Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.190

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.190.1

तस्मिंस्तथा वर्तमाने गजाश्वनरसंक्षये ।
दुःशासनो महाराज धृष्टद्युम्नमयोधयत् ॥ ७.१९०.१ ॥

ମହାରାଜ, ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ବିନାଶକାରୀ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ଚାଲୁଥିବାବେଳେ ଦୁଃଶାସନ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.190.2

स तु रुक्मरथासक्तो दुःशासनशरार्दितः ।
अमर्षात्तव पुत्रस्य शरैर्वाहानवाकिरत् ॥ ७.१९०.२ ॥

କିନ୍ତୁ ସୁନାରଥରେ ଥିବା ସେ, ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି କ୍ରୋଧବଶତ ବାଣରେ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା।

7.190.3

क्षणेन स रथस्तस्य सध्वजः सहसारथिः ।
नादृश्यत महाराज पार्षतस्य शरैश्चितः ॥ ७.१९०.३ ॥

କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ, ମହାରାଜ, ପାର୍ଷତଙ୍କ ସେହି ରଥ ଧ୍ୱଜା ଓ ସାରଥି ସହିତ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।

7.190.4

दुःशासनस्तु राजेन्द्र पाञ्चाल्यस्य महात्मनः ।
नाशकत्प्रमुखे स्थातुं शरजालप्रपीडितः ॥ ७.१९०.४ ॥

କିନ୍ତୁ, ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମହାତ୍ମା ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୁଃଶାସନ ଠିଆ ହୋଇ ପାରିଲା ନାହିଁ; ବାଣ-ଜାଲରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ।

7.190.5

स तु दुःशासनं बाणैर्विमुखीकृत्य पार्षतः ।
किऱञ्छरसहस्राणि द्रोणमेवाभ्ययाद्रणे ॥ ७.१९०.५ ॥

ସେ ଦୁଃଶାସନଙ୍କୁ ବାଣରେ ପଛକୁ ହଟାଇ, ହଜାର ହଜାର ବାଣ ବର୍ଷାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଗଲା।

7.190.6

अभ्यपद्यत हार्दिक्यः कृतवर्मा त्वनन्तरम् ।
सोदर्याणां त्रयश्चैव त एनं पर्यवारयन् ॥ ७.१९०.६ ॥

ତା'ପରେ ହାର୍ଦିକ୍ୟ କୃତବର୍ମା ତାହା ସହିତ ଆସି ସାମ୍ନା କଲେ; ଆପଣଙ୍କ ତିନି ଭାଇ ତାହାକୁ ଘେରି ରହିଲେ।

7.190.7

तं यमौ पृष्ठतोऽन्वैतां रक्षन्तौ पुरुषर्षभौ ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं दीप्यमानमिवानलम् ॥ ७.१९०.७ ॥

ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯମଜ ଭାଇ ଗମନ କଲେ; ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ସେ ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିଲେ।

7.190.8

सम्प्रहारमकुर्वंस्ते सर्वे च सुमहारथाः ।
अमर्षिताः सत्त्ववन्तः कृत्वा मरणमग्रतः ॥ ७.१९०.८ ॥

ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରହାର କଲେ; କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାହସୀ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.190.9

शुद्धात्मानः शुद्धवृत्ता राजन्स्वर्गपुरस्कृताः ।
आर्यं युद्धमकुर्वन्त परस्परजिगीषवः ॥ ७.१९०.९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆଚରଣ ଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିଥିବା ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆର୍ଯ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.190.10

शुक्लाभिजनकर्माणो मतिमन्तो जनाधिप ।
धर्मयुद्धमयुध्यन्त प्रेप्सन्तो गतिमुत्तमाम् ॥ ७.१९०.१० ॥

ହେ ଜନାଧିପ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଳ ଓ କର୍ମବିଶିଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୀରମାନେ ଧର୍ମଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେମାନେ ଲଢ଼ିଲେ।

7.190.11

न तत्रासीदधर्मिष्ठमशस्तं युद्धमेव च ।
नात्र कर्णी न नालीको न लिप्तो न च बस्तिकः ॥ ७.१९०.११ ॥

