മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.178.1
तमागतमभिप्रेक्ष्य भीमकर्माणमाहवे ।
हर्षमाहारयाञ्चक्रुः कुरवः सर्व एव ते ॥ ७.१७८.१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കര കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ വരുന്നത് കണ്ട് കൗരവരെല്ലാവരും സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
7.178.2
तथैव तव पुत्रास्ते दुर्योधनपुरोगमाः ।
अप्लुवाः प्लवमासाद्य तर्तुकामा इवार्णवम् ॥ ७.१७८.२ ॥
അതുപോലെ നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരും, ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, നീന്തലറിയാത്തവർ തോണി കിട്ടി കടൽ കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ ആയി.
7.178.3
पुनर्जातमिवात्मानं मन्वानाः पुरुषर्षभाः ।
अलायुधं राक्षसेन्द्रं स्वागतेनाभ्यपूजयन् ॥ ७.१७८.३ ॥
തങ്ങളെ പുനർജനിച്ചവരായി കരുതിയ ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ, രാക്ഷസേന്ദ്രനായ അലായുധനെ സ്വാഗതത്തോടെ ആദരിച്ചു.
7.178.4
तस्मिंस्त्वमानुषे युद्धे वर्तमाने महाभये ।
कर्णराक्षसयोर्नक्तं दारुणप्रतिदर्शने ॥ ७.१७८.४ ॥
ആ അമാനുഷമായ മഹാഭയങ്കര യുദ്ധത്തിൽ, രാത്രിയിൽ കർണ്ണനും രാക്ഷസനും തമ്മിൽ ഭയങ്കര രൂപത്തോടെ യുദ്ധം നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
7.178.5
न द्रौणिर्न कृपद्रोणौ न शल्यो न च माधवः ।
एक एव तु तेनासीद्योद्धा कर्णो रणे वृषा ॥ ७.१७८.५ ॥
ദ്രോണപുത്രനുമില്ല, കൃപനും ദ്രോണനുമില്ല, ശല്യനുമില്ല, മാധവനുമില്ല; യുദ്ധത്തിൽ ആ വൃഷഭനായ കർണ്ണൻ ഒരാൾ മാത്രമായിരുന്നു യോദ്ധാവ്.
7.178.6
उपप्रैक्षन्त पाञ्चालाः स्मयमानाः सराजकाः ।
व्यभ्रमंस्तावकाश्चापि घूर्णमानास्ततस्ततः ॥ ७.१७८.६ ॥
പാഞ്ചാലന്മാർ രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നോക്കി; നിങ്ങളുടെ ആളുകളും കറങ്ങി ഇങ്ങുമങ്ങും അലഞ്ഞു.
7.178.7
चुक्रुशुर्नेदमस्तीति द्रोणद्रौणिकृपादयः ।
तत्कर्म दृष्ट्वा सम्भ्रान्ता हैडिम्बस्य रणाजिरे ॥ ७.१७८.७ ॥
ദ്രോണൻ, ദ്രൗണി, കൃപൻ തുടങ്ങിയവർ "ഇതല്ല!" എന്ന് ഉറക്കെ വിളിച്ചു. യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഹൈഡിംബന്റെ ആ പ്രവൃത്തി കണ്ട് അവർ പരിഭ്രമിച്ചു.
7.178.8
सर्वमाविग्नमभवद्धाहाभूतमचेतनम् ।
तव सैन्यं महाराज निराशं कर्णजीविते ॥ ७.१७८.८ ॥
മഹാരാജാവേ! അങ്ങയുടെ സമ്പൂർണ്ണ സൈന്യവും പരിഭ്രാന്തമായി "അയ്യോ അയ്യോ" എന്ന് വിളിച്ചു ബോധരഹിതമായി; കർണന്റെ ജീവനെക്കുറിച്ച് പ്രതീക്ഷയറ്റു.
