મહાભારત · અધ્યાય 7.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.190.1
तस्मिंस्तथा वर्तमाने गजाश्वनरसंक्षये ।
दुःशासनो महाराज धृष्टद्युम्नमयोधयत् ॥ ७.१९०.१ ॥
મહારાજ, હાથી, ઘોડા અને માણસોનો સંહાર થતો હતો તે યુદ્ધ એ રીતે ચાલતું હતું ત્યારે દુઃશાસને ધૃષ્टદ્યુમ્ન સાથે યુદ્ધ કર્યું.
7.190.2
स तु रुक्मरथासक्तो दुःशासनशरार्दितः ।
अमर्षात्तव पुत्रस्य शरैर्वाहानवाकिरत् ॥ ७.१९०.२ ॥
પણ સોનેરી રથ પર બેઠેલો તે, દુઃશાસનના બાણોથી પીડિત થઈ, તમારા પુત્ર પ્રત્યેના ક્રોધથી બાણોવડે ઘોડાઓને ઢાંકી દીધા.
7.190.3
क्षणेन स रथस्तस्य सध्वजः सहसारथिः ।
नादृश्यत महाराज पार्षतस्य शरैश्चितः ॥ ७.१९०.३ ॥
ક્ષણવારમાં, મહારાજ, પાર્ષતનો તે રથ ધ્વજા અને સારથિ સહિત બાણોથી ઢંકાઈને દેખાયો નહીં.
7.190.4
दुःशासनस्तु राजेन्द्र पाञ्चाल्यस्य महात्मनः ।
नाशकत्प्रमुखे स्थातुं शरजालप्रपीडितः ॥ ७.१९०.४ ॥
પણ, રાજેન્દ્ર, મહાત્મા પાંચાલ્યની સામે દુઃશાસન ઊભો રહી શક્યો નહીં; બાણોની જાળથી પીડિત થઈને.
7.190.5
स तु दुःशासनं बाणैर्विमुखीकृत्य पार्षतः ।
किऱञ्छरसहस्राणि द्रोणमेवाभ्ययाद्रणे ॥ ७.१९०.५ ॥
તેણે દુઃશાસનને બાણોથી પાછો હટાવી, હજારો બાણો વરસાવતાં યુદ્ધમાં દ્રોણ તરફ જ આગળ વધ્યો.
7.190.6
अभ्यपद्यत हार्दिक्यः कृतवर्मा त्वनन्तरम् ।
सोदर्याणां त्रयश्चैव त एनं पर्यवारयन् ॥ ७.१९०.६ ॥
પછી હાર્દિક્ય કૃતવર્માએ તેની સામે આક્રમણ કર્યું; તમારા ત્રણ સહોદરોએ તેને ઘેરી લીધો.
7.190.7
तं यमौ पृष्ठतोऽन्वैतां रक्षन्तौ पुरुषर्षभौ ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं दीप्यमानमिवानलम् ॥ ७.१९०.७ ॥
તેની પાછળ તેની રક્ષા કરતા એ બે પુરુષશ્રેષ્ઠ યમળ ભાઈઓ ચાલ્યા; અગ્નિની જેમ ઝળહળતો એ દ્રોણ તરફ જઈ રહ્યો હતો.
7.190.8
सम्प्रहारमकुर्वंस्ते सर्वे च सुमहारथाः ।
अमर्षिताः सत्त्ववन्तः कृत्वा मरणमग्रतः ॥ ७.१९०.८ ॥
તે બધા મહારથીઓએ ભયંકર પ્રહાર કર્યો; ક્રોધથી ભરેલા સાહસી વીરો મૃત્યુને આગળ રાખીને લડ્યા.
7.190.9
शुद्धात्मानः शुद्धवृत्ता राजन्स्वर्गपुरस्कृताः ।
आर्यं युद्धमकुर्वन्त परस्परजिगीषवः ॥ ७.१९०.९ ॥
હે રાજન્, શુદ્ધ હૃદયવાળા અને શુદ્ધ આચરણવાળા, સ્વર્ગને આગળ રાખીને તેઓ એકબીજાને જીતવાની ઇચ્છાથી આર્ય યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
7.190.10
शुक्लाभिजनकर्माणो मतिमन्तो जनाधिप ।
धर्मयुद्धमयुध्यन्त प्रेप्सन्तो गतिमुत्तमाम् ॥ ७.१९०.१० ॥
હે જનાધિપ, ઉજ્જવળ કુળ અને કર્મવાળા બુદ્ધિમાન વીરોએ ધર્મયુદ્ધ કર્યું; ઉત્તમ ગતિની ઇચ્છાથી તેઓ લડ્યા.