ସେଠାରେ ଅଧର୍ମିଷ୍ଠ ଓ ନିଷିଦ୍ଧ ଯୁଦ୍ଧ ନ ଥିଲା; କର୍ଣୀ ବାଣ, ନାଳୀକ, ଲିପ୍ତ କିମ୍ବା ବସ୍ତିକ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲେ।

7.190.12

न सूची कपिशो नैव न गवास्थिर्गजास्थिजः ।
न चूली बलिशस्तत्र न यमी नापि पाचकः।
इषुरासीन्न संश्लिष्टो न पूतिर्न च जिह्मगः ॥ ७.१९०.१२ ॥

ସେଠାରେ ସୂଚୀ, କପିଶ ବାଣ ନ ଥିଲା; ଗୋ-ଅସ୍ଥି ଓ ହସ୍ତୀ-ଅସ୍ଥିରେ ନିର୍ମିତ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲା; ଚୂଳୀ, ବଳିଶ, ଯମୀ, ପାଚକ ନ ଥିଲା; ଅସଂଲଗ୍ନ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧିତ ବା ବକ୍ରଗାମୀ ବାଣ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲା।

7.190.13

ऋजून्येव विशुद्धानि सर्वे शस्त्राण्यधारयन् ।
सुयुद्धेन पराँल्लोकानीप्सन्तः कीर्तिमेव च ॥ ७.१९०.१३ ॥

ସମସ୍ତେ ସରଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ; ସୁଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ଲୋକ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ।

7.190.14

तदासीत्तुमुलं युद्धं सर्वदोषविवर्जितम् ।
चतुर्णां तव योधानां तैस्त्रिभिः पाण्डवैः सह ॥ ७.१९०.१४ ॥

ସେତେବେଳେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ; ତୁମ ଚାରି ଯୋଦ୍ଧା ଓ ସେଇ ତିନି ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।

7.190.15

धृष्टद्युम्नस्तु तान्दृष्ट्वा तव राजन्रथर्षभान् ।
यमाभ्यां वारितान्वीराञ्छीघ्रास्त्रो द्रोणमभ्ययात् ॥ ७.१९०.१५ ॥

କିନ୍ତୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତୁମ ସେହି ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଦୁଇ ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିବାରିତ ଥିଲେ। ଶୀଘ୍ରାସ୍ତ୍ର ସେ ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।

7.190.16

निवारितास्तु ते वीरास्तयोः पुरुषसिंहयोः ।
समसज्जन्त चत्वारो वाताः पर्वतयोरिव ॥ ७.१९०.१६ ॥

କିନ୍ତୁ ସେ ଦୁଇ ପୁରୁଷସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିବାରିତ ତୁମ ସେହି ଚାରି ବୀର ପର୍ବତ ଉପରେ ଆଘାତ କରୁଥିବା ପବନ ପରି ସଂଘର୍ଷ କଲେ।

7.190.17

द्वाभ्यां द्वाभ्यां यमौ सार्धं रथाभ्यां रथपुङ्गवौ ।
समासक्तौ ततो द्रोणं धृष्टद्युम्नोऽभ्यवर्तत ॥ ७.१९०.१७ ॥

ଦୁଇ-ଦୁଇ ରଥ ସହ ଦୁଇ ଯମ ଓ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସେଠାରେ ଜଡ଼ିତ ହେଲେ; ତେବେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।

7.190.18

दृष्ट्वा द्रोणाय पाञ्चाल्यं व्रजन्तं युद्धदुर्मदम् ।
यमाभ्यां तांश्च संसक्तांस्तदन्तरमुपाद्रवत् ॥ ७.१९०.१८ ॥

ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଦ୍ରୋଣ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ପାଞ୍ଚାଳ-ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଓ ସେହି ଦୁଇ ଯମଙ୍କୁ ଜଡ଼ିତ ଦେଖି, ସେ ସେହି ଅନ୍ତରାଳ ଦେଇ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।