7.178.9
दुर्योधनस्तु सम्प्रेक्ष्य कर्णमार्तिं परां गतम् ।
अलायुधं राक्षसेन्द्रं समाहूयेदमब्रवीत् ॥ ७.१७८.९ ॥
എന്നാൽ കർണൻ കടുത്ത ദുഃഖത്തിലായത് കണ്ട് ദുര്യോധനൻ രാക്ഷസരാജാവായ അലായുധനെ വിളിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
7.178.10
एष वैकर्तनः कर्णो हैडिम्बेन समागतः ।
कुरुते कर्म सुमहद्यदस्योपयिकं मृधे ॥ ७.१७८.१० ॥
ഇതാ വൈകർത്തനനായ കർണൻ ഹൈഡിംബനോടു ഏറ്റുമുട്ടിയിരിക്കുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ അവന് യോഗ്യമായ മഹത്തായ കർമ്മം അവൻ ചെയ്യുന്നു.
7.178.11
पश्यैतान्पार्थिवाञ्शूरान्निहतान्भैमसेनिना ।
नानाशस्त्रैरभिहतान्पादपानिव दन्तिना ॥ ७.१७८.११ ॥
നോക്കൂ, ഭീമസേനന്റെ പുത്രൻ കൊന്ന ഈ ശൂരരാജാക്കന്മാരെ; ആന മരങ്ങളെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ നാനാവിധ ആയുധങ്ങളാൽ അടിയേറ്റ് വീണിരിക്കുന്നു.
7.178.12
तवैष भारः समरे ज्ञातिमध्ये मया कृतः ।
तवैवानुमते वीर तं विक्रम्य निबर्हय ॥ ७.१७८.१२ ॥
വീരാ! യുദ്ധത്തിൽ ബന്ധുക്കൾക്കിടയിൽ ഈ ഭാരം ഞാൻ നിന്നെ ഏൽപ്പിക്കുന്നു; നിന്റെ സമ്മതത്തോടെ അവനെ വിക്രമത്തോടെ വധിച്ചുകൊള്ളുക.
7.178.13
पुरा वैकर्तनं कर्णमेष पापो घटोत्कचः ।
मायाबलं समाश्रित्य कर्षयत्यरिकर्शन ॥ ७.१७८.१३ ॥
മുമ്പ് ഈ പാപിയായ ഘടോത്കചൻ, ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവനേ, മായാബലം ആശ്രയിച്ച് വൈകർത്തനനായ കർണ്ണനെ വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
7.178.14
एवमुक्तः स राज्ञा तु राक्षसो भीमविक्रमः ।
तथेत्युक्त्वा महाबाहुर्घटोत्कचमुपाद्रवत् ॥ ७.१७८.१४ ॥
രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭയങ്കര വിക്രമനായ ആ മഹാബാഹു രാക്ഷസൻ 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് ഘടോത്കചനെ നേരിടാൻ പാഞ്ഞു.
7.178.15
ततः कर्णं समुत्सृज्य भैमसेनिरपि प्रभो ।
प्रत्यमित्रमुपायान्तमर्दयामास मार्गणैः ॥ ७.१७८.१५ ॥
അപ്പോൾ, പ്രഭോ, ഭീമസേനപുത്രനായ ഘടോത്കചനും കർണ്ണനെ വിട്ട്, എതിരെ വന്ന ശത്രുവിനെ ബാണങ്ങളാൽ പീഡിപ്പിച്ചു.
7.178.16
तयोः समभवद्युद्धं क्रुद्धयो राक्षसेन्द्रयोः ।
मत्तयोर्वासिताहेतोर्दीपयोरिव कानने ॥ ७.१७८.१६ ॥
കോപിച്ച ആ രണ്ടു രാക്ഷസരാജാക്കന്മാരുടെ ഇടയിൽ യുദ്ധമുണ്ടായി; കാട്ടിൽ പെൺയാനയ്ക്കുവേണ്ടി മദിച്ച രണ്ട് ആനകളെപ്പോലെ.
7.178.17
रक्षसा विप्रमुक्तस्तु कर्णोऽपि रथिनां वरः ।
अभ्यद्रवद्भीमसेनं रथेनादित्यवर्चसा ॥ ७.१७८.१७ ॥
രാക്ഷസനാൽ വിടപ്പെട്ട രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കർണ്ണനും സൂര്യതേജസ്സുള്ള രഥത്തിൽ ഭീമസേനനെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
7.178.18
तमायान्तमनादृत्य दृष्ट्वा ग्रस्तं घटोत्कचम् ।
अलायुधेन समरे सिंहेनेव गवां पतिम् ॥ ७.१७८.१८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വരുന്ന അവനെ അവഗണിച്ച്, അലായുധനാൽ പിടിക്കപ്പെട്ട ഘടോത്കചനെ കണ്ട്, സിംഹം പശുക്കളുടെ നാഥനെ ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ.
7.178.19
रथेनादित्यवपुषा भीमः प्रहरतां वरः ।
किरञ्छरौघान्प्रययावलायुधरथं प्रति ॥ ७.१७८.१९ ॥
സൂര്യതേജസ്സുള്ള രഥത്തിൽ, യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമൻ അമ്പുകളുടെ പെരുമഴ ചൊരിഞ്ഞുകൊണ്ട് അലായുധന്റെ രഥത്തിനു നേരെ മുന്നേറി.
7.178.20
तमायान्तमभिप्रेक्ष्य स तदाऽलायुधः प्रभो ।
घटोत्कचं समुत्सृज्य भीमसेनं समाह्वयत् ॥ ७.१७८.२० ॥
പ്രഭോ, അവൻ വരുന്നത് കണ്ട് അലായുധൻ അപ്പോൾ ഘടോത്കചനെ വിട്ട് ഭീമസേനനെ വെല്ലുവിളിച്ചു.
7.178.21
तं भीमः सहसाऽभ्येत्य राक्षसान्तकरः प्रभो ।
सगणं राक्षसेन्द्रं तं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१७८.२१ ॥
പ്രഭോ, രാക്ഷസരെ സംഹരിക്കുന്ന ഭീമൻ പെട്ടെന്ന് അവന്റെ അടുത്തെത്തി, ഗണങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള ആ രാക്ഷസരാജാവിനെ അമ്പുമഴകൊണ്ട് മൂടി.
7.178.22
तथैवालायुधो राजञ्शिलाधौतैरजिह्मगैः ।
अभ्यवर्षत कौन्तेयं पुनःपुनररिन्दम ॥ ७.१७८.२२ ॥
രാജാവേ, അതുപോലെ അലായുധൻ കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ നേരായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൗന്തേയനെ വീണ്ടുംവീണ്ടും മൂടി. ശത്രുനിഗ്രഹിയേ.
7.178.23
तथा ते राक्षसाः सर्वे भीमसेनमुपाद्रवन् ।
नानाप्रहरणा भीमास्त्वत्सुतानां जयैषिणः ॥ ७.१७८.२३ ॥
അതുപോലെ ആ രാക്ഷസരെല്ലാം പലവിധ ആയുധങ്ങളുമായി, ഭയങ്കരരായി, നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരുടെ ജയം ആഗ്രഹിച്ച് ഭീമസേനനു നേരെ ചാടിവീണു.
7.178.24
स ताड्यमानो बहुभिर्भीमसेनो महाबलः ।
पञ्चभिः पञ्चभिः सर्वांस्तानविध्यच्छितैः शरैः ॥ ७.१७८.२४ ॥
പലരാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട ആ മഹാബലശാലിയായ ഭീമസേനൻ, ഓരോരുത്തരെയും അഞ്ചഞ്ചു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
7.178.25
ते वध्यमाना भीमेन राक्षसाः क्रूरबुद्धयः ।
विनेदुस्तुमुलान्नादान्दुद्रुवुस्ते दिशो दश ॥ ७.१७८.२५ ॥
ഭീമനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ക്രൂരബുദ്ധികളായ രാക്ഷസന്മാർ ഭയങ്കരമായ നിലവിളി മുഴക്കി പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.