7.190.11
न तत्रासीदधर्मिष्ठमशस्तं युद्धमेव च ।
नात्र कर्णी न नालीको न लिप्तो न च बस्तिकः ॥ ७.१९०.११ ॥
ત્યાં અધર્મી અને નિષિદ્ધ યુદ્ધ નહોતું; કર્ણી બાણ, નાલીક, લિપ્ત કે બસ્તિક નહોતા.
7.190.12
न सूची कपिशो नैव न गवास्थिर्गजास्थिजः ।
न चूली बलिशस्तत्र न यमी नापि पाचकः।
इषुरासीन्न संश्लिष्टो न पूतिर्न च जिह्मगः ॥ ७.१९०.१२ ॥
ત્યાં સૂચી, કપિશ બાણ નહોતાં; ગાયના હાડકા અને હાથીના હાડકામાંથી બનેલા પણ નહોતાં; ચૂલી, બલિશ, યમી, પાચક નહોતાં; જોડાયેલો નહીં, દુર્ગંધવાળો કે વાંકો ચાલતો બાણ પણ નહોતો.
7.190.13
ऋजून्येव विशुद्धानि सर्वे शस्त्राण्यधारयन् ।
सुयुद्धेन पराँल्लोकानीप्सन्तः कीर्तिमेव च ॥ ७.१९०.१३ ॥
બધાએ સીધાં અને શુદ્ધ શસ્ત્રો ધારણ કર્યાં; સારા યુદ્ધથી શ્રેષ્ઠ લોક અને કીર્તિ મેળવવાની ઇચ્છાથી.
7.190.14
तदासीत्तुमुलं युद्धं सर्वदोषविवर्जितम् ।
चतुर्णां तव योधानां तैस्त्रिभिः पाण्डवैः सह ॥ ७.१९०.१४ ॥
ત્યારે તે ભીષણ યુદ્ધ થયું, સર્વ દોષોથી મુક્ત; તમારા ચાર યોદ્ધાઓનું તે ત્રણ પાંડવો સાથે.
7.190.15
धृष्टद्युम्नस्तु तान्दृष्ट्वा तव राजन्रथर्षभान् ।
यमाभ्यां वारितान्वीराञ्छीघ्रास्त्रो द्रोणमभ्ययात् ॥ ७.१९०.१५ ॥
પણ ધૃષ્ટદ્યુમ્ને તમારા એ રથશ્રેષ્ઠ વીરોને જોયા; હે રાજન, તેઓ બંને યમો દ્વારા રોકાયેલા હતા. શીઘ્રાસ્ત્ર એવો તે દ્રોણ તરફ આગળ વધ્યો.
7.190.16
निवारितास्तु ते वीरास्तयोः पुरुषसिंहयोः ।
समसज्जन्त चत्वारो वाताः पर्वतयोरिव ॥ ७.१९०.१६ ॥
પણ તે બે પુરુષસિંહો દ્વારા રોકાયેલા તમારા ચાર વીરો પર્વતો પર અથડાતા પવનોની જેમ ભટકાયા.
7.190.17
द्वाभ्यां द्वाभ्यां यमौ सार्धं रथाभ्यां रथपुङ्गवौ ।
समासक्तौ ततो द्रोणं धृष्टद्युम्नोऽभ्यवर्तत ॥ ७.१९०.१७ ॥
બબ્બે રથો સાથે બંને યમો અને રથશ્રેષ્ઠો ત્યાં ઉલઝ્યા; ત્યારે ધૃષ્ટદ્યુમ્ન દ્રોણ સામે આગળ વધ્યો.
7.190.18
दृष्ट्वा द्रोणाय पाञ्चाल्यं व्रजन्तं युद्धदुर्मदम् ।
यमाभ्यां तांश्च संसक्तांस्तदन्तरमुपाद्रवत् ॥ ७.१९०.१८ ॥
યુદ્ધમદમાં દ્રોણ તરફ જતા પાંચાલ-પુત્રને જોઈને, અને તે બે યમોને ગૂંચવાયેલા જોઈને, તે તે અંતરમાંથી દોડ્યો.
7.190.19
दुर्योधनो महाराज किरञ्छोणितभोजनान् ।
तं सात्यकिः शीघ्रतरं पुनरेवाभ्यवर्तत ॥ ७.१९०.१९ ॥
હે મહારાજ, દુર્યોધન બાણો વેરતો, રક્તભોજી (શત્રુઓ)ને સામનો કરતો, સાત્યકી તરફ વધુ ઝડપથી ફરી દોડ્યો.
7.190.20
तौ परस्परमासाद्य समीपे कुरुमाधवौ ।
हसमानौ नृशार्दूलावभीतौ समसज्जताम् ॥ ७.१९०.२० ॥
તે બંને — કુરુવીર અને માધવ — એકબીજાની નજીક પહોંચી, હસતાં, નિર્ભય નરશ્રેષ્ઠ બનીને ભીડાયા.
7.190.21
बाल्यवृत्तानि सर्वाणि प्रीयमाणौ विचिन्त्य तौ ।
अन्योन्यं प्रेक्षमाणौ च स्मयमानौ पुनःपुनः ॥ ७.१९०.२१ ॥
બાળપણની બધી ઘટનાઓ યાદ કરીને આનંદિત થઈ તે બંને એકબીજાને જોતાં વારંવાર હસ્યા.
7.190.22
अथ दुर्योधनो राजा सात्यकिं समभाषत ।
प्रियं सखायं सततं गर्हयन्वृत्तमात्मनः ॥ ७.१९०.२२ ॥
ત્યારે રાજા દુર્યોધન પોતાના વર્તનને સતત નિંદતો, પ્રિય મિત્ર સાત્યકી સાથે બોલ્યો.
7.190.23
धिक् क्रोधं धिक्सखे लोभं धिङ्मोहं धिगमर्षितम् ।
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलमौरसम् ॥ ७.१९०.२३ ॥
ક્રોધને ધિક્કાર, હે મિત્ર! લોભને ધિક્કાર, મોહને ધિક્કાર, અસહિષ્ણુતાને ધિક્કાર. ક્ષત્રિય આચારને ધિક્કાર, સ્વકુળના બળને પણ ધિક્કાર.
7.190.24
यत्र मामभिसन्धत्से त्वां चाहं शिनिपुङ्गव ।
त्वं हि प्राणैः प्रियतरो ममाहं च सदा तव ॥ ७.१९०.२४ ॥
હે શિનિશ્રેષ્ઠ! જ્યાં તું મને અને હું તને નિશાન બનાવું — તું મને પ્રાણ કરતાં પણ પ્રિય છે; અને હું પણ સદા તારો પ્રિય છું.
7.190.25
स्मरामि तानि सर्वाणि बाल्यवृत्तानि यानि नौ ।
तानि सर्वाणि जीर्णानि साम्प्रतं नो रणाजिरे।
किमन्यत्क्रोधलोभाभ्यां युद्धमेवाद्य सात्वत ॥ ७.१९०.२५ ॥
સાત્વત, આપણા બંનેએ બાળપણમાં જે જે કર્યું હતું તે બધું મને યાદ છે. હવે રણભૂમિમાં તે બધું ઝાંખું પડી ગયું છે. ક્રોધ અને લોભથી આજે જે થઈ રહ્યું છે તે યુદ્ધ જ છે, બીજું કંઈ નહીં.
7.190.26
तं तथावादिनं तत्र सात्यकिः प्रत्यभाषत ।
प्रहसन्विशिखांस्तीक्ष्णानुद्यम्य परमास्त्रवित् ॥ ७.१९०.२६ ॥
ત્યાં એ રીતે બોલનારને પરમાસ્ત્રોના જ્ઞાતા સાત્યકિએ હસતાં હસતાં તીક્ષ્ણ બાણ ઉપાડીને ઉત્તર આપ્યો.
7.190.27
नेयं सभा राजपुत्र नाचार्यस्य निवेशनम् ।
यत्र क्रीडितमस्माभिस्तदा राजन्समागतैः ॥ ७.१९०.२७ ॥
રાજપુત્ર, આ આચાર્યનું નિવાસસ્થાન નથી; રાજન, અમે બધા ભેગા મળીને જ્યાં ત્યારે રમતા હતા તે સ્થળ પણ આ નથી.
7.190.28
क्व सा क्रीडा गताऽस्माकं बाल्ये वै शिनिपुङ्गव ।
क्व च युद्धमिदं भूयः कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ७.१९०.२८ ॥
શિનિપુંગવ, આપણું બાળપણનું તે રમવાનું ક્યાં ગયું? અને આ યુદ્ધ ફરી ક્યાંથી આવ્યું? કાળ ખરેખર અતિક્રમવો મુશ્કેલ છે.
7.190.29
किन्तु नो विद्यते कृत्यं धनेन धनलिप्सया ।
यत्र युध्यामहे सर्वे धनलोभात्समागताः ॥ ७.१९०.२९ ॥
પરંતુ ધનની લાલસાથી, ધનના લોભથી આપણે બધા ભેગા થઈને જ્યાં યુદ્ધ કરીએ છીએ, ત્યાં ધનથી આપણું કોઈ કર્તવ્ય બાકી રહેતું નથી.
7.190.30
तं तथावादिनं तत्र राजानं माधवोऽब्रवीत् ।
एवं वृत्तं सदा क्षात्रं युध्यन्तीह गुरूनपि ॥ ७.१९०.३० ॥
ત્યાં એ રીતે બોલનારા રાજાને માધવે કહ્યું: ક્ષત્રિયોનો આચાર સદા આવો જ છે; અહીં ગુરુજનો સાથે પણ તેઓ યુદ્ધ કરે છે.
7.190.31
यदि तेऽहं प्रियो राजञ्जहि मां मा चिरं कृथाः ।
त्वत्कृते सुकृतांल्लोकान्गच्छेयं भरतर्षभ ॥ ७.१९०.३१ ॥
હે રાજા, જો હું તમને પ્રિય હોઉં તો મને તરત જ મારી નાખો, વિલંબ ન કરો. હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તમારા માટે હું પુણ્યવાનોના લોકોમાં જઈશ.
7.190.32
या ते शक्तिर्बलं यच्च तत्क्षिप्रं मयि दर्शय ।
नेच्छामि तदहं द्रष्टुं मित्राणां व्यसनं महत् ॥ ७.१९०.३२ ॥
તમારી જે શક્તિ અને બળ છે તે જલદી મારા પર બતાવો. મિત્રો પર આવેલી આ મહાન આપત્તિ જોવાની હું ઇચ્છા રાખતો નથી.
7.190.33
इत्येवं व्यक्तमाभाष्य प्रतिभाष्य च सात्यकिः ।
अभ्ययात्तूर्णमव्यग्रो दयां नाकुरुतात्मनि ॥ ७.१९०.३३ ॥
આ રીતે સ્પષ્ટ બોલીને અને ઉત્તર આપીને સાત્યકિ અવિચલિત રહી ઝડપથી આગળ વધ્યો; તેણે પોતાનામાં દયા બતાવી નહીં.
7.190.34
तमायान्तं महाबाहुं प्रत्यगृह्णात्तवात्मजः ।
शरैश्चावाकिरद्राजञ्शैनेयं तनयस्तव ॥ ७.१९०.३४ ॥
આવતા તે મહાબાહુને તમારા પુત્રે રોક્યો; હે રાજા, તમારા પુત્રે શૈનેય પર બાણોનો વરસાદ વરસાવ્યો.
7.190.35
ततः प्रववृते युद्धं कुरुमाधवसिंहयोः ।
अन्योन्यं क्रुद्धयोर्घोरं यथा द्विरदसिंहयोः ॥ ७.१९०.३५ ॥
ત્યારે કુરુ અને માધવના બે સિંહો વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું; ક્રોધે ભરાયેલા બંને, બે ગજસિંહોની જેમ, એકબીજા સાથે ભયંકર લડ્યા.
7.190.36
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः सात्वतं युद्धदुर्मदम् ।
दुर्योधनः प्रत्यविध्यत्कुपितो दशभिः शरैः ॥ ७.१९०.३६ ॥
ત્યારે ક્રોધિત દુર્યોધને યુદ્ધમદથી ઉન્મત્ત સાત્વતને પૂરા ખેંચીને છોડેલા દસ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
7.190.37
तं सात्यकिः प्रत्यविध्यत्तथैवावाकिरच्छरैः ।
पञ्चाशता पुनश्चाजौ त्रिंशता दशभिश्च ह ॥ ७.१९०.३७ ॥
સાત્યકિએ પણ તેવી જ રીતે તેના પર પ્રહાર કર્યો અને યુદ્ધમાં ફરી પચાસ, ત્રીસ અને દસ બાણોથી તેને ઢાંકી દીધો.
7.190.38
सात्यकिं तु रणे राजन्प्रहसंस्तनयस्तव ।
आकर्णपूर्णैर्निशितैर्विव्याध त्रिंशता शरैः ॥ ७.१९०.३८ ॥
હે રાજન! તમારા પુત્રે હસતાં હસતાં યુદ્ધમાં સાત્યકિને કાન સુધી ખેંચેલા તીક્ષ્ણ ત્રીસ બાણોથી વીંધ્યો.
7.190.39
ततोऽस्य सशरं चापं क्षुरप्रेण द्विधाऽच्छिनत् ॥ ७.१९०.३९ ॥
પછી તેણે ક્ષુરપ્ર બાણથી તેના બાણ સહિતનું ધનુષ્ય બે ટુકડા કરી કાપ્યું.
7.190.40
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय लघुहस्तस्ततो दृढम् ।
सात्यकिर्व्यसृजच्चापि शरश्रेणीं सुतस्य ते ॥ ७.१९०.४० ॥
પછી ઝડપી હાથવાળા સાત્યકિએ બીજું મજબૂત ધનુષ્ય લઈ તમારા પુત્ર પર બાણોની હારમાળા છોડી.
7.190.41
तामापतन्तीं सहसा शरश्रेणीं जिघांसया ।
चिच्छेद बहुधा राजा तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.१९०.४१ ॥
મારી નાખવાની ઇચ્છાથી અચાનક આવતી તે બાણોની હારમાળાને રાજાએ અનેક રીતે કાપી નાખી; ત્યારે લોકો પોકારી ઊઠ્યા.
7.190.42
सात्यकिं च त्रिसप्तत्या पीडयामास वेगितः ।
स्वर्णपुङ्खैः शिलाधौतैराकर्णापूर्णनिःसृतैः ॥ ७.१९०.४२ ॥
તેણે ઝડપથી સાત્યકિને તોતેર બાણોથી પીડિત કર્યો; તે બાણો સોનેરી પીંછાવાળા, પથ્થર પર ઘસેલા અને કાન સુધી ખેંચીને છોડેલા હતા.
7.190.43
तस्य सन्दधतश्चेषु संहितेषु च कार्मुकम् ।
आच्छिनत्सात्यकिस्तूर्णं शरैश्चैवाप्यवीविधत् ॥ ७.१९०.४३ ॥
તે બાણો ચડાવી ધનુષ્ય સજ્જ કરતો હતો ત્યારે સાત્યકિએ ઝડપથી તેનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું અને બાણોથી તેને પણ વીંધ્યો.
7.190.44
स गाढविद्धो व्यथितः प्रत्यपायाद्रथान्तरे ।
दुर्योधनो महाराज दाशार्हशरपीडितः ॥ ७.१९०.४४ ॥
ઊંડા ઘાયલ અને પીડિત થઈને તે બીજા રથની પાછળ ખસી ગયો. હે મહારાજ, દુર્યોધન દાશાર્હ (સાત્યકિ)ના બાણોથી પીડાયેલો હતો.
7.190.45
समाश्वस्य तु पुत्रस्ते सात्यकिं पुनरभ्ययात् ।
विसृजन्निषुजालानि युयुधानरथं प्रति ॥ ७.१९०.४५ ॥
પછી આશ્વસ્ત થઈને તારો પુત્ર ફરી સાત્યકિ તરફ આગળ વધ્યો; યુયુધાનના રથ તરફ બાણોની જાળ વરસાવતો તે ગયો.
7.190.46
तथैव सात्यकिर्बाणान्दुर्योधनरथं प्रति ।
सततं विसृजन्राजंस्तत्सङ्कुलमवर्तत ॥ ७.१९०.४६ ॥
તેવી જ રીતે સાત્યકિ પણ દુર્યોધનના રથ તરફ સતત બાણો છોડતો રહ્યો. હે રાજન, તે સંગ્રામ ગૂંચવણભર્યો બની ગયો.
7.190.47
तत्रेषुभिः क्षिप्यमाणैः पतद्भिश्च शरीरिषु ।
अग्नेरिव महाकक्षैः शब्दः समभवन्महान् ॥ ७.१९०.४७ ॥
ત્યાં ફેંકાતાં અને શરીરો પર પડતાં બાણોથી, મોટા વનમાં અગ્નિની જેમ મહાન અવાજ ઊઠ્યો.
7.190.48
तयोः शरसहस्रैश्च सञ्छन्नं वसुधातलम् ।
अगम्यरूपं च शरैराकाशं समपद्यत ॥ ७.१९०.४८ ॥
તે બંનેના હજારો બાણોથી ધરતીતળ ઢંકાઈ ગયું; બાણોથી આકાશ પણ ઓળખી ન શકાય એવા રૂપનું બન્યું.
7.190.49
तत्राप्यधिकमालक्ष्य माधवं रथसत्तमम् ।
क्षिप्रमभ्यपतत्कर्णः परीप्संस्तनयं तव ॥ ७.१९०.४९ ॥
ત્યાં પણ રથશ્રેષ્ઠ માધવને જોઈને તમારા પુત્રની રક્ષા કરવા ઇચ્છતા કર્ણ ઝડપથી તેમના પર તૂટી પડ્યો.
7.190.50
न तु तं मर्षयामास भीमसेनो महाबलः ।
सोऽभ्ययात्त्वरितः कर्णं विसृजन्सायकान्बहून् ॥ ७.१९०.५० ॥
પરંતુ મહાબલી ભીમસેન તે સહન ન કરી શક્યા. તેઓ ઝડપથી કર્ણ તરફ આગળ વધ્યા અને ઘણાં બાણો છોડ્યાં.
7.190.51
तस्य कर्णः शितान्बाणान्प्रतिहन्य हसन्निव ।
धनुः शरांश्च चिच्छेद सूतं चाभ्यहनच्छरैः ॥ ७.१९०.५१ ॥
તેમના તીક્ષ્ણ બાણોને પ્રતિહત કરીને કર્ણે હસતાં હસતાં તેમનું ધનુષ્ય અને બાણો કાપી નાખ્યાં; સારથિને બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
7.190.52
भीमसेनस्तु सङ्क्रुद्धो गदामादाय पाण्डवः ।
ध्वजं धनुश्च सूतं च सम्ममर्दाहवे रिपोः ॥ ७.१९०.५२ ॥
પરંતુ ક્રોધિત પાંડુપુત્ર ભીમસેને ગદા ઉપાડીને યુદ્ધમાં શત્રુનો ધ્વજ, ધનુષ્ય અને સારથિને સંપૂર્ણપણે ચૂરા કરી નાખ્યા.
7.190.53
रथचक्रं च कर्णस्य बभञ्ज स महाबलः ।
भग्नयक्रे रथेऽतिष्ठदकम्पः शैलराडिव ॥ ७.१९०.५३ ॥
તે મહાબલીએ કર્ણનું રથચક્ર તોડી નાખ્યું. ધરી તૂટેલા રથ પર પણ કર્ણ પર્વતરાજની જેમ અચળ ઊભો રહ્યો.
7.190.54
एकचक्रं रथं तस्य तमूहुः सुचिरं हयाः ।
एकचक्रमिवार्कस्य रथं सप्त हया यथा ॥ ७.१९०.५४ ॥
એકચક્રી તેમનો રથ તેમના ઘોડાઓએ લાંબા સમય સુધી ખેંચ્યો; જેમ સૂર્યનો એકચક્રી રથ સાત ઘોડા ખેંચે છે તેમ.
7.190.55
अमृष्यमाणः कर्णस्तु भीमसेनमयुध्यत ।
विविधैरिषुजालैश्च नानाशस्त्रैश्च संयुगे ॥ ७.१९०.५५ ॥
અસહ્ય બનેલો કર્ણ યુદ્ધમાં ભીમસેન સાથે લડ્યો; વિવિધ બાણજાળ અને અનેક શસ્ત્રો વડે.
7.190.56
भीमसेनस्तु सङ्क्रुद्धः सूतपुत्रमयोधयत् ।
तस्मिंस्तथा वर्तमाने क्रुद्धो धर्मसुतोऽब्रवीत्।
पाञ्चालानां नरव्याघ्रान्मात्स्यांश्च पुरुषर्षभान् ॥ ७.१९०.५६ ॥
ભીમસેન ક્રોધે ભરાઈ સૂતપુત્ર સાથે લડ્યો. એમ ચાલતું હતું ત્યારે ક્રુદ્ધ ધર્મપુત્રે પાંચાલોના નરવ્યાઘ્રો અને મત્સ્યોના પુરુષર્ષભો પ્રત્યે કહ્યું.
7.190.57
ये नः प्राणाः शिरो ये च ये नो योधा महारथाः ।
त एते धार्तराष्ट्रेषु विषक्ताः पुरुषर्षभान् ॥ ७.१९०.५७ ॥
આપણા જે પ્રાણ છે, જે શિરોમણિઓ છે, જે આપણા યોદ્ધા મહારથીઓ છે — તેઓ હવે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પર આસક્ત છે, હે પુરુષર્ષભો.
7.190.58
ये नः प्राणाः शिरो ये च ये नो योधा महारथाः ।
त एते धार्तराष्ट्रेषु विषक्ताः पुरुषर्षभाः ॥ ७.१९०.५८ ॥
આપણા જે પ્રાણ છે, જે શિરોમણિઓ છે, જે આપણા યોદ્ધા મહારથીઓ છે — તેઓ હવે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો પર આસક્ત છે, હે પુરુષર્ષભો.
7.190.59
किं तिष्ठत यथा मूढाः सर्वे विगतचेतसः ।
तत्र गच्छत यत्रैते युध्यन्ते मामका रथाः ॥ ७.१९०.५९ ॥
મૂર્ખોની જેમ, બુદ્ધિ ગુમાવી બેઠેલા તમે બધા કેમ ઊભા છો? જ્યાં મારા આ રથો લડી રહ્યા છે ત્યાં જાઓ.
7.190.60
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य सर्व एव गतज्वराः ।
जयन्तो वध्यमानाश्च गतिमिष्टां गमिष्यथ ॥ ७.१९०.६० ॥
ક્ષત્રધર્મને આગળ રાખીને, સૌ શોકરહિત થઈને — જીતતા હોય કે મરાતા હોય — ઇચ્છિત ગતિ પામશો.
7.190.61
ते राज्ञा चोदिता वीरा योत्स्यमाना महारथाः ।
चतुर्धा वाहिनीं कृत्वा त्वरिता द्रोणमभ्ययुः ॥ ७.१९०.६१ ॥
રાજાથી પ્રેરાયેલા તે વીર મહારથીઓ, યુદ્ધ માટે તૈયાર થઈ, સેનાને ચાર ભાગમાં વહેંચી ઝડપથી દ્રોણ તરફ ધસ્યા.
7.190.62
पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणमभ्यघ्नन्निशितैः शरैः ।
भीमसेनपुरोगाश्चाप्येकतः पर्यवारयन् ॥ ७.१९०.६२ ॥
પાંચાલોએ એક બાજુથી તીક્ષ્ણ બાણોથી દ્રોણ પર પ્રહાર કર્યો; ભીમસેનની આગેવાની હેઠળના બીજા બાજુથી તેમને ઘેરી લીધા.
7.190.63
आसंस्तु पाण्डुपुत्राणां त्रयो जिह्मा महारथाः ।
यमौ च भीमसेनश्च प्राक्रोशंस्ते धनञ्जयम् ॥ ७.१९०.६३ ॥
પાંડુના પુત્રોમાં ત્રણ જિહ્મ (કુટિલ) મહારથીઓ હતા — બે યમજ અને ભીમસેન — તેમણે ધનંજયને પોકાર્યો.
7.190.64
अभिद्रवार्जुन क्षिप्रं कुरून्द्रोणादपानुद ।
तत एनं हनिष्यन्ति पाञ्चाला हतरक्षिणम् ॥ ७.१९०.६४ ॥
હે અર્જુન, ઝડપથી આગળ વધી કૌરવોને દ્રોણથી દૂર હટાવો; નહીંતર રક્ષક હણાતાં પાંચાલો તેને મારી નાખશે.
7.190.65
कौरवेयांस्ततः पार्थः ससा समुपाद्रवत् ।
पाञ्चालानेव तु द्रोणो धृष्टद्युम्नपुरोगमान्।
ममर्दुस्तरसा वीराः पञ्चमेऽहनि भारत ॥ ७.१९०.६५ ॥
ત્યારે પાર્થે સેના સાથે કૌરવો પર ધસારો કર્યો; દ્રોણે ધૃષ્ટદ્યુમ્નની આગેવાની હેઠળના પાંચાલોને બળપૂર્વક કચડી નાખ્યા — હે ભારત, પાંચમા દિવસે.