7.190.19

दुर्योधनो महाराज किरञ्छोणितभोजनान् ।
तं सात्यकिः शीघ्रतरं पुनरेवाभ्यवर्तत ॥ ७.१९०.१९ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବାଣ ବିଖେରି, ରକ୍ତଭୋଜୀ (ଶତ୍ରୁ)ମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ସାତ୍ୟକି ଆଡ଼କୁ ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ପୁନର୍ବାର ଧାଇଁଲେ।

7.190.20

तौ परस्परमासाद्य समीपे कुरुमाधवौ ।
हसमानौ नृशार्दूलावभीतौ समसज्जताम् ॥ ७.१९०.२० ॥

ସେହି ଦୁଇ — କୁରୁ ବୀର ଓ ମାଧବ — ପରସ୍ପର ନିକଟକୁ ଆସି, ହସିହସି, ନିର୍ଭୟ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ଭିଡ଼ିଗଲେ।

7.190.21

बाल्यवृत्तानि सर्वाणि प्रीयमाणौ विचिन्त्य तौ ।
अन्योन्यं प्रेक्षमाणौ च स्मयमानौ पुनःपुनः ॥ ७.१९०.२१ ॥

ଶୈଶବର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ସ୍ମରଣ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି ବାରମ୍ବାର ହସିଲେ।

7.190.22

अथ दुर्योधनो राजा सात्यकिं समभाषत ।
प्रियं सखायं सततं गर्हयन्वृत्तमात्मनः ॥ ७.१९०.२२ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ନିଜ ଆଚରଣକୁ ସତତ ନିନ୍ଦା କରି, ପ୍ରିୟ ସଖା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.190.23

धिक् क्रोधं धिक्सखे लोभं धिङ्मोहं धिगमर्षितम् ।
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलमौरसम् ॥ ७.१९०.२३ ॥

କ୍ରୋଧକୁ ଧିକ୍, ହେ ସଖା! ଲୋଭକୁ ଧିକ୍, ମୋହକୁ ଧିକ୍, ଅସହିଷ୍ଣୁତାକୁ ଧିକ୍। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଆଚାରକୁ ଧିକ୍, ନିଜ କୁଳର ବଳକୁ ମଧ୍ୟ ଧିକ୍।

7.190.24

यत्र मामभिसन्धत्से त्वां चाहं शिनिपुङ्गव ।
त्वं हि प्राणैः प्रियतरो ममाहं च सदा तव ॥ ७.१९०.२४ ॥

ହେ ଶିନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯେଉଁଠି ତୁମେ ମୋତେ ଓ ମୁଁ ତୁମକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ — ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସଦା ତୁମର ପ୍ରିୟ।

7.190.25

स्मरामि तानि सर्वाणि बाल्यवृत्तानि यानि नौ ।
तानि सर्वाणि जीर्णानि साम्प्रतं नो रणाजिरे।
किमन्यत्क्रोधलोभाभ्यां युद्धमेवाद्य सात्वत ॥ ७.१९०.२५ ॥

ସାତ୍ୱତ, ଆମେ ଦୁହେଁ ବାଲ୍ୟକାଳରେ ଯାହା କରିଥିଲୁ ସେ ସବୁ ମୋର ମନେ ଅଛି। ଏବେ ରଣଭୂମିରେ ସେସବୁ ମଳିନ ହୋଇଯାଇଛି। କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରୁ ଆଜି ଯାହା ହେଉଛି ତାହା ଯୁଦ୍ଧ ହିଁ, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ।

7.190.26

तं तथावादिनं तत्र सात्यकिः प्रत्यभाषत ।
प्रहसन्विशिखांस्तीक्ष्णानुद्यम्य परमास्त्रवित् ॥ ७.१९०.२६ ॥

ସେଠାରେ ସେପରି କହୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ପରମାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାତା ସାତ୍ୟକି ହସି ହସି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଉଠାଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

7.190.27

नेयं सभा राजपुत्र नाचार्यस्य निवेशनम् ।
यत्र क्रीडितमस्माभिस्तदा राजन्समागतैः ॥ ७.१९०.२७ ॥

ରାଜପୁତ୍ର, ଏହା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିବାସ ନୁହେଁ; ରାଜନ୍, ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି ସେତେବେଳେ ଖେଳୁଥିବା ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଏହା ନୁହେଁ।