7.178.26
तांस्त्रास्यमानान्भीमेन दृष्ट्वा रक्षो मबहालम् ।
अभिदुद्राव वेगेन शरैश्चैनमवाकिरत् ॥ ७.१७८.२६ ॥
ഭീമനാൽ ഭയപ്പെട്ടോടുന്ന അവരെ കണ്ട മഹാബലനായ ആ രാക്ഷസൻ വേഗത്തിൽ ഭീമന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുത്ത് അമ്പുകൾ വർഷിച്ചു.
7.178.27
तं भीमसेनः समरे तीक्ष्णाग्रैरक्षिणोच्छरैः ॥ ७.१७८.२७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനൻ മൂർച്ചയുള്ള അഗ്രമുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
7.178.28
अलायुधस्तु तानस्तान्भीमेन विशिखान्रणे ।
चिच्छेद कांश्चित्समरे त्वरया कांश्चिदग्रहीत् ॥ ७.१७८.२८ ॥
അലായുധൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീമൻ എയ്ത ആ അമ്പുകളിൽ ചിലത് മുറിച്ചു; ചിലത് വേഗത്തിൽ പിടിച്ചെടുത്തു.
7.178.29
स तं दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रं भीमो भीमपराक्रमः ।
गदां चिक्षेप वेगेन वज्रपातोपमां तदा ॥ ७.१७८.२९ ॥
ആ രാക്ഷസരാജാവിനെ കണ്ട ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ഭീമൻ അപ്പോൾ ഇടിവെട്ടു പോലുള്ള ഗദ വേഗത്തിൽ എറിഞ്ഞു.
7.178.30
तामापतन्तीं वेगेन गदां ज्वालाकुलां ततः ।
गदया ताडयामास सा गदा भीममाव्रजत् ॥ ७.१७८.३० ॥
അപ്പോൾ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുവരുന്ന, ജ്വാലകളാൽ മൂടപ്പെട്ട ആ ഗദയെ അവൻ മറ്റൊരു ഗദകൊണ്ട് അടിച്ചു; ആ ഗദ ഭീമന് നേരെ പാഞ്ഞു.
7.178.31
स राक्षसेन्द्रं कौन्तेयः शरवर्षैरवाकिरत् ।
तानप्यस्याकरोन्मोघान्राक्षसो निशितैः शरैः ॥ ७.१७८.३१ ॥
ആ കൗന്തേയൻ രാക്ഷസേന്ദ്രനെ ശരവർഷം കൊണ്ട് മൂടി. എന്നാൽ രാക്ഷസൻ തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങൾ കൊണ്ട് അവയെയും നിഷ്ഫലമാക്കി.
7.178.32
ते चापि राक्षसाः सर्वे रजन्यां भीमरूपिणः ।
शासनाद्राक्षसेन्द्रस्य निजघ्नू रथकुञ्जरान् ॥ ७.१७८.३२ ॥
ഭയങ്കര രൂപികളായ ആ രാക്ഷസരെല്ലാം രാത്രിയിൽ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം രഥങ്ങളെയും ആനകളെയും കൊന്നൊടുക്കി.
7.178.33
पाञ्चालाः सृञ्जयाश्चैव वाजिनः परमद्विपाः ।
न शान्तिं लेभिरे तत्र राक्षसैर्भृशपीडिताः ॥ ७.१७८.३३ ॥
പാഞ്ചാലരും സൃഞ്ജയരും കുതിരപ്പടയാളികളും ശ്രേഷ്ഠ ആനകളും രാക്ഷസരാൽ കഠിനമായി പീഡിതരായി അവിടെ ശാന്തി കണ്ടില്ല.
7.178.34
तं तु दृष्ट्वा महाघोरं वर्तमानं महाहवम् ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षो धनञ्जयमिदं वचः ॥ ७.१७८.३४ ॥
ആ ഭയങ്കരമായ മഹായുദ്ധം നടക്കുന്നത് കണ്ട പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ ധനഞ്ജയനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
7.178.35
पश्य भीमं महाबाहुं राक्षसेन्द्रवशं गतम् ।
पदमस्यानुगच्छ त्वं मा विचारय पाण्डव ॥ ७.१७८.३५ ॥
മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ വശത്തായത് കാണുക. പാണ്ഡവാ, അവന്റെ വഴി പിന്തുടരുക; സംശയിക്കരുത്.
7.178.36
धृष्टद्युम्नः शिखण्डी च युधामन्यूत्तमौजसौ ।
सहितौ द्रौपदेयाश्च कर्णं यान्तु महारथाः ॥ ७.१७८.३६ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ശിഖണ്ഡിയും യുധാമന്യുവും ഉത്തമൗജസും ദ്രൗപദേയരും മഹാരഥന്മാരും ഒന്നിച്ചു കർണന്റെ നേർക്ക് പോകട്ടെ.
7.178.37
नकुलः सहदेवश्च युयुधानश्च वीर्यवान् ।
इतरान्राक्षसान्घ्नन्तु शासनात्तव पाण्डव ॥ ७.१७८.३७ ॥
നകുലനും സഹദേവനും വീര്യവാനായ യുയുധാനനും, പാണ്ഡവാ, നിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം മറ്റ് രാക്ഷസന്മാരെ വധിക്കട്ടെ.
7.178.38
त्वमपीमां महाबाहो चमूं द्रोणपुरस्कृताम् ।
मारयस्व नरव्याघ्र महद्धि भयमागतम् ॥ ७.१७८.३८ ॥
മഹാബാഹോ, നരവ്യാഘ്രാ, ദ്രോണൻ മുന്നിൽ നയിക്കുന്ന ഈ സേനയെ നീയും വധിക്കുക; മഹാഭയം വന്നിരിക്കുന്നു.
7.178.39
एवमुक्ते तु कृष्णेन यथोद्दिष्टा महारथाः ।
जग्मुर्वैकर्तनं कर्णं राक्षसांश्चैव तान्रणे ॥ ७.१७८.३९ ॥
കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, നിർദേശിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ആ മഹാരഥന്മാർ വൈകർത്തനനായ കർണന്റെ നേരെയും യുദ്ധത്തിൽ ആ രാക്ഷസന്മാരുടെ നേരെയും പോയി.
7.178.40
अथ पूर्णायतोत्सृष्टैः शरैराशीविषोपमैः ।
धनुश्चिच्छेद भीमस्य राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ॥ ७.१७८.४० ॥
അപ്പോൾ പ്രതാപവാനായ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ പൂർണമായി വലിച്ചുവിട്ട, വിഷസർപ്പങ്ങൾ പോലുള്ള ശരങ്ങളാൽ ഭീമന്റെ വില്ലു മുറിച്ചു.
7.178.41
हयांश्चास्य शितैर्बाणैः सारथिं च महाबलः ।
जघान मिषतः सङ्ख्ये भीमसेनस्य राक्षसः ॥ ७.१७८.४१ ॥
ആ മഹാബലനായ രാക്ഷസൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനൻ കാൺകെ, മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ അവന്റെ കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും കൊന്നു.
7.178.42
सोऽवतीर्य रथोपस्थाद्धताश्वो हतसारथिः ।
तस्मै गुर्वीं गदां घोरां विनदन्नुत्ससर्ज ह ॥ ७.१७८.४२ ॥
കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൻ രഥത്തട്ടിൽനിന്ന് ഇറങ്ങി, ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് അവന്റെ നേരെ ഭയങ്കരവും ഭാരമേറിയതുമായ ഗദ എറിഞ്ഞു.
7.178.43
ततस्तां भीमनिर्घोषामापतन्तीं महागदाम् ।
गदया राक्षसो घोरो निजघान ननाद च ॥ ७.१७८.४३ ॥
അപ്പോൾ ഭയങ്കരമായ ഇരമ്പലോടെ പാഞ്ഞടുത്ത ആ മഹാഗദയെ കണ്ട ഘോരനായ രാക്ഷസൻ തന്റെ ഗദകൊണ്ട് അതിനെ പ്രഹരിച്ച് ഗർജ്ജിച്ചു.
7.178.44
तद्दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रस्य घोरं कर्म भयावहम् ।
भीमसेनः प्रहृष्टात्मा गदामाशु परामृशत् ॥ ७.१७८.४४ ॥
രാക്ഷസരാജാവിന്റെ ആ ഘോരവും ഭയാനകവുമായ പ്രവൃത്തി കണ്ട ഭീമസേനൻ മനം തെളിഞ്ഞ് ഉടൻ തന്റെ ഗദ കൈയിലെടുത്തു.
7.178.45
तयोः समभवद्युद्धं तुमुलं नररक्षसोः ।
गदानिपातसंहादैर्भुवं कम्पयतोर्भृशम् ॥ ७.१७८.४५ ॥
ആ മനുഷ്യനും രാക്ഷസനും തമ്മിൽ ഘോരമായ യുദ്ധം നടന്നു; ഗദാപ്രഹാരങ്ങളുടെ മുഴക്കത്താൽ ഭൂമി ഏറെ കുലുങ്ങി.
7.178.46
गदाविमुक्तौ तौ भूयः समासाद्येतरेतरम् ।
मुष्टिभिर्वज्रसंहादैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१७८.४६ ॥
ഗദകൾ ഉപേക്ഷിച്ചശേഷം ഇരുവരും വീണ്ടും പരസ്പരം അടുത്തുചെന്ന് ഇടിമുഴക്കം പോലുള്ള മുഷ്ടിപ്രഹാരങ്ങളാൽ പരസ്പരം അടിച്ചു.
7.178.47
रथचक्रैर्युगैरक्षैरधिष्ठानैरुपस्करैः ।
यथासन्नमुपादाय निजघ्नतुरमर्षणौ ॥ ७.१७८.४७ ॥
രഥച്ചക്രങ്ങൾ, നുകങ്ങൾ, അച്ചുതണ്ടുകൾ, ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, രഥോപകരണങ്ങൾ എന്നിവ സമീപത്ത് കിട്ടിയതെന്തും എടുത്ത് ആ കോപിഷ്ഠരായ രണ്ടുപേരും പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
7.178.48
तौ विक्षरन्तौ रुधिरं समासाद्येतरेतरम् ।
मत्ताविव महानागौ चकृपाते पुनः पुनः ॥ ७.१७८.४८ ॥
രക്തം ഒഴുക്കിക്കൊണ്ട് ഇരുവരും പരസ്പരം നേരിട്ട്, മദം പിടിച്ച രണ്ട് മഹാഗജങ്ങളെപ്പോലെ വീണ്ടും വീണ്ടും കോപത്താൽ വിറച്ച് ഏറ്റുമുട്ടി.
7.178.49
तावपश्यद्वृषीकेशः पाण्डवानां हिते रतः ।
स भीमसेनरक्षार्थं हैडिम्बिं पर्यचोदयत् ॥ ७.१७८.४९ ॥
പാണ്ഡവരുടെ ഹിതത്തിൽ മുഴുകിയ വൃഷീകേശൻ ആ ഇരുവരെയും കണ്ടു. ഭീമസേനനെ രക്ഷിക്കുന്നതിനായി അവൻ ഹൈഡിംബിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.