Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.171

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.171.1

तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयावहे ।
धृष्टद्युम्नो महाराज द्रोणमेवाभ्यवर्तत ॥ ७.१७१.१ ॥

ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

7.171.2

सन्दधानो धनुःश्रेष्ठं ज्यां विकुर्षन्पुनः पुनः ।
अभ्यद्रवत द्रोणस्य रथं रुक्मविभूषितम् ॥ ७.१७१.२ ॥

ଉତ୍ତମ ଧନୁରେ ବାଣ ଯୋଡ଼ି, ବାରମ୍ବାର ଧନୁଶିରା ଟାଣି, ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

7.171.3

धृष्टद्युम्नमथायान्तं द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ।
परिवव्रुर्महाराज पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥ ७.१७१.३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଅନ୍ତ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଘେରିଲେ।

7.171.4

तथा परिवृतं दृष्ट्वा द्रोणमाचार्यसत्तमम् ।
पुत्रास्ते सर्वतो यत्ता ररक्षुर्द्रोणमाहवे ॥ ७.१७१.४ ॥

ଆଚାର୍ଯଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଏପରି ଘେରାଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସବୁଆଡ଼େ ସତର୍କ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

7.171.5

बलार्णवौ ततस्तौ तु समेयातां निशामुखे ।
गातोद्धूतौ क्षुब्धसत्वौ भैरवौ सागराविव ॥ ७.१७१.५ ॥

ତା'ପରେ ରାତିର ଆରମ୍ଭରେ ସେହି ଦୁଇ ସେନା-ସାଗର ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ—ଉଚ୍ଛୁଳି ଓ କ୍ଷୁବ୍ଧ ମନରେ, ଦୁଇଟି ଭୟଙ୍କର ସାଗର ପରି।

7.171.6

ततो द्रोणं महाराज पाञ्चाल्यः पञ्चभिः शरैः ।
विव्याध हृदये तूर्णं सिंहनादं ननाद च ॥ ७.१७१.६ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାର ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବକ୍ଷ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କରି ସିଂହନାଦ କଲେ।

7.171.7

तं द्रोणः पञ्चविंशत्या विद्धा भारत संयुगे ।
चिच्छेदान्येन भल्लेन धनुरस्य महास्वनम् ॥ ७.१७१.७ ॥

ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ପଚିଶଟି ବାଣରେ ତାହାକୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ୍ଲରେ ତାହାର ମହାଧ୍ୱନି ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।

7.171.8

धृष्टद्युम्नस्तु निर्विद्धो द्रोणेन भरतर्षभ ।
उत्ससर्ज धनुस्तूर्णं सन्दश्य दशनच्छदम् ॥ ७.१७१.८ ॥

କିନ୍ତୁ ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓଠ ଦାନ୍ତରେ ଚାପି ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଧନୁ ଫୋପାଡ଼ିଦେଲେ।

7.171.9

ततः क्रुद्धो महाराज धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
आददेऽन्यद्धनुःश्रेष्ठं द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ॥ ७.१७१.९ ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୋଧିତ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଶେଷ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଉଠାଇଲେ।

7.171.10

विकृष्य च धनुश्चित्रमाकर्णात्परवीरहा ।
द्रोणस्यानत्करं घोरं व्यसृजत्सायकं ततः ॥ ७.१७१.१० ॥

ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଅଟକାଇ ନ ହେଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।

7.171.11

स विसृष्टो बलवता शरो घोरो महामृधे ।
भासयामास तत्सैन्यं दिवाकर इवोदितः ॥ ७.१७१.११ ॥

ସେହି ବଳବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛଡ଼ା ହୋଇଥିବା ସେ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେ ସେନାକୁ ଆଲୋକିତ କଲା।

7.171.12

तं तु दृष्ट्वा शरं घोरं देवगन्धर्वमानवाः ।
स्वस्त्यस्तु समरे राजन्द्रोणायेत्यब्रुवन्वचः ॥ ७.१७१.१२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଭୟଙ୍କର ବାଣ ଦେଖି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କହିଲେ, 'ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ!'