7.190.28

क्व सा क्रीडा गताऽस्माकं बाल्ये वै शिनिपुङ्गव ।
क्व च युद्धमिदं भूयः कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ७.१९०.२८ ॥

ଶିନିପୁଙ୍ଗବ, ଆମ ବାଲ୍ୟକାଳର ସେହି ଖେଳ କୁଆଡ଼େ ଚାଲିଗଲା? ଆଉ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? ସମୟ ସତରେ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଷ୍ଟକର।

7.190.29

किन्तु नो विद्यते कृत्यं धनेन धनलिप्सया ।
यत्र युध्यामहे सर्वे धनलोभात्समागताः ॥ ७.१९०.२९ ॥

କିନ୍ତୁ ଧନ ଲାଳସାରୁ, ଧନ ଲୋଭରୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ କରୁ, ସେଠାରେ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଆମର କୌଣସି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ।

7.190.30

तं तथावादिनं तत्र राजानं माधवोऽब्रवीत् ।
एवं वृत्तं सदा क्षात्रं युध्यन्तीह गुरूनपि ॥ ७.१९०.३० ॥

ସେଠାରେ ସେପରି କହୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ମାଧବ କହିଲେ: କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ସଦା ଏହିପରି; ଏଠାରେ ସେମାନେ ଗୁରୁଜନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି।

7.190.31

यदि तेऽहं प्रियो राजञ्जहि मां मा चिरं कृथाः ।
त्वत्कृते सुकृतांल्लोकान्गच्छेयं भरतर्षभ ॥ ७.१९०.३१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯଦି ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରିୟ, ତେବେ ମୋତେ ଶୀଘ୍ର ବଧ କର, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ପୁଣ୍ୟବାନମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବି।

7.190.32

या ते शक्तिर्बलं यच्च तत्क्षिप्रं मयि दर्शय ।
नेच्छामि तदहं द्रष्टुं मित्राणां व्यसनं महत् ॥ ७.१९०.३२ ॥

ତୁମର ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଓ ବଳ ଅଛି, ତାହା ଶୀଘ୍ର ମୋ ଉପରେ ଦେଖାଅ। ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆସିଥିବା ଏହି ମହା ବିପଦ ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।

7.190.33

इत्येवं व्यक्तमाभाष्य प्रतिभाष्य च सात्यकिः ।
अभ्ययात्तूर्णमव्यग्रो दयां नाकुरुतात्मनि ॥ ७.१९०.३३ ॥

ଏହିପରି ସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହି ଉତ୍ତର ଦେଇ ସାତ୍ୟକି ଅବିଚଳିତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା; ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଦୟା ଦେଖାଇଲା ନାହିଁ।

7.190.34

तमायान्तं महाबाहुं प्रत्यगृह्णात्तवात्मजः ।
शरैश्चावाकिरद्राजञ्शैनेयं तनयस्तव ॥ ७.१९०.३४ ॥

ଆସୁଥିବା ସେହି ମହାବାହୁକୁ ତୁମ ପୁତ୍ର ପ୍ରତିରୋଧ କଲା; ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପୁତ୍ର ଶୈନେୟ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କଲା।

7.190.35

ततः प्रववृते युद्धं कुरुमाधवसिंहयोः ।
अन्योन्यं क्रुद्धयोर्घोरं यथा द्विरदसिंहयोः ॥ ७.१९०.३५ ॥

ତା'ପରେ କୁରୁ ଓ ମାଧବ ସିଂହଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; କ୍ରୋଧିତ ଦୁଇ ଜଣ, ଦୁଇ ଗଜସିଂହଙ୍କ ପରି, ପରସ୍ପର ସହ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.190.36

ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः सात्वतं युद्धदुर्मदम् ।
दुर्योधनः प्रत्यविध्यत्कुपितो दशभिः शरैः ॥ ७.१९०.३६ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଦୁର୍ଯୋଧନ, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସାତ୍ୱତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ଦଶ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା।

