ्यवर्तत ॥ ७.१७१.१ ॥
त्या अत्यंत भीषण आणि भयंकर युद्धात, हे महाराज, धृष्टद्युम्न द्रोणाकडे चालून गेला.
7.171.2
सन्दधानो धनुःश्रेष्ठं ज्यां विकुर्षन्पुनः पुनः ।
अभ्यद्रवत द्रोणस्य रथं रुक्मविभूषितम् ॥ ७.१७१.२ ॥
उत्तम धनुष्यावर बाण चढवून, वारंवार प्रत्यंचा ओढत त्याने सोन्याने सजवलेल्या द्रोणाच्या रथावर धाव घेतली.
7.171.3
धृष्टद्युम्नमथायान्तं द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ।
परिवव्रुर्महाराज पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥ ७.१७१.३ ॥
हे महाराज, द्रोणाचा अंत करण्याच्या इच्छेने येणाऱ्या धृष्टद्युम्नाला पांडवांसह पांचालांनी वेढले.
7.171.4
तथा परिवृतं दृष्ट्वा द्रोणमाचार्यसत्तमम् ।
पुत्रास्ते सर्वतो यत्ता ररक्षुर्द्रोणमाहवे ॥ ७.१७१.४ ॥
आचार्यश्रेष्ठ द्रोणांना अशा प्रकारे वेढलेले पाहून तुमच्या पुत्रांनी सर्व बाजूंनी सावध राहून युद्धात द्रोणांचे रक्षण केले.
7.171.5
बलार्णवौ ततस्तौ तु समेयातां निशामुखे ।
गातोद्धूतौ क्षुब्धसत्वौ भैरवौ सागराविव ॥ ७.१७१.५ ॥
तेव्हा रात्रीच्या प्रारंभी ते दोन सेनासागर एकमेकांना भिडले—उसळणाऱ्या आणि क्षुब्ध मनांनी, दोन भयंकर सागरांसारखे.
7.171.6
ततो द्रोणं महाराज पाञ्चाल्यः पञ्चभिः शरैः ।
विव्याध हृदये तूर्णं सिंहनादं ननाद च ॥ ७.१७१.६ ॥
तेव्हा, हे महाराज, पांचाल राजपुत्राने पाच बाणांनी द्रोणांच्या हृदयाला त्वरित भेदले आणि सिंहगर्जना केली.
7.171.7
तं द्रोणः पञ्चविंशत्या विद्धा भारत संयुगे ।
चिच्छेदान्येन भल्लेन धनुरस्य महास्वनम् ॥ ७.१७१.७ ॥
हे भारता, युद्धात द्रोणाने पंचवीस बाणांनी त्याला विद्ध करून दुसऱ्या भल्लाने त्याचे महानाद करणारे धनुष्य तोडले.
7.171.8
धृष्टद्युम्नस्तु निर्विद्धो द्रोणेन भरतर्षभ ।
उत्ससर्ज धनुस्तूर्णं सन्दश्य दशनच्छदम् ॥ ७.१७१.८ ॥
पण हे भरतश्रेष्ठा, द्रोणाने विद्ध झालेल्या धृष्टद्युम्नाने ओठ चावत लगेच आपले धनुष्य फेकून दिले.
7.171.9
ततः क्रुद्धो महाराज धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
आददेऽन्यद्धनुःश्रेष्ठं द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ॥ ७.१७१.९ ॥
मग हे महाराजा, क्रुद्ध आणि प्रतापी धृष्टद्युम्नाने द्रोणाचा अंत करण्याच्या इच्छेने दुसरे उत्तम धनुष्य हाती घेतले.
7.171.10
विकृष्य च धनुश्चित्रमाकर्णात्परवीरहा ।
द्रोणस्यानत्करं घोरं व्यसृजत्सायकं ततः ॥ ७.१७१.१० ॥
नंतर शत्रुवीरांचा संहारक त्याने विचित्र धनुष्य कानापर्यंत ओढून द्रोणावर न अडवता येणारा भयंकर बाण सोडला.
7.171.11
स विसृष्टो बलवता शरो घोरो महामृधे ।
भासयामास तत्सैन्यं दिवाकर इवोदितः ॥ ७.१७१.११ ॥
त्या बलवानाने सोडलेला तो भयंकर बाण त्या महायुद्धात उगवलेल्या सूर्याप्रमाणे त्या सैन्याला प्रकाशित करता झाला.
7.171.12
तं तु दृष्ट्वा शरं घोरं देवगन्धर्वमानवाः ।
स्वस्त्यस्तु समरे राजन्द्रोणायेत्यब्रुवन्वचः ॥ ७.१७१.१२ ॥
हे राजा, तो भयंकर बाण पाहून देव, गंधर्व आणि मानव म्हणाले, 'युद्धात द्रोणाचे कल्याण होवो!'
7.171.13
तं तु सायकमायान्तमाचार्यस्य रथं प्रति ।
कर्णो द्वादशधआ राजंश्चिच्छेद कृतहस्तवत् ॥ ७.१७१.१३ ॥
आचार्यांच्या रथाकडे येणारा तो बाण, हे राजा, कुशल हाताच्या धनुर्धराप्रमाणे कर्णाने बारा तुकडे करून तोडला.
7.171.14
स च्छिन्नो बहुधा राजन्सूतपुत्रेण धन्विना ।
निपपात शरस्तूर्णं निर्विषो भुजगो यथा ॥ ७.१७१.१४ ॥
हे राजा, सूतपुत्र धनुर्धर कर्णाने अनेक तुकडे केलेला तो बाण, विषहीन सर्प पडावा तसा तत्काळ खाली पडला.
7.171.15
छित्त्वा तु समरे बाणं शरैः सन्नतपर्वभिः ।
धृष्टद्युम्नं ततः कर्णो विव्याध दशभिः शरैः ॥ ७.१७१.१५ ॥
युद्धात तो बाण तोडल्यानंतर कर्णाने वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी धृष्टद्युम्नाला दहा बाणांनी विंधले.
7.171.16
पञ्चभिर्द्रोणपुत्रस्तु स्वयं द्रोणस्तु सप्तभिः ।
शल्यश्च दशभिर्बाणैस्त्रिभिर्दुःशासनस्तथा ॥ ७.१७१.१६ ॥
द्रोणपुत्राने पाच बाणांनी, स्वतः द्रोणाने सात बाणांनी, शल्याने दहा बाणांनी आणि दुःशासनाने तीन बाणांनी (विंधले).
7.171.17
दुर्योधनस्तु विंशत्या शकुनिश्चापि पञ्चभिः ।
पाञ्चाल्यं त्वरयाऽविध्यन्सर्व एव महारथाः ॥ ७.१७१.१७ ॥
दुर्योधनाने वीस बाणांनी आणि शकुनीने पाच बाणांनी, सर्व महारथींनी त्वरेने पांचाल्याला विंधले.
7.171.18
स विद्धः सप्तभिर्घोरैर्द्रोणस्यार्थे महाहवे ।
सर्वानसम्भ्रमाद्राज प्रत्यविद्ध्यत्त्रिभिस्त्रिभिः।
द्रोणं द्रौणिं च कर्णं च विव्याध च तवात्मजम् ॥ ७.१७१.१८ ॥
द्रोणासाठी त्या महायुद्धात सात भयंकर बाणांनी विंधलेल्या त्याने, हे राजा, विचलित न होता सर्वांना तीन-तीन बाणांनी प्रत्युत्तर दिले. त्याने द्रोण, द्रौणि, कर्ण आणि तुझा पुत्र यांनाही विंधले.
7.171.19
ते भिन्ना धन्विना तेन धृष्टद्युम्नं पुनर्मृधे ।
विव्यधुः पञ्चभिस्तूर्णमेकैको रथिनां वरः ॥ ७.१७१.१९ ॥
त्या धनुर्धराने घायल झालेल्या त्यांनी युद्धात पुन्हा धृष्टद्युम्नाला त्वरेने पाच-पाच बाणांनी विंधले; प्रत्येकजण रथिकांमध्ये श्रेष्ठ होता.
7.171.20
द्रुमसेनस्तु सङ्क्रुद्धो राजन्विव्याध पत्रिणा ।
त्रिभिश्चान्यैः शरैस्तूर्णं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७१.२० ॥
परंतु हे राजा, द्रुमसेन अतिशय संतप्त होऊन एका बाणाने आणि मग तीन व इतर बाणांनी त्वरेने विंधून म्हणाला, 'थांब, थांब!'
7.171.21
स तु तं प्रतिविव्याध त्रिभिस्तीक्ष्णैरजिह्मगैः ।
स्वर्णपुङ्खैः शिलाधौतैः प्राणान्तकरमैर्युधि ॥ ७.१७१.२१ ॥
परंतु त्याने त्याला तीन तीक्ष्ण, सरळ उडणाऱ्या, सोन्याच्या पंखांच्या, दगडावर धारदार केलेल्या, युद्धात प्राणघातक बाणांनी प्रत्युत्तरादाखल विंधले.
7.171.22
भल्लेनान्येन तु पुनः सुवर्णोज्ज्वलकुण्डलम् ।
निचकर्त शिरः कायाद्द्रुमसेनस्य वीर्यवान् ॥ ७.१७१.२२ ॥
मग त्या पराक्रमी वीराने दुसऱ्या भल्ल बाणाने द्रुमसेनाचे, सोन्याच्या कुंडलांनी झगमगणारे, मस्तक शरीरापासून तोडले.
7.171.23
तच्छिरो न्यपतद्भूमौ सन्दष्टौष्ठपुटं रणे ।
महावातसमुद्धूतं पक्वं तालफलं यथा ॥ ७.१७१.२३ ॥
ते मस्तक, ओठ दातांनी दाबलेले, युद्धात महावाऱ्याने हलवलेल्या पिकलेल्या तालफळाप्रमाणे जमिनीवर कोसळले.
7.171.24
तान्स विद्धा पुनर्योधान्वीरः सुनिशितैः शरैः ।
राधेयस्याच्छिनद्भल्लैः कार्मुकं चित्रयोधिनः ॥ ७.१७१.२४ ॥
त्या वीराने त्या योद्ध्यांना पुन्हा अति धारदार बाणांनी विंधून, भल्ल बाणांनी राधेयाच्या (कर्णाच्या) चित्रयोद्ध्याचे धनुष्य तोडले.
7.171.25
न तु तन्ममृषे कर्णो धनुषश्छेदनं तथा ।
निकर्तनमिवात्युग्रं लाङ्गूलस्य महाहरिः ॥ ७.१७१.२५ ॥
पण कर्णाने आपले धनुष्य तुटणे तसे सहन केले नाही, जसा महासिंह आपली शेपटी अत्यंत भयंकररीत्या तुटणे सहन करत नाही.
7.171.26
सोऽन्यद्धनुः समादाय क्रोधरक्तेक्षणः श्वसन् ।
अभ्यद्रवच्छरौघैस्तं धृष्टद्युम्नं महाबलम् ॥ ७.१७१.२६ ॥
त्याने दुसरे धनुष्य घेऊन, क्रोधाने लाल झालेल्या डोळ्यांनी, उसासे टाकत, बाणांच्या वर्षावाने त्या महाबलवान धृष्टद्युम्नावर धाव घेतली.
7.171.27
दृष्ट्वा कर्णं तु संरब्धं ते वीराः षड्रथर्षभाः ।
पाञ्चाल्यपुत्रं त्वरिताः परिवव्रुर्जिघांसया ॥ ७.१७१.२७ ॥
कर्ण संतापलेला पाहून ते सहा श्रेष्ठ रथयोद्धे वेगाने, वध करण्याच्या इच्छेने पांचालपुत्राला वेढून उभे राहिले.
7.171.28
षण्णां योधप्रवीराणां तावकानां पुरस्कृतम् ।
मृत्योरास्यमनुप्राप्तं धृष्टद्युम्नमममंस्महि ॥ ७.१७१.२८ ॥
तुमच्या त्या सहा श्रेष्ठ योद्ध्यांनी पुढे केलेला धृष्टद्युम्न मृत्यूच्या तोंडी पोहोचला आहे असे आम्हाला वाटले.
7.171.29
पतस्मिन्नेव काले तु दाशार्हो विकिरञ्छरान् ।
धृष्टद्युम्नं पराक्रान्तं सात्यकिः प्रत्यपद्यत ॥ ७.१७१.२९ ॥
त्याच वेळी दाशार्ह सात्यकी बाणांचा वर्षाव करत पराक्रमी धृष्टद्युम्नाच्या मदतीस धावून आला.
7.171.30
तमायान्तं महेष्वासं सात्यकिं युद्धदुर्मदम् ।
राधेयो दशभिर्बाणैः प्रत्यविध्यदजिह्मगैः ॥ ७.१७१.३० ॥
युद्धात मदोन्मत्त होऊन येणाऱ्या त्या महाधनुर्धर सात्यकीला पाहून राधेय कर्णाने सरळ जाणाऱ्या दहा बाणांनी त्याला प्रत्युत्तर देऊन विद्ध केले.
7.171.31
तं सात्यकिर्महाराज विव्याध दशभिः शरैः ।
पश्यतां सर्ववीराणां मा गास्तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७१.३१ ॥
हे महाराजा, सात्यकीने दहा बाणांनी त्याला विंधले. सर्व वीर पाहत असताना तो म्हणाला, 'जाऊ नकोस, थांब.'
7.171.32
स सात्यकेस्तु बलिनः कर्णस्य च महात्मनः ।
आसीत्समागमो राजन्बलिवासवयोरिव ॥ ७.१७१.३२ ॥
हे राजा, बलवान सात्यकी आणि महात्मा कर्ण यांची ती गाठ बळी आणि वासव यांच्या युद्धासारखी होती.
7.171.33
त्रासयन्रथघोषेण क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ।
राजीवलोचनं कर्णं सात्यकिः प्रत्यविध्यत ॥ ७.१७१.३३ ॥
क्षत्रियश्रेष्ठ सात्यकीने रथांच्या गर्जनेने क्षत्रियांना भयभीत करत कमलनयन कर्णाला प्रत्युत्तर बाणांनी विंधले.
7.171.34
कम्पयन्निव घोषेण धनुषो वसुधां बली ।
सूतपुत्रो महाराज सात्यकिं प्रत्ययोधयत् ॥ ७.१७१.३४ ॥
हे महाराजा, बलवान सूतपुत्राने धनुष्याच्या घोषाने जणू पृथ्वी कंपित करत सात्यकीशी युद्ध केले.
7.171.35
विपाठकर्णिनाराचैर्वत्सदन्तैः क्षुरैरपि ।
कर्णः शरशतैश्चापि शैनेयं प्रत्यनिद्व्यत ॥ ७.१७१.३५ ॥
कर्णाने विपाठ, कर्णिन, नाराच, वत्सदंत आणि क्षुर बाणांनी तसेच शेकडो बाणांनी शैनेयावर प्रत्याघात केला.
7.171.36
तथैव युध्यमानोऽपि वृष्णीनां प्रवरो युधि ।
अभ्यवर्षच्छरैः कर्णं तद्युद्धमभवत्समम् ॥ ७.१७१.३६ ॥
त्याचप्रमाणे युद्ध करणाऱ्या वृष्णिश्रेष्ठ सात्यकीनेही कर्णावर बाणांचा वर्षाव केला; ते युद्ध बरोबरीचे झाले.
7.171.37
तावकाश्च महाराज कर्णपुत्रश्च दंशितः ।
सात्यकिं विव्यधुस्तूर्ण समन्तान्निशितैः शरैः ॥ ७.१७१.३७ ॥
हे महाराज, आपले योद्धे आणि कर्णाचा पुत्र, कवच धारण करून, वेगाने चारही बाजूंनी तीक्ष्ण बाणांनी सात्यकीला विद्ध केले.
7.171.38
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य तेषां कर्णस्य वा विभो ।
अविद्व्यत्सात्यकिः क्रुद्धो वृषसेनं स्तनान्तरे ॥ ७.१७१.३८ ॥
हे प्रभो, सात्यकीने क्रोधाने आपल्या अस्त्रांनी त्यांचे व कर्णाचे अस्त्र रोखून वृषसेनाच्या छातीत बाण मारला.
7.171.39
तेन बाणेन निर्विद्धो वृषसेनो विशाम्पते ।
न्यपतत्स रथे मूढो धनुरुत्सृज्य वीर्यवान् ॥ ७.१७१.३९ ॥
हे नरपते, त्या बाणाने विद्ध होऊन वृषसेन, वीर असूनही, मूर्छित होऊन धनुष्य टाकून रथात कोसळला.
7.171.40
ततः कर्णो हतं मत्वा वृषसेनं महारथम् ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः सात्यकिं प्रत्यपीडयत् ॥ ७.१७१.४० ॥
मग पुत्रशोकाने संतप्त झालेल्या कर्णाने, महारथी वृषसेन मारला गेला असे समजून, सात्यकीवर जोरदार हल्ला केला.
7.171.41
पीड्यमानस्तु कर्णेन युयुधानो महारथः ।
विव्याध बहुभिः कर्णं त्वरमाणः पुनःपुनः ॥ ७.१७१.४१ ॥
परंतु कर्णाने पीडित झालेल्या महारथी युयुधानाने, त्वरेने वारंवार अनेक बाणांनी कर्णाला विद्ध केले.
7.171.42
स कर्णं दशभिर्विद्ध्वा वृषसेनं च सप्तभिः ।
स हस्तावापधनुषी तयोश्चिच्छेद सात्वतः ॥ ७.१७१.४२ ॥
त्याने दहा बाणांनी कर्णाला आणि सात बाणांनी वृषसेनाला विद्ध करून, सात्वत सात्यकीने त्या दोघांची धनुष्ये तोडली.
7.171.43
तावन्ये धनुषी सज्जे कृत्वा शत्रुभयङ्करे ।
युयुधानमाविध्येतां समन्तान्निशितैः शरैः ॥ ७.१७१.४३ ॥
तेव्हा ते दोघे इतर योद्धे शत्रूंना भय देणारी आपली धनुष्ये सज्ज करून, तीक्ष्ण बाणांनी युयुधानाला सर्व बाजूंनी विद्ध करू लागले.
7.171.44
वर्तमाने तु सङ्ग्रमे तस्मिन्वीरवरक्षये ।
अतीव शुश्रुवे राजन्गाण्डीवस्य महास्वनः ॥ ७.१७१.४४ ॥
हे राजा, श्रेष्ठ वीरांचा संहार होत असलेल्या त्या युद्धात गांडीवाचा महान् आवाज अत्यंत ऐकू आला.
7.171.45
श्रुत्वा तु रथनिर्घोषं गाण्डीवस्य च निःस्वनम् ।
सूतपुत्रोऽब्रवीद्राजन्दुर्योधनमिदं वचः ॥ ७.१७१.४५ ॥
हे राजा, रथाचा घोष आणि गांडीवाचा आवाज ऐकून सूतपुत्र (कर्ण) दुर्योधनाला हे वचन म्हणाला.
7.171.46
एष सर्वां चमूं हत्वा मुख्यांश्चैव नरर्षभान् ।
पौरवांश्च महेष्वासो विक्षिपन्नुत्तमं धनुः ॥ ७.१७१.४६ ॥
हा महान धनुर्धर सर्व सैन्य, प्रमुख नरश्रेष्ठ आणि पौरव योद्ध्यांना मारून आपले उत्तम धनुष्य हलवत आहे.
7.171.47
पार्थो विजयते तत्र गाण्डीवनिनदो महान् ।
श्रूयते रथघोषश्च वासवस्येव नर्दतः ॥ ७.१७१.४७ ॥
तेथे पार्थ विजय मिळवत आहे; वासवाच्या गर्जनेप्रमाणे गांडीवाचा महान् निनाद आणि रथाचा घोष ऐकू येत आहे.
7.171.48
करोति पाण्डवो व्यक्तं कर्मौपयिकमात्मनः ।
एषा विदार्यते राजन्बहुधा भारती चमूः ॥ ७.१७१.४८ ॥
पांडुपुत्र आपल्याला योग्य असे कर्म स्पष्टपणे करत आहे; हे राजा, भरतांची ही सेना अनेक प्रकारे विदीर्ण केली जात आहे.
7.171.49
विप्रकीर्णान्यनीकानि न हि तिष्ठन्ति कर्हिचित् ।
वातेनेव समुद्धूतमभ्रजालं विदीर्यते ॥ ७.१७१.४९ ॥
विखुरलेल्या सेना कधीच स्थिर राहत नाहीत; वाऱ्याने उडवलेल्या ढगांच्या जाळ्याप्रमाणे त्या फाटून जातात.
7.171.50
सव्यसाचिनमासाद्य भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ७.१७१.५० ॥
सव्यसाची अर्जुनाला भिडताच ते समुद्रात फुटलेल्या नावेप्रमाणे विखुरतात.
7.171.51
द्रवतां योधमुख्यानां गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
विद्धानां शतशो राजञ्श्रूयते निःस्वनो महान् ॥ ७.१७१.५१ ॥
हे राजा, गांडीवातून सोडलेल्या बाणांनी शेकडो वेळा विद्ध होऊन पळणाऱ्या प्रमुख योद्ध्यांचा मोठा आक्रोश ऐकू येत आहे.
7.171.52
शृणु दुन्दुभिनिर्घोषमर्जुनस्य रथं प्रति ।
निशीथे राजशार्दूल स्तनयित्नोरिवाम्बरे ॥ ७.१७१.५२ ॥
ऐका, अर्जुनाच्या रथाकडून दुंदुभीचा घोष येत आहे, हे राजशार्दूला, मध्यरात्री आकाशात गडगडाटासारखा.
7.171.53
हाहाकाररवांश्चैव सिंहनादांश्च पुष्कलान् ।
शृणु शब्दान्बहुविधानर्जुनस्य रथं प्रति ॥ ७.१७१.५३ ॥
हाहाकाराचे शब्द आणि पुष्कळ सिंहनाद ऐका; अर्जुनाच्या रथाकडून उठणारे विविध प्रकारचे आवाज ऐका.
7.171.54
अयं मध्ये स्थितोऽस्माकं सात्यकिः सात्वतां वरः ।
इह चेल्लभ्यते लक्ष्यं कृत्स्नाञ्जेष्यामहे परान् ॥ ७.१७१.५४ ॥
आपल्या मध्ये उभा असलेला हा सात्वतांमध्ये श्रेष्ठ सात्यकी आहे; येथे लक्ष्य साधले गेले, तर आम्ही सर्व शत्रूंना जिंकू.
7.171.55
एष पाञ्चालराजस्य पुत्रो द्रोणेन सङ्गतः ।
सर्वतः संवृतो योधैः शूरैश्च रथसत्तमैः ॥ ७.१७१.५५ ॥
पांचाल राजाचा हा पुत्र द्रोणाशी भिडलेला आहे; सर्व बाजूंनी योद्धे, शूर आणि श्रेष्ठ रथी त्याला वेढलेले आहेत.
7.171.56
सात्यकिं यदि हन्याम धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
असंशयं महाराज ध्रुवो नो विजयो भवेत् ॥ ७.१७१.५६ ॥
सात्यकी आणि पृषताचा पुत्र धृष्टद्युम्न यांना आपण मारू शकलो, तर हे महाराज, निःसंशय आपला विजय निश्चित होईल.
7.171.57
सौभद्रवदिमौ वीरौ परिवार्य महारथौ ।
प्रयतायो महाराज निहन्तुं वृष्णिपार्षतौ ॥ ७.१७१.५७ ॥
सुभद्रेच्या पुत्राप्रमाणे या दोन वीर महारथींना वेढून, हे महाराज, वृष्णिवंशीय आणि पृषताच्या पुत्राला मारण्याचा प्रयत्न करा.
7.171.58
सव्यसाची पुरोऽभ्येति द्रोणानीकाय भारत ।
संसक्तं सात्यकिं ज्ञात्वा बहुभिः कुरुपुङ्गवैः ॥ ७.१७१.५८ ॥
हे भारता, द्रोणाच्या सैन्याकडे सव्यसाची अर्जुन पुढे येत आहे; सात्यकी अनेक कुरुश्रेष्ठांनी वेढलेला आहे हे त्याला समजले आहे.
7.171.59
तत्र गच्छन्तु बहवः प्रवरा रथसत्तमाः ।
यावत्पार्थो न जानाति सात्यकिं बहुभिर्वृतम् ॥ ७.१७१.५९ ॥
पार्थाला (अर्जुनाला) सात्यकी अनेकांनी वेढलेला आहे हे कळण्यापूर्वी, अनेक श्रेष्ठ रथींनी तिथे जावे.
7.171.60
ते त्वरध्वं तथा शूराः शराणां मोक्षणे भृशम् ।
यथा त्विह व्रजत्येष परलोकाय माधवः।
तथा कुरु महाराज सुनीत्या सुप्रयुक्तया ॥ ७.१७१.६० ॥
हे शूरांनो, हा माधव इथूनच परलोकाला जावा यासाठी बाण सोडण्यात अत्यंत त्वरा करा. हे महाराज, उत्तम नीतीने आणि योग्यरीत्या योजलेल्या युक्तीने तसेच करा.
7.171.61
कर्णस्य मतमास्थाय पुत्रस्ते प्राह सौबलम् ।
यथेन्द्रः समरे राजन्प्राह विष्णुं यशस्विनम् ॥ ७.१७१.६१ ॥
कर्णाचे मत स्वीकारून तुमच्या पुत्राने सौबलाला म्हटले, हे राजा, जसे युद्धात इंद्राने यशस्वी विष्णूला म्हटले होते.
7.171.62
वृतः सहस्रैर्दशभिर्गजानामनिवर्तिनाम् ।
रथैश्च दशसाहस्रैस्तूर्णं याहि धनञ्जयम्। ॥ ७.१७१.६२ ॥
मागे न फिरणाऱ्या दहा हजार हत्तींनी व दहा हजार रथांनी वेढलेला तू लवकर धनंजयाकडे जा.
7.171.63
दुःशासनो दुर्विषहः सुबाहुर्दुः प्रधर्षणः ।
एते त्वामनुयास्यन्ति पत्तिभिर्बहुभिर्वृताः ॥ ७.१७१.६३ ॥
दुःशासन, दुर्विषह, सुबाहू — ज्यांना पराजित करणे कठीण आहे — हे अनेक पायदळांनी वेढलेले तुझ्या मागे जातील.
7.171.64
जहि कृष्णौ महाबाहो धर्मराजं च मातुल ।
नकुलं सहदेवं च भीमसेनं तथैव च ॥ ७.१७१.६४ ॥
हे महाबाहो मामा, दोन्ही कृष्णांना, धर्मराजाला, नकुल, सहदेव व भीमसेन यांनाही मार.
7.171.65
देवानामिव देवेन्द्रे जयाशा त्वयि मे स्थिता ।
जहि मातुल कौन्तेयानसुरानिव पावकिः ॥ ७.१७१.६५ ॥
देवांची जयाशा जशी देवेंद्रावर स्थिर असते, तशी माझी जयाशा तुझ्यावर स्थिर आहे, मामा; पावकीने जसे असुरांना मारले, तसे कौंतेयांना मार.
7.171.66
एवमुक्तो ययौ पार्थान्पुत्रेण तव सौबलः ।
महत्या सेनया सार्धं सह पुत्रैश्च ते विभो ॥ ७.१७१.६६ ॥
तुझ्या पुत्राने असे सांगितल्यावर सौबल, हे विभो, मोठ्या सेनेसह व तुझ्या पुत्रांसह पार्थांकडे गेला.
7.171.67
प्रियार्थं तव पुत्राणां दिधक्षुः पाण्डुनन्दनान् ।
ततः प्रववृते युद्धं तावकानां परैः सह ॥ ७.१७१.६७ ॥
तुमच्या पुत्रांच्या प्रियासाठी, पाण्डूच्या पुत्रांना जाळण्याच्या इच्छेने, तेव्हा तुमच्या लोकांचे आणि शत्रूंचे युद्ध सुरू झाले.
7.171.68
प्रयाते सौबले राजन्पाण्डवानामनीकिनीम् ।
बलेन महता युक्ताः सूतपुत्रस्तु सात्वतम् ॥ ७.१७१.६८ ॥
हे राजा, सौबल पाण्डवांच्या सेनेकडे गेल्यावर, महान बलाने युक्त सूतपुत्र सात्वताशी (सात्यकीशी) लढू लागला.
7.171.69
अभ्ययात्त्वरितो युद्धे किरञ्शरशतान्बहून् ।
तथैव पार्थिवाः सर्वे सात्यकिं पर्यवारयन् ॥ ७.१७१.६९ ॥
तो त्वरेने युद्धात पुढे सरला, शेकडो बाण सोडत; तसेच सर्व राजांनी सात्यकीला सभोवती घेरले.
7.171.70
भारद्वाजस्ततो गत्वा धृष्टद्युम्नरथं प्रति ।
महद्युद्धं तदासीत्तुं द्रोणस्य निशि भारत।
धृष्टद्युम्नेन वीरेण पाञ्चालैश्च सहाद्भुतम् ॥ ७.१७१.७० ॥
मग भारद्वाज (द्रोण) धृष्टद्युम्नाच्या रथाकडे गेला. हे भारता, रात्री द्रोणाचे आणि वीर धृष्टद्युम्नाचे व पाञ्चालांसोबत ते महान आणि अद्भुत युद्ध झाले.