7.171.13

तं तु सायकमायान्तमाचार्यस्य रथं प्रति ।
कर्णो द्वादशधआ राजंश्चिच्छेद कृतहस्तवत् ॥ ७.१७१.१३ ॥

ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ସେହି ବାଣକୁ, ହେ ରାଜନ୍, ଦକ୍ଷ ହସ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ପରି କର୍ଣ୍ଣ ବାରଟି ଖଣ୍ଡରେ କାଟିଦେଲେ।

7.171.14

स च्छिन्नो बहुधा राजन्सूतपुत्रेण धन्विना ।
निपपात शरस्तूर्णं निर्विषो भुजगो यथा ॥ ७.१७१.१४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସୂତପୁତ୍ର ଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବହୁଧା ଛିନ୍ନ ସେହି ବାଣ, ବିଷହୀନ ସାପ ପରି ଶୀଘ୍ର ପଡ଼ିଗଲା।

7.171.15

छित्त्वा तु समरे बाणं शरैः सन्नतपर्वभिः ।
धृष्टद्युम्नं ततः कर्णो विव्याध दशभिः शरैः ॥ ७.१७१.१५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ବାଣକୁ ଛେଦି ତା'ପରେ କର୍ଣ୍ଣ ନମିତ ଗଣ୍ଠିର ବାଣରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.171.16

पञ्चभिर्द्रोणपुत्रस्तु स्वयं द्रोणस्तु सप्तभिः ।
शल्यश्च दशभिर्बाणैस्त्रिभिर्दुःशासनस्तथा ॥ ७.१७१.१६ ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ, ଦ୍ରୋଣ ନିଜେ ସାତ ବାଣରେ, ଶଲ୍ୟ ଦଶ ବାଣରେ, ଏବଂ ଦୁଃଶାସନ ତିନି ବାଣରେ (ବିନ୍ଧିଲେ)।

7.171.17

दुर्योधनस्तु विंशत्या शकुनिश्चापि पञ्चभिः ।
पाञ्चाल्यं त्वरयाऽविध्यन्सर्व एव महारथाः ॥ ७.१७१.१७ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବିଂଶତି ବାଣରେ ଏବଂ ଶକୁନି ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ, ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ଶୀଘ୍ର ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.171.18

स विद्धः सप्तभिर्घोरैर्द्रोणस्यार्थे महाहवे ।
सर्वानसम्भ्रमाद्राज प्रत्यविद्ध्यत्त्रिभिस्त्रिभिः।
द्रोणं द्रौणिं च कर्णं च विव्याध च तवात्मजम् ॥ ७.१७१.१८ ॥

ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ସେ, ହେ ରାଜନ୍, ଅବିଚଳିତ ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୌଣି, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.171.19

ते भिन्ना धन्विना तेन धृष्टद्युम्नं पुनर्मृधे ।
विव्यधुः पञ्चभिस्तूर्णमेकैको रथिनां वरः ॥ ७.१७१.१९ ॥

ସେହି ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁଣି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

7.171.20

द्रुमसेनस्तु सङ्क्रुद्धो राजन्विव्याध पत्रिणा ।
त्रिभिश्चान्यैः शरैस्तूर्णं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७१.२० ॥

କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜନ, ଦ୍ରୁମସେନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ବାଣ ଓ ପରେ ତିନି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କରି କହିଲା, 'ରୁହ, ରୁହ!'

7.171.21

स तु तं प्रतिविव्याध त्रिभिस्तीक्ष्णैरजिह्मगैः ।
स्वर्णपुङ्खैः शिलाधौतैः प्राणान्तकरमैर्युधि ॥ ७.१७१.२१ ॥

ମାତ୍ର ସେ ତାଙ୍କୁ ତିନି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସିଧା ଉଡ଼ୁଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣଘାତୀ ବାଣରେ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।

7.171.22

भल्लेनान्येन तु पुनः सुवर्णोज्ज्वलकुण्डलम् ।
निचकर्त शिरः कायाद्द्रुमसेनस्य वीर्यवान् ॥ ७.१७१.२२ ॥

ତା'ପରେ ସେଇ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ଦ୍ରୁମସେନଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମସ୍ତକକୁ ଶରୀରରୁ କାଟି ପକାଇଲେ।

7.171.23

तच्छिरो न्यपतद्भूमौ सन्दष्टौष्ठपुटं रणे ।
महावातसमुद्धूतं पक्वं तालफलं यथा ॥ ७.१७१.२३ ॥

ସେ ମସ୍ତକ, ଓଠ ଦାନ୍ତରେ ଦବାଯାଇଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବାତରେ ଝୁଲାଯାଇଥିବା ପକ୍ୱ ତାଳଫଳ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।

7.171.24

तान्स विद्धा पुनर्योधान्वीरः सुनिशितैः शरैः ।
राधेयस्याच्छिनद्भल्लैः कार्मुकं चित्रयोधिनः ॥ ७.१७१.२४ ॥

ସେହି ବୀର ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ପୁଣି ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ରାଧେୟ (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କ ଚିତ୍ରଯୋଧୀର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।

7.171.25

न तु तन्ममृषे कर्णो धनुषश्छेदनं तथा ।
निकर्तनमिवात्युग्रं लाङ्गूलस्य महाहरिः ॥ ७.१७१.२५ ॥

କିନ୍ତୁ କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ଧନୁ କଟିଯିବାକୁ ସେପରି ସହ୍ୟ କଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମହାସିଂହ ନିଜ ଲାଞ୍ଜର ଅତି ଉଗ୍ର ଛେଦନ ସହ୍ୟ କରେ ନାହିଁ।

7.171.26

सोऽन्यद्धनुः समादाय क्रोधरक्तेक्षणः श्वसन् ।
अभ्यद्रवच्छरौघैस्तं धृष्टद्युम्नं महाबलम् ॥ ७.१७१.२६ ॥

ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନରେ, ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଶରବର୍ଷା ସହ ସେହି ମହାବଳ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

7.171.27

दृष्ट्वा कर्णं तु संरब्धं ते वीराः षड्रथर्षभाः ।
पाञ्चाल्यपुत्रं त्वरिताः परिवव्रुर्जिघांसया ॥ ७.१७१.२७ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଦେଖି, ସେହି ଛଅ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ବୀର ଶୀଘ୍ର ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ପାଞ୍ଚାଳ-ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ।

7.171.28

षण्णां योधप्रवीराणां तावकानां पुरस्कृतम् ।
मृत्योरास्यमनुप्राप्तं धृष्टद्युम्नमममंस्महि ॥ ७.१७१.२८ ॥

ଆପଣଙ୍କ ସେହି ଛଅ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଗେ ରଖାଯାଇଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି ଆମେ ଭାବିଲୁ।

7.171.29

पतस्मिन्नेव काले तु दाशार्हो विकिरञ्छरान् ।
धृष्टद्युम्नं पराक्रान्तं सात्यकिः प्रत्यपद्यत ॥ ७.१७१.२९ ॥

ସେହି ସମୟରେ ଦାଶାର୍ହ ସାତ୍ୟକି ଶର ବର୍ଷଣ କରି ପରାକ୍ରମୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆସିଲେ।

7.171.30

तमायान्तं महेष्वासं सात्यकिं युद्धदुर्मदम् ।
राधेयो दशभिर्बाणैः प्रत्यविध्यदजिह्मगैः ॥ ७.१७१.३० ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଦର୍ପରେ ଆସୁଥିବା ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ସିଧା ଯାଉଥିବା ଦଶ ଶରରେ ପ୍ରତିଆଘାତ କରି ତାଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.171.31

तं सात्यकिर्महाराज विव्याध दशभिः शरैः ।
पश्यतां सर्ववीराणां मा गास्तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१७१.३१ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସାତ୍ୟକି ଦଶ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସେ କହିଲେ, 'ଯାଅ ନାହିଁ, ଠିଆ ହୁଅ।'

7.171.32

स सात्यकेस्तु बलिनः कर्णस्य च महात्मनः ।
आसीत्समागमो राजन्बलिवासवयोरिव ॥ ७.१७१.३२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବଳବାନ ସାତ୍ୟକି ଓ ମହାତ୍ମା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସେ ସାକ୍ଷାତ ବଳି ଓ ବାସବଙ୍କ ପରି ଥିଲା।

7.171.33

त्रासयन्रथघोषेण क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ।
राजीवलोचनं कर्णं सात्यकिः प्रत्यविध्यत ॥ ७.१७१.३३ ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାତ୍ୟକି ରଥର ଘୋଷରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି କମଳନୟନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.171.34

कम्पयन्निव घोषेण धनुषो वसुधां बली ।
सूतपुत्रो महाराज सात्यकिं प्रत्ययोधयत् ॥ ७.१७१.३४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ବଳବାନ ସୂତପୁତ୍ର ଧନୁର ଘୋଷରେ ଯେପରି ପୃଥିବୀ କମ୍ପାଇ ସାତ୍ୟକି ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.171.35

विपाठकर्णिनाराचैर्वत्सदन्तैः क्षुरैरपि ।
कर्णः शरशतैश्चापि शैनेयं प्रत्यनिद्व्यत ॥ ७.१७१.३५ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ବିପାଠ, କର୍ଣ୍ଣିନ, ନାରାଚ, ବତ୍ସଦନ୍ତ ଓ କ୍ଷୁର ବାଣ ଏବଂ ଶହ ଶହ ବାଣରେ ଶୈନେୟଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ କଲେ।

7.171.36

तथैव युध्यमानोऽपि वृष्णीनां प्रवरो युधि ।
अभ्यवर्षच्छरैः कर्णं तद्युद्धमभवत्समम् ॥ ७.१७१.३६ ॥

ସେହିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ; ସେ ଯୁଦ୍ଧ ସମାନ ହେଲା।

7.171.37

तावकाश्च महाराज कर्णपुत्रश्च दंशितः ।
सात्यकिं विव्यधुस्तूर्ण समन्तान्निशितैः शरैः ॥ ७.१७१.३७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧା ଓ କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର, କବଚ ପରି, ଶୀଘ୍ର ଚାରିଆଡ଼ୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.171.38

अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य तेषां कर्णस्य वा विभो ।
अविद्व्यत्सात्यकिः क्रुद्धो वृषसेनं स्तनान्तरे ॥ ७.१७१.३८ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ସାତ୍ୟକି କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କର ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ରୋକି ବୃଷସେନଙ୍କ ଛାତିରେ ବାଣ ମାରିଲେ।

7.171.39

तेन बाणेन निर्विद्धो वृषसेनो विशाम्पते ।
न्यपतत्स रथे मूढो धनुरुत्सृज्य वीर्यवान् ॥ ७.१७१.३९ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେହି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ବୃଷସେନ, ବୀର ହେଲେ ବି, ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ଧନୁ ଛାଡ଼ି ରଥରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

7.171.40

ततः कर्णो हतं मत्वा वृषसेनं महारथम् ।
पुत्रशोकाभिसन्तप्तः सात्यकिं प्रत्यपीडयत् ॥ ७.१७१.४० ॥

ତା'ପରେ, ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ କର୍ଣ୍ଣ, ମହାରଥୀ ବୃଷସେନ ହତ ହେଲେ ବୋଲି ଭାବି, ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରବଳ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

7.171.41

पीड्यमानस्तु कर्णेन युयुधानो महारथः ।
विव्याध बहुभिः कर्णं त्वरमाणः पुनःपुनः ॥ ७.१७१.४१ ॥

କିନ୍ତୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ବି ମହାରଥୀ ଯୁଯୁଧାନ ଶୀଘ୍ର ବାରମ୍ବାର ଅନେକ ବାଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.171.42

स कर्णं दशभिर्विद्ध्वा वृषसेनं च सप्तभिः ।
स हस्तावापधनुषी तयोश्चिच्छेद सात्वतः ॥ ७.१७१.४२ ॥

ସେ ଦଶ ବାଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଓ ସାତ ବାଣରେ ବୃଷସେନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ସାତ୍ବତ ସାତ୍ୟକି ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ଧନୁ ଛେଦନ କଲେ।

7.171.43

तावन्ये धनुषी सज्जे कृत्वा शत्रुभयङ्करे ।
युयुधानमाविध्येतां समन्तान्निशितैः शरैः ॥ ७.१७१.४३ ॥

ସେତେବେଳେ ସେହି ଦୁଇଜଣ ଅନ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଆପଣା ଧନୁ ଟାଣି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.171.44

वर्तमाने तु सङ्ग्रमे तस्मिन्वीरवरक्षये ।
अतीव शुश्रुवे राजन्गाण्डीवस्य महास्वनः ॥ ७.१७१.४४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କ ବିନାଶ ସହ ଚାଲୁଥିବା ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଗାଣ୍ଡୀବର ମହା ଧ୍ୱନି ଅତ୍ୟଧିକ ଶୁଣାଗଲା।

7.171.45

श्रुत्वा तु रथनिर्घोषं गाण्डीवस्य च निःस्वनम् ।
सूतपुत्रोऽब्रवीद्राजन्दुर्योधनमिदं वचः ॥ ७.१७१.४५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ରଥର ନିର୍ଘୋଷ ଓ ଗାଣ୍ଡୀବର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.171.46

एष सर्वां चमूं हत्वा मुख्यांश्चैव नरर्षभान् ।
पौरवांश्च महेष्वासो विक्षिपन्नुत्तमं धनुः ॥ ७.१७१.४६ ॥

ଏହି ମହାଧନୁର୍ଧର ସମଗ୍ର ସେନା, ପ୍ରମୁଖ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୌରବ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆପଣା ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଆଲୋଡ଼ୁଛନ୍ତି।

7.171.47

पार्थो विजयते तत्र गाण्डीवनिनदो महान् ।
श्रूयते रथघोषश्च वासवस्येव नर्दतः ॥ ७.१७१.४७ ॥

ସେଠାରେ ପାର୍ଥ ବିଜୟୀ ହେଉଛନ୍ତି; ବାସବଙ୍କ ଗର୍ଜନ ପରି ଗାଣ୍ଡୀବର ମହାନିନାଦ ଓ ରଥର ଘୋଷ ଶୁଣାଯାଉଛି।

7.171.48

करोति पाण्डवो व्यक्तं कर्मौपयिकमात्मनः ।
एषा विदार्यते राजन्बहुधा भारती चमूः ॥ ७.१७१.४८ ॥

ପାଣ୍ଡବ ଆପଣା ଉପଯୁକ୍ତ କର୍ମ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କରୁଛନ୍ତି; ହେ ରାଜନ୍, ଭାରତୀୟ ଏହି ସେନା ନାନା ପ୍ରକାରେ ବିଦାରିତ ହେଉଛି।

7.171.49

विप्रकीर्णान्यनीकानि न हि तिष्ठन्ति कर्हिचित् ।
वातेनेव समुद्धूतमभ्रजालं विदीर्यते ॥ ७.१७१.४९ ॥

ବିକ୍ଷିପ୍ତ ସୈନ୍ୟଦଳ କେବେ ହେଁ ସ୍ଥିର ରହେ ନାହିଁ; ପବନରେ ଉଡ଼ାଯାଇଥିବା ମେଘଜାଳ ପରି ସେମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

7.171.50

सव्यसाचिनमासाद्य भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ७.१७१.५० ॥

ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ନୌକା ପରି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

7.171.51

द्रवतां योधमुख्यानां गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
विद्धानां शतशो राजञ्श्रूयते निःस्वनो महान् ॥ ७.१७१.५१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ଶହଶହ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ମହାନ କୋଳାହଳ ଶୁଣାଯାଉଛି।

7.171.52

शृणु दुन्दुभिनिर्घोषमर्जुनस्य रथं प्रति ।
निशीथे राजशार्दूल स्तनयित्नोरिवाम्बरे ॥ ७.१७१.५२ ॥

ଶୁଣ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଦିଗରୁ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ନିର୍ଘୋଷ ଆସୁଛି, ହେ ରାଜଶାର୍ଦୂଳ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଆକାଶରେ ମେଘଗର୍ଜନ ପରି।

7.171.53

हाहाकाररवांश्चैव सिंहनादांश्च पुष्कलान् ।
शृणु शब्दान्बहुविधानर्जुनस्य रथं प्रति ॥ ७.१७१.५३ ॥

ହାହାକାର ଧ୍ୱନି ଓ ପ୍ରଚୁର ସିଂହନାଦ ଶୁଣ; ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ଦିଗରୁ ଉଠୁଥିବା ବିବିଧ ଶବ୍ଦ ଶୁଣ।

7.171.54

अयं मध्ये स्थितोऽस्माकं सात्यकिः सात्वतां वरः ।
इह चेल्लभ्यते लक्ष्यं कृत्स्नाञ्जेष्यामहे परान् ॥ ७.१७१.५४ ॥

ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାତ୍ୟକି; ଏଠାରେ ଯଦି ଲକ୍ଷ୍ୟ ମିଳେ, ଆମେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବା।

7.171.55

एष पाञ्चालराजस्य पुत्रो द्रोणेन सङ्गतः ।
सर्वतः संवृतो योधैः शूरैश्च रथसत्तमैः ॥ ७.१७१.५५ ॥

ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସହ ସଂଗ୍ରାମରେ ଲାଗିଛନ୍ତି; ସର୍ବପାର୍ଶ୍ୱରେ ଯୋଦ୍ଧା, ଶୂରବୀର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।

7.171.56

सात्यकिं यदि हन्याम धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
असंशयं महाराज ध्रुवो नो विजयो भवेत् ॥ ७.१७१.५६ ॥

ଯଦି ଆମେ ସାତ୍ୟକି ଓ ପୃଷତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବା, ତେବେ ହେ ମହାରାଜ, ନିଶ୍ଚିତରେ ଆମର ବିଜୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେବ।

7.171.57

सौभद्रवदिमौ वीरौ परिवार्य महारथौ ।
प्रयतायो महाराज निहन्तुं वृष्णिपार्षतौ ॥ ७.१७१.५७ ॥

ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି ଏହି ଦୁଇ ବୀର ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଘେରି, ହେ ମହାରାଜ, ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀୟ ଓ ପୃଷତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।

7.171.58

सव्यसाची पुरोऽभ्येति द्रोणानीकाय भारत ।
संसक्तं सात्यकिं ज्ञात्वा बहुभिः कुरुपुङ्गवैः ॥ ७.१७१.५८ ॥

ହେ ଭାରତ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ ଆଗକୁ ଆସୁଛନ୍ତି; ସାତ୍ୟକି ବହୁ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି।

7.171.59

तत्र गच्छन्तु बहवः प्रवरा रथसत्तमाः ।
यावत्पार्थो न जानाति सात्यकिं बहुभिर्वृतम् ॥ ७.१७१.५९ ॥

ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ସାତ୍ୟକି ବହୁଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ନ ଜାଣିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବହୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।

7.171.60

ते त्वरध्वं तथा शूराः शराणां मोक्षणे भृशम् ।
यथा त्विह व्रजत्येष परलोकाय माधवः।
तथा कुरु महाराज सुनीत्या सुप्रयुक्तया ॥ ७.१७१.६० ॥

ହେ ଶୂରବୀରମାନେ, ଏହି ମାଧବ ଏଠାରୁ ପରଲୋକକୁ ଯିବା ପାଇଁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପରେ ଅତି ଶୀଘ୍ର ହୁଅ। ହେ ମହାରାଜ, ଉତ୍ତମ ନୀତି ଓ ସୁପ୍ରୟୁକ୍ତ କୌଶଳରେ ସେପରି କର।

7.171.61

कर्णस्य मतमास्थाय पुत्रस्ते प्राह सौबलम् ।
यथेन्द्रः समरे राजन्प्राह विष्णुं यशस्विनम् ॥ ७.१७१.६१ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମତ ଗ୍ରହଣ କରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୌବଳଙ୍କୁ କହିଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଯଶସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।

7.171.62

वृतः सहस्रैर्दशभिर्गजानामनिवर्तिनाम् ।
रथैश्च दशसाहस्रैस्तूर्णं याहि धनञ्जयम्। ॥ ७.१७१.६२ ॥

ପଛକୁ ନ ଫେରୁଥିବା ଦଶ ହଜାର ହାତୀ ଓ ଦଶ ହଜାର ରଥ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଶୀଘ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଆଡ଼କୁ ଯାଅ।

7.171.63

दुःशासनो दुर्विषहः सुबाहुर्दुः प्रधर्षणः ।
एते त्वामनुयास्यन्ति पत्तिभिर्बहुभिर्वृताः ॥ ७.१७१.६३ ॥

ଦୁଃଶାସନ, ଦୁର୍ବିଷହ, ସୁବାହୁ — ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା କଷ୍ଟକର — ବହୁ ପଦାତିକ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବେ।

7.171.64

जहि कृष्णौ महाबाहो धर्मराजं च मातुल ।
नकुलं सहदेवं च भीमसेनं तथैव च ॥ ७.१७१.६४ ॥

ହେ ମହାବାହୁ ମାମୁ, ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କର।

7.171.65

देवानामिव देवेन्द्रे जयाशा त्वयि मे स्थिता ।
जहि मातुल कौन्तेयानसुरानिव पावकिः ॥ ७.१७१.६५ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ଜୟାଶା ଯେପରି ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ସ୍ଥିତ, ସେପରି ମୋ ଜୟାଶା ତୁମଠାରେ ସ୍ଥିତ, ମାମୁ; ପାବକି ଯେପରି ଅସୁରଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ, ସେପରି କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ମାର।

7.171.66

एवमुक्तो ययौ पार्थान्पुत्रेण तव सौबलः ।
महत्या सेनया सार्धं सह पुत्रैश्च ते विभो ॥ ७.१७१.६६ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯାଇ ସୌବଳ, ହେ ବିଭୋ, ବୃହତ୍ ସେନା ଓ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

7.171.67

प्रियार्थं तव पुत्राणां दिधक्षुः पाण्डुनन्दनान् ।
ततः प्रववृते युद्धं तावकानां परैः सह ॥ ७.१७१.६७ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷ ଓ ଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

7.171.68

प्रयाते सौबले राजन्पाण्डवानामनीकिनीम् ।
बलेन महता युक्ताः सूतपुत्रस्तु सात्वतम् ॥ ७.१७१.६८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସୌବଳ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଯିବା ପରେ, ମହାବଳରେ ଯୁକ୍ତ ସୂତପୁତ୍ର ସାତ୍ୱତ (ସାତ୍ୟକି) ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

7.171.69

अभ्ययात्त्वरितो युद्धे किरञ्शरशतान्बहून् ।
तथैव पार्थिवाः सर्वे सात्यकिं पर्यवारयन् ॥ ७.१७१.६९ ॥

ସେ ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା, ଶହ ଶହ ବାଣ ବର୍ଷାଇ; ସେହିପରି ସମସ୍ତ ରାଜା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲେ।

7.171.70

भारद्वाजस्ततो गत्वा धृष्टद्युम्नरथं प्रति ।
महद्युद्धं तदासीत्तुं द्रोणस्य निशि भारत।
धृष्टद्युम्नेन वीरेण पाञ्चालैश्च सहाद्भुतम् ॥ ७.१७१.७० ॥

ତା'ପରେ ଭରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ର (ଦ୍ରୋଣ) ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ହେ ଭାରତ, ରାତିରେ ଦ୍ରୋଣ, ବୀର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ହେଲା।