7.190.37

तं सात्यकिः प्रत्यविध्यत्तथैवावाकिरच्छरैः ।
पञ्चाशता पुनश्चाजौ त्रिंशता दशभिश्च ह ॥ ७.१९०.३७ ॥

ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ତାହାକୁ ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁନର୍ବାର ପଚାଶ, ତିରିଶ ଓ ଦଶ ବାଣରେ ତାହାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

7.190.38

सात्यकिं तु रणे राजन्प्रहसंस्तनयस्तव ।
आकर्णपूर्णैर्निशितैर्विव्याध त्रिंशता शरैः ॥ ७.१९०.३८ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ହସି ହସି ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକିକୁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଣା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିରିଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.190.39

ततोऽस्य सशरं चापं क्षुरप्रेण द्विधाऽच्छिनत् ॥ ७.१९०.३९ ॥

ତା'ପରେ ସେ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ତାହାର ବାଣ ସହିତ ଧନୁକୁ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲା।

7.190.40

सोऽन्यत्कार्मुकमादाय लघुहस्तस्ततो दृढम् ।
सात्यकिर्व्यसृजच्चापि शरश्रेणीं सुतस्य ते ॥ ७.१९०.४० ॥

ତା'ପରେ ଲଘୁହସ୍ତ ସାତ୍ୟକି ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୃଢ଼ ଧନୁ ଧରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉପରେ ବାଣର ଶ୍ରେଣୀ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.190.41

तामापतन्तीं सहसा शरश्रेणीं जिघांसया ।
चिच्छेद बहुधा राजा तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.१९०.४१ ॥

ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ହଠାତ୍ ଆସୁଥିବା ସେହି ବାଣର ଶ୍ରେଣୀକୁ ରାଜା ବହୁ ପ୍ରକାରେ କାଟିଦେଲେ; ସେତେବେଳେ ଲୋକେ ଚିତ୍କାର କଲେ।

7.190.42

सात्यकिं च त्रिसप्तत्या पीडयामास वेगितः ।
स्वर्णपुङ्खैः शिलाधौतैराकर्णापूर्णनिःसृतैः ॥ ७.१९०.४२ ॥

ସେ ବେଗରେ ସାତ୍ୟକିକୁ ତ୍ରିସପ୍ତତି ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ କଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ପଥରରେ ଘଷା ଏବଂ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲା।

7.190.43

तस्य सन्दधतश्चेषु संहितेषु च कार्मुकम् ।
आच्छिनत्सात्यकिस्तूर्णं शरैश्चैवाप्यवीविधत् ॥ ७.१९०.४३ ॥

ସେ ଶର ଯୋଡ଼ି ଧନୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ବେଳେ ସାତ୍ୟକି ଶୀଘ୍ର ତାହାର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଶରରେ ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.190.44

स गाढविद्धो व्यथितः प्रत्यपायाद्रथान्तरे ।
दुर्योधनो महाराज दाशार्हशरपीडितः ॥ ७.१९०.४४ ॥

ଗଭୀର ଭାବେ ଆହତ ଓ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇ ସେ ଅନ୍ୟ ରଥ ପଛକୁ ସରି ଗଲା। ହେ ମହାରାଜ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦାଶାର୍ହଙ୍କ (ସାତ୍ୟକିଙ୍କ) ଶରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲେ।

7.190.45

समाश्वस्य तु पुत्रस्ते सात्यकिं पुनरभ्ययात् ।
विसृजन्निषुजालानि युयुधानरथं प्रति ॥ ७.१९०.४५ ॥

ତା'ପରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ତୁମ ପୁତ୍ର ପୁଣି ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଶରଜାଲ ବର୍ଷାଇ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

7.190.46

तथैव सात्यकिर्बाणान्दुर्योधनरथं प्रति ।
सततं विसृजन्राजंस्तत्सङ्कुलमवर्तत ॥ ७.१९०.४६ ॥

ସେହିପରି ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ନିରନ୍ତର ଶର ଛାଡ଼ିଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଯୁଦ୍ଧ କୋଳାହଳମୟ ହୋଇଗଲା।

7.190.47

तत्रेषुभिः क्षिप्यमाणैः पतद्भिश्च शरीरिषु ।
अग्नेरिव महाकक्षैः शब्दः समभवन्महान् ॥ ७.१९०.४७ ॥

ସେଠାରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଶରୀର ଉପରେ ପଡୁଥିବା ଶରରୁ, ବିଶାଳ ବନରେ ଅଗ୍ନି ପରି ମହାଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।

7.190.48

तयोः शरसहस्रैश्च सञ्छन्नं वसुधातलम् ।
अगम्यरूपं च शरैराकाशं समपद्यत ॥ ७.१९०.४८ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ହଜାର ଶରରେ ଭୂତଳ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା; ଶରରେ ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନି ହେଉନଥିବା ରୂପ ଧାରଣ କଲା।

7.190.49

तत्राप्यधिकमालक्ष्य माधवं रथसत्तमम् ।
क्षिप्रमभ्यपतत्कर्णः परीप्संस्तनयं तव ॥ ७.१९०.४९ ॥

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମ ପୁଅକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ କର୍ଣ୍ଣ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ।

7.190.50

न तु तं मर्षयामास भीमसेनो महाबलः ।
सोऽभ्ययात्त्वरितः कर्णं विसृजन्सायकान्बहून् ॥ ७.१९०.५० ॥

କିନ୍ତୁ ମହାବଳ ଭୀମସେନ ତାହା ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଶୀଘ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଅନେକ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.190.51

तस्य कर्णः शितान्बाणान्प्रतिहन्य हसन्निव ।
धनुः शरांश्च चिच्छेद सूतं चाभ्यहनच्छरैः ॥ ७.१९०.५१ ॥

ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରି, କର୍ଣ୍ଣ ହସୁଥିବା ଭଳି ତାଙ୍କ ଧନୁ ଓ ବାଣ କାଟିଦେଲେ; ସାରଥିକୁ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।

7.190.52

भीमसेनस्तु सङ्क्रुद्धो गदामादाय पाण्डवः ।
ध्वजं धनुश्च सूतं च सम्ममर्दाहवे रिपोः ॥ ७.१९०.५२ ॥

କିନ୍ତୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ ଗଦା ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁର ଧ୍ୱଜା, ଧନୁ ଓ ସାରଥିକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

7.190.53

रथचक्रं च कर्णस्य बभञ्ज स महाबलः ।
भग्नयक्रे रथेऽतिष्ठदकम्पः शैलराडिव ॥ ७.१९०.५३ ॥

ସେହି ମହାବଳ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ରଥଚକ୍ର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଅକ୍ଷ ଭଗ୍ନ ରଥରେ ମଧ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତରାଜ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।

7.190.54

एकचक्रं रथं तस्य तमूहुः सुचिरं हयाः ।
एकचक्रमिवार्कस्य रथं सप्त हया यथा ॥ ७.१९०.५४ ॥

ଏକଚକ୍ର ରଥକୁ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଟାଣିନେଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଏକଚକ୍ର ରଥକୁ ସାତ ଘୋଡ଼ା ଟାଣିବା ଭଳି।

7.190.55

अमृष्यमाणः कर्णस्तु भीमसेनमयुध्यत ।
विविधैरिषुजालैश्च नानाशस्त्रैश्च संयुगे ॥ ७.१९०.५५ ॥

ଅସହ୍ୟ ହୋଇ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ବିବିଧ ଶରଜାଲ ଓ ନାନା ଅସ୍ତ୍ରରେ।

7.190.56

भीमसेनस्तु सङ्क्रुद्धः सूतपुत्रमयोधयत् ।
तस्मिंस्तथा वर्तमाने क्रुद्धो धर्मसुतोऽब्रवीत्।
पाञ्चालानां नरव्याघ्रान्मात्स्यांश्च पुरुषर्षभान् ॥ ७.१९०.५६ ॥

ଭୀମସେନ କ୍ରୋଧରେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଏପରି ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧର୍ମପୁତ୍ର ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ମତ୍ସ୍ୟଙ୍କ ପୁରୁଷର୍ଷଭମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

7.190.57

ये नः प्राणाः शिरो ये च ये नो योधा महारथाः ।
त एते धार्तराष्ट्रेषु विषक्ताः पुरुषर्षभान् ॥ ७.१९०.५७ ॥

ଆମର ଯେଉଁ ପ୍ରାଣ, ଯେଉଁ ଶିରୋମଣି, ଯେଉଁ ଆମର ଯୋଦ୍ଧା ମହାରଥୀ — ସେମାନେ ଏବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଆସକ୍ତ, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭଗଣ।

7.190.58

ये नः प्राणाः शिरो ये च ये नो योधा महारथाः ।
त एते धार्तराष्ट्रेषु विषक्ताः पुरुषर्षभाः ॥ ७.१९०.५८ ॥

ଆମର ଯେଉଁ ପ୍ରାଣ, ଯେଉଁ ଶିରୋମଣି, ଯେଉଁ ଆମର ଯୋଦ୍ଧା ମହାରଥୀ — ସେମାନେ ଏବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଆସକ୍ତ, ହେ ପୁରୁଷର୍ଷଭଗଣ।

7.190.59

किं तिष्ठत यथा मूढाः सर्वे विगतचेतसः ।
तत्र गच्छत यत्रैते युध्यन्ते मामका रथाः ॥ ७.१९०.५९ ॥

ମୂର୍ଖ ପରି, ଚେତନା ହରାଇ ତୁମେ ସମସ୍ତେ କାହିଁକି ଠିଆ ହୋଇଛ? ଯେଉଁଠି ମୋର ଏହି ରଥମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯାଅ।

7.190.60

क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य सर्व एव गतज्वराः ।
जयन्तो वध्यमानाश्च गतिमिष्टां गमिष्यथ ॥ ७.१९०.६० ॥

କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖି, ସମସ୍ତେ ଶୋକରହିତ ହୋଇ — ଜିତୁଥିଲେ କିମ୍ବା ବଧ ହେଉଥିଲେ — ଇଚ୍ଛିତ ଗତି ପାଇବ।

7.190.61

ते राज्ञा चोदिता वीरा योत्स्यमाना महारथाः ।
चतुर्धा वाहिनीं कृत्वा त्वरिता द्रोणमभ्ययुः ॥ ७.१९०.६१ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସେହି ବୀର ମହାରଥୀମାନେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସେନାକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି ଶୀଘ୍ର ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

7.190.62

पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणमभ्यघ्नन्निशितैः शरैः ।
भीमसेनपुरोगाश्चाप्येकतः पर्यवारयन् ॥ ७.१९०.६२ ॥

ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଏକ ପାର୍ଶ୍ବରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲେ; ଭୀମସେନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ।

7.190.63

आसंस्तु पाण्डुपुत्राणां त्रयो जिह्मा महारथाः ।
यमौ च भीमसेनश्च प्राक्रोशंस्ते धनञ्जयम् ॥ ७.१९०.६३ ॥

ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିନିଜଣ ଜିହ୍ମ (କୁଟିଳ) ମହାରଥୀ ଥିଲେ — ଯାଆଁଳା ଯମ ଓ ଭୀମସେନ — ସେମାନେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।

7.190.64

अभिद्रवार्जुन क्षिप्रं कुरून्द्रोणादपानुद ।
तत एनं हनिष्यन्ति पाञ्चाला हतरक्षिणम् ॥ ७.१९०.६४ ॥

ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ି କୌରବମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଦିଅ; ନହେଲେ ରକ୍ଷକ ନିହତ ହେଲେ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।

7.190.65

कौरवेयांस्ततः पार्थः ससा समुपाद्रवत् ।
पाञ्चालानेव तु द्रोणो धृष्टद्युम्नपुरोगमान्।
ममर्दुस्तरसा वीराः पञ्चमेऽहनि भारत ॥ ७.१९०.६५ ॥

ତା'ପରେ ପାର୍ଥ ସେନା ସହ କୌରବମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ; ଦ୍ରୋଣ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱର ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ — ହେ ଭାରତ, ